background image

30

 - 

Truck&Business

Zarządzanie / Finanse

KAPITAł WłASNy, KAPITAł OBCy, FACTORING, LEASING CZy KREDyT KUPIECKI?

Finansowanie­działalności­

gospodarczej

Prowadzenie każdej działalności gospodarczej, niezależnie od branży, wymaga posiadania majątku trwałego (długoterminowego) i obrotowego 
(krótkoterminowego). Trudno sobie wyobrazić funkcjonujące przedsiębiorstwo nie posiadające nic. Rodzaj, ilość i struktura wykorzystywanego do prowadzenia 
działalności majątku jest różna dla poszczególnych podmiotów, choć można zauważyć pewne podobieństwa dla firm działających w ramach tego samego 
rodzaju działalności np. produkcja, handel, usługi oraz w tej samej branży.

Firmy świadczące usługi transpor-
towo-spedycyjne również posia-
dają swoją specyficzną strukturę 
majątku. Ponieważ artykuł jest 
skierowany głównie do przedsta-
wicieli branży transportowej i logi-
stycznej zawężę się do rozwiązań 
i przykładów odpowiednich dla tej 
branży.

Finansowanie­majątku­firmy

Wiedza  o  tym  jaki  majątek  jest 
potrzebny do prowadzenia danej 
działalności  gospodarczej  oraz 
jakie  są  jego  wady  i  zalety  jest 
zwykle  w  firmach  bardzo  duża, 
gdyż firmy te i ich kierownictwo 
są specjalistami w swojej branży. 
W  przypadku  firmy  transporto-
wej, kierownictwo zwykle dosko-
nale potrafi dobrać rodzaj, markę, 
model, wersję wyposażenia samo-
chodów, naczep itp., aby optymal-
nie dopasować ich parametry do 
wymagań klientów oraz kosztów 
eksploatacji.

O ile wiedza o potrzebnym majątku 
jest w firmach spora, to już o spo-
sobach jego sfinansowania – nie 
zawsze. Bardzo często spotykamy 
się  z  sytuacjami,  gdzie  sposób 
finansowania  majątku  nie  jest 
efektem przemyślanego, a więc 
zamierzonego działania, ale tro-
chę efektem przypadku, zbiegu 
okoliczności oraz sugestii pracow-
ników instytucji finansowych, któ-
rzy czasem proponują to, co akurat 
mają w planie sprzedaży lub to, co 
jest najkorzystniejsze dla instytu-
cji finansowej, niekoniecznie dla 
przedsiębiorstwa. Tak zbudowana 
struktura  finansowania  zwykle 
jakoś działa, choć nie zawsze opty-
malnie, a problemy z nią związane 
zrzucane są na kryzys, zmowę ban-
ków, konkurencję, dostawców itp. 
Słowem – winni są wszyscy, tylko 
nie własne decyzje, lub ich brak (bo 
brak decyzji to też decyzja) w zakre-
sie  kreowania  swojej  struktury 
finansowania.

Często pytają mnie klienci jaki 

jest najlepszy rodzaj 

finansowania, naj-

lepszy kredyt itp. 

P ra w d a   j e s t 

taka, że nie ma 

najlepszego 

instrumentu 
finansowego, 

ale  są  lepiej 
lub  gorzej 

dopasowane 

do  aktual-
nej  specyfiki 

i  faktycznych 
potrzeb danej 

firmy.  I  czę-
sto nie jest to 

jeden  instru-

ment, ale zestaw kilku. Gdyby był 
jeden  najlepszy  instrument,  to 
instytucje finansowe nie oferowa-
łyby innych. Tak samo jak w przy-
padku  np.  samochodów  –  jeśli 
któryś byłby najlepszy, to nikt nie 
kupowałby innych.
Przy doborze finansowania ważne 
jest, aby dobrać okres spłaty do 
rodzaju aktywów jakie mają być 
sfinansowane. Tzw. „złota zasada 
bilansowa” mówi o tym, że środki 
trwałe (nieruchomości, maszyny 
i urządzenia, tabor samochodowy 
itp.) powinny być w całości sfinan-
sowane tak zwanymi kapitałami 
stałymi, czyli takimi środkami, 
których firma nie będzie musiała 
spłacić w ciągu najbliższego roku 
(tj. kapitały własne plus zobowią-
zania długoterminowe). Jeszcze 
lepiej, gdy tych kapitałów stałych 
jest więcej niż środków trwałych. 
Nadwyżka taka nazywana kapi-
tałem obrotowym służy wtedy 
do  częściowego  finansowania 
działalności bieżącej (środków 
obrotowych jak: zapasy, należ-

ności, itp.).

