Polityka 

UE wobec ChRL  

Tomasz Kamiński 

1.

Wymień atrybuty chińskiej 
mocarstwowości. 

2.

Wymień główne problemy Chińskiej 
Republiki Ludowej w aspekcie 
wewnętrznym i zewnętrznym. 
 

Atrybuty mocarstwowości 

• Demografia/Tania siła robocza 
• Prężna gospodarka 
• Rozszerzające się wpływy polit/gosp. 
• Broń atomowa 
• Umacnianie pozycji w regionie 
• Armia? 
• Stałe miejsce w RB 
• Scentralizowana władza? 

 

Problemy ChRL 

• Wielki kraj – scentralizowana władza 
• Słaby system socjalny 
• Różnice wewnętrzne 
• Deficyt surowców 
• Korupcja 
• Tajwan 
• Wizerunek Chin 
• Stan środowiska 
• Prawa człowieka 
• Embargo 
• Konkurencja ze strony Indii 

Plan wystąpienia 

1.

Krótki rys historyczny stosunków 
wzajemnych. 

2.

Założenia polityki unijnej i struktura 
dialogu. 

3. Problemy polityczne we wzajemnych 

relacjach. 

4. Problemy gospodarcze. 

5. Perspektywy rozwoju.  

Rys historyczny 

– pierwsze dwie 

dekady 

• 1975 – nawiązanie stosunków 
• 1978 – pierwsza umowa handlowa 
• 1985 - Umowa o Handlu i Współpracy 
• 1988 - otworzone zostało Przedstawicielstwo KE 

w Pekinie 

• 1989 – zamrożenie kontaktów 
• 1990-92 – stopniowa normalizacja  
• 1995 - Komunikat KE „A Long Term Policy for 

China-

Europe Relations” 

Od „konstruktywnego 

zaangażowania” do „strategicznego 

partnerstwa”

  

• 1998, 2001, 2003, 2006 – kolejne 

dokumenty strategiczne KE 

• Od 1998 – doroczne „szczyty” 
• 2005 tzw. „dialog strategiczny”, na 

szczeblu wiceministrów, dwa razy do roku 

• Od 1995 – „Dialogue on Human Rights” i 

22 „dialogi sektorowe”

  

 

Zadania jakie stawia przed sobą 

Unia: 

• doprowadzenie do sytuacji, w której Chiny 

staną się odpowiedzialnym i 
konstruktywnym partnerem w 
rozwiązywaniu problemów 
międzynarodowych 

• aktywne włączenia się w proces 

transformacji wewnętrznej ChRL 

Kluczowe problemy globalne 

wymagające zaangażowania Chin 

• problem proliferacji broni masowego 

rażenia,  

• walka z zanieczyszczeniem środowiska i 

zmianami klimatycznymi,  

• zabezpieczenie dostaw surowców 

energetycznych,  

• pomoc rozwojowa dla krajów afrykańskich, 
• wzmacnianie roli ONZ  

Wspomaganie reform chińskich 

• Spadek unijnej pomocy rozwojowej z 

około 150 mln. euro rocznie do 224 mln. 
na lata 2007-2013 

• Przekazywanie doświadczeń unijnej 

polityki regionalnej. 

• Promowanie zmian prawnych w Chinach 

(np. ochrona środowiska, własność 
intelektualna) 

– w latach 2002-06 

zakontraktowano 40 projektów.  

Chińskie „soft power” w krajach 

rozwijających się 

Rosnące inwestycje chińskie 

Rosnące wpływy polityczne Chin 

Malejące wpływy polityczne UE 

Atrakcyjność chińskiego modelu 

„Strategiczne partnerstwo” a 

problem łamania praw człowieka 

• Brak konsekwentnego, jednolitego 

stanowiska państw członkowskich. 

• Brak realnych osiągnięć. 
 

 

Czy można mówić o prawdziwym 
partnerstwie w sytuacji tak zasadniczych 
różnic w wyznawanych wartościach?  

Embargo na sprzedaż broni do Chin 

Powody utrzymywania embarga: 

1. brak istotnej poprawy w kwestii 

przestrzegania praw człowieka w 
Chinach 

2.

niepewność części decydentów unijnych 
odnośnie do faktycznych intencji ChRL 

3. bardzo silna presja dyplomacji 

amerykańskiej  

Embargo, ale… współpraca 

technologiczna 

• o zakresie embarga decydują 

poszczególne kraje 

• problem technologii „podwójnego użycia” 
• unijny eksport technologii wojskowych do 

Chin kształtuje się na poziomie kilkuset 
milionów euro rocznie 

• Projekt „Galileo” 
• 6 i 7 Program Ramowy 

Problem Tajwanu 

• intensywne kontakty gospodarcze z Tajwanem 
ale 
•  „polityka jednych Chin” 
 
• Unia nie jest zaangażowana militarnie w 

Cieśninie Tajwańskiej 

ale 
• jest bardzo zainteresowana pokojowym 

rozwiązaniem problemu 

  

Szpiegostwo cybernetyczne 

• Czerwiec 2007 – chińskie programy 

szpiegowskie wykryte w sieci Pentagonu 

• Sierpień 2007 – zanotowane włamania do 

rządowych sieci komputerowych w Niemczech i 
Wielkiej Brytanii 

• Wrzesień 2007 – oficjalna skarga kanclerz 

Merkel 

• Październik 2007 – rząd niemiecki zgłasza 

codzienne ataki chińskich hakerów na rządowe i 
firmowe sieci komputerowe 

Najważniejszym problemem 

politycznym jest … 

 

obecny stan relacji handlowych. 

