background image

Mobbing a prawo pracy 

Pojęcie mobbingu zostało wprowadzone do Kodeksu Pracy od 1 stycznia 2004 roku. Art. 94 § 3 

jednoznacznie zobowiązuje pracodawcę do przeciwdziałania mobbingowi:  

§  1. Pracodawca jest zobowiązany przeciwdziałać mobbingowi.   

§ 2. Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko 

pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu i zastraszeniu pracownika, 

wywołujące u niego zaniŜoną oceną przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu 

poniŜenie  lub ośmieszenie  pracownika,  izolowanie   go    lub wyeliminowanie   z zespołu 

pracowników.   

§ 3. Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, moŜe dochodzić od pracodawcy 

odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pienięŜnego za doznaną krzywdę.   

§ 4. Pracownik, który w skutek mobbingu rozwiązał umowę o pracę, ma prawo dochodzić od 

pracodawcy o dszkodowania w wysokości nie niŜszej niŜ minimalne wynagrodzenie za pracę, 

ustalone na podstawie odrębnych przepisów.   

§ 5. Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie  z podaniem 

przyczyny, o której mowa w § 2, uzasadniającej rozwiązanie umowy.  

Co te zapisy oznaczają dla pracodawcy w praktyce?  

Przede wszystkim pracodawca odpowiedzialny jest za dopuszczenie mobbingu w zakładzie pracy 

niezaleŜnie od tego, kto jest jego sprawcą,   a kto ofiarą. Sprawcą mobbingu, czyli mobberem moŜe 

być zarówno przełoŜony, jak i współpracownik, a nawet podwładny ofiary. Jednak  w myśl prawa za 

wystąpienie takiej sytuacji odpowiada pracodawca.  

Pracownikktóry ucierpiał wskutek mobbingu moŜe rozwiązać umowę o pracę w trybie 

natychmiastowym, bez wypowiedzenia oraz Ŝądać od pracodawcy odszkodowania, którego górna 

wysokość nie jest ograniczona.  

CięŜar przedstawienia dowodów w sprawie mobbingu spoczywa na pracowniku, jednak moŜna 

domniemywać, Ŝe kluczową rolę w tego typu postępowaniach będą miały orzeczenia biegłych 

psychologów lub psychiatrów oceniające stopień "rozstroju zdrowia" wywołanego mobbigiem.  

Pomimo to, Ŝe sprawcami mogą być równieŜ osoby spoza kierownictwa, pracodawca będzie 

odpowiedzialny za wystąpienie mobbingu, poniewaŜ odpowiada za to, co dzieje się  w zakładzie 

pracy. Jednak, jeŜeli pracodawca będzie mógł się wykazać działaniami skierowanymi na 

zapobieganie temu zjawisku (bądź natychmiastową reakcją na zaistniały juŜ problem), moŜna 

mówić o zmniejszeniu odpowiedzialności (albo w pewnych przypadkach takŜe o jej braku).  

Pracodawca powinien czuwać nad atmosferą  w zakładzie pracy, bacznie przyglądać się zmianom w 

zachowaniu pracowników, a  w większych zakładach szerzyć działania prewencyjne takie jak 

organizowanie szkoleń czy "pogadanek".