1 

Klasyfikacja silników spalinowych 

Klasyfikacja silników ze względu na: 

–

 

System spalania (sposób inicjacji spalania). 

–

 

Obieg. 

–

 

System chłodzenia. 

–

 

Rozwiązania konstrukcyjne. 

 

2 

System spalania 

Silniki o zapłonie iskrowym 

–

 

Do samochodów osobowych, lekkich samochodów 
ciężarowych (dostawczych), rzadko do małych 
samochodów ciężarowych i autobusów. 

–

 

Mniejsza masa jednostkowa. 

–

 

Większa prędkość obrotowa. 

–

 

Większe wysilenie. 

–

 

Mniejsza sprawność. 

–

 

Łatwiejszy rozruch (szczególnie nie nagranego silnika). 

–

 

Praktycznie brak emisji cząstek stałych. 

–

 

Łatwiejsze katalityczne zmniejszanie emisji 
zanieczyszczeń. 

 

3 

–

 

Mniejsza hałaśliwość. 

–

 

Prostsza obsługa i mniejszy koszt napraw. 

–

 

Niższy koszt produkcji: mniejsza masa. 

–

 

Mniejsze obciążenie elementów. 

–

 

T

ańszy osprzęt. 

–

 

Droższe paliwo. 

 

4 

Silniki o zapłonie samoczynnym 

–

 

Do samochodów osobowych, lekkich samochodów 
ciężarowych (dostawczych), do samochodów 
ciężarowych i autobusów oraz ciągników. 

–

 

Większa masa jednostkowa. 

–

 

Mniejsza prędkość obrotowa. 

–

 

Mniejsze wysilenie. 

–

 

Większa sprawność. 

–

 

Trudniejszy rozruch (szczególnie nie nagranego 
silnika). 

–

 

Duża emisja cząstek stałych i tlenków azotu. 

–

 

Trudne katalityczne zmniejszanie emisji cząstek 
stałych i tlenków azotu. 

 

5 

–

 

Większa hałaśliwość. 

–

 

Trudniejsza obsługa i większy koszt napraw. 

–

 

Wyższy koszt produkcji: większa masa, większe 
obciążenie elementów, 

droższy osprzęt

. 

–

 

Tańsze paliwo. 

 

 

6 

Obieg 

Silniki czterosuwowe 

–

 

Mniejsza moc – dwa razy mniejsza częstotliwość pracy 
silnika. 

–

 

Konieczny wyodrębniony układ rozrządu. 

–

 

Większe, cięższe, bardziej skomplikowane. 

–

 

Lepsza wymiana ładunku, lepsze napełnienie, 
łatwiejsze kształtowanie charakterystyki napełnienia. 

–

 

Mniejsza emisja zanieczyszczeń i łatwiejsze 
oczyszczanie spalin. 

–

 

Możliwość ułożyskowania wału korbowego w łożyskach 
ś

lizgowych i zastosowania obiegowego układu olejenia. 

 

7 

–

 

Większa sprawność. 

–

 

Stosowanie mniej kosztownych materiałów, mniejsze 
zużycie elementów i mniejszy wpływ zużycia elementów 
na właściwości użytkowe silników. 

 

8 

Silniki dwusuwowe 

–

 

Większa moc. 

–

 

Mniejsze, lżejsze, mniej skomplikowane. 

–

 

Objętość skokowa ograniczona do (250 ÷ 375) cm

3

. 

–

 

Liczba cylindrów ograniczona do 3 – trudność 
wykonania i uszczelnienia wału korbowego. 

–

 

Moc znamionowa nieprzekraczająca 40 kW. 

–

 

Brak wyodrębnionego układu rozrządu. 

–

 

Gorsza wymiana ładunku, mniejsze napełnienie, 
trudniejsze kształtowanie charakterystyki napełnienia. 

–

 

Duża emisja tlenku węgla i węglowodorów i bardzo 
trudne oczyszczanie spalin. 

–

 

Mała emisja tlenków azotu. 

 

9 

–

 

Silniki dwusuwowe o zapłonie samoczynnym: 

•

 

możliwość stosowania olejenia obiegowego, 

•

 

nie ma ograniczeń objętości skokowej cylindra, 

•

 

konieczność stosowania wyodrębnionego układu 
rozrządu, 

•

 

bardzo dobre właściwości użytkowe. 

•

 

łatwość doładowania silnika. 

 

 

10 

System chłodzenia 

System chłodzenia pośredni (cieczą chłodzącą) 

–

 

Ponad 90% silników ma układ chłodzenia pośredni. 