Formy­i źródła­finansowania­

działalności

1. Kapitały własne
Czyli wniesione przez właścicieli 
środki oraz zyski wypracowane 
w poprzednich latach i przezna-
czone na rozwój przedsiębiorstwa. 
Teoretycznie istnieje też możliwość 
pozyskania inwestora w postaci 
funduszu  inwestycyjnego  lub 
przez emisję akcji na GPW, ale to 
tylko teoria, gdyż w praktyce jest 
to  uzależnione  od  koniunktury 
i  przewidywań  dla  branży  oraz 
standingu finansowego i prognoz 
finansowych  konkretnej  spółki, 
a  także  koniunktury  w  gospo-
darce i nastrojówpanujących na 
GPW. W praktyce sprowadza się 
to do tego, że na środki z emisji 
akcji mogą liczyć te spółki, które 
najmniej tych środków potrzebują 
i wtedy, kiedy mogą je bez trudu 
pozyskać z innych, tańszych źródeł 
np. z banku. Spotykam się czasem 
ze stwierdzeniem, że finansowanie 
poprzez przyjęcie dodatkowego 
udziałowca (inwestora) jest tańsze, 
bo nie trzeba płacić odsetek tak jak 
w przypadku kredytu bankowego. 
Prawda jest taka, że inwestor, aby 
chciał wejść kapitałowo do danej 
spółki, to w zamian za wniesione 
środki oczekuje udziału w spółce 
(czyli  pośrednio  również  w  jej 
majątku) i jej przyszłych zyskach, 
których wartość zapewni mu ren-
towność  z  inwestycji  znacząco 
wyższą niż koszt typowego kredytu 
bankowego. Zadaniem kapitałów 
własnych jest zabezpieczenie dłu-
goterminowego bezpieczeństwa 
i stabilizacji przedsiębiorstwa.

Marek  Sagan,  właściciel  firmy  Sagan 

Consulting, specjalizującej się w obsłudze 

finansowej przedsiębiorstw. Współautorem 

jest Marcin Nikiel, analityk finansowy z firmy 

Sagan Consulting. 

Instytucja­finansowa­postrzega­przedsiębiorstwo­na­
podstawie­dostarczonych­jej­dokumentów­finansowych.

Fot. Lech Saloni - PantherMedia

background image

Truck&Business - 

31

2. Kapitały obce
Kredyt bankowy jest obecnie naj-
popularniejszą formą pozyskania 
kapitału  obcego.  Kredyty  ban-
kowe możemy dzielić wg różnych 
parametrów (waluta, cel kredytu, 
okres spłaty itd.). Z punktu widze-
nia przedsiębiorcy najważniejsze 
jest dopasowanie kredytu do jego 
potrzeb  np.  budowa  warsztatu 
samochodowego nie powinna być 
finansowana kredytem obrotowym 
(krótkoterminowym), który powi-
nien być przeznaczany na bieżące 
wydatki, lecz długoterminowym 

kredytem inwestycyjnym, tak aby 
potencjalne przychody z inwestycji 
(lub oszczędności) pozwoliły na 
spłatę kredytu. Kredyty bankowe 
są  zazwyczaj  najtańszym  spo-
sobem  na  pozyskanie  kapitału, 
ale też wiążą się z koniecznością 
przedstawienia zabezpieczenia rze-
czowego czyli np. hipoteki na rzecz 
banku. Bank przed udzieleniem 
finansowania sprawdzi też aktualne 
wyniki finansowe przedsiębiorstwa 
i udzieli kredytu tylko tym podmio-
tom, które w jego opinii posiadają 
dobrą sytuację finansową.
3. Factoring
Popularność factoringu z roku na 
rok rośnie. W dużym uproszcze-
niu polega on na przyspieszeniu 
wpływu  środków  za  wykonane 
przez  przedsiębiorstwo  usługi, 
bądź dostarczony towar. Przedsię-

biorstwa oferujące usługę trans-
portową z odroczonym terminem 
płatności np. 30 dni, w praktyce 
wykonują dwie transakcje w pakie-
cie. Pierwsza to transport towaru 
z miejsca A do miejsca B, a druga 
to udzielenie kredytu kupieckiego 
klientowi w kwocie X na 30 dni. 
Właśnie w drugim etapie wspo-
mnianej transakcji możemy zasto-
sować factoring. Faktor (instytucja 
finansowa) może wypłacić przed-
siębiorstwu  transportowemu 
kwotę  wynikającą  z  dostarczo-
nej mu faktury (zazwyczaj jest to 