 

• Rosnący deficyt w handlu z Chinami 
• Wciąż poważne bariery dla inwestorów 

europejskich 

 

Wejście Chin do WTO 

• w grudniu 2001 roku  
• średni poziom taryf celnych został 

obniżony z 43 procent w 1992 roku do 17 
procent w 2001. 

• znaczący wzrost chińskiego eksportu ale 

tylko ¼ jego wartości jest dodawana w 
Chinach  

Rok 

1996  2002  2003  2004  2005  2006  2007  2008  2009 

Export  14,6  34,9  41,2  48,2  51,8  63,8  71,9  78,4  81,6 
Impor
t 

30  89,6 105,4 127,5 160,3 194,9 232,6 247,9 214,7 

Bilans  -15,4  -54,7  -64,2  -79,3 

-

108,5 

-

131,1 

-

160,7 

-

169,5 

-

133,1 

Obroty  44,6 124,5 146,6 175,7  212 258,7 304,5 326,3 296,3 

Import unijny z Chin 

• W 2005 roku ponad 30 procent importu z Chin 

stanowiły urządzenia biurowe i elektroniczne 
(np. laptopy, odtwarzacze DVD) oraz 
telekomunikacyjne (np. aparaty telefoniczne), a 
cały dział maszyn i urządzeń aż 43 procent. 

• Tekstylia i ubrania to co prawda tylko 13 procent 

importu z Chin, ale zakupy o wartości ponad 
21,5 mld. euro stanowiły ponad 30 procent 
całego unijnego importu tej grupy produktów.  

Eksport unijny do Chin 

• Unia sprzedaje do Chin głównie różnego typu 

maszyny i urządzenia (w tym produkcyjne), 

sprzęt transportowy (np. samoloty) oraz 
chemikalia.  

• W żadnej z tych grup produktowych eksport do 

Chiny nie stanowi istotnej części ogólnego 
eksportu unijnego 

• Jego rola szybko wzrasta – w latach 2000-2005 

wzrósł dwukrotnie 

• sprzedaż do Chin stanowi nieco ponad 5 

procent unijnego eksportu (4 miejsce) 

Konsekwencje rosnącej wymiany 

handlowej 

• Napływ tanich towarów z Chin powoduje ujemny 

impuls inflacyjny, który w latach 2001-2005 w 
strefie euro był oceniany przez OECD na 0,2%. 

• Rosnący deficyt handlowy – w roku 2006 128 

mld. euro. 

• Wprowadzanie barier protekcjonistycznych (42 

typy produktów chińskich) 

• Bariery handlowe uderzają też w firmy 

europejskiej produkujące w Chinach. 

Wpływ na poziom cen  

„Chiński Mur zamiast otwartych 

drzwi”  

• wysokie cła na niektóre produkty (tekstylia i 

odzież, buty, ceramika, stal czy pojazdy). 

• przepisy dotyczące certyfikacji produktów 
• pozwolenia importowe,  
• opóźnienia w odprawie celnej 
• nieprzystąpienie do Government Procurment Act 
• wymuszanie stosowania półproduktów 

pochodzenia lokalnego (przemysł 
samochodowy, stoczniowy, metalurgiczny)  

„Chiński Mur zamiast otwartych 

drzwi” cd. 

• prawo uniemożliwiające zagranicznemu 

przedsiębiorstwu otwarcie 
przedstawicielstwa w sposób inny niż 
poprzez spółkę joint-venture z partnerem 
chińskim 

• na olbrzymią skalę łamane są prawa 

własności intelektualnej (prawa własności i 
prawa patentowe)  

Inne problemy gospodarcze 

• problem nadania gospodarce chińskiej 

statusu „gospodarki rynkowej” 

• niskie standardy produkcyjne w Chinach 

(aspekt społeczny, środowiskowy i 
dotyczący bezpieczeństwa produktów) 

• Rosnąca rola Chin na światowych rynkach 

kapitałowych 

Perspektywy 

1.

Pogłębiająca się nierównowaga w stosunkach 
handlowych. 

2.

Rywalizacja i współpraca w relacjach z państwami 

afrykańskimi. 

3.

Kontynuacja polityki „włączania” ChRL do procesu 

rozwiązywania problemów globalnych. 

4.

„Rozmiękczanie” embarga, rutynowe przypominanie o 

prawach człowieka 

5.

Wzmocnienie współpracy badawczo-rozwojowej 

6.

Zwiększenie rywalizacji o surowce naturalne  

Marzenia 

• Wzmocnienie współpracy UE i Stanów 

Zjednoczonych 

• Poprawa koordynacji polityk państw 

członkowskich, Komisji i Rady 

• Skuteczne budowanie unijnego „soft 

power”  

• Samoograniczenie rosnących w potęgę 

Chin