background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

D

ZIENNIKARSTWO I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA

 

I

NFORMACJE O PRZEDMIOTACH 

 

PODSTAWOWYCH I KIERUNKOWYCH

 

(w porządku alfabetycznym) 

STUDIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE

 

 
 

WZÓR  
dksnr. Nazwa przedmiotu (Nazwa przedmiotu w j. angielskim
)

 

(dks – dziennikarstwo i komunikacja społeczna, nr – kolejny numer przedmio-
tu w wykazie) 
ew. Studia stacjonarne lub niestacjonarne 
przedmiot podstawowy lub kierunkowy 
Rok studiów, semestr  
Wymiar godzin ogółem (wymiar godzin z podziałem na semestry) 
ECTS – ilość punktów ECTS 
Prowadzący zajęcia 
Forma zaliczenia poszczególnych semestrów zajęć: z – zaliczenie, zo – zali-
czenie z oceną, e – egzamin 
 
 

dks01. Elementy najnowszej historii Kościoła (Elements of the 
Latest History of the Church
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: (studia stacjonarne): ks. dr hab. Jacek Urban, prof. PAT  

(studia niestacjonarne): dr Marek Hałaburda 

Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Kościół Katolicki po Kongresie Wiedeńskim. 
2.  Państwo Kościelne (1814–1870). 
3.  Papieże dwóch ostatnich stuleci – wybrane pontyfikaty.  
4.  Papiestwo wobec sprawy polskiej w okresie niewoli narodowej. 
5.  Kryzys modernistyczny. 
6.  Sobory powszechne XIX i XX wieku. 

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

7.  Kościół katolicki w ZSRR po 1917 roku. 
8.  Kościół katolicki w III Rzeszy. 
9.  Papież Pius XII i jego działalność w okresie II wojny światowej. 
10. Kościół w PRL. 

Cele przedmiotu: 

Zajęcia  w  sposób  przeglądowy  mają  dać  ogólny  obraz historii  Kościoła  
w XIX i XX wieku. Student po zakończeniu kursu powinien posiąść pod-
stawową  wiedzę  na  temat  poruszanych  na  wykładach  zagadnień.  Punk-
tem wyjścia będzie przedstawienie sytuacji ogólnej Kościoła katolickiego 
po Kongresie Wiedeńskim. W dalszej kolejności przedmiotem analiz bę-
dą  następujące  problemy:  Historia  Państwa  Kościelnego  od  momentu 
przywrócenia na  Kongresie  Wiedeńskim  do  czasu  zniesienia  w  1870  r.; 
Wybrane pontyfikaty dwóch ostatnich stuleci; Stolica Apostolska wobec 
sprawy  polskiej  w  okresie  niewoli  narodowej;  Kryzys  modernistyczny  
–  przyczyny,  przebieg,  skutki,  główni  przedstawiciele;  Sobory  Po-
wszechne XIX i XX wieku (Sobór Watykański I i Sobór Watykański II)  
–  zwołanie,  przebieg,  konstytucje  i  dekrety,  udział  Kościoła  polskiego; 
Działalność papieża Piusa XII w okresie II wojny światowej; Kościół ka-
tolicki  w  III  Rzeszy;  Kościół  katolicki  w  ZSRR  po  1917  r.;  Kościół  
w PRL. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Banaszak  M.,  Historia  Kościoła  Katolickiego,  t.  3:  Czasy  nowożytne 

1758–1914, Warszawa 1991. 

Blet P., Pius XII i druga wojna światowa w tajnych archiwach watykań-

skich, tłum. E. Król-Cebulska, Katowice 2000. 

Dzwonkowski  R.,  Kościół  katolicki  w  ZSSR,  1917–1939:  zarys  historii, 

Lublin 1997.  

Dzwonkowski  R.,  Z  historii  Kościoła  katolickiego  w  ZSRS  1917–1991. 

Pogadanki w Radiu Watykańskim, Ząbki 2005. 

Fischer-Wollpert R., Leksykon papieży, Poznań 1996. 
Gordziałkowski J., Historia Państwa Kościelnego, Kraków 2007. 
Historia  Kościoła  1715–1848,  red.  L.  J.  Rogier,  R.  Aubert,  M.  D. 

Knowles, t. 4, Warszawa 1987. 

Historia  Kościoła  w  Polsce,  t.  2:  1764–1945,  cz.  1:  1764–1918,  red.  

B. Kumor, Z. Obertyński. 

Historia  Kościoła,  t.  5:  1848  do czasów  współczesnych, red.  R.  Aubert, 

Warszawa 1985. 

Kumor B., Historia Kościoła, cz. 7: Czasy najnowsze 1815–1914, Lublin 

1991. 

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Kumor B., Historia Kościoła, cz. 8: Czasy współczesne 1914–1992, Lu-

blin 1995, s. 178–190. 

Papiestwo  wobec  sprawy  polskiej  w  latach  1772–1864.  Wybór  źródeł, 

oprac. O. Beiersdorf, wstępem opatrzył K. Piwarski, Wrocław 1960. 

Skazani  jako  „szpiedzy  Watykanu”.  Z  historii  Kościoła  katolickiego  

w ZSRR 1918–1956, red. R. Dzwonkowski, Warszawa 2004. 

Zieliński  Z.,  Papiestwo  i  papieże  dwóch  ostatnich  wieków,  Warszawa 

1999. 

Zieliński  Z.,  Katolicyzm  w  III  Rzeszy  przed  sądem  historii,  Katowice 

1992. 

Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944–1989), Warszawa 

2003. 

Żywczyński  M.,  Studia  nad  modernizmem  katolickim  (jego  charakter  

i geneza), „Życie i myśl” R. 21 (1971), nr 11, s. 18–55, nr 12, s. 13 
–49. 

Żywczyński  M.,  Watykan  wobec  powstania  listopadowego,  Kraków 

1995. 

 
 

dks02. Etyka dziennikarska (Journalistic Ethics) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr hab. Michał Drożdż 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Podstawowe  pojęcia  i  główne  problemy  etyczne  mediów;  podstawy 

metodologii i systematyki etyki mediów; wybrane zagadnienia metaetyki 
mediów;  współczesne  paradygmaty  etyki  mediów;  poszukiwanie  „uni-
wersaliów”  deontologii  medialnych;  wybrane  płaszczyzny  argumentacji 
etycznych;  współczesne  płaszczyzny  medialnego  dyskursu  etycznego; 
podstawy  deontologii medialnej;  analiza  podstawowych  zagadnień  etyki 
mediów – płaszczyzna organizacji i funkcjonowania struktur medialnych, 
płaszczyzna  szczegółowych  deontologii  medialnych  oraz  medialnych 
etyk zawodowych; płaszczyzna etyki odbiorców mediów. 

Cele przedmiotu: 

Wprowadzenie  w  obszerną  problematykę  etyczną  współczesnych  me-
diów oraz prezentacja podstawowych zasad personalistycznej deontologii 

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

medialnej.  Treść  wykładów  obejmuje  dwa  cykle  tematyczne.  Celem 
pierwszego  cyklu, mającego charakter propedeutyczny,  jest  wprowadze-
nie w podstawowe zagadnienia etycznego wymiaru dziennikarstwa i me-
diów. Drugi cykl tematyczny dotyczy wybranych zagadnień etyki dzien-
nikarskiej.  Celem  tej  części  zajęć  jest  prezentacja  paradygmatycznych 
fundamentów  oraz  podstawowych  zasad  personalistycznej  deontologii 
mediów,  obejmujących  trzy  płaszczyzny  etyczne  mediów:  płaszczyzna 
organizacji  i  funkcjonowania  struktur  medialnych, płaszczyzna  szczegó-
łowych  deontologii  medialnych  oraz  medialnych  etyk  zawodowych; 
płaszczyzna  etyki  odbiorców  mediów.  Zamierzone  cele  dydaktyczne: 
podstawowa  orientacja  w  problematyce  etycznej  mediów;  znajomość 
współczesnego  dyskursu  etycznego  w  kontekście  mediów;  zdobycie 
umiejętności  etycznego  wartościowania  działań  medialnych.  Struktura  
i  problematyka  dwóch  cykli  tematycznych  gwarantuje  zdobycie  przez 
studentów  podstawowych  narzędzi  metodologicznych  oraz  przygotowa-
nia  merytorycznego  do  samodzielnej  oceny  oraz  możliwości  rozwiązy-
wania problematyki etycznej w dziedzinie mediów. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Baczyński A., Telewizja a świat wartości, Kraków 2003. 
Drożdż M., Etyczne orientacje w mediosferze, Kielce 2006. 
Drożdż M., Logos i ethos mediów, Tarnów 2005. 
Drożdż  M.,  Osoba i  media.  Personalistyczny  paradygmat etyki  mediów, 

Tarnów 2005. 

Ethos mass mediów, „Ethos” 24 (1993). 
Kobylińska Z., Grabowski R. D., Dziennikarski etos, Olsztyn 1996. 
Lis M. (oprac.), Orędzia papieskie na światowe dni komunikacji społecz-

nej, Częstochowa 2002. 

Papieska  Rada  ds.  Środków  Społecznego  Przekazu,  Etyka  w  środkach 

przekazu, Watykan 2000. 

Rivers W. L., Mathews C., Etyka środków przekazu, Warszawa 1995. 
Sareło  Z.,  Media  w  służbie  osoby.  Etyka  społecznego  komunikowania, 

Toruń 2000. 

Wojtyła K., Elementarz etyczny, Lublin 1999. 
Zwoliński A., Dźwięk w relacjach społecznych, Kraków 2004. 
Zwoliński A., Obraz w relacjach społecznych, Kraków 2004. 
Zwoliński A., Słowo w relacjach społecznych, Kraków 2003. 

 
 
 

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

dks03. Filozofia (Philosophy) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 1 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu + 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu + 20 h ćwiczeń 

ECTS: 6 pkt. 
Prowadzący: ks. dr hab. Michał Drożdż 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Treść  wykładów  obejmuje  trzy  cykle  tematyczne:  1.  Wprowadzenie 

do  filozofii;  2.  Wybrane  zagadnienia z  filozofii  systematycznej;  3.  Filo-
zofia  w  perspektywie  historycznej.  Struktura  i  problematyka  podanych 
wyżej cykli tematycznych gwarantuje zdobycie przez studentów podsta-
wowych  narzędzi  metodologicznych  oraz  przygotowanie  merytoryczne 
do samodzielnej oceny  oraz możliwości rozwiązywania problematyki fi-
lozoficznej,  etycznej,  społecznej  w  ramach  przyszłej  pracy  medialnej  
i edukacyjnej. Treść wykładów jest dostosowana do kierunku i charakteru 
studiów. 

Cele przedmiotu: 

Wprowadzenie w podstawowe pojęcia filozoficzne, zasady myślenia filo-
zoficznego  oraz  podstawy  metodologiczne  filozofii;  prezentacja  podsta-
wowych  zagadnień  i  problemów  filozoficznych  oraz  ukazanie  prób  ich 
rozwiązania przez różne nurty i kierunki filozoficzne; zapoznanie słucha-
czy z osiągnięciami i dorobkiem filozofii na przestrzeni dziejów ludzkiej 
kultury od starożytności, poprzez średniowiecze, czasy nowożytne aż po 
współczesność. 

Metody oceny: 

Ćwiczenia: prace i prezentacje ćwiczeniowe, zaliczenie z oceną. 
Wykład: egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Antologia tekstów filozoficznych, cz. I i II, Kraków 2003. 
Anzenbacher A., Wprowadzenie do filozofii, Kraków 2003. 
Bocheński J., Zarys historii filozofii, Kraków 1993. 
Galarowicz J., Na ścieżkach prawdy, Kraków 1992. 
Lenartowicz P., Koszteyn J., Wprowadzenie do zagadnień filozoficznych

Kraków 2000. 

Opara S., Nurty filozofii współczesnej, Warszawa 1994. 
Schrade U., Nurty filozofii współczesnej, Warszawa 2003. 
Szewczyk W., Kim jest człowiek, Tarnów 1998. 
 

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Tatarkiewicz W., Historia filozofii, t. 1–3, Warszawa 2005. 
Węgrzecki A., Zarys filozofii, Kraków 2002. 

 
 

dks04.  Formacja  duchowa  dziennikarza  (Spiritual  Formation 
of a Journalist
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 6 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr hab. Wojciech Misztal, prof. PAT 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Tematycznie zajęcia zostaną podzielone na dwie równorzędne części, 

z których pierwsza dotyczyć będzie historii duchowości chrześcijańskiej, 
druga  zagadnień  składających  się  na  duchowość  obecnie.  Na  pierwszą 
część  składać  się  będą  zagadnienia:  dziedzictwo  Starego  Testamentu  
i Nowy Testament; duchowość starożytności chrześcijańskiej; duchowość 
średniowieczna; duchowość od XVI do XVIII w.; okres nowożytny; du-
chowość  chrześcijańska  w  XX  w.  i  na  przełomie  tysiącleci.  W  ramach 
drugiej  części  przedstawiona  zostanie  problematyka  związana  z:  możli-
wościami  badań naukowych  duchowości;  wielością  aspektów  duchowo-
ści  chrześcijańskiej;  uwarunkowaniami  antropologicznymi  duchowości; 
modlitwa  jako  źródło  i  wyraz  duchowości;  duchowość  życia  konsekro-
wanego;  duchowość  świeckich;  etapy  rozwoju  duchowego;  asceza  i mi-
styka  chrześcijańska;  kierownictwo  duchowe;  duchowość  nowych  grup  
i stowarzyszeń. 

Wymagania wstępne: 

Etyka dziennikarska. 

Cele przedmiotu: 

Celem  zajęć  jest  zapoznanie  z  zasadniczymi  zagadnieniami  związanymi  
z duchowością chrześcijańską, zarówno gdy chodzi o historię duchowości, 
jak i o najważniejsze tematy składające się na duchowość współczesną. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Aumann J., Zarys historii duchowości, Kielce 2007. 
Bernard C. A., Wprowadzenie do teologii duchowości, tłum. J. Machniak, 

Kraków 1996. 

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Boriello  L.  i in.,  Historia  duchowości,  t.  VI:  Duchowość  chrześcijańska 

czasów współczesnych, Kraków 1998. 

Brovetto  C.  i  in.,  Historia  duchowości,  t.  V:  Duchowość  chrześcijańska 

czasów nowożytnych, Kraków 2005. 

Calati  B.  i  in.,  Historia  duchowości,  t.  IV:  Duchowość  średniowiecza

Kraków 2005. 

Duchowość  chrześcijańska.  Zarys  2000  lat  historii  od  Wschodu  do  Za-

chodu, red. nacz. G. Mursell, Częstochowa 2004. 

Fabris R. i in., Historia duchowości, t. II: Duchowość Nowego Testamen-

tu, Kraków 2003. 

Fanuli A. i in., Historia duchowości, t. I: Duchowość Starego Testamen-

tu, Kraków 2002. 

Gogola J., Teologia komunii z Bogiem, Kraków 2001. 
Górski K., Zarys dziejów duchowości w Polsce, Kraków 1986. 
Leksykon duchowości katolickiej, Lublin – Kraków. 
Marchetti A., Zarys teologii życia duchowego, t. 1–3, Kraków 1996. 
Misiurek  J.,  Historia  i  teologia  polskiej  duchowości  katolickiej,  t.  1–2, 

Lublin 1994–1997. 

Sicari A.-M., Życie duchowe chrześcijanina, Poznań 1999. 
Špidlík T., Duchowość chrześcijańskiego Wschodu. Przewodnik systema-

tyczny, Kraków 2005. 