kwota X pomniejszona o umowne 
koszty) i poczekać 30 dni aż klient 
ureguluje  swoje  zobowiązania. 
Dużą zaletą zastosowania facto-
ringu jest możliwość szybkiego 
pozyskania środków na bieżące 
potrzeby jak i dopasowanie wiel-
kości „pożyczonych” środków do 
aktualnych  potrzeb.  Procedura 
samego pozyskania factoringu jest 
łagodniejsza niż np. kredytu banko-
wego i skupia się bardziej na ana-
lizie sytuacji finansowej klientów 
przedsiębiorstwa (czy będą w sta-
nie zapłacić wystawioną im fak-
turę) niż na ocenie kondycji finan-
sowej samego przedsiębiorstwa. 
Factoring zazwyczaj nie wymaga 
dodatkowych zabezpieczeń rze-
czowych  (np.  hipotek),  dlatego 
jest  bardzo  dobrym  produktem 
dla przedsiębiorstw posiadających 

słabszą kondycję finansową, ale 
za to mających uznanych i stabil-
nych finansowo klientów. Z uwagi 
na mniejsze zabezpieczenie insty-
tucji finansowej jest produktem 
zazwyczaj droższym (choć nie jest 
to regułą) od kredytu obrotowego.
4. Leasing
Zazwyczaj  przedsiębiorstwa 
transportu drogowego finansują 
nim inwestycje w posiadany tabor 
samochodowy. Jest szeroko roz-
powszechnionym instrumentem 
finansowym w branży transporto-
wej, jest również łatwo dostępny 

dla  tych  przedsiębiorstw.  Przy 
wyborze oferty leasingowej warto 
zwrócić uwagę na czas obowią-
zywania umowy (powinien on być 
zbliżony  do  czasu  użytkowania 
pojazdu) oraz na wysokość kwoty 
wykupu po okresie leasingu, która 
powinna być zbliżona do plano-
wanej wartości pojazdu w danym 
momencie.  Wymienione  wyżej 
zabiegi powinny doprowadzić do 
sytuacji w której zyski z frachtów 
wykonanych leasingowanymipo-
jazdami wystarczają na bieżącą 
obsługę rat leasingowych.
5. Kredyt kupiecki …
Czyli korzystanie z odroczonych 
terminów płatności. Jedna z popu-
larniejszych i naturalnie przycho-
dzących metod pozyskania finan-
sowania, wykorzystywana głównie 
do finansowania bieżącej działalno-

ści. Często przez przedsiębiorców 
postrzegany jest jako „darmowe” 
lub tanie finansowanie, aby jednak 
porównać go z innymi instrumen-
tami finansowymi należy odpo-
wiedzieć sobie na pytanie „o ile 
lepsze warunki cenowe można by 
wynegocjować, gdyby zaoferować 
zerowy  lub  zwyczajowy  termin 
płatności?”. Zazwyczaj nie wymaga 
on dodatkowych zabezpieczeń.
Podsumowując - nie ma jednego 
„najlepszego” instrumentu finanso-
wego, tak jak i nie ma jednego naj-
lepszego samochodu, który można 
by zawsze, w każdych warunkach 
używać. Możemy natomiast mówić 
o najlepiej dopasowanym finanso-
waniu do aktualnej i planowanej 
sytuacji przedsiębiorstwa oraz celu 
na jaki ma być ono przeznaczone.
Niezależnie od wybranego instru-
mentu  finansowego,  należy 
pamiętać, że instytucja finansowa 
postrzega  przedsiębiorstwo  na 
podstawie dostarczonych jej doku-
mentów finansowych. Dlatego tak 
ważnym  aspektem  jest  dbanie 
o dobry wizerunek w oczach insty-
tucji finansowych. Od niego często 
zależy decyzja o udzieleniu finanso-
wania, przedłużeniu go na kolejne 
okresy lub o wszczęciu procesu 
windykacji, który w skrajnym przy-
padku może doprowadzić do upa-
dłości przedsiębiorstwa z powodu 
utraty płynności finansowej (mimo 
tego, że działalność przedsiębior-
stwa jest rentowna!). Po za tym 
przedsiębiorstwa, których dane 
finansowe są dobre (czyli instytu-
cja finansowa postrzega je jako 
bezpieczne i stabilne) mogą liczyć 
na lepsze warunki finansowania 
w trakcie negocjacji. 
Dbanie o dobry „standing finansowy” 
to ważne zadanie dla działów finan-
sowych przedsiębiorstw. W prak-
tyce sprowadza się ono do wyboru 
takich zasad rachunkowych i praw 
bilansowych, aby dane finansowe 
przedsiębiorstwa oddawały jego 
jasny i rzetelny obraz. Zarządzający 
przedsiębiorstwami znając wagę 
opisanego wyżej aspektu działal-
ności powinni dołożyć wszelkich 
starań,  aby  dane  finansowe  ich 
przedsiębiorstw nie były dziełem 
przypadku,  lecz  konsekwentnie 
realizowanej strategii działania.

Marek Sagan

Nie­ma­jednego­„najlepszego”­instrumentu­finansowego,­tak­jak­i nie­ma­jednego­najlepszego­samochodu.