KOD UCZNIA                                                                            Liczba uzyskanych punktów

SZKOLNY KONKURS BIOLOGICZNY

06.12.2004r.

Instrukcja dla ucznia

Test konkursowy zawiera zadań zamkniętych i zadań otwartych.

Na ich rozwiązanie masz 60 minut.

Po uwaŜnym przeczytaniu i zrozumieniu treści zadania oraz analizie rysunków
wybierz jedną z czterech odpowiedzi w zadaniach zamkniętych. W zadaniach
otwartych samodzielnie sformułuj odpowiedź i zapisz ją w wyznaczonym miejscu.

Test wypełniaj długopisem, nie uŜywaj korektora, ołówka ani gumki.

Przy rozwiązywaniu zadań zamkniętych wybierz jedną prawidłową odpowiedź i
zakreśl ją znakiem

Jeśli przez pomyłkę zakreślisz nieodpowiednią literę, otocz ją kółkiem, po czym
zakreśl znakiem

literę właściwą.

MoŜesz uzyskać maksymalnie punktów, 90% z nich czyli punkty

kwalifikują Cię do udziału w eliminacjach rejonowych Konkursu Biologicznego.

POWODZENIA

Zadanie 1. (0-1)

Komórka jest podstawową jednostką budulcową i funkcjonalną Ŝywego organizmu. W skład
komórki wchodzą róŜne organella. Proces oddychania komórkowego odbywa się w:
a) cytoplazmie       b) plastydach    c) mitochondrium      d) jądrze

Zadanie 2. (0-1)
Tkanką odpowiedzialną za transport substancji odŜywczych wytworzonych w procesie
fotosyntezy jest:
A. drewno             B. łyko           C. miazga           D. miękisz asymilacyjny

Zadanie 3. (0-1)
Fotosynteza jest to proces odŜywiania się roślin. Wybierz zestaw zawierający produkty tego
procesu:
A. tlen, dwutlenek węgla                            C. dwutlenek węgla, glukoza
B. tlen, glukoza                                           D. dwutlenek węgla, woda

Zadanie 4. (0-1)
Spośród róŜnych istotnych dla zdrowia składników mineralnych zawartych w Ŝywności, mleko
dostarcza jednego, niezbędnego do prawidłowego rozwoju kośćca:
A. wapnia                    B. Ŝelaza                    C. miedzi                         D. selenu

Zadanie 5. (0-3)
Przyporządkuj elementy morfotyczne krwi do pełnionych przez nie funkcji:
a) erytrocyty                                          1. obrona i ochrona organizmu
b) trombocyty                                        2. transport tlenu
c) leukocyty                                           3. krzepnięcie krwi
                                                               4. termoregulacja

Zadanie 6. (0-1)
Trawienie to rozkład złoŜonych związków organicznych na związki prostsze przy udziale
enzymów. Trawienie białek odbywa się w:
A. jamie ustnej i dwunastnicy                            C. przełyku i Ŝołądku
B. Ŝołądku i jelicie grubym                                D. Ŝołądku i dwunastnicy

Zadanie 7. (0-1)
NajwyŜsze stęŜenie tlenu we krwi w krąŜeniu płucnym występuje w:

yłach głównych

tętnicy płucnej

tętnicy głównej

yłach płucnych

Zadanie 8. (0-1)
Ź

ródłem energii dla organizmu nie są:

A. białka i węglowodany                                            C. witaminy i sole mineralne
B. węglowodany i tłuszcze                                         D. tłuszcze i witaminy

Zadanie 9.(0-1)
Bobry w Wigierskim Parku Narodowym tworzą:
A. gatunek               B. populację                    C. stado                 D. rodzinę

Zadanie 10.(0-1)
Siedlisko to miejsce, w którym Ŝyje organizm. Wybierz siedlisko dla podanych organizmów.