Špidlík T. etc., Historia duchowości, t. III: Duchowość Ojców Kościoła

t.  III  A:  Duchowość  Ojców  greckich  i  wschodnich,  t.  III  B:  Ducho-
wość łacińskich Ojców Kościoła
, Kraków 2004. 

Teologia duchowości katolickiej, Lublin 1993. 
Witek S., Teologia życia duchowego, Lublin 1986. 

 
 

dks05. Fotografia prasowa (Press Photography) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: mgr Piotr Kędzierski 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Podstawy  wiedzy  o  nowoczesnej  technice  fotograficznej  i  jej  zasto-

sowaniu  w  redakcji.  Zajęcia  warsztatowe  z  zakresu  umiejętności  wyko-

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

nywania zdjęć na bieżące potrzeby redakcji prasowej, odróżniania dobrej 
od złej fotografii, analizy relacji między fotografią a tekstem. 

Cele przedmiotu: 

Poznanie  teoretycznych  aspektów  wykorzystania  fotografii  w  środkach 
masowego przekazu, reklamie i promocji oraz praktycznych umiejętności 
wykorzystywania fotografii w dziennikarstwie prasowym. 

Metody nauczania: 

Ćwiczenia, warsztaty. 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie zestawu samodzielnie wykonanych prac. 

Spis zalecanych lektur: 

Busch  D.  D.,  Fotografia  cyfrowa  dla  profesjonalistów,  Wydawnictwo 

Read Me 2004. 

Caputo  R.,  Szkoła  fotografowania.  Ludzie  i  portrety,  Wydawnictwo  Na-

tional Geographic 2002. 

Orżewski W., Fotograf, fotografia, prawo, Wydawnictwo Inicjał 2006. 
Tomaszewska-Adamarek  A.,  Fotografia  cyfrowa.  Ćwiczenia  zaawanso-

wane, Helion 2005. 

 
 

dks06. Gatunki dziennikarskie I (Journalistic Genres I) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 1, semestr 1 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: dr Krzysztof Gurba 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Swoistość i funkcja gatunków prasowych.  

Zakres przedmiotu, omówienie programu zajęć. Informacje organiza-
cyjne o trybie i warunkach zaliczania. Gatunki prasowe informacyjne 
i  publicystyczne.  Czystość  i  dominanta  gatunkowa.  Błędy  współcze-
snego dziennikarstwa: editorializing i infotainment
Pisarek  W.,  Nowa  retoryka  dziennikarska,  Kraków  2002;  Wolny-
Zmorzyński  K.,  Kaliszewski  A.,  Furman  W.,  Gatunki  dziennikarskie 
–  teoria,  praktyka,  język
,  Warszawa  2006;  Bauer  Z.,  Chudziński  E. 
(red.), Dziennikarstwo i świat mediów, wyd. II, Kraków 2000. 

2.  Struktura tekstów informacyjnych. 

background image

 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Zasady konstrukcji tekstu informacyjnego. Typy lidów i ich funkcja. 
Wskaźniki spójności tekstu. Kompozycyjna rola akapitów. 
Pisarek  W.,  Nowa  retoryka  dziennikarska,  Kraków  2002;  Bauer  Z., 
Chudziński  E.  (red.),  Dziennikarstwo  i  świat  mediów,  wyd.  II,  Kra-
ków 2000; Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999. 

3.  Prasowość i medialność. 

Gatunki  tekstów  informacyjnych,  ich  charakterystyki  i  przykłady. 
Wyznaczniki prasowości i medialności.  
Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów, wyd. 
II, Kraków 2000; Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 
1999; Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002. 

4.  Gatunki informacyjne I. 

Krótkie  gatunki informacyjne  w  pracy  reportera.  Wzmianka, notatka 
prasowa, zapowiedź, infografia – rozpoznawanie i ćwiczenie formy.  
Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów, wyd. 
II, Kraków 2000; Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 
1999;  Wolny-Zmorzyński  K.,  Kaliszewski  A.,  Furman  W.,  Gatunki 
dziennikarskie – teoria, praktyka, język
, Warszawa 2006. 

5.  Gatunki informacyjne II. 

Relacja,  sprawozdanie,  raport,  feature  –  rozpoznawanie  i  ćwiczenie 
formy. 
Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów, wyd. 
II, Kraków 2000; Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., 
Gatunki dziennikarskie – teoria, praktyka, język, Warszawa 2006. 

6.  Gatunki informacyjne III. 

Sylwetka, życiorys, główka, biogram, profil, portret i inne formy pre-
zentacji osoby – rozpoznawanie i ćwiczenie formy. 
Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów, wyd. 
II, Kraków 2000. 

7.  Gatunki pogranicza I. 

Wywiad – metody, zwyczaje, rodzaje. Ćwiczenie formy. Zasady Gri-
ce’a. 
Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów, wyd. 
II,  Kraków  2000;  Grice  H.  P.,  Logika  i  konwersacja,  „Przegląd  Hu-
manistyczny”, nr 6 (1977). 

8.  Gatunki pogranicza II. 

Reportaż – rodzaje, klasycy, wyznaczniki gatunku. 
Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002; Wańkowicz 
M.,  Karafka  la  Fontaine’a,  I  i  II,  Kraków  1981,  1983;  Wolny-
Zmorzyński  K.,  Kaliszewski  A.,  Furman  W.,  Gatunki  dziennikarskie 
– teoria, praktyka, język
, Warszawa 2006. 

background image

 

10 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

9.  Gatunki pogranicza III. 

Reportaż – ćwiczenie formy. Ocena prac. 
Wańkowicz M., Karafka la Fontaine’a, I i II, Kraków 1981, 1983. 

10. Gatunki publicystyczne I. 

Publicystyka  –  gatunki,  wyznaczniki  gatunków,  klasycy,  historia, 
odmiany. 
Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., Gatunki dzienni-
karskie – teoria, praktyka, język
, Warszawa 2006. 

11. Gatunki publicystyczne II. 

Publicystyka  –  recenzja,  komentarz,  edytorial,  esej,  stand-up.  Ćwi-
czenie formy. 
Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów, wyd. 
II, Kraków 2000; Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., 
Gatunki dziennikarskie – teoria, praktyka, język, Warszawa 2006. 

12. Gatunki publicystyczne III. 

Publicystyka – felieton, wyznaczniki gatunku. Ćwiczenie formy. 
Pisarek  W.,  Nowa  retoryka  dziennikarska,  Kraków  2002;  Wolny-
Zmorzyński  K.,  Kaliszewski  A.,  Furman  W.,  Gatunki  dziennikarskie 
– teoria, praktyka, język
, Warszawa 2006. 

13. Poza gatunki klasyczne. 

Fait divers, „białe” i inne gatunki nieklasyczne. Ćwiczenie formy. 
Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., Gatunki dzienni-
karskie – teoria, praktyka, język
, Warszawa 2006. 

14. Kolokwium semestralne. 
15. Poprawa kolokwium semestralnego. 

Cele przedmiotu: 

Celem  zajęć  jest  nabycie  umiejętności  rozpoznawania  i  stosowania  ga-
tunków  dziennikarskich,  dostosowania  formy  językowej  do  najpełniej-
szego  i  najlepszego  przedstawienia  tematu,  operowania  indywidualnym 
stylem w ramach formy dziennikarskiej. 
Przedstawione zostaną definicje, typologia, historia rodzajów i gatunków 
dziennikarskich oraz charakterystyka gatunków w obrębie podziału na in-
formację  i  publicystykę.  Wskazana  zostanie  przydatność  teoretycznej 
wiedzy na ten temat w praktyce dziennikarskiej. Omówione zostaną wy-
znaczniki  prasowości  i  medialności.  Zajęcia  uzupełni  analiza  tekstów  
i ich ocena oraz ćwiczenia praktycznego tworzenia różnych form gatun-
kowych. 

Metody oceny: 

Kolokwium semestralne. Dodatkowo w ramach zajęć każda grupa będzie 
wykonywać  projekt,  którego  efektem  będzie zestaw tekstów dziennikar-
skich. 

background image

 

11 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Spis zalecanych lektur: 

Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów,  wyd. II, 

Kraków 2000 

Bortnowski S., Warsztaty dziennikarskie, Warszawa 1999. 
Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999. 
Magdoń A., Reporter i jego warsztat, Kraków 1993. 
Niczyperowicz A. (red.), Dziennikarstwo od kuchni, Poznań 2001. 
Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002. 
Pisarek W., Retoryka dziennikarska, Kraków 1988. 
Strupczewski J., Vademecum dziennikarza, Warszawa 1999. 
Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., Gatunki dziennikar-

skie – teoria, praktyka, język, Warszawa 2006. 

 
 

dks07. Gatunki dziennikarskie II (Journalistic Genres II 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 1, semestr 2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr Krzysztof Gurba 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Specyfika gatunków radiowych. 
2.  Specyfika gatunków telewizyjnych. 
3.  Gatunki interaktywne – debata, talk show. 
4.  Spektakl publicystyczny (pisanie scenariusza).  
5.  Depesza, informacje agencyjne, serwis informacyjny. 
6.  Symulacja pracy newsroomu. 
7.  Gatunki para-dziennikarskie, gatunki użytkowe, praca dokumentacyjna. 
8.  Nowe media, dziennikarstwo obywatelskie – specyfika gatunków. 
9.  Funkcje tekstów i wypowiedzi. Parafraza tekstu własnego i cudzego, 

streszczanie, rozwijanie, cytowanie, stylizowanie. 

10. Kolokwium semestralne. 

Wymagania wstępne: 

Gatunki dziennikarskie I. 

Cele przedmiotu: 

Celem zajęć jest dalsze kształtowanie umiejętności rozpoznawania i sto-
sowania  gatunków  dziennikarskich,  dostosowania  formy  językowej  do 
najpełniejszego  i  najlepszego  przedstawienia  tematu,  operowania  indy-

background image

 

12 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

widualnym  stylem  w  ramach  formy  dziennikarskiej.  Przedstawiona  zo-
stanie  specyfika  gatunków  radiowych  i  telewizyjnych  na  tle  gatunków 
prasowych.  Przedstawione  zostaną  gatunki  i  formaty  stosowane  współ-
cześnie w mediach elektronicznych. 
Kurs obejmuje także analizę roli ilustracji, fotografii, infografiki, gateke-
epingu,  zespołów  dokumentacyjnych  i  nowych  mediów  interaktywnych 
w  zmianie  pozycji  autora,  nadawcy  i  odbiorcy  wypowiedzi  dziennikar-
skiej.  Zajęcia  uzupełni  analiza  i  ocena  różnych  form  gatunkowych  tek-
stów,  fragmentów  programów,  audycji  oraz  ćwiczenia  praktycznego  ich 
tworzenia. 

Metody oceny: 

Kolokwium semestralne. Dodatkowo w ramach zajęć każda grupa będzie 
wykonywać  projekt,  którego  efektem  będzie zestaw tekstów dziennikar-
skich. 

Spis zalecanych lektur: 

Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów,  wyd. II, 

Kraków 2000 

Bortnowski S., Warsztaty dziennikarskie, Warszawa 1999. 
Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999. 
Magdoń A., Reporter i jego warsztat, Kraków 1993. 
Niczyperowicz A. (red.), Dziennikarstwo od kuchni, Poznań 2001. 
Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002. 
Pisarek W., Retoryka dziennikarska, Kraków 1988. 
Strupczewski J., Vademecum dziennikarza, Warszawa 1999. 
Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., Gatunki dziennikar-

skie – teoria, praktyka, język, Warszawa 2006. 

 
 

dks08. Historia mediów w Polsce i na świecie (Histo

ry of 

Media 

in Poland and in the World) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 1, semestr 1–2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 60 h (30/30) h wykładu 

(studia niestacjonarne) 40 h (20/20) h wykładu 

ECTS: 2+3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr Dariusz Raś 
Forma zaliczenia: z/e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Zadania historii mediów, sposoby segmentacji procesu historycznego. 

Cywilizacja  medialna.  Początki  mediów  w  starożytności.  Kształtowanie 

background image

 

13 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

się pisma i alfabetów. Druk i książka – wynalazki, ludzie i funkcjonowa-
nie. Grecki dramat: nowy język przekazu. Początki prasy światowej. Hi-
storia  cenzury  w  mediach  na  świecie  i  w  Polsce.  Rozwój  prasy  angiel-
skiej w XVIII wieku. Prasa francuska w XVIII wieku. Prasa USA i pozo-
stałych  krajów  europejskich  w  XVIII  wieku.  Rynek  prasy  francuskiej  
w  XIX  wieku.  Historia  prasy  angielskiej  w  XIX  wieku.  Rozwój  amery-
kańskiego  rynku  prasy  w  XIX  wieku:  pierwsze  tabloidy.  Najważniejsze 
tendencje  w  prasie  światowej  XX  wieku.  Rynek  prasowy  w  systemach 
autorytarnych  i  totalitarnych  oraz  prasa  trzeciego  świata.  Propaganda  
–  komunikowanie  -  informacja.  Historia  sondażu.  Prasa  polska  do  1795 
roku. Prasa polska pod zaborami – najważniejsze różnice i podobieństwa 
pomiędzy  rynkami  w  trzech  zaborach,  charakter  cenzury.  „Wojna  starej  
i nowej prasy warszawskiej”. Polskie czasopisma artystyczne, kulturalne 
i  prasa  gadzinowa  na  przestrzeni  dziejów.  Polska  prasa  emigracyjna. 
Rozwój  polskiego  rynku  prasowego  w  dwudziestoleciu  międzywojen-
nym.  Polska  prasa  w  czasie  II  wojny  światowej.  Prasa  Lubelska,  powo-
jenny  socrealizm i  okres  Gomułki  w  prasie.  Propaganda  sukcesu  w  me-
diach w latach 70. Drugi obieg i prasa lat osiemdziesiątych. „Kultura Pa-
ryska” i Jerzy Giedroyć. Prehistoria technologii wizualnych i początki fo-
tografii.  Okoliczności  powstania  telegrafu  i  telefonu.  Okoliczności  po-
wstania radia. Wynalazki a powstanie telewizji. Rozwój polskiego radia. 
Radio  „Wolna Europa”.  Rozwój  polskiej  telewizji.  Historia  kina nieme-
go. Początki kina dźwiękowego. Film i język kinematografii. Kino ame-
rykańskie:  wielka  piątka.  Tendencje  w  kinematografii  światowej  po  II 
wojnie. Arcydzieła filmowe: od Chaplina do Lyncha. Festiwale i nagrody 
filmowe. Arcydzieła polskiego filmu. Wynalazki ery elektronicznej – te-
lefonia  komórkowa,  satelity,  sieci  kablowe,  magnetowidy,  telewizja  cy-
frowa. Historia maszyn liczących, komputera i Internetu. Świat reklamy. 
Instytucje regulujące rynek mediów w Polsce i na świecie. Kształtowanie 
się zawodu dziennikarskiego na świecie i w Polsce. Ryszard Kapuściński: 
dlaczego  dziennikarstwo  jest  pasją?  Nagroda  Pulitzera.  Dziennikarstwo 
śledcze: afera „Watergate”. Polskie dziennikarstwo śledcze. Afera Rywi-
na. 

Cele przedmiotu: 

Zaznajomienie z fazami rozwoju mediów i ich przeobrażeń tak na prze-
strzeni  dziejów,  jak  i  w  kontekście  zjawisk  społecznych.  Umiejętność 
opisu  kształtowania  kultury  medialnej  oraz  rozwoju  sposobów  komuni-
kowania się ludzi poprzez różnego rodzaju media w historii świata i Pol-
ski. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

background image

 

14 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Spis zalecanych lektur: 

Literatura podstawowa: 
Goban-Klas T., Cywilizacja medialna, Warszawa 2005. 
Goban-Klas  T.,  Zarys  historii  i  rozwoju  mediów  od  malowideł  naskal-

nych do multimediów, Kraków 2001. 

