Geometria kół - samochody osobowe i dostawcze 

Parametry opisujące geometrię ustawienia kół pojazdów osobowych i dostawczych (definicje 
praktyczne):  

• 

OŚ SYMETRII POJAZDU, to linia przebiegająca przez środek osi tylnej i przedniej.  

• 

GEOMETRYCZNA OŚ JAZDY, to prosta (dwusieczna) dzieląca kąt zbieżności 
całkowitej kół tylnych na dwa równe kąty.  

• 

KĄT POCHYLENIA KOŁA, to kąt zawarty pomiędzy pionem a płaszczyzną koła 
ustawionego do jazdy na wprost (Rys.1). Pochylenie jest dodatnie, gdy górna część 
koła wychyla się na zewnątrz a ujemne, gdy do wewnątrz.  

• 

KĄT POCHYLENIA OSI SWORZNIA ZWROTNICY (kąt pochylenia sworznia 
zwrotnicy), to kąt zawarty pomiędzy pionem a rzutem osi sworznia na płaszczyznę 
pionową prostopadłą do osi symetrii pojazdu (Rys.2). Kąt ten jest dodatni, gdy rzut ten 
wychylony jest na zewnątrz a ujemny, gdy do wewnątrz.  

 

 

  

 

 

• 

KĄT WYPRZEDZENIA OSI SWORZNIA ZWROTNICY (kąt wyprzedzenia 
sworznia zwrotnicy), to kąt zawarty pomiędzy pionem a rzutem osi sworznia na 
pionową płaszczyznę równoległą do osi symetrii pojazdu (Rys.3). Kąt ten jest dodatni, 
gdy rzut ten pochylony jest w kierunku przodu pojazdu a ujemny w przypadku 
odwrotnym (tzw. opóźnienie sworznia).  

• 

ZBIEŻNOŚĆ CAŁKOWITA KÓŁ (PRZEDNICH BĄDŹ TYLNYCH), to kąt 
zawarty pomiędzy płaszczyznami bocznymi obydwu kół tej samej osi, mierzony w 
płaszczyźnie poziomej (Rys.5 i 7). Jest to również różnica między odległościami 
obręczy kół samochodu, znajdujących się na tej samej osi (przedniej lub tylnej), 
mierzona z tyłu i z przodu obrzeży obręczy w płaszczyźnie poziomej. Zbieżność 
całkowita jest dodatnia, jeżeli przecięcie obu wyznaczających ją płaszczyzn następuje 
przed osią mierzonych kół (patrząc w kierunku jazdy pojazdu) a ujemna, gdy 
przecięcie wystąpi za osią. Wartość ujemna zbieżności informuje, że koła skierowane 
są na zewnątrz, czyli są rozbieżne.  

• 

ZBIEŻNOŚĆ POŁÓWKOWA KÓŁ (PRZEDNICH BĄDŹ TYLNYCH), to dokładnie 
arytmetyczna połowa wartości zbieżności całkowitej z zachowaniem znaku 
(dodatniego lub ujemnego) tej zbieżności (Rys.4 i 6). Zbieżność połówkowa jest 
dodatnia, jeżeli płaszczyzna boczna danego koła przecina oś geometryczną jazdy 

przed jego własną osią a znak ujemny, w przypadku przeciwnym (patrząc w kierunku 
jazdy pojazdu).  

• 

RÓŻNICA KĄTÓW SKRĘTU KÓŁ PRZY SKRĘCIE KOŁA ZEWNĘTRZNEGO O 
20°, to wartość arytmetyczna powstała z odejmowania od odczytanego skrętu koła 
liczby 20° tj. skrętu do wewnątrz uzyskanego na przeciwnym kole zewnętrznym 
(Rys.10).  

 

 

  

 

  

• 

MAKSYMALNY KĄT SKRĘTU KÓŁ, to największy możliwy do uzyskania danym 
kołem (lewym lub prawym) skręt wewnętrzny i zewnętrzny (Rys.11 i 12).  

• 

KĄT PRZESUNIĘCIA OSI KÓŁ tj. KĄT ODCHYLENIA OSI GEOMETRYCZNEJ 
JAZDY OD OSI SYMETRII POJAZDU, to kąt zawarty pomiędzy osią geometryczną 
jazdy a osią symetrii pojazdu (Rys.8).  

• 

KĄT NIERÓWNOLEGŁOŚCI OSI KÓŁ, to kąt pomiędzy prostą przechodzącą przez 
oś przednią pojazdu a prostą prostopadłą do osi geometrycznej jazdy (Rys.9). Jest to 
również kąt jaki tworzą oś przednia z osią tylną pojazdu w przypadku niezachowania 
wzajemnej równoległości.  

• 

KĄT SUMARYCZNY, to arytmetyczna suma kąta pochylenia danego koła 
przedniego i kąta pochylenia odpowiadającego mu osi sworznia zwrotnicy.  

 

 

  

 

 

wykorzystano materiały Precyzja-Bit