Organizm Siedlisko

płetwal błękitny 1. sierść ssaków

dzięcioł duŜy 2. gleba

dŜdŜownica 3. mięśnie świni

d) włosień spiralny 4. pień drzewa
5. ocean

Zadanie 11. (0-1)
Choroby bakteryjne moŜna zwalczyć za pomocą antybiotyków. Wybierz zestaw chorób, w
przypadku których moŜna zastosować antybiotyki:

gruźlica, angina, salmonelloza

angina, grypa, zapalenie płuc

grypa, gruźlica, zapalenie opon mózgowych

salmonelloza, AIDS, kiła

Zadanie 12. (0-1)
Szczepionki zawierają osłabione drobnoustroje lub ich toksyny. Mogą być one stosowane u:

człowieka zdrowego w celu uodpornienia go na daną chorobę

człowieka chorego w celu szybkiego powrotu do zdrowia

człowieka, który zetknął się z chorobą i mógł się nią zarazić

człowieka chorego, aby nabył odporności na daną chorobę

Zadanie 13. (0-1)
Z podanych organizmów ułóŜ jeden łańcuch pokarmowy ( istnieje kilka moŜliwości):
DŜdŜownica, butwiejące liście, kleszcz, baŜant, lis, stonka ziemniaczana, liście ziemniaka, kret

Zadanie14. (0-3)
Z podanych pojęć wybierz te, które są komórką, tkanką, narządem. Wpisz je w odpowiednią
kolumnę tabeli: krew, skóra, neuron, krwinka biała, serce, miazga, korzeń, korek, komórka
sitowa.
komórka

tkanka

narząd (organ)

Zadanie 15. (0-2)
PoniŜsze rysunki przedstawiają tkanki zwierzęce. Rozpoznaj i nazwij je.

……………………….. ………………………………

Zadanie 16. (0-1)
Uporządkuj poziomy organizacji organizmu. Uwzględnij pojęcia: tkanka, komórka, narząd,
organizm, układ narządów.

.........................................................................................................................................................

Zadanie 17. (0-2)
Rysunek przedstawia kręgosłup człowieka.

Rozpoznaj i nazwij wskazaną strzałką strukturę (znajduje się pomiędzy kręgami) oraz określ,
jaki to typ połączenia kości
………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………

Zadanie 18. (0-2)
Podczas upadku Jacek uległ kontuzji. Głęboko przeciął podudzie. Ciemnoczerwona krew
wypływała równomiernie z rany. Po udzieleniu pomocy przez lekarza koledzy Jacka
dyskutowali:

Piotr mówił, Ŝe została przecięta Ŝyła

Andrzej uwaŜał, Ŝe została uszkodzona tętnica

Jurek twierdził, Ŝe tętnicami w całym organizmie płynie krew jasnoczerwona

Zgadzasz się z wypowiedzią numer........

Zadanie 19. (0-2)
Przeanalizuj przedstawione w tabeli wyniki laboratoryjnego badania krwi 3 osób.
Co moŜesz odczytać o stanie zdrowia Tomka, swoją odpowiedź uzasadnij za pomocą jednego
argumentu.

Cechy

Asia Tomek Kuba

Erytrocyty

mln

3,5

4,5

3,9

Leukocyty

tyś

5,5

5,7

Trombocyty

tyś

140

150

290

Wynik badania Tomka świadczy o

…………………………..
…………………………..
……………………………
…………………………..

Zadanie 20. (0-2)
PoniŜszy rysunek przedstawia liść.
Rozpoznaj i nazwij strukturę zaznaczoną na rysunku oraz podaj jej funkcje.

............................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................

Zadanie 21. (0-3)
Prawidłowo oznaczając współrzędne, przedstaw w postaci wykresu następującą informację:
„Intensywność fotosyntezy zaleŜy m. in. od temperatury otoczenia. NajwyŜsza jest w przedziale
temperatur 20-30ºC, a przy wyŜszych temperaturach intensywność fotosyntezy gwałtownie
spada i przy temperaturze 40ºC fotosynteza ulega zahamowaniu”

Zadanie 22. (0-2)
Podaj 4 cechy drapieŜców, które ułatwiają im zdobycie pokarmu

…………………………………………………………………………………….