Media wyznaniowe w Polsce. 1989–2004, Warszawa 2004. 
Paczkowski A., Czwarta władza, Warszawa 1973. 
Płażewski J., Historia filmu, Warszawa 2001. 
Prasa,  radio  i telewizja  w  Polsce  –  zarys  dziejów,  pr.  zbior.,  Warszawa 

2001. 

Literatura uzupełniająca: 
Arystoteles, Poetyka, Warszawa 1998. 
Bauer Z., Chudziński E., Dziennikarstwo i świat mediów, Kraków 2000.  
Bereś  W.,  Czwarta  władza.  Najważniejsze  wydarzenia  medialne  III  RP

Warszawa 2000. 

Hendrykowski  M.,  Leksykon  gatunków  filmowych,  Poznań  –  Wrocław 

2001. 

Kapuściński R., Autoportret reportera, Kraków 2003. 
Wolert W., Szkice z dziejów prasy światowej, Kraków 2005. 

 
 

dks09. Historia Polski XX wieku (20th-Century History of Po-
land
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar: 30 h wykładu 
ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: prof. dr hab. Ryszard Terlecki 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Polska u progu XX wieku. 
2.  Drogi  do  niepodległości  –  Polska  w  przededniu  i  w  czasie  I  wojny 

światowej. 

3.  II Rzeczpospolita – odzyskane państwo. 
4.  Dziejowy kataklizm – przyczyny utraty niepodległości podczas II wo-

jny światowej. 

5.  W cieniu Jałty. 
6.  Polski stalinizm. 
7.  Ewolucja komunistycznej dyktatury – odwilż i „mała stabilizacja”. 
8.  Millenijna konfrontacja i kryzysy lat 60-tych. 

background image

 

15 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

9.  „Druga Polska” – dekada Gierka. 
10. Opozycja antykomunistyczna i aparat bezpieczeństwa. 
11. „Solidarność” – polska droga do wolności. 
12. Państwo stanu wojennego. 
13. Zmierzch reżimu – geneza okrągłego stołu. 
14. Od „kontraktowych” wyborów do polityki „grubej kreski”. 
15. Meandry polityczne III Rzeczypospolitej. 

Cele przedmiotu: 

Uczestnik kursu pozna najważniejsze wydarzenia, osoby  oraz koncepcje 
polityczne, decydujące o losach Polski w XX wieku. Uzyska ogólną wie-
dzę  o  okolicznościach  odzyskania niepodległości  w  1918  roku,  o  odbu-
dowie  i  dokonaniach  niepodległego  państwa  oraz  o  przyczynach  jego 
upadku podczas II wojny światowej. Znacznie szerszy zakres informacji 
dotyczyć  będzie  okresu  powojennego,  w  tym  utworzenia,  a  następnie 
ewolucji  komunistycznej  dyktatury,  kryzysów  politycznych  PRL,  życia 
społecznego i głównych nurtów ideowych ruchu oporu i demokratycznej 
opozycji.  Końcowa  część  poświęcona  zostanie  genezie  i  pierwszym  la-
tom  III  Rzeczypospolitej.  Rezultatem  kursu  będzie  znajomość  cywiliza-
cyjnych i politycznych zmian zachodzących w Polsce na przestrzeni XX 
wieku oraz umiejętność uzupełnienia posiadanej wiedzy w oparciu o po-
znany  w  czasie  kursu  spis najważniejszych  publikacji  podręcznikowych  
i monograficznych. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Lektura podstawowa:  
Dudek A., Historia polityczna Polski 1989–2005, Kraków 2007. 
Paczkowski A., Pół wieków dziejów Polski 1939–1989, Warszawa 1995. 
Roszkowski W., Najnowsza historia Polski 1914–2002, Warszawa 2003. 
Lektura uzupełniająca: 
Bernacki W., Głębocki H., Korkuć M. i in., Komunizm w Polsce, Kraków 

2007. 

Dudek A., PRL bez makijażu, Kraków 2008. 
Dudek  A.,  Zblewski  Z.,  Utopia  nad  Wisłą.  Historia  Peerelu,  Warszawa 

2008. 

Eisler J., „Polskie miesiące” czyli kryzysy w PRL, Warszawa 2008. 
Friszke A., Polska. Losy państwa i narodu 1939–1989, Warszawa 2003. 
Gontarczyk P., Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941–1944

Warszawa 2003. 

Machcewicz P., Polski rok 1956, Warszawa 1993. 

background image

 

16 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Paczkowski  A.,  Wojna  polsko-jaruzelska.  Stan  wojenny  w  Polsce,  War-

szawa 2006. 

Terlecki R., Miecz i tarcza komunizmu. Historia aparatu bezpieczeństwa 

w Polsce 1944–1990, Kraków 2007. 

Wildstein B., Długi cień PRL-u czyli dekomunizacja której nie było, Kra-

ków 2005. 

Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944–1989), Warszawa 

2003. 

 
 

dks10. Język angielski (English Language) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1–3, semestr 1–6 
Wymiar: (studia stacjonarne) 180 h (30/30/30/30/30/30) ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 120 h (20/20/20/20/20/20) ćwiczeń 

ECTS: 2+2+2+2+2+6 pkt. 
Prowadzący: pracownicy sekcji języka angielskiego Międzywydziałowego 

Studium Języków Obcych 

Forma zaliczenia: zo/zo/zo/zo/zo/e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Zakres materiału leksykalno-gramatycznego dla grupy początkującej 
1. Personal information (names, age). – Przedstawianie się. 2. Expressing 
skills  and  abilities  (can,  cannot).  –  Wyrażanie  umiejętności  i  zdolności 
(mogę, potrafię, umiem). 3. My family (have got) – Moja rodzina. 4. Li-
kes and dislikes (I like, love, hate). – Wyrażanie opinii. 5. Everyday ob-
jects  (matches,  tissues,  business  cards,  etc.)  –  Przedmioty  codziennego 
użytku.  6.  Asking  the  way.  –  Pytanie  o  drogę.  7.  In  a  post  office.  –  Na 
poczcie.  8.  Food,  meals  (countable  and  uncountable  nouns).  –  Jedzenie, 
posiłki (rzeczowniki policzalne i niepoliczalne). 9. Looking for a place to 
stay. – Dokonywać rezerwacji w hotelu. 10. Shopping. – Robienie zaku-
pów.  11.  Expressing  necessity  (must,  have  to).  –  Wyrażanie  przymusu, 
konieczności. 12. An ordinary day (Present Simple). – Zwykły dzień. 13. 
Plans for the future (Simple Future). – Moje plany na przyszłość. 14. Past 
events (Past Simple). – Wydarzenia przeszłe (czas przeszły dokonany). 
Zakres  materiału  leksykalno-gramatycznego  dla  grupy  średniozaawan-
sowanej 
1.  Vegetarianism.  2.  Animal rights.  3.  Books  in  our  life.  4.  English and 
American  holidays.  5.  Does  positive  thinking  help  to  achieve  a  goal?  
6. Are you too busy? 7. Leisure. 8. A healthy lifestyle. 9. Travelling – ad-
ventures abroad. 10. Money – earning, saving and spending it. 11. Unu-

background image

 

17 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

sual hobbies. 12. John Paul II – biography. 13. Mother Teresa. 14. Frag-
ments from the Bible. (by choice).  
Writing  skills:  1.  Informal  letters.  2.  A  note  of  thanks,  apology.  3.  De-
scriptions. 
Zakres materiału leksykalno-gramatycznego dla grupy zaawansowanej 
1. The problem of unemployment in Poland. 2. Computers and the Inter-
net.  3.  Sects.  4.  Living  under  stress.  5.  Advertising.  6.  Smoking.  7.  Ad-
vantages and disadvantages of television. 8. Environment – our contami-
nated world. 9. Extreme sports. 10. Homelessness and poverty. 11. Law 
and  punishment.  12. The recent inventions.  13. Turning points in a  per-
son’s life.  
Writing  skills:  1.  Curriculum  Vitae.  2.  A  letter  of  application  for  a  job.  
3. Formal letters. 

Na każdym z w/w poziomów zaawansowania prowadzone są ćwicze-

nia  z  taśmą,  która  zapoznaje  studentów  z  różnymi  formami  wymowy  
j. angielskiego (brytyjskiego i amerykańskiego) oraz z różnorodnymi dia-
logami sytuacyjnymi. 

Cele przedmiotu: 

Nabycie  umiejętności  posługiwania  się  językiem  angielskim  w  stopniu 
zaawansowanym  –  praktycznego  stosowania  struktur  języka  pisanego  
i mówionego. 

Metody oceny: 

Zaliczenia i końcowy egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

le  Maistre  S.,  C.  Lewis,  Language  to  go.  Elementary:  student’s  book

Harlow 2003 (poziom podstawowy). 

Hutchinson T., Lifelines. Iintermediate: student’s book, Oxford 2002 (po-

ziom średni).  

Naunton J., Think first certificate, Harlow 1989 (poziom zaawansowany). 

 
 

dks11.  Język  nowożytny  (drugi)  (Modern  Foreign  Language 
(the second)
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1–2, semestr 1–4 
Wymiar: (studia stacjonarne) 120 h (30/30/30/30) ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 80 h (20/20/20/20) ćwiczeń 

ECTS: 2+2+2+4 pkt. (od roku akademickiego 2010/2011 – 2+2+2+3 pkt.) 
Prowadzący: pracownicy Międzywydziałowego Studium Języków Obcych 
Forma zaliczenia: zo/zo/zo/e 
 

background image

 

18 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Język francuski  

 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Poziom niższy 
I.  Gramatyka: 

1.  Rodzajniki.  2.  Liczba  i  rodzaj  rzeczowników  i  przymiotników.  
3. Czasy i tryby (présent, passé composé, imparfait, futur proche, fu-
tur simple, présent continu, passé récent, conditionnel présent). 4. Za-
imki:  osobowe,  wskazujące,  dzierżawcze,  względne,  przysłowne.  
5. Przyimki. 6. Stopniowanie przymiotników. 7. Przysłówki.  

II.  Słownictwo: 

1.  Narodowości  i  zawody.  2.  Życie  codzienne  (praca  i  czas  wolny).  
3. Opis postaci. 4. Dom i rodzina. 5. Mass media. 

Poziom średni 
I.  Gramatyka: 

1.  Porównania  jakościowe  i  ilościowe.  2.  Forma  bierna.  3.  Rodzaje 
zdań  (przyczynowe,  celowe,  warunkowe,  czasowe).  4.  Subjonctif.  
5. Gérondif. 6. Futur antérieur i plus-que-parfait. 7. Zgodność czasów. 

II.  Słownictwo: 

1.  Informacja.  2.  Sport.  3.  Życie  kulturalne.  4.  Podróże  i  turystyka.  
5. Cywilizacja francuska. 6. Filozofia i religia. 7. Książka i literatura. 

Poziom wyższy 
I.  Gramatyka: 

1.  Czasy  i  tryby:  passé  simple,  passé  antérieur,  wszystkie  typy  sub-
jonctif.  2.  Wyrażanie  uprzedniości,  równoczesności  i  następczości.  
3. Różne rejestry językowe. 4. Wszystkie typy zdań. 

II.  Słownictwo: 

1. Imigracja. 2. Sztuka francuska. 3. System polityczny Francji. 4. Hi-
storia Francji. 5. Frankofonia. 6. Kino francuskie. 7. Ekologia. 

Translatorium – konwersatorium 
Tłumaczenie  tekstów  francuskich,  zwłaszcza  z zakresu  literatury  filozo-
ficznej  i  teologicznej.  Dotychczas  tłumaczono  m.in.:  Le  drame  de 
l’humanisme athé
 (H. de Lubac), Le mal et la souffrance (L. Lavelle), Le 
mystère  du  Père
  (M.-J.  Le  Guillou).  Dyskusje  na  temat  tłumaczonych 
tekstów. 

Cele przedmiotu: 

Nabycie  umiejętności  posługiwania  się  językiem  francuskim  w  stopniu 
zaawansowanym  –  praktycznego  stosowania  struktur  języka  pisanego  
i mówionego. 

Metody oceny: 

Zaliczenia i egzamin końcowy. 

background image

 

19 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Spis zalecanych lektur: 

Le Nouveau Sans Frontières 1, Paris 1988 (poziom niższy).  
Le Nouveau Sans Frontières 2, Paris 1991 (poziom średni).  
Le Nouveau Sans Frontières 3, Paris 1990 (poziom wyższy). 
 
 

Język niemiecki 

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

Poziom podstawowy 
Gramatyka: 
I.  Czasownik (Verb): 1. Odmiana czasownika w czasie Präsens, Imper-

fekt i Perfekt. 2. Tryb rozkazujący (Imperativ). 3. Czasowniki zwrot-
ne (die reflexiven Verben), złożone (die zusammengesetzten Verben), 
nieregularne  (die  unregelmässigen  Verben),  modalne  (die Modalver-
ben).  4.  Rekcja  podstawowych  czasowników  (Die  Rektion  des 
Verbs). 

II.  Rzeczownik (Das Substantiv) – odmiana rzeczowników (Die Deklina-

tion der Substantive). 

III.  Zaimek (Das Pronomen). 
IV.  Przyimek (Die Präpositiuon). 
V.  Przymiotnik  (Das  Adjektiv):  1.  Stopniowanie  przymiotników  (Die 

Komparation der Adjektive). 

VI. Przysłówek (Das Adverb): 1. Stopniowanie przysłówków (Die Kom-

paration der Adverbien). 

VII.  Liczebnik (Das Numerale). 
VIII. Zdanie: 1. Szyk wyrazów w zdaniu prostym (Die Wortfolge im ein-

fachen  Satz).  2.  Szyk  wyrazów  w  zdaniu  złożonym  współrzędnie 
(Die  Wortfolge  in  der  Satzverbindung).  3.  Zdania  ze  spójnikami: 
weil, denn, dass, ob. 

Leksyka dotycząca następujących tematów: 

1.  Vorstellen.  2.  Begrüßen.  3.  Familie  (Personenbeschreibung).  
4.  Wohnen.  5.  Essen  und  Trinken.  6.  Einkäufe.  7.  Alltag  (Tage-
sablauf, Feste, Feiertage). 8. Gesunheitswesen. 9. Arbeit (Berufswahl, 
Stellen-suche).  10.  Reise  (Bahnhof,  Flughafen,  Auskunft,  an  der 
Kasse,  Fe-rien,  Urlaub).  11.  Freizeit.  12.  Lebenslauf.  13.  Kleidung. 
14. Deut-schsprachige Länder. 15. Verkehr. 16. Jugend und ihre Prob-
leme. 17. Fremdsprachen. 

Poziom średni 
Gramatyka: 

background image

 

20 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

I.  Czasownik:  1.  Czasy:  Präsens,  Imperfekt,  Perfekt,  Plusquamperfekt, 

Futur. 2. Tryb rozkazujący. 3. Czasowniki modalne, zwrotne i złożo-
ne.  4.  Perfekt  czasowników  modalnych.  5.  Strona  bierna.  6.  Tryb 
przypuszczający  i  warunkowy.  7.  Bezokolicznik  z  „zu”  i  bez  „zu”.  
8. Mowa zależna. 9. Rekcja. 

