Żywienie w nadciśnieniu tętniczym  

  

 

Nadciśnienie tętnicze (HA, AH) (łac. hypertonia arterialis) to choroba układu krążenia, która 
charakteryzuje się stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi. 

Zdecydowana większośd (ponad 90%) przypadków nadciśnienia ma charakter pierwotny, tzn. bez 
znanej somatycznej przyczyny, którą da się usunąd interwencją medyczną. Etiologia nadciśnienia 
tętniczego pierwotnego nie została w pełni ustalona. Uważa się, że odgrywają w niej rolę czynniki 
genetyczne i środowiskowe. Pozostałe przypadki to choroba o charakterze wtórnym, gdy dobrze jest 
znana przyczyna choroby, np.: choroby nerek, choroby gruczołów dokrewnych lub choroby mózgu. 

Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego przyjęło w 2003 roku klasyfikację nadciśnienia 
tętniczego zgodną z opublikowanymi w tym samym roku wytycznymi European Society of 
Hypertension (ESH) i European Society of Cardiology (ESC). Pewna sztucznośd podziału i arbitralne 
wydzielenie wartości progowych jest uzasadnione ze względów praktycznych - ułatwia postępowanie 
diagnostyczne, lecznicze oraz rzutuje na rokowanie. 

Kategoria 

 

Ciśnienie skurczowe (mmHg)   

Ciśnienie rozkurczowe (mmHg) 

 

Ciśnienie optymalne 

 

< 120   

< 80 

 

Ciśnienie prawidłowe   

120 - 129 

 

80 - 84 

 

Ciśnienie wysokie prawidłowe   

130 - 139 

 

85 - 89 

 

Nadciśnienie stopieo 1 - łagodne 

 

140 - 159 

 

90 - 99 

 

Nadciśnienie stopieo 2 - umiarkowane   

160 - 179 

 

100 - 109 

 

Nadciśnienie stopieo 3 - ciężkie  

≥ 180   

≥ 110 

 

Nadciśnienie izolowane skurczowe 

 

≥ 140   

< 90 

 

 

Podane wartości dotyczą osób nieprzyjmujących leków przeciwnadciśnieniowych; w przypadku gdy 
wartości ciśnienia skurczowego i ciśnienia rozkurczowego należą do różnych kategorii, należy przyjąd 
kategorię wyższą. 

W ogłoszonych w 2007 roku wytycznych ESH/ECH podtrzymały tę klasyfikację. Dodatkowo zalecono 
stopniowanie izolowanego nadciśnienia skurczowego wg stopni (1, 2 i 3) w zależności od wysokości 
ciśnienia skurczowego (analogiczne do nadciśnienia skurczowo-rozkurczowego). *Źródło WIKIPEDIA+ 

 

Stan długotrwałego podwyższonego nadciśnienia może doprowadzid do uszkodzenia lewej połowy 
serca z następową miażdżyca naczyo tętniczych. 

Dieta w nadciśnieniu polega na zmniejszonej podaży chlorku sodu, co w kolei doprowadzi do 
obniżenia ciśnienia. Jak podaje Hasik: znaczna podaż potasu, magnezu, wapnia doustnie 
równocześnie przy znacznym dowozie soli kuchennej zmniejsza podwyższone ciśnienie krwi.  

Dieta w nadciśnieniu jest dietą prostą i łatwo do stosowania, gdyż ograniczenie podaży chlorku sodu 
można uzyskad poprzez stosowanie diety ziemniaczanej lub diety ryżowej tzw. Kempnera ( ryż w ilości 
200-350 g gotowany w wodzie destylowanej z dodatkiem owoców bądź soku) 

 

Do metod obniżających ciśnienie u nadciśnieniowców należą: 

·    Redukcja nadwagi u otyłych. 

·    Zmniejszenie konsumpcji alkoholu. 

·    Spożycie wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. 

 

Ciekawostką są badania prowadzone u osób pijących regularnie kawę i herbatę czy inne napoje 
zawierające kofeinę. Badania dały zaskakujące rezultaty, że u osób często spożywających te napoje, 
skok ciśnienia jest na tyle niski, że nie daje efektu nadciśnienia. 

Reasumując, dieta w nadciśnieniu powinna przede wszystkim niskosodowa .  

Poniżej przedstawiam zawartośd sodu w produktach spożywczych. 

 

Produkty spożywcze z przeważnie naturalną zawartością sodu (bez dosalania) 

Do 40 mg Na/100g produktu 

 

Świeże owoce, konserwy, soki owocowe, 

Orzechy nie solone, 

Dżem, miód, cukier, 

Czekolada, kakao 

Mąka, ryż, płatki owsiane, 

Świeże warzywa, ziemniaki, kapusta 

Tłuszcze nie solone 

Śmietana, twarożek, krojone sery 

Napoje odświeżające, 

Herbata, kawa, piwo, wino 

 

 

 

 

Produkty spożywcze z przeważnie naturalną zawartością  ( bez dosalania)- do 

120 mg na/100 g produktu 

 

Mleko i produkty mleczne 

Jaja 

Ciasta 

Mięso, drób, dziczyzna, świeże ryby  

Niektóre warzywa i owoce 

Seler, szpinak, marchew, soki 

Niektóre wody mineralne 

 

Produkty spożywcze najczęściej dosalane w czasie obróbki technologicznej- do 400 mg Na/100g 
produktu 

 

Świeży ser 

Wędzony pikling 

Wędzona makrela 

Pieczywa, ciasta 

Kluski ziemniaczane 

Konserwy i soki warzywne 

Niektóre wody mineralne 

 

Produkty spożywcze najczęściej dosalane w czasie obróbki technologicznej- ponad 400 mg Na/100g 
produktu 

 

Ser (poza świeżym) 

Kiełbasy 

Wegetariaoskie pasty 

Konserwy rybne, wędzone ryby 

Bułeczki, chleb 

 

Różne gotowe produkty ziemniaczane 

Ketchup 

Sosy do grilla i koktaili 

Gotowe sosy i zupy 

Gotowe posiłki  

Produkty spożywcze najczęściej dosalane w czasie obróbki technologicznej- ponad 1200 mg 
Na/100g produktu=3g NaCl 

 

Trwałe wędliny, wędzona szynka 

Solone śledzie 

Sery owcze, sery z grzybami, sery topione 

Pieczywa słone 

Oliwki, musztarda 

Mieszaniny przyprawowe 

 

Ważne jest aby uzupełniad niedobory witaminowe poprzez stosowanie diet owocowych,, podawanie 
jednodniowe soków lub warzyw. Przy stosowaniu leków moczopędnych konieczne jest uzupełnianie 
niedoborów witaminy C, która w większości zostaje wydalona. 

Korzystny wpływ  na obniżenia ciśnienia tętniczego może mied stosowanie diety ryżowo-owocowej 
(diety Kempnera) oraz diety owocowej. Jednakże dieta ta jest przeciwwskazana w niewydolności 
nerek, ponieważ może wywoład trwającą hiperchloremię, która prowadzi do czynnościowego 
uszkodzenia kanalików nerkowych i przyspiesza wzrost azotemii