–

 

Większa skuteczność i równomierność chłodzenia 
silnika. 

–

 

Mniejsza hałaśliwość: tłumienie hałasu przez ciecz, 
mniejszy luz między tłokiem i cylindrem. 

–

 

Większa masa. 

–

 

Większa cena. 

–

 

Działanie korozyjne cieczy. 

–

 

Konieczność obsługi układu chłodzenia. 

–

 

Lepsze napełnienie, możliwość stosowania większych 
stopni sprężania, większa moc. 

 

11 

–

 

Mniejsze obciążenie cieplne. 

–

 

Silnik krótszy (brak użebrowań). 

 

12 

System chłodzenia bezpośredni (powietrzem) 

–

 

Mniejsza masa. 

–

 

Może pracować przy bardzo wysokich i bardzo 
niskich temperaturach. 

–

 

Szybkie nagrzewanie się silnika po rozruchu, mniejsze 
zużycie ruchomych części, większa trwałość. 

 

13 

Rozwiązania konstrukcyjne 

–

 

Ogólne rozwiązania konstrukcyjne. 

–

 

Rozwiązania konstrukcyjne poszczególnych układów. 

–

 

Doładowane i niedoładowane. 

–

 

Podział ze względu na stosowane paliwa. Jedno– 
i wielopaliwowe. 

–

 

Podział ze względu na zastosowane układy 
zmniejszani emisji zanieczyszczeń. 

–

 

Podział ze względu na zastosowanie silnika. 

–

 

Podział ze względu na zastosowane komory spalania. 

–

 

Podział ze względu na właściwości użytkowe. 

 

 

14 

Ogólne rozwiązania konstrukcyjne

 

–

 

Silniki jednocylindrowe i wielocylindrowe. 

–

 

Silniki wielocylindrowe w układach: 

•

 

rzędowym, 

•

 

widlastym, 

•

 

H, 

•

 

W, 

•

 

o tłokach przeciwległych (przeciwsobnych, bokser), 

•

 

przeciwbieżnych, 

•

 

gwiazdowym. 

 

15 

 

 

Układ rzędowy 

 

 

 

Układ widlasty 

 

 

16 

Układ o tłokach 
przeciwległych 
(przeciwsobny, 
bokser), 

 

 

 

Układ gwiazdowy 

 

 

17 

 

 

Układ W 

 

 

 

Układ H 

 

 

18 

 

 

 

 

 

Układ przeciwbieżny 

 

 

19 

Silniki rzędowe 

–

 

pionowe, 

–

 

pochyłe, 

–

 

poziome. 

Liczba cylindrów: 

ZI: 2, 3, 4, 5, 6 oraz (rzadko) 8, 12, 16. 

ZS: 3, 4, 5, 6. 

Ograniczenia układów cylindrów: 

ZI 

2–cyl.:  do najmniejszych silników. 

3–cyl.:  2–suw do 1000 cm

3

. 

 

 

 

4–suw do 1500 cm

3

. 

 

20 

4–cyl.:  (700 ÷ 2500) cm

3

. 

5–cyl.:  pochodne od silników 4–cyl. 

6–cyl.:  (2000 ÷ 3500) cm

3

. 

ZS 

3–cyl.:  do 1000 cm

3

. 

4–cyl.:  (1000 ÷ 3000) cm

3

 do samochodów osobowych; 

÷ 6000 cm

3

 do samochodów ciężarowych. 

5–cyl.:  pochodne od silników 4–cyl. 

6–cyl.:  (5000 ÷ 14000) cm

3

. 

 

21 

Silniki widlaste 
ZI 

4–cyl.:  (700 ÷ 2500) cm

3

. 

6–cyl.:  (2000 ÷ 3500) cm

3

. 

8–cyl.:  (3500 ÷ 6000) cm

3

. 

12–cyl.:  rozwiązanie rzadkie, np. Jaguar. 

16–cyl.:  w silnikach wyczynowych. 

ZS 

6–cyl.:  (5000 ÷ 14000) cm

3

. 

8–cyl.:  (10000 ÷ 15000) cm

3

. 

10–cyl.:  rozwiązanie rzadkie. 

12–cyl.:  rozwiązanie rzadkie. 

 

22 

Silniki o tłokach przeciwległych 
ZI 

2–cyl.:  ÷ 8500 cm

3

. 

4–cyl.:  (700 ÷ 2500) cm

3

. 

6–cyl.:  (2000 ÷ 3500) cm

3

.