Zadanie 23. (0-2)
Wyjaśnij, dlaczego jemioła jest półpasoŜytem.

………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………

Zadanie 24. (0-4
Za pomocą + ( korzyść), - strata, 0 ( obojętne)oznacz w tabeli wzajemne zaleŜności gatunków
I i II.

Nazwa stosunku

Gatunek I

Gatunek II

DrapieŜnictwo
PasoŜytnictwo
Konkurencja
Mutualizm
Protokooperacja
Komensalizm

Opracowały:

Joanna Raczyło

Katarzyna Milewska- Bartoszewicz

Beata Milewska

Magdalena Pstrzoch

Jolanta Łucznik – Kęcka

Danuta Wałukanis

ElŜbieta Kotlarz

SZKOLNY KONKURS BIOLOGICZNY 2004

MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

Numer
zadania

Oczekiwana odpowiedź

Maksymalna

punktacja

za zadania

Za prawidłowo przyporządkowane funkcje do krwinek po-1 pkt.
a) erytrocyty (2) - 1pkt
b) trombocyty (3) – 1pkt
c) leukocyty (.1) - 1pkt

Z kaŜde 2 prawidłowo dobrane siedliska Ŝycia organizmów - 1pkt
a) płetwal błękitny (5) , b)dzięcioł duŜy (4) – 1pkt
c)dŜdŜownica (2), c)włosień spiralny (3) – 1pkt

13.

Za prawidłowo ułoŜony łańcuch pokarmowy – 1pkt

Za kaŜdą prawidłowo wypełnioną kolumnę po 1 pkt
Komórka: neuron, krwinka biała, komórka sitowa – 1pkt
Tkanka: miazga, korek - 1pkt
Organ: skóra, serce, korzeń – 1pkt

Za kaŜdy prawidłowo podpisany rysunek po 1 pkt
nabłonek płaski – 1pkt,
tkanka mięśniowa poprzecznie prąŜkowana szkieletowa – 1pkt

Za prawidłowy schemat organizacji organizmu – 1pkt
Komórka – tkanka – narząd- układ narządów-organizm

Za nazwanie ( dysk, krąŜek międzykręgowy) – 1pkt
Za określenie typu połączeń ( chrząstkozrosty) – 1 pkt

Za wskazanie dwóch poprawnych stwierdzeń 1 i 3 – 1pkt

Za stwierdzenie infekcji u Tomka – 1pkt
Za uzasadnienie odpowiedzi ( podwyŜszony poziom leukocytów)– 1 pkt

Za nazwanie aparatu szparkowego – 1pkt
Za podanie jednej funkcji ( transpiracja, wymiana gazowa) – 1pkt

Za prawidłowe oznaczenie współrzędnych – 1pkt
(X- temperatura, Y intensywność)

Za prawidłowe oznaczenie punktów na wykresie – 1pkt
Za prawidłową krzywą – 1pkt

Za kaŜde 2 cechy drapieŜców po 1pkt

Za stwierdzenie, Ŝe jemioła pobiera z drzewa wodę i sole mineralne –
1pkt.
Za stwierdzenie, Ŝe potrafi przeprowadzać fotosyntezę i sama produkuje
zwiąki organiczne – 1pkt

Za prawidłowe oznaczenie wszystkie zaleŜności – 4pkt
Za prawidłowo oznaczone 5 zaleŜności - 3pkt
Za prawidłowo oznaczone 4 zaleŜności - 2pkt
Za prawidłowo oznaczone 3 zaleŜności - 1pkt

Nazwa stosunku

Gatunek

DrapieŜnictwo
PasoŜytnictwo
Konkurencja
Mutualizm
Protokooperacja
Komensalizm

+
+

+
+
+

-
-
-

+
+