II.  Rzeczownik – odmiana. 
III. Zaimek. 
IV. Przyimek. 
V.  Przymiotnik: odmiana, stopniowanie, przydawka rozwinięta. 
VI. Zdanie proste i złożone. 
Leksyka: 

Materiał leksykalny w zakresie podręczników. 

Poziom wyższy 
Egzamin  pisemny  –  test  leksykalno-gramatyczny,  zadania  związane  
z  tekstem  ze  słuchu.  Egzamin  ustny  –  rozmowa,  której  temat  wynika  
z przeczytanego tekstu pisanego. Test leksykalno-gramatyczny obejmuje 
całość  zjawisk  gramatycznych  przewidzianych  programem  przygotowu-
jącym do egzaminu Zertifikat Deutsch als Fremsprache (ZDF). 

Cele przedmiotu: 

Nabycie  umiejętności  posługiwania  się  językiem  niemieckim  w  stopniu 
zaawansowanym – stosowania struktur języka pisanego i mówionego. 

Metody oceny: 

Zaliczania i egzamin końcowy. 

Spis zalecanych lektur: 

Aufderstraße H., Bock H., Müller J., Themen neu 2. Lehrwerk für Deut-

sch als Fremdsprache. Arbeitsbuch, Ismaning 2000. 

 
 

Język włoski 

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

Poziom podstawowy 
I.  Gramatyka: 

1.  Rzeczowniki  i  przymiotniki:  formy  (rodzaj,  liczba).  2.  Rodzajnik 
określony  i  nieokreślony  (articolo  determinativo,  indeterminativo).  
3.  Przyimki  proste  i  ściągnięte  (preposizioni  semplici  e  articolate).  
4.  Liczebniki  główne  i  porządkowe  (numerali  cardinali  e  ordinali).  
5.  Czasy:  teraźniejszy  (presente), przeszły  dokonany (passato prossi-
mo). 6. Przymiotniki i zaimki dzierżawcze (possessivi).  

II.  Konwersacja: 

1.  Autoprezentacja,  opis  osób  (fizyczny,  psychiczny).  2.  Określanie 

background image

 

21 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

godzin, dat; pory roku. 3. Dom, rodzina. 4. Dialogi sytuacyjne (w ba-
rze/hotelu/kinie/teatrze; zwroty lokalizacyjne). 

Poziom średniozaawansowany 
I.  Gramatyka: 

1. Czasy i tryby: czas przyszły prosty i złożony (futuro semplice, an-
teriore),  przeszły  niedokonany  (imperfetto),  zaprzeszły  (trapassato 
prossimo), tryb rozkazujący (imperativo), przypuszczający (condizio-
nale  semplice,  composto),  elementy  następstwa  czasów.  2.  Zaimki 
osobowe bezpośrednie i pośrednie (pronomi diretti, indiretti). 3. Stop-
niowanie przymiotników. 

II.  Konwersacja: 

1. Wakacje. 2. Plany na przyszłość. 3. Praca i wykształcenie (system 
edukacyjny w Polsce i we Włoszech). 4. Zakupy. 5. Dialogi sytuacyj-
ne (na dworcu kolejowym; w biurze podróży, w sklepie). 6. Elementy 
cywilizacji  Włoch.  7.  Obrzędy  Mszy  świętej  (przygotowanie  do 
udziału w corocznych Mszach świętych po włosku). 
Dodatkowo licencjaci i doktoranci: 8. Analiza leksykalna wybranych 
tekstów o tematyce ogólnej i religijnej, tłumaczenie na język polski. 

Cele przedmiotu: 

Nabycie  umiejętności  posługiwania  się  językiem  włoskim  w  stopniu 
średniozaawansowanym – stosowania struktur języka pisanego i mówio-
nego. 

Metody oceny: 

Zaliczania i egzamin końcowy. 

Spis zalecanych lektur: 

Bowles V., Język włoski dla początkujących, Kraków 2004. 
Furnò L., Parlo l’italiano, Roma 2004. 
Janfrancesco E., Parla e scrivi. La lingua italiana come L2 a livello ele-

mentare e avanzato, Firenze 2003. 

Opolska-Waszkiewicz A., Włoski w cztery tygodnie: podstawowy kurs ję-

zyka włoskiego z kasetą magnetofonową i CD, Warszawa 2002. 

 
 

dks12. Katolicka nauka społeczna (Catholic Social Teaching) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. prof. dr hab. Andrzej Zwoliński 
Forma zaliczenia: e 

background image

 

22 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

Relacje  Kościół  –  świat;  Czy  Kościół  politykuje?;  Problemy  z  „wi-

dzieć”;  Jak  „oceniać”?;  Sposoby  „działania”;  Chrześcijańska  koncepcja 
człowieka;  Spotkanie  osób  (miłość,  przyjaźń,  koleżeństwo);  Mężczyzna  
i kobieta w relacjach społecznych; Z dyskusji nad pojęciem polityki; Ko-
ściół  a  demokracja;  Państwo  –  Kościół;  Między  biedą  a  bogactwem; 
Własność  prywatna  a  społeczne  jej  obciążenie;  Sens  i  znaczenie  pracy 
ludzkiej; Koncepcje rozwoju świata. 

Cele przedmiotu: 

Celem jest wypracowanie praktycznej metody obecności katolika w życiu 
publicznym, zgodnie z metodą: „widzieć – ocenić – działać”. Dotyczy to 
umiejętności zauważenia istotnego współczesnego problemu społecznego 
(jakim  jest  tzw.  „błąd  antropologiczny”  w  polityce  i  życiu  ekonomicz-
nym),  jak  i  personalistycznej  analizy  sytuacji  życia  rodzinnego,  narodo-
wego, politycznego i ekonomicznego zarówno w Polsce, jak i w świecie. 
Wobec konkretnych zagadnień i problemów społecznych (jak np. globa-
lizacja,  sekty,  ideologie,  nacjonalizmy,  cyberseks,  cywilizacja  informa-
tyczna, mity demokracji, itp.) student powinien umieć zachować pozycję 
obserwatora,  podjąć  rolę  analityka  i  aktywnego  uczestnika  ewentualnej 
dyskusji. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Borutka T., Mazur J., Zwoliński A., Katolicka nauka społeczna, Często-

chowa 2001, rozdz. I, III, IV i V. 

Drogi  i  bezdroża  kultury chrześcijańskiej Europy,  pod red.  U.  Cierniak,  

J. Grabowskiego, Częstochowa 2003. 

Globalopolis. Kosmiczna wioska – szanse i zagrożenia, Warszawa 2003. 
Praca kluczem polityki społecznej, pod red. J. Mazura, Lublin 2007. 
Wychowanie  do  patriotyzmu,  pod  red.  W.  Janigi,  Przemyśl  –  Rzeszów 

2006. 

Zwoliński A., Etyka bogacenia, Kraków 2002. 
Zwoliński A., Katolik i polityka, Kraków 1999. 

 
 

dks13. Kultura języka (Culture of Language) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 1, semestr 1 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

 

background image

 

23 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: prof. dr hab. Walery Pisarek 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Kultura języka, pedagogika i polityka językowa, Kiedy się to zaczęło? 

Od  Parkoszowica  po  Ustawę  o  języku  polskim.  Oczekiwania  wobec 
mediów  i  dziennikarzy.  Prawna  podstawa  tych  oczekiwań.  Postawy 
wobec języka ojczystego: puryzm a indyferentyzm. Rola języka jako 
czynnika tożsamości narodowej w świadomości Polaków. 

2.  Zorganizowana działalność na rzecz kultury języka polskiego: ogólna 

i środowiskowa; medialna (książki i czasopisma, rubryki w prasie tre-
ści ogólnej, programy radiowe i telewizyjne), odczytowa i poradnicza. 
Ważniejsze  instytucje:  Rada  Języka  Polskiego,  Komisja  Kultury  Ję-
zyka  Komitetu  Językoznawstwa  PAN,  TMJP,  TKJ,  instytuty  języka 
polskiego. 

3.  Poradniki  (ogólne  i  dla  dziennikarzy)  i  słowniki  (ogólne,  etymolo-

giczne, wyrazów obcych, frazeologiczne, ortograficzne, interpunkcyj-
ne. 

4.  Podstawowe  pojęcia:  Normy  językowe  i  ich podstawy.  Błąd  języko-

wy,  usterka  językowa,  innowacja  językowa.  Typologia  błędów:  we-
wnętrznojęzykowe (systemowe: gramatyczne, leksykalne, fonetyczne 
oraz  stylistyczne)  i  zewnętrznojęzykowe  (ortograficzne  i  interpunk-
cyjne). 

5.  Poprawność,  prawidłowość  a  akceptowalność.  Kryteria  poprawności  

i akceptowalności 

6.  Etyka i estetyka w zachowaniach językowych. Perswazja i manipula-

cja.  Zjawisko  „nowomowy”.  Wulgaryzacja  zachowań  językowych. 
Polska grzeczność i honoryfikatywność w kontaktach językowych. 

7.  Zróżnicowanie  polszczyzny  (terytorialne,  środowiskowe,  stylistycz-

ne). Błędy stylistyczne. Gwara a język regionalny. Kaszubski, mowa 
Ślązaków. „Wypasiony język” młodzieżowy. 

8.  Słownictwo współczesnej polszczyzny. Struktura słownictwa a struk-

tura  językowego  obrazu  świata.  Sposoby  wzbogacania  słownictwa. 
Zapożyczenia dawniej i dziś. Błędy leksykalne: przypisywanie wyra-
zom  i  związkom  frazeologicznym  niewłaściwego  znaczenia;  zmiana 
znaczenia  pod  wpływem  języka  obcego  (neosemantyzacja);  wyrazy 
modne. Pleonazmy, oksymorony. 

9.  Przestrogi  przed  błędami  w  odmianie  nazw  pospolitych  i  własnych. 

Odmiana nazwisk i imion. Formy nazwisk żon i córek w świetle pra-

background image

 

24 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

wa.  Nazwy  miejscowe.  Nieodmienność.  Osobliwości  fleksyjne  nie-
których rzeczowników i czasowników. 

10. Neologizmy  a  neosemantyzmy.  Najbardziej  produktywne  współcze-

śnie  przedrostki  i  przyrostki.  Wyrażenia  przyimkowe  jako  podstawa 
słowotwórcza. Żeńskie formy tytułów, zawodów, stanowisk, nazwisk. 
Słowotwórstwo przymiotników.  

11. Wyrazy  kłopotliwe:  liczebniki  i  skrótowce.  Ich  rodzaj,  odmiana  

i składnia. 

12. Składnia:  zakłócenia  związków  zgody  i  rządu.  Imiesłowowy  równo-

ważnik zdania. Układ wyrazów w zdaniu. 

13. Ortografia  polska:  To,  co  w  niej  najtrudniejsze.  Pisownia  łączna  

i rozdzielna, użycie wielkich liter. Pisownia wyrazów zapożyczonych. 

14. Interpunkcja  polska.  Wątpliwości  co  do  użycia  kropki,  przecinka, 

myślnika. Nadużywanie cudzysłowu. 

15. Kultura języka w komunikacji publicznej. Zasady udanej konwersacji. 

Zrozumiałość. 

Cele przedmiotu: 

Dominujące  tendencje  rozwojowe  mediów  sprzyjają  upowszechnianiu 
niestaranności formy  językowej tekstów prasowych, radiowych i telewi-
zyjnych.  Przyczynia  się  do  tego  po  pierwsze  –  pośpiech:  współczesne 
media skracają niekiedy do zera czas między wydarzeniem a medialną re-
lacją o nim. Pośpiech był wprawdzie zawsze ważnym czynnikiem konku-
rencji między mediami i dziennikarzami, ale dawniej w tym wyścigu li-
czyły się tygodnie, potem dni, a teraz liczą się godziny. Po drugie  – ko-
mercjalizacja:  wydawnictwa,  ograniczając  koszty,  oszczędzają  na  adiu-
stacji i korekcie. Tekst napisany przez dziennikarza bez językowej wery-
fikacji  idzie  do  druku.  Nakłada  to  na  liniowych  dziennikarzy  odpowie-
dzialność większą niż kiedykolwiek wcześniej: oni sami wobec własnych 
tekstów muszą się stać ich redaktorami, adiustatorami i korektorami. 
W  toku  zajęć  słuchacze  powinni  poznać  podstawowe  pojęcia  z  kultury 
języka, jak (wzorcowa i potoczna) norma językowa, błąd językowy, kry-
teria poprawności językowej itp. Powinni też poznać podstawową litera-
turę  poradniczą  z  dziedziny  kultury  języka  (książki  i  czasopisma)  ze 
szczególnym  uwzględnieniem  pozycji,  które  –  jak  słowniki  ortoepiczne  
i  ortograficzne  –  pomagają  rozstrzygać  wątpliwości  co  do  stosowności 
użycia  poszczególnych  środków  językowych a ponadto wiedzieć, jakich 
instytucji  podstawowym  zadaniem  jest  upowszechnianie  kultury  języka 
polskiego (RJP, TKJ, TMJP, KKJ KJ. Zajęcia powinny rozbudzić poczu-
cie odpowiedzialności nie tylko za to, co się mówi i pisze, ale także za to, 
jak się mówi i pisze; powinny się jednocześnie przyczynić do zwiększa-
nia wrażliwości na niestosowność  wyrażania się  w mowie i piśmie jako 

background image

 

25 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

warunku  redagowania  i  adiustowania,  a  wreszcie  korekty  tekstów  prze-
znaczonych  do  publikacji.  Przestrogi  przed  używaniem  form  języko-
wych, piętnowanych przez poradniki językowe jako błędne lub mniej sto-
sowne w danej sytuacji. 

Metody nauczania: 

Wykład. 

Metody oceny: 

Zaliczeniez oceną. 

Spis zalecanych lektur: 

Bańko  M.,  Krajewska  M.,  Słownik  wyrazów  kłopotliwych,  Warszawa 

1994. 

Bralczyk J., Mówi się, Warszawa 2001. 
Bugajski M., Pół wieku kultury języka w Polsce (1945–1995), Warszawa 

1999. 

Chaciński B., Wypasiony słownik najmłodszej polszczyzny, Kraków 2003. 
Encyklopedia  języka  polskiego,  wyd.  trzecie,  pod  red.  S.  Urbańczyka  

i M. Kucały, Wrocław 1999. 

Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999. 
Grzenia J., Słownik nazw własnych. Ortografia, wymowa, słowotwórstwo 

i odmiana, Warszawa 1998. 

Ibis-Wróblewski A., Byki i byczki, Warszawa 1995. 
Inny słownik języka polskiego PWN, pod red. M. Bańki, t. I–II, Warszawa 

2000. 

Jadacka  H.,  Kultura  języka  polskiego.  Fleksja,  słowotwórstwo,  składnia

Warszawa 2005. 

Język w mediach masowych, pod red. J. Bralczyka i K. Mosiołek-Kłosiń-

skiej, Warszawa 2000. 

Klemensiewicz Z., Higiena językowego obcowania, [w:] Klemensiewicz 

Z., Ze studiów nad językiem i stylem, Warszawa 1969, s. 7–14. 

Klemensiewicz Z., Miłośnictwo języka w dziejach polszczyzny, [w:] Kle-

mensiewicz Z., W kręgu języka literackiego i artystycznego, Warsza-
wa 1961, s. 7–19. 

Kultura języka dziś, red. W. Pisarek, H. Zgółkowa, Poznań 1995. 
Malinowski M., (...) boby było lepiej, Kraków 2002. 
Marcjanik M., Polska grzeczność językowa, Kielce 2000. 
Markowski A., Puzynina J., Kultura języka, [w:] Współczesny język pol-

ski, pod red. J. Bartmińskiego, Wrocław 1993, s. 53–72. 

Miodek J., O języku do kamery, Wrocław 1992. 
O  zagrożeniach  i  bogactwie  polszczyzny,  pod  red.  J.  Miodka,  Wrocław 

1996. 

Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002. 

background image

 

26 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Pisarek W., O mediach i języku, Kraków 2007. 
Pisarek W., Słowa między ludźmi, wyd. 2, Warszawa 2004. 
Pisarek W., Słownik języka niby-polskiego, czyli błędy językowe w prasie

Wrocław 1978. 

Podracki J., Słownik interpunkcyjny języka polskiego, Warszawa 1998. 
Polszczyzna  2000.  Orędzie  o  stanie  języka  na  przełomie  tysiącleci,  pod 

red. W. Pisarka, Kraków 1999. 

Puzynina  J.,  Kultura  języka,  [w:]  Współczesny  język  polski,  pod  red.  

J. Bartmińskiego, Lublin 2001. 

Skarżyński M., Słownik przypomnień gramatycznych, Kraków 2000. 
Słownik języka polskiego, red. nacz. W. Doroszewski, t. I–XI, Warszawa 

1958–1969. 

Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, t. I–V, War-

szawa 2003. 

Wielki  słownik  ortograficzny  PWN,  red.  nauk.  E.  Polański,  Warszawa 

2006. 

Wielki  słownik  poprawnej  polszczyzny  PWN,  red.  nauk.  A.  Markowski, 

Warszawa 2004. 

Wielki słownik wyrazów obcych, pod red. M. Bańki, Warszawa 2003. 
Współczesna polszczyzna. Stan, perspektywy, zagrożenia, pod red. Z. Cy-

gal-Krupy, Kraków – Tarnów 2008. 

Współczesny język polski, pod red. J. Bartmińskiego, Lublin 2001. 
Zmiany  w  publicznych  zwyczajach  językowych,  pod  red.  J.  Bralczyka  

i K. Mosiołek-Kłosińskiej, Warszawa 2001. 

 
 

dks14. Media w nauczaniu Kościoła (Media in the Church tea-
ching
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 1, semestr 1 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr hab. Andrzej Baczyński, prof. PAT 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Historia relacji Kościoła z mediami, teologia mass mediów, nauczanie 

w tym zakresie Piusa XII, Jana XXIII, Pawła VI, Jana Pawła II, naucza-
nie  Soboru  Vat.  II,  działalność  Papieskiej  Rady  ds.  Środków  Przekazu, 
najnowsze  wypowiedzi  Kościoła  o  Internecie,  fenomen  medialny  Jana 

background image

 

27 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Pawła II, Kościół  w Polsce  o mediach, media katolickie – terminologia, 
cel i zadania cechy wyróżniające. 

Cele przedmiotu: 

Zdobycie  podstawowej  i  poszerzonej  wiedzy  w  zakresie nauki  Kościoła  
o  mass  mediach,  tzw.  teologii  mediów  i  wiedzy  o  mediach  katolickich. 
Zdobycie kompetencji w tym zakresie jest niezbędne w przypadku dzien-
nikarzy pracujących w mediach katolickich lub działach religijnych pism 
świeckich. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Baczyński A., Telewizja a świat wartości, Kraków 2003. 
Kościół o środkach komunikowania myśli, red. J. Góral, K. Klauza, Czę-

stochowa 1997. 

Media wyznaniowe w Polsce 1989–2004, red. E. Kossewska, J. Adamow-

ski, Warszawa 2004. 

Papieskie  Orędzia  na  Światowy  Dzień  Środków  Społecznego  Przekazu

red. M. Lis, Częstochowa 2002. 

Pokorna-Ignatowicz K., Kościół w świecie mediów, Kraków 2002. 
Zwoliński  A.,  Obraz  w  relacjach  społecznych,  Kraków  2004  (wybrane 

rozdziały). 

oraz dokumenty o Internecie: Kościół a Internet, Etyka w Internecie. 

 
 

dks15. Podstawy ekonomii (Introduction to Economics) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar:(studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr hab. Marta Czyż 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Przedmiot ekonomii. Prawa ekonomii. 
2.  Gospodarka naturalna, gospodarka towarowa. 
3.  Pieniądz w gospodarce rynkowej. 
4.  Analiza rynku. 
5.  Rynek finansowy. 
6.  Obieg środków w gospodarce i rodzaje podmiotów gospodarczych. 
7.  Mierniki makroekonomiczne i determinanty dochodu narodowego. 

background image

 

28 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

8.  Współczesny system bankowy. 
9.  Proces wzrostu gospodarczego. 
10. Rozwój zrównoważony. 
11. Koniunktura gospodarcza. 
12. Proces inflacji. 
13. Bezrobocie. 
14. Integracja gospodarcza. 
15. Globalizacja gospodarcza. 

Cele przedmiotu: 

Program  zajęć  obejmuje  tematykę  z  mikro-  i  makroekonomii.  Student 
przyswaja wiedzę z zakresu: istoty ekonomii i praw rządzących procesem 
gospodarowania, zasad funkcjonowania gospodarki rynkowej z uwzględ-
nieniem teorii pieniądza oraz podstaw rynku finansowego. 
Zdobywa znajomość problematyki makroekonomicznej dotyczącej: pod-
stawowych  mierników  w  skali makroekonomii  (PKB,  DN),  wzrostu  go-
spodarczego  oraz  rozwoju  zrównoważonego,  koniunktury  gospodarczej, 
procesów inflacji i bezrobocia. 
Ponadto poznaje problemy integracji i globalizacji gospodarczej. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Begg D. K. H., Makroekonomia, wyd. 4 zm., Warszawa 2007. 
Mikroekonomia, red. Z. Dach, wyd. 3 popr. i uzup., Kraków 2002. 

 
 

dks16.  Podstawy  organizacji  i  zarządzania  (Introduction  to 
Organisation and Management
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 6 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: mgr Marek Szczepanek 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Wprowadzenie  do  podstawowych  pojęć  w  zarządzaniu.  Prezentacja 

specyficznych  czynników,  występujących  w  funkcjonowaniu  firm 
medialnych. 
Zarządzanie jako osiąganie celów w zorganizowanych grupach. Eko-
nomiczność  i  skuteczność  w  procesie  zarządzania.  Rola  różnego  ro-

background image

 

29 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

dzaju zasobów w organizacji przedsiębiorstwa. Przykłady wydawnic-
twa  prasowego  i  stacji  telewizyjnej,  ocena  czynników  powodzenia 
oraz porażki w ich funkcjonowaniu. Podejmowanie decyzji jako klu-
czowy element procesu zarządzania, procesy integracji w zarządzania. 
Polityka  finansowa  i  kadrowa  w  zarządzaniu  przedsiębiorstwem 
.Budowanie planów finansowych i rzeczowych. Rola kosztów stałych 
i  zmiennych  w  zarządzaniu  finansowym.  .Specyficzne  cechy  zarzą-
dzania w mediach. Szczególna rola czynnika czasu. Specyficzne trak-
towanie  informacji  jako  produktu  i  instrumentu  zarządzania.  Wpływ 
czynników personalnych na sposób zarządzania w mediach. Innowa-
cyjność jako czynnik wpływający na osiąganie celów. 

2.  Zarządzanie wydawnictwem prasowym.  

Prezentacja klasycznej struktury z pionem zarządu, częścią technicz-
no-produkcyjną, redakcją, pionem marketingu. Funkcje tych segmen-
tów  oraz  ich  wzajemne  powiązania..  Analiza  funkcjonowania  wy-
dawnictw  dzienników  ogólnokrajowych  i  regionalnych.  Dyskusja  
o wpływie zmian technologicznych (m in.. informatyzacja) na sposób 
funkcjonowania  redakcji  i  wydawnictwa  w  ostatnich  20  latach  na 
rynku polskim. Relacje pomiędzy funkcjonowaniem internetu a prasą 
drukowaną .Problemy wynikające z przejmowania treści przez portale 
internetowe. 

3.  Zarządzanie stacją radiową.  

Organy  zarządzające  w  stacji  radiowej  (stacji  publicznej).  Rola:  za-
rządu, rady  nadzorczej, rady  programowej.  Funkcjonowanie  działów 
merytorycznych stacji radiowych: redakcja, emisja, dział techniczny, 
reklama  i  marketing..  Funkcjonowanie  Polskiego  Radia  w  okresie 
Radiokomitetu  a  następnie  po  roku  1992.  Różnice  w  organizacji  
i funkcjonowaniu regionalnej telewizji publicznej i regionalnego radia 
publicznego. Zagadnienia abonamentu, misji, udziału reklamy.  

4.  Zarządzanie telewizją.  

Organizacja  klasycznej  stacji  telewizyjnej:  zarząd  (struktura  własno-
ści  a  układ  organów  zarządzających,  zwłaszcza  w  mediach  publicz-
nych z uwagi na pozycję  właściciela – Ministra Skarbu), pion redak-
cyjny, pion produkcyjny (telewizja jako medium producentów), pion 
techniczny i emisyjny, pion marketingu i reklamy. 
Znaczenie producentów  w nowoczesnej telewizji komercyjnej. Euro-
pejski model zarządzania telewizją i długotrwała dominacja zespołów 
reakcyjnych, zwłaszcza w publicznych stacjach telewizyjnych. Zmia-
ny w funkcjonowaniu telewizji w Polsce: okres Radiokomitetu, okres 
po 1992 roku. Wzajemne zależności telewizji komercyjnej  i publicz-
nej. Próby zmian w systemie telewizji publicznej. 

background image

 

30 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

5.  Prawo mediów a zarządzanie firmami medialnymi na przykładzie ko-

lejnych prób nowelizacji Ustawy o radiofonii i telewizji. 
Prezentacja  nowelizacji  z  lat 2002–2004.  Koncesje,  misja  TVP,  pro-
ducenci  niezależni,  kwestie  własnościowe,  nowe  technologie.  Pro-
blemy związane z wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej. 
Koncepcje zmian w mediach publicznych oraz zmian w prawie z lat 
2007–2009.  Pozycja  nadawców  komercyjnych  (koncesje)  i  publicz-
nych  (abonament,  misja.)  Wskazanie  zależności  pomiędzy  wybrany-
mi  propozycjami  zmian  a  sposobem  zarządzania  stacjami  telewizyj-
nymi w Polsce.  

6.  Zarządzanie  w  firmach  multimedialnych.  Tendencje  do  tworzenia 

firm  wykorzystujących  różne  rodzaje  mediów.  Korzyści  płynące  
z budowanie firm multimedialnych na polskich przykładach. 

Cele przedmiotu: 

Zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami z dziedziny zarządza-
nia, wprowadzenie w zagadnienia specyfiki zarządzania firmami medial-
nymi;  prezentacja  struktur  organizacyjnych  w  przedsiębiorstwach  me-
dialnych, metod kierowania. i najważniejszych czynników wpływających 
na ich funkcjonowanie; przekazanie syntetycznej wiedzy o funkcjonowa-
niu  firm  medialnych  z  rynku  prasowego  oraz  mediów  elektronicznych; 
pokazanie  zależności  między  sytuacją  ekonomiczną  i  pozycją  rynkową  
a  działalnością  redakcyjną;  zapoznanie  z  wpływem  norm  prawnych  na 
funkcjonowanie  przedsiębiorstw  medialnych.  Pokazanie  na  przykładach 
dróg rozwoju firm medialnych i sposobów reagowania na zmiany rynko-
we. 
Zasady  organizowania  pracy  w  redakcjach  prasowych  oraz  redakcjach 
mediów  elektronicznych.  Prezentacja  korzyści  płynących  ze  stosowania 
zasady synergii w zarządzaniu firmami medialnymi. 

Metody nauczania: 

Wykład, konwersatorium. 

Metody oceny: 

Ocena  pracy  pisemnej  obejmującej  analizę  jednego  z  wybranych  zagad-
nień prezentowanych w trakcie zajęć. 

Spis zalecanych lektur: 

Bajka Z., Kapitał zagraniczny w Polskich mediach, „Zeszyty Prasoznaw-

cze” nr 1–2 (1994). 

Bartoszcze R., Słupek L., Telewizja – dobro kultury czy efekt rynku, Rze-

szów 2001. 

Bauer Z., Chudziński E., Dziennikarstwo i świat mediów, Kraków 2000. 
Dobek-Ostrowska B., Systemy telewizyjne we współczesnym świecie

background image

 

31 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe. Teoria i analizy prasy, 

radia, telewizji i internetu, Warszawa – Kraków 1999. 

Kowalski T., Media i pieniądze. Ekonomiczne aspekty działalności środ-

ków komunikowania masowego, Warszawa 1998. 

Machaczka J., Podstawy Zarządzania, Kraków 1999. 
Oniszczuk Z., Ekspansja kapitału niemieckiego na rynku prasowym Wę-

gier, Polski i Czech, „Zeszyty Prasoznawcze” nr 3–4 (2000). 

 
 

dks17. Podstawy public relations (Introduction to Public Rela-
tions
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. (od roku akademickiego 2010/2011 – 2 pkt.) 
Prowadzący: mgr Dorota Koczwańska-Kalita 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Wprowadzenie do public relations – czym jest, a czym nie PR: 

a.istota PR, 
b.  podstawowe cechy PR, 
c.definicje PR. 

2.  Teoretyczne modele public relations: 

a.ewolucja procesu komunikowania, 
b.  rola publiczności, 
c.rozwój i wdrażanie modeli PR. 

3.  Strategie nie tylko w PR: 

a.  rodzaje strategii, 
b.  techniki opracowywania strategii. 

4.  Główne wyznaczniki wizerunku organizacji: 

a.  stan organizacji (misja, deklarowane nomy), 
b.  komunikowanie o stanie, 
c.  społeczny rezonans. 

5.  Wewnętrzne PR: 

a.  podstawowe cele strategiczne, 
b.  potrzeby społeczne, 
c.  techniki komunikacji wewnętrznej. 

6.  Narzędzia PR – umiejętności językowe, prasowe: 

a.  profesjonalna prezentacja, 

background image

 

32 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

b.  komunikaty prasowe – news, wywiad. 

7.  Narzędzia PR – kontakty z otoczeniem: 

a.  założenia imprezy oficjalnej, 
b.  rodzaje wydarzeń specjalnych, 
c.  konferencje prasowe – organizacja, materiały, prowadzenie, 
d.  targi, 
e.  sponsoring, 
f.  lobbing, 
g.  komunikacja w Internecie. 

8.  Zarządzanie sytuacjami kryzysowymi: 

a.  co to jest kryzys, 
b.  kryzys z punktu widzenia PR, 
c.  typy sytuacji kryzysowych, 
d.  reguły zarządzania kryzysem, 
e.  techniki postępowania po wystąpieniu kryzysu, 
f.  zadania sztabu antykryzysowego, 
g.  współpraca z mediami w sytuacji kryzysowej. 

9.  Kontakty z mediami:  

a.  cele współpracy, 
b.  organizacja pracy z mediami, 
c.  określenie polityki komunikacyjnej firmy, 
d.  zasady współpracy z mediami. 

10. Monitorowanie mediów: 

a.  rodzaje monitoringu, 
b.  korzyści z monitoringu. 

11. Marketing public relations jako element marketingu mix: 

a.  MPR – historia gatunku, 
b.  co to jest MPR, 
c.  corporate public relations a MPR, 
d.  strategie push pull pass. 

12. Marketing public relations jako element marketingu mix: 

a.  planowanie działań, 
b.  narzędzia MPR, 
c.  przyszłość MPR. 

13. Motywy prowadzenia działalności PR dawniej i dziś: 

a.  rys historyczny, 
b.  grupy motywów, 
c.  nowe tendencje w działalności PR. 

14. PR jako zawód: 

a.  jakie umiejętności powinien posiadać piarowiec, 
b.  jakie cechy charakteru, 

background image

 

33 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

15. Etyka w PR: 

a.  znaczenie etyki w działalności PR, 
b.  zasady etyczne, 
c.  kodeksy etyczne, 
d.  podstawy prawne. 

Cele przedmiotu: 

Zajęcia  mają  na  celu  przekazanie  niezbędnej  wiedzy  oraz  umiejętności 
praktycznych związanych z działaniami public relations. 
Podczas  kursu  słuchacze zapoznani zostaną  z  podstawowymi pojęciami, 
historią PR oraz kierunkami rozwoju tej dziedziny. Na podstawie modeli 
public  relations  omówiony  zostanie  proces  komunikowania  i  postrzega-
nia roli publiczności w tym procesie. Wiele uwagi zostanie poświeconej 
zagadnieniom związanym ze strategią, technikami i narzędziami PR oraz 
odróżniania ich od innych działań promocyjnych. Przedstawione zostaną 
funkcje i  obszary zastosowań PR. Zadania PR  w instytucjach non-profit 
oraz  w  korporacjach.  Modele  organizacyjne  PR  w  różnych instytucjach. 
Omówione  zostaną  także  dyscypliny  wspomagające  PR  (ekonomia,  so-
cjologia, psychologia).  
Przekazane  zostaną  umiejętności  praktyczne niezbędne  w  pracy  nad  wi-
zerunkiem firmy, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji kryzysowych. 
Podczas ćwiczeń słuchacze doskonalić będą umiejętności językowe, pra-
sowe  (komunikaty  newsy),  a  także  inne  niezbędne  w  kontaktach  z  oto-
czeniem: współpraca z prasą, radiem, telewizją. Zapoznają się z formami 
promocji  firmy:  organizacja  konferencji  prasowych,  projekty  kampanii, 
monitorowanie mediów dla potrzeb PR, wykorzystywania nowoczesnych 
form artystycznych dla potrzeb PR itp. 

Metody nauczania: 

Wykład, konwersatorium. 

Metody oceny: 

Projekt – przygotowanie prezentacji wizerunkowej i rozmowa na ten te-
mat. 

Spis zalecanych lektur: 

Bibliografia pełna: 
Andrzejewski  P.,  Kot  W.,  Media  relations  budowanie  reputacji  firmy

Warszawa 2003. 

Aniszewska  G.,  Kryzys  współczesnych  przedsiębiorstw  –  szansa  czy  za-

grożenie?, „Marketing i rynek” 1996, nr.10. 

Bland  M.,  Theaker  A.,  Wragg  D.,  Jak  utrzymywać  dobre  relacje  z  me-

diami, Gliwice 2000. 

Budzyński W., Public relations – zarządzanie reputacją firmy, Warszawa 

1998. 

background image

 

34 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Budzyński  W.,  Zarządzanie  wizerunkiem  firmy,  SGH,  „Monografie  

i opracowania” nr 495, Warszawa 2002. 

Cialdini  R.  B.,  Wywieranie  wpływu  na  ludzi.  Teoria i  praktyka,  Gdańsk 

2004. 

Dobek-Ostrowska  B.,  Komunikowanie  polityczne i  publiczne,  Warszawa 

2007. 

Dobek-Ostrowska  B.,  Podstawy  komunikowania  społecznego,  Wrocław 

1999. 

Drzycimski A., Sztuka kształtowania wizerunku, Warszawa 1998. 
Dziennikarstwo i public relations jako dwa typy komunikowania; wybra-

ne przykłady, red. W. Furman, Rzeszów 2006. 

Fiske J., Wprowadzenie do badań nad komunikowaniem, Wrocław 2003. 
Foster T., Zdobywanie dobrego publicity na 101 sposobów, Kraków 1999. 
Giedrojć K., Public relations administracji, Ostrołęka 2004. 
Goban-Klas T., Public relations czyli promocja reputacji. Praktyka dzia-

łania, Warszawa 1997. 

Greek A., Kreatywność w public relations, Warszawa 2004. 
Griffin R., Podstawy zarządzania organizacjami, Warszawa 1996. 
Hope E., Public relations czy to się sprawdzi?, Gdańsk 2004. 
Hope E., Public relations instytucji użyteczności publicznej, Gdańsk 2005. 
Iłowiecki W., Manipulacja w mediach, Toruń 2007. 
Klein N, No space, no choice, no jobs, no logo, Izabelin 2004. 
Koetler P., Marketing, Poznań 2005. 
Komunikacja społeczna w procesach transformacyjnych, red. A. Małkie-

wicz, J. Parrish-Sprowl, J. Waszkiewicz, Wrocław 1994. 

Koszembar-Wiklik M., PR w okresie zmian, Sosnowiec 2002. 
Kotler P., Marketing, Poznań 2005. 
Laermer R., Prichinello M., Public relations, Gdańsk 2004. 
Levine M., Partyzanckie public relations w Internecie, Warszawa, 2003. 
Mikułowski  Pomorski  J.,  Nęcki  Z.,  Komunikowanie  skuteczne,  Kraków 

1983. 

Morgan G., Obrazy organizacji, Warszawa 1197. 
Murdoch A., Język public relations. Jak promować firmę
Murdoch  A.,  Komunikowanie  w  kryzysie  jak  ratować  wizerunek  firmy

Warszawa 2003. 

Murdoch A., Prezentacje i wystąpienia w public relations
Ociepka B. (red.), Kształtowanie wizerunku, Wrocław 2005. 
Public relations contribution to transition in central and eastern Europe 

research and practice, red. R. Ławniczak, Poznań 2001. 

Public  relations  sztuka  skutecznej  komunikacji  w  teorii  i  praktyce,  pod 

red. H. Przybylskiego, Katowice 2004. 

background image

 

35 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Public  relations  w  teorii  i  praktyce,  pod  red.  D.  Tworzydło  i  T.  Soliń-

skiego, Rzeszów 2006. 

Rozwadowska  B.,  Public  relations,  teoria,  praktyka,  perspektywy,  War-

szawa 2002. 

Sanowski  P.,  Monitoring  mediów,  referat  na  konferencji  „Europejska 

Konferencja PR” WSH Radom 2004. 

Seidel F., Public relations w praktyce, Warszawa 2003, wyd.8. 
Szczepanik  R.,  Krzyżowska  O.,  Nietypowe  przypadki  public  relations

Gliwice 2003. 

Szymańska  A.,  Public  relations  w  systemie  zintegrowanej  komunikacji 

marketingowej, Wrocław 2005. 

Tworzydło D., PR: teoria i studia przypadków, Rzeszów 2003. 
Wójcik K., Public relations od A–Z, t. 1 i 2, Warszawa 1997. 
Wójcik K., Public relations wiarygodny dialog z otoczeniem, Warszawa 

2001. 

Zarządzanie wartością firmy, pod red. A. Hermana i A. Szablewskiego. 
Zasoby ludzkie w firmie. Organizacja – kierowanie- ekonomika, pod red. 

A. Sajkiewicz. 

Żbikowska A., Public relations, Warszawa 2004. 
Czasopisma: 
„Media i Marketing Polska” 
„Press’ 
Strony www: 
Polskie Stowarzyszenie Public Relations – www.pspr.org.pl 
PRoto – public relations – www.proto.pl 
Public relations – serwis PR – www.piar.pl 
Serwis polskich praktyków public relations – www.intenetpr.pl 
Związek Firm Public relations – www.zfpr.pl 

 
 

dks18.  Prawo  autorskie  i  ochrona  własności  intelektualnej 
(Copyright and Intellectual Property Protection
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 6 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: (studia stacjonarne) dr hab. Izabela Dobosz  

(studia niestacjonarne) dr Elżbieta Czarny-Drożdżejko 

Forma zaliczenia: e 
 

background image

 

36 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Wprowadzenie do prawa autorskiego. 
2.  Pojecie dzieła w prawie autorskim. 
3.  Rodzaje dzieł chronionych prawem autorskim. 
4.  Dzieła oryginalne, zależne, inspirowane. 
5.  Podmioty prawa autorskiego. 
6.  Treść prawa autorskiego (uwagi ogólne). 
7.  Prawa majątkowe. 
8.  Osobiste prawa autorskie. 
9.  Ochrona cywilna praw autorskich. 
10. Ochrona karna praw autorskich. 
11. Dozwolony użytek publiczny. 
12. Dozwolony użytek prywatny. 
13. Uregulowania międzynarodowe w zakresie prawa autorskiego. 
14. Uprawnienia wydawców prasowych. 
15. Uprawnienia nadawców radiowych i telewizyjnych, producentów  fo-

nogramów, wideogramów. 

Wymagania wstępne: 

Propedeutyka prawa, Prawo prasowe. 

Cele przedmiotu: 

Wykład obejmuje podstawowe zagadnienia dotyczące  ochrony praw au-
torskich  twórców  publikacji  prasowych,  ochrony  praw  wydawców  
i nadawców radiowych i telewizyjnych. Szczególny nacisk zostanie poło-
żony  na  te  fragmenty  ustawodawstwa  prawno-autorskiego,  które  bezpo-
średnio odnoszą się do działalności mediów (przedmiot prawa autorskie-
go,  przedruk  prasowy,  umowy  autorskie  i  odpowiedzialność  cywilna  
i karna za naruszenie praw autorskich). 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Literatura obowiązkowa: 
Barta J., Czajkowska-Dąbrowska M., Ćwiąkalski Z., Markiewicz R., Tra-

ple E., Komentarz do ustawy o prawie autorskim i prawach pokrew-
nych
, Warszawa 2005. 

Barta J., Markiewicz R., Prawo autorskie, Kraków 2008. 
Prawo  mediów,  pod  red.  J.  Barty,  R.  Markiewicza  i  A.  Matlaka,  Lexis-

Nexis 2008. 

Literatura uzupełniająca: 
Barta J., Markiewicz R., Ochrona dóbr osobistych w zakresie twórczości 

naukowej i artystycznej, [w:] Dobra osobiste i ich ochrona w polskim 
prawie cywilnym
, red. J. S. Piątowski, Ossolineum 1996. 

background image

 

37 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Barta J., Markiewicz R., Telewizja interaktywna a prawa autorskie, Kra-

ków 2007. 

Czajkowska-Dąbrowska  M.,  Rozpowszechnianie  utworów  przez  radio

Warszawa 1981. 

Karpowicz A., Prawo autorskie i prawa pokrewne, Warszawa 1994. 
Kopff  A.,  Szata  graficzna  gazety  i  ilustracja  prasowa  w  świetle  prawa

Kraków 1970. 

Matlak  A.,  Telewizja  kablowa  w  świetle  prawa  autorskiego,  Kraków 

1998. 

Traple  E.,  Dzieło  zależne  jako  przedmiot  prawa  autorskiego,  Warszawa 

1979. 

Wojciechowska A., Autorskie prawa osobiste twórców dzieła audiowizu-

alnego, Kraków 1999. 

Wojnicka E., Ochrona autorskich dóbr osobistych, Łódź 1997. 

 
 

dks19. Prawo prasowe (Press Law) 

przedmiot będzie realizowany od roku akademickim 2010/2011 
przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: (studia stacjonarne) dr hab. Izabela Dobosz  

(studia niestacjonarne) dr Elżbieta Czarny-Drożdżejko 

Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Historia ustawodawstwa prasowego. 

Tematem  zajęć  będzie  kształtowanie  się  systemu  prawa  mediów.  
W pierwszym rzędzie zostaną omówione kwestie poświęcone cenzu-
rze  zarówno  kościelnej  jak  i  państwowej.  Kolejnym  etapem  będzie 
rozwój ustawodawstwa prasowego w okresie międzywojennym, a na-
stępnie powojennym, aż do momentu uchwalenia ustawy prawo pra-
sowe oraz ustawy o radiofonii i telewizji.  

2.  Wolność prasy. 

W  ramach  tego  tematu  zostaną  omówione  zagadnienia  poświęcone 
koncepcji  wolności  prasy  oraz  jej  kształtu  w  Konstytucji  z  1997  r. 
Poddany  zostanie  interpretacji  art.  14 i  54  tejże  Konstytucji,  a  także 
ograniczenia wolności prasy wynikające z jej art. 31. Następnie tema-
tem zajęć  będzie  ochrona międzynarodowa  wolności prasy. Punktem 

background image

 

38 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

wyjścia  będzie  deklaracja  Praw  Człowieka,  a  następnie  przybliżone 
zostaną przepisy Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Po-
litycznych.  

3.  Wolność  prasy  na  gruncie  Konwencji  o  Ochronie  Praw  Człowieka  

i Podstawowych Wolności z 1950r.  
W zakresie tego tematu zostaną zinterpretowane przepisy Konwencji 
odnoszące  się  do  wolności  prasy.  Następnie  omówione  zostaną  wy-
brane orzeczenie Trybunału Praw Człowieka odnoszące się do wolno-
ści prasy.  

4.  Ograniczenia  wolności  prasy  oraz  definicje  zawarte  w  prawie  praso-

wym i ustawie o radiofonii i telewizji. 
Tradycyjnie ograniczenia wolności prasy zostaną podzielone na ogra-
niczenia  dotyczące  powstawania  i  funkcjonowania  prasy,  ogranicze-
nia dotyczące treści, ograniczenia dotyczące rozpowszechniania oraz 
ograniczenia  finansowe.  Następnie  omówione  zostaną  definicje  za-
warte w wymienionych wyżej aktach prawnych.  

5.  Organizacja działalności wydawniczej. 

Zajęcia będą poświęcone zagadnieniom związanym z podjęciem dzia-
łalności prasowej, a  więc jak i kto może zostać  wydawcą prasy. Na-
stępnie  zostanie  omówiony  obowiązujący  w  Polsce  system  rejestra-
cyjny, zagadnienia związane z problematyką ochrony tytułu prasowe-
go  a  także  obowiązki  wynikające  z  wydawania  prasy,  tj.  obowiązek 
publikowania  impressum  przekazywania  egzemplarzy  dla  celów  bi-
bliotecznych.  Kolejnym  zagadnieniem  będzie  organizacja  redakcji 
prasowej. 

6.  Organizacja działalności radiowej i telewizyjnej. 

W  pierwszym  rzędzie  omówione  zostanie  jakie  podmioty  podlegają 
polskiej ustawie o radiofonii i telewizji, a które jej z mocy prawa nie 
podlegają. W drugim, tematem zajęć będzie Krajowa Rada Radiofonii 
i  Telewizji,  sposób  jej  powoływania,  kompetencje  oraz  uprawnienia 
jej  Przewodniczącego.  Następnie  omówiona  zostanie radiofonia i  te-
lewizja  publiczna,  tj.  prawna  forma  działalności  publicznych  spółek 
radiofonii  i  telewizji,  ich  organy,  sposoby  ich  powoływania  i  odwo-
ływanie.  

7.  Misja  publicznej  radiofonii  i  telewizji.  Działalność  koncesyjna  oraz 

rejestracyjna Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. 
W  ramach  tego  tematu  zostaną  przedstawione  szczegółowe  zadania 
spoczywające  na nadawcach  publicznych  (tzw.  Misja radiofonii  i  te-
lewizji publicznej) oraz inne obowiązki tych nadawców, np. umożli-
wienia  naczelnym  organom  państwowym  bezpośredniej  prezentacji 
oraz wyjaśniania polityki państwa. Następnie zajęcia zostaną poświę-

background image

 

39 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

cone działalności koncesyjnej Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, 
tj. postępowanie o udzielenie koncesji, treść decyzji koncesyjnej, wy-
gaśniecie koncesji oraz możliwości jej utraty. Następnie tematem za-
jęć  będzie  przedstawienie  postępowania  rejestracyjnego  związanego  
z działalnością operatorów sieci kablowych. Na zajęciach tych zosta-
nie również przedstawiona problematyka uzyskiwania statusu nadaw-
cy społecznego.  

8.  Dziennikarskie prawo do informacji. 

Tematem tych zajęć będzie dostęp dziennikarza do informacji. W ra-
mach dziennikarskiego prawa do informacji zostaną omówione regu-
lację przewidziane w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz 
ograniczenia tego prawa wynikające m.in. z ustawy o ochronie infor-
macji niejawnych.  

9.  Prawo do sprawozdawczości oraz krytyki. Obowiązki dziennikarskie. 

Przedmiotem  zajęć  będą  różnorodne  regulacje  umożliwiające  udział 
dziennikarza np. na rozprawach  sądowych,  na  posiedzeniach  Sejmu, 
czy Senatu. Wskazane zostaną również zasady odnoszącej się do kry-
tyki  prasowej,  aby  pozostawała  ona  pod  ochrona  prawa.  Kolejnym 
etapem  wykładu  będzie  omówienie  podstawowych  obowiązków 
dziennikarskich,  tj.  głoszenia  prawdy,  rzetelności  i  szczególnej  sta-
ranności,  służby  społeczeństwu  i  państwu  oraz  przestrzegania  linii 
programowej. 

10. Obowiązek  ochrony  prywatności.  Dziennikarska  tajemnica  zawodo-

wa. 
Przedmiotem  zajęć  będzie  prawo  do  prywatności  i  jego  ochrona  
w  systemie  polskim.  Następnie  omówiona  zostanie  interpretacja  art. 
14 ust. 6 prawa prasowego, a więc kiedy zostaje wyłączona bezpraw-
ność naruszenia prawa do prywatności w przypadku rozpowszechnie-
nia  faktów  pochodzących  z  tej  sfery.  Kolejno  tematem  zajęć  będzie 
dziennikarska tajemnica zawodowa i jej unormowanie w art. 15 i 16 
prawa prasowego, a także jej ochrona w postępowaniu przed organa-
mi państwowymi.  

11. Obowiązki nadawcy przewidziane w ustawie o radiofonii i telewizji. 

Tematem  zajęć  będzie  taka  problematyka  jak:  zasady  odnoszące  się 
do  nadawania  audycji  wytworzonych  pierwotnie  w  języku  polskim, 
zasady nadawania audycji europejskich, a także zasady odnoszące się 
do reklamy telewizyjnej i radiowej. Następnie przedmiotem wykładu 
będzie treść art. 18 ustawy  o radiofonii i telewizji a więc zasady  od-
noszące się do treści audycji, ze szczególnym uwzględnieniem ochro-
ny  małoletnich  przed  szkodliwymi  treściami  prezentowanymi  w  me-
diach. 

background image

 

40 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

12. Komunikaty, ogłoszenia i reklama prasowa. 

Przedmiotem  wykładu  będzie  wyszczególnienie  przekazów,  które 
prasa  ma  obowiązek  publikować.  Wskazane  zostaną  warunki,  które 
muszą zostać spełnione przez podmiot żądający zamieszczenia komu-
nikatu, forma tych przekazów oraz omówiona zostanie odpłatność za 
ich opublikowanie. Kolejno przedmiotem zajęć będą ogłoszenia i re-
klamy, kiedy można, a kiedy należy domówić ich publikacji oraz kto 
jest odpowiedzialny za ich treść.  

13. Sprostowania i odpowiedź. 

Przedmiotem zajęć  będą  zasady  publikacji  sprostowań  i  odpowiedzi, 
warunki,  które  muszą  one  spełniać  oraz  podstawy  odmowy  ich  za-
mieszczenia. 

14. Odpowiedzialność cywilna za treść publikacji. 

Tematem  zajęć  będzie  problematyka  naruszenia  dóbr  osobistych  
w publikacji prasowej, a więc wskazane zostanie co to jest dobro oso-
biste, jakie są ich rodzaje oraz zasady postępowania w przypadku ich 
naruszenia. Zostaną omówione wybrane orzeczenia Sądu Najwyższe-
go oraz sądów apelacyjnych poświęcone tej problematyce. Wskazane 
zostanie  z  jakimi  roszczeniami  może  się  dziennikarz  spotkać  w  ra-
mach  procesu  cywilnego  i  jakie  zasady  są  stosowane  w  odniesieniu 
do ich zasądzania.  

15. Odpowiedzialność karna za treść publikacji. Przestępstwa skierowane 

przeciwko prasie. 
Przedmiotem wykładu będzie odpowiedzialność karna za zniesławie-
nie  i  zniewagę.  W  pierwszym  rzędzie  wskazane  zostaną  znamiona 
oby czynów zabronionych, a w drugim omówione okoliczności wyłą-
czające  bezprawność  zachowania.  Zostanie  również  przedstawiona 
problematyka zawiązana z osobami odpowiedzialnymi za treść publi-
kacji, a więc redaktora naczelnego i redaktora odpowiadającego z art. 
49  a  prawa  prasowego.  Następnie  zostaną  przedstawione  czyny  za-
bronione skierowane przeciwko prasie, a więc mające na celu ochronę 
wolności wypowiedzi dziennikarskiej. 

Wymagania wstępne: 

Propedeutyka prawa. 

Cele przedmiotu: 

Celem  przedmiotu  jest  zapoznanie  studentów  z  podstawowymi  aktami 
ustawodawczymi obowiązującymi w Polsce, m.in. z prawem prasowym, 
ustawą o radiofonii i telewizji, ustawą o dostępie do informacji publicz-
nej.  Student powinien poznać  podstawowe  instytucje  i  zasady  istniejące 
w  w polskim prawodawstwie medialnym  oraz wiedzieć  jakie ogranicze-
nia funkcjonują w zakresie wolności prasy i środków społecznego prze-

background image

 

41 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

kazu,  aby  móc  ocenić  prawidłowość  własnego  postępowania.  Na  zaję-
ciach zostanie uwzględnione nie tylko orzecznictwo polskie, ale również 
Europejskiego  Trybunału  Praw  Człowieka.  Studenci  będą  poznawać  jak 
zakłada się dzienniki i czasopisma i jakie wymogi należy  wypełnić, aby 
legalnie  funkcjonowały  one  na  rynku  prasowym  oraz  jakie  są  warunki 
uzyskania  koncesji  na  działalność  telewizyjną  i  radiową.  Student  powi-
nien  również  dokładnie  poznać  prawa  i  obowiązki  dziennikarza.  W  za-
kresie praw dziennikarskich na pierwszym miejscu znajduje się prawo do 
uzyskania  informacji  zarówno  tej  publicznej  jak  i niepublicznej.  W  tym 
aspekcie istotne jest zaznajomienie studentów z regulacją zawartą w usta-
wie  o  dostępie  do  informacji  publicznej  oraz  z  dostępem  do  informacji  
z  postępowania  sądowego.  Student  zapozna  się  z  podstawowymi  obo-
wiązkami  dziennikarskimi  m.in.  rzetelności  i  szczególnej  staranności, 
ochrony prywatności, tajemnicy dziennikarskiej, autoryzacji, w celu pra-
widłowego postępowania z dobrami prawnie chronionymi w pracy dzien-
nikarskiej.  Przedmiotem  zajęć  będą  również  obowiązki  ciążące  na  me-
diach, a więc obowiązek publikacji komunikatów, sprostowań i odpowie-
dzi  oraz  zasady  dotyczące  zamieszczania  reklam  i  ogłoszeń  zarówno 
przewidziane w prawie prasowym jak i w ustawie o radiofonii i telewizji. 
Studenci zapoznają się także z zasadami dotyczącymi odpowiedzialności 
cywilnej i karnej. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Czarny-Drożdżejko E., Dziennikarskie dochodzenie prawdy a przestępstwo 

zniesławienia w środkach masowego komunikowania, Kraków 2005. 

Czarny-Drożdżejko  E.,  Odpowiedzialność  karna  dziennikarza  za  zniesła-

wienie, [w:] Polskie media w jednoczącej się Europie, Kraków 2006. 

Dobosz I., Prawo prasowe. Podręcznik, Warszawa 2006. 
Kamiński  C.,  Swoboda  wypowiedzi  w  orzecznictwie  Europejskiego  Try-

bunału Praw Człowieka w Strasburgu, Kraków 2006. 

Prawo  mediów,  pod  red.  J.  Barty,  R.  Markiewicza  i  A.  Matlaka,  Lexis-

Nexis 2005. 

Sadomski J., Naruszenie dóbr osobistych przez media, Warszawa 2003. 

 
 

dks20. Propedeutyka biblijna (Biblical Propaedeutics) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 1 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

background image

 

42 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. prof. dr hab. Tomasz Jelonek 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Wprowadzenie ogólne: 

a.Jakiej wiedzy o Biblii potrzebuje dziennikarz? 
b.  Biblia jako Księga Bożo-ludzka i konsekwencje wynikające z tego 

faktu; 

c.Dzieje zbawienia; 
d.  Zasady czytania i interpretowania Biblii; 
e.Interpretacja w Kościele. 

2.  Księgi Starego Testamentu: 

a.Tora; 
b.  Księgi historyczne; 
c.Księgi prorockie; 
d.  Księgi mądrościowe. 

3.  Nowy Testament: 

a.Ewangelie i Dzieje Apostolskie; 
b.  Listy; 
c.Apokalipsa. 

4.  Apokryfy. 
5.  Główne tematy teologiczne Biblii: 

a.Zbawienie; 
b.  Stworzenie; 
c.Przymierze; 
d.  Mesjanizm; 
e.Eschatologia. 

Cele przedmiotu: 

Celem  przedmiotu  jest  ogólne  wprowadzenie  w  problematykę  biblijną, 
ukazanie  historii  i  zawartości  Biblii  jako  księgi  religijnej,  korzystającej  
z  ludzkiej  kultury  i  inspirującej  kulturową  działalność  człowieka.  Pod-
stawowym  ukierunkowaniem  przedmiotu  jest  zdobycie  przez  słuchaczy 
wiedzy o Piśmie Świętym, z której będą mogli korzystać w osobistej lek-
turze  i  która  pomoże  im  w  rozmowach  z  biblistami  przede  wszystkim  
w różnego rodzaju wywiadach, a następnie sprawi, że teksty na temat Bi-
blii nie będą raziły ignorancją i nie będą wywoływać sprzeciwu u czytel-
ników uznających Pismo Święte za List Boga do nich skierowany. 

Metody oceny: 

Egzamin. 
 

background image

 

43 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Spis zalecanych lektur: 

Jelonek T., Repetytorium biblijne, Kraków 2009. 

 
 

dks21. Propedeutyka prawa (Law Propaedeutics) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr hab. Izabela Dobosz 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Pojęcie prawa. 
2.  Źródła prawa w Polsce i ich systematyka. 
3.  Źródła prawa międzynarodowego, w tym prawa Unii Europejskiej. 
4.  Konstytucja RP. 
5.  Kodeksy prawa materialnego (kodeks cywilny, kodeks karny, kodeks 

prawa kanonicznego). 

6.  Kodeksy  procedur  (kodeks  postępowania  karnego,  kodeks  postępo-

wania cywilnego). 

7.  Specyfika prawa administracyjnego i procedury administracyjnej. 
8.  Wykładnia prawa i stosowanie prawa. 

Cele przedmiotu: 

Celem  wykładu  jest  zapoznanie  studentów  z  teoretycznymi  podstawami 
prawoznawstwa, co umożliwi im lepsze zrozumienie pozostałych przed-
miotów  prawniczych,  realizowanych  w  trakcie  dalszego  toku  studiów 
(prawo prasowe, prawo autorskie). 

Metody oceny: 

Egzamin. 

 
 

dks22. Przedmiot fakultatywny I/II (Elective Subject I/II) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5–6 
Wymiar: (studia stacjonarne) 60 h (30/30) wykładu 

(studia niestacjonarne) 40 h (20/20) wykładu 

ECTS: 2+2 pkt. 
Prowadzący: wybór 
Forma zaliczenia: zo/zo 

background image

 

44 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

Wybór przedmiotów fakultatywnych – patrz strona 159. 

 
 

dks23. Psychologia społeczna (Social Psychology) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 3, semestr 5 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr Marcin Cholewa 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Psychologia jako nauka: definicja psychologii i status metodologiczny 

(przedmiot, cel, metody).  

2.  Psychologia  społeczna:  definicja  i  metody  stosowane  w  psychologii 

społecznej. 

3.  Główne podejścia teoretyczne w psychologii społecznej: perspektywa 

poznawcza (teoria pola Lewina, teoria ról społecznych Jamesa, Bald-
wina, Maeda, Halla, teoria dysonansu poznawczego Festingera, teoria 
równowagi  jednostek  poznawczych  Heidera),  perspektywa  motywa-
cyjna  (Freud:  mechanizmy  obronne  racjonalizacja  i  identyfikacja), 
perspektywa teorii uczenia się (Pawłow, Thorndike, Skinder: warun-
kowania),  perspektywa  społeczno-kulturowa,  perspektywa  ewolucjo-
nistyczna (etologia i socjobiologia – Wilson). 

4.  Wiedza i sądy o świecie społecznym: reprezentacje wiedzy w umyśle 

(Paivio,  Pylyshyn,  Kosslyn,  Johnson-Laird),  pojęcia,  schematy  po-
znawcze,  skrypty  poznawcze,  umysłowe  reprezentacje  emocji,  funk-
cje emocji. 

5.  Teorie atrybucji: teoria Heidera, teoria Jonesa i Davisa, teoria Kelle-

ya, podstawowe błędy atrybucji. 

6.  Postawy: definicje postawy, geneza, struktura i funkcje postaw. 
7.  Altruizm:  podejście  behawioralne,  psychoanalityczne,  poznawcze  

i humanistyzne.  

8.  Agresja:  jako  instynkt,  jako  popęd,  jako  rezultat  uczenia  się,  wy-

znaczniki agresji.  

9.  Grupa  społeczna:  definicja  i  cel  grupy,  normy  grupowe,  struktury 

grupowe, kierownictwo grupowe. 

10. Wychowanie, manipulacja, ingracjacja. 

 

background image

 

45 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Cele przedmiotu: 

Zapoznanie studentów z podstawowymi informacjami na temat funkcjo-
nowania człowieka w sytuacji społecznej. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Aronson E., Człowiek – istota społeczna, Warszawa 2000. 
Doliński D., Psychologia wpływu społecznego, Wrocław 2000. 
Kenrick  D.,  Neuberg  S.,  Cialdini  R.,  Psychologia  społeczna,  Gdańsk 

2002. 

Manstead A., Hewstone M. (red.), Psychologia społeczna, Warszawa 2001. 
Wojciszke B., Człowiek wśród ludzi. Zarys psychologii społecznej, War-

szawa 2002. 

 
 

dks24. Religiologia (Religiology) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: (studia stacjonarne) ks. prof. dr hab. Krzysztof Kościelniak  

(studia niestacjonarne) ks. dr Stanisław Basista 

Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Natura religii jako fenomenu ogólnoludzkiego; spór o definicję religii, 

typologię religii i metody ich opisu. 

2.  Prezentacja najważniejszych religii świata: hinduizm, buddyzm, kon-

fucjanizm, taoizm, szintoizm, judaizm i islam. 

3.  Przemoc a religia: zagadnienia fundamentalizmu i terroryzmu w świe-

cie islamu. 

4.  Uniwersalizm  chrześcijaństwa  i  problematyka  dialogu  międzyreligij-

nego. 

5.  Problem sekt i nowych ruchów religijnych. 
6.  Miejsce religii we współczesnym świecie i ich dziennikarski opis. 

Wymagania wstępne: 

Wprowadzenie do teologii. 

Cele przedmiotu: 

Celem  wykładu  jest  ukazanie  religii  jako  fenomenu  ogólnoludzkiego  
o  niezwykle  złożonej  i  zróżnicowanej  strukturze.  Zdobyte  na  wykładzie  

background image

 

46 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

i uzupełnione własną lekturą informacje winny ułatwić przyszłemu dzien-
nikarzowi rzetelny opis religii, która ma zarówno wymiar indywidualny, 
jak i społeczny, a odnosi się przede wszystkim do świata transcendentne-
go. 
W ramach wykładów zostaną omówione najważniejsze systemy religijne, 
miejsce  religii  w  społeczeństwach  zachodnich  i  na  Wschodzie,  a  także 
modele  dialogu  międzyreligijnego.  Zostaną  podane  także  praktyczne 
aspekty  wielkich  religii  świata,  takimi  jak:  celebracje  świąt  religijnych, 
ceremonie  rodzinne  i  zwyczaje.  Wykład  zostanie  wzbogacony  analizą 
tekstów źródłowych. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Literatura podstawowa: 
Kościelniak K., Chrześcijaństwo w spotkaniu z religiami świata, Kraków 

2002 

Literatura uzupełniająca: 
Banek K. i in., Religie Wschodu i Zachodu, t. I–II, Warszawa 1992. 
Encyklopedia religii świata – zagadnienia problemowe, Warszawa 2002. 
Religie świata a chrześcijaństwo, Teologia fundamentalna, t. II, Kraków 

1998. 

Religie świata. Przewodnik encyklopedyczny, Warszawa 1996. 
Ringgren  H.,  Strom  A.  V.,  Religie  w  przeszłości  i  dobie  współczesnej

Warszawa 1975. 

Wielkie kultury świata, Warszawa 1998. 

 
 

dks25. Retoryka i erystyka dziennikarska (Rhetoric and Eris-
tics of Journalism

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 1, semestr 2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr Marta Bolińska 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Zajęcia  organizacyjne:  tematyka  ćwiczeń,  literatura  przedmiotowa, 

warunki zaliczenia  (obecność,  aktywność,  praca  pisemna). Elementy 
treningu interpersonalnego. 

background image

 

47 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

2.  Podstawy  skutecznej  komunikacji  (komunikacja  werbalna  i  niewer-

balna; język komunikatów typu „ja”; bariery komunikacyjne – jak so-
bie  z  nimi  radzić;  formy  doskonalące  umiejętności  komunikacyjne, 
np. elementy treningu). 

3.  Rola  praktycznej  retoryki  w  budowaniu  wypowiedzi  publicznej.  Za-

sady  doboru  leksykalnego.  Stylistyczna  wartość  składników  języka; 
wartościowanie w języku. Zjawisko redundancji. 

4.  Funkcje tekstów i funkcje  wypowiedzi. Językowo-stylistyczna i kon-

strukcyjna specyfika gatunków dziennikarskich. Odmienność form in-
formacyjnych i publicystycznych. 

5.  Intencje i funkcje wypowiedzi. Rola intonacji w wypowiedzi, intencja 

a cel wypowiedzi. 

6.  Frazeologia rozmów, dyskusji i spotkań. Formy oddziaływania na od-

biorcę. 

7.  Treść, temat, teza. Zasady konstruowania wypowiedzi (tekstu); struk-

tura  tekstu.  Podział  i  funkcja  akapitów.  O  zasadach  budowy  tekstu  
i chwytach retorycznych. Sztuka kompozycji i argumentacji. Metody 
argumentowania, sposoby odpierania zarzutów. 

8.  Strategie narracji.  Sztuka  perswazji.  Środki  retoryczne.  Figury  słów, 

figury myśli. Topika. 2 g. 

9.  Spójność  tekstu  mówionego  i  pisanego  (warunki  spójności;  jedności 

charakteryzujące tekst; wskaźniki spójności tekstu; charakter uwarun-
kowań słów w tekście). Składnia języka mówionego i pisanego. 

10. Psychologiczne  aspekty  powodzenia  komunikacyjnego.  Językowy 

savoir-vivre i etykieta zachowań pozajęzykowych. 

11. Niewerbalne akty komunikacji (wybrane problemy – np. rola gestów; 

zasady dobrego słuchania; przeszkody w słuchaniu itp.). 

12. Współczesna norma ortofoniczna (wymowa staranna a potoczna; na-

głos,  śródgłos,  wygłos;  wymowa  samogłosek  i  spółgłosek;  akcent, 
enklityki i proklityki; odmiana imion, nazwisk, liczebników; skrótow-
ce, uproszczenia i upodobnienia). Techniki operowania głosem i kon-
trolowania  wypowiedzi  (zapamiętywanie,  frazowanie,  ekspresja  sło-
wna i pozasłowna, dobór barwy głosu, środki wyrazu, oddech itp.). 

13. Charakter  językowej  i  pozajęzykowej  perswazji.  Etykieta  językowa 

(np. sztuka zadawania pytań; rozmowa w kontekście dobrych manier; 
formuły  grzecznościowe).  Erystyka  w  pracy  dziennikarza.  Debata, 
dyskusja,  polemika  (sposoby  prowadzenia).  Sztuka  autoprezentacji, 
prezentacji,  negocjacji  (wybrane  zagadnienia).  Zasady  czytania,  pre-
zentowania,  wygłaszania  tekstów  przed  mikrofonem,  kamerą,  pu-
blicznością; wystąpienia publiczne różnego rodzaju. Czytanie tekstów 
ze zrozumieniem. 

background image

 

48 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Cele przedmiotu: 

1.  Poznanie  i  umiejętne  stosowanie  werbalnych  i  niewerbalnych  środ-

ków komunikacji i perswazji oraz chwytów retorycznych; 

2.  Opanowanie  retorycznej  organizacji  tekstu  pisanego  i  mówionego 

(wygłaszanego); 

3.  Zaznajomienie  z  etyką  mówienia  (wypowiedzi),  w  tym  przede 

wszystkim  stosownością,  skutecznością,  uczciwością,  etykietą  języ-
kową;  

4.  Rozwijanie  świadomego  i  krytycznego  odbioru  tekstów  dziennikar-

skich; 

5.  Sprawne  czytanie  ze zrozumieniem  tekstów  użytkowych,  popularno-

naukowych i esejów (krótkie fragmenty);  

6.  Syntezowanie  poznanego  materiału:  scalanie  zebranych  informacji  

w problemowe całości;  

7.  Rozumienie różnych tekstów i kodów w przekazach kultury masowej;  
8.  Wskazywanie  na  społeczną  rolę  mediów  oraz  analizowanie  form 

przekazu radia, telewizji, prasy (krytyczny odbiór);  

9.  Rozróżnianie swoistości i rozumienie funkcji gatunków publicystycz-

nych: tekstów prasowych, radiowych, telewizyjnych;  

10. Rozumienie  tekstów  o  różnym  stopniu  komplikacji;  odbiór  znaczeń 

metaforycznych,  rozpoznawanie  aluzji  literackich,  różnych  znaków 
kultury;  

11. Kształtowanie kompetencji komunikacyjnych;  
12. Odróżnianie  spontanicznych  i  osobistych  przeżyć  czytelniczych  od 

ponadindywidualnych,  utrwalonych  w  tradycji  i  krytyce  kodów  od-
bioru;  

13. Poznawanie sposobów oraz kształcenie umiejętności poszerzania lek-

syki;  

14. Spostrzeganie  zjawisk  wpływających  na  niejednoznaczność  wypo-

wiedzi, eliminowanie niewłaściwego ich użycia;  

15. Stosowanie etykiety językowej; 
16. Komponowanie dłuższych, spójnych wypowiedzi;  
17. Formułowanie tematu, budowanie tezy;  
18. Układanie planów, nadawanie tytułów, śródtytułów; 
19. Stosowanie różnych nagłówków i lidów; 
20. Praca redakcyjna nad tekstem własnym i cudzym;  
21. Parafrazowanie tekstu własnego i cudzego; 
22. Rozpoznawanie aktów mowy i ich intencji (np. odróżnianie prośby od 

rozkazu,  pytania  od  żądania,  spostrzeganie  ironii,  sarkazmu,  rubasz-
ności); sprawne posługiwanie się nimi;  

background image

 

49 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

23. Stosowanie  zabiegów  perswazyjnych  wraz  z  rozpoznawaniem  ich 

wartości (zwłaszcza odróżnianie szczerości od nieszczerości, prawdy 
od  nieprawdy  i  kłamstwa,  nielojalności,  podchwytliwości,  eufemi-
zmów,  agresji,  brutalności  i  wulgaryzmów  w  zachowaniach  języko-
wych);  

24. Parafrazowanie  tekstu  własnego  i  cudzego;  streszczanie,  skracanie, 

rozwijanie,  cytowanie;  poprawne  formułowanie  pytań  i  odpowiedzi 
(np. pytanie sugestywne, źle postawione, podchwytliwe, retoryczne);  

25. Sprawne  i  skuteczne  uczestniczenie  w  dialogu,  dyskusji  i  negocja-

cjach;  

26. Rzetelne  i  skuteczne  uczestniczenie  w  dialogu,  polemice,  negocja-

cjach; etyka mówienia;  

27. Prowadzenie  korespondencji,  stosowanie  zwrotów  adresatywnych, 

etykiety językowej; 

28. Komponowanie  dłuższych,  spójnych  wypowiedzi;  analiza  tematu, 

układanie planów; nadawanie tytułów i śródtytułów;  

29. Próby  wystąpień  publicznych  (np.  przemawianie,  prowadzenie  ze-

brań, wygłaszanie referatów, świadome posługiwanie się gestykulacją 
i mimiką). 

Metody oceny: 

Kolokwium semestralne. 

Spis zalecanych lektur: 

Lektura podstawowa: 
Bolińska  M.,  Na papierze i  w  eterze  (o  wystąpieniach  publicznych  rów-

nież dla dziennikarzy), Kraków 2006. 

Korolko M., Podstawowe pojęcia i zasady retoryki, [w:] Sztuka retoryki

Warszawa 1998, s. 31–32. 

Lichański J. Z., Wprowadzenie, w: Retoryka. Od renesansu do współcze-

sności – tradycja i innowacja, Warszawa 2000, s. 7–11.  

Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002. 
Pisarek W., Podstawy retoryki dziennikarskiej, [w:] Dziennikarstwo i świat 

mediów, red. Z. Bauer i E. Chudziński, Kraków 2000, s. 214–231. 

Szymanek K., Sztuka argumentacji, Warszawa 2001.  
Ziomek J., Retoryka opisowa, Wrocław 2000.  
Lektura uzupełniająca: 
Bierach A. J., Sztuka czytania z twarzy. Poznanie człowieka na pierwszy 

rzut oka, Wrocław 1994. 

Bobryk  J.,  Jak  tworzyć  rozmawiając.  Skuteczność  rozmowy,  Warszawa 

1995. 

Bortnowski S., Warsztaty dziennikarskie, Warszawa 1999.  
Bralczyk J., Język na sprzedaż, Warszawa, kilka wydań.  

background image

 

50 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Cianciara  J.,  Uścińska  B.,  Komunikowanie  się  z  mediami  w  praktyce

Wrocław 1999.  

Dobek-Ostrowska B., Fras J., Ociepka B., Teoria i praktyka propagandy

Wrocław 1999.  

Dobosz I, Prawo prasowe, Warszawa 2006.  
Fisher R. – Ury W., Patton B., Dochodząc do tak. Negocjowanie bez pod-

dawania się, Warszawa 1994.  

Fiske J., Wprowadzenie do badań nad komunikowaniem, Wrocław 1999.  
Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999.  
Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe, Kraków 2000.  
Hamlin S., Jak mówić, żeby nas słuchali, Warszawa 1997. 
Jarząbek K., Gestykulacja i mimika. Słownik, Katowice 1994.  
Kunczik  M.,  Zipfel  A.,  Wprowadzenie  do  nauki  o  dziennikarstwie  i  ko-

munikowaniu, Warszawa 2000.  

Mastenbroek W., Negocjowanie, Warszawa 1997.  
McGinnis  A.  L.,  Sztuka  motywacji,  czyli:  jak  wydobyć  z  ludzi  to,  co  

w nich najlepsze, Warszawa 1992.  

Nęcki Z., Negocjacje w biznesie, Kraków 1995.  
Pease A., Język ciała. Jak czytać myśli ludzi z ich gestów, Kraków 1992.  
Wiszniewski A., Jak przekonująco mówić i przemawiać, Warszawa 2000. 

 
 

dks26. Seminarium dyplomowe I/II (Diploma seminar I/II) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5–6 
Wymiar: 60 h (30/30) ćwiczeń 
ECTS: 6+7 pkt. 
Prowadzący: ks. dr hab. Andrzej Baczyński, prof. PAT, ks. dr hab. Wojciech 

Misztal,  prof.  PAT,  dr  hab.  Izabela  Dobosz,  ks.  dr  hab.  Michał 
Drożdż,  dr  Marta  Bolińska,  dr  Krzysztof  Gurba,  ks.  dr  Dariusz 
Raś 

Forma zaliczenia: z/z 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Seminaria  licencjackie  dotyczyć  będą  zakresu  tematycznego  dwóch 

specjalności: dziennikarstwa oraz edukacji medialnej. 

Wymagania wstępne: 

Ukończony II rok studiów. 

 
 
 

background image

 

51 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Cele przedmiotu: 

sem. 5 
Przygotowanie seminaryjne do samodzielnej pracy naukowej pod kierun-
kiem promotora. Celem jest przygotowanie materiałów do napisania pra-
cy licencjackiej. 
sem. 6 
Przygotowanie seminaryjne do samodzielnej pracy naukowej pod kierun-
kiem promotora. Celem jest napisanie i obrona pracy licencjackiej. 

Metody oceny: 

Zaliczenie (bez oceny). 

Spis zalecanych lektur: 

Literatura według wskazań promotora. 

 
 

dks27. Socjologia (Sociology) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr Łucja Kapralska 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.   Socjologia  jako  nauka (historia refleksji  nad  życiem  społecznym:  od 

wiedzy ludowej do  filozofii społecznej; uwarunkowania narodzin so-
cjologii, obszary zainteresowań, tematy, metody badawcze). 

2.   Człowiek jako istota społeczna (rodzimy się „ludzcy” czy jak stajemy 

się człowiekiem? Socjalizacja pierwotna i socjalizacja wtórna, kultura 
i enktulturacja). 

3–4.  Socjologiczna  koncepcja  osobowości,  role  i  postawy  (osobowość  

a  osobowość  społeczna,  typy  osobowości  społ.  rola  środowiska  
w  kształtowaniu  osobowości,  teorie  dotyczące  zróżnicowania  osób, 
role społ. jako płaszczyzna styku  czynników indywidualnych i społ., 
kształtowanie postaw, kobiecość i męskość w tradycji i we współcze-
snym społ.). 

5.   Więź społeczna (styczności Interakcje, stosunki społ. i dalsze elemen-

ty więzi, typy więzi, rola więzi w tworzeniu życia społ., tradycja, reli-
gia,  kultura  jako  czynniki  więziotwórcze,  przemiany  więzi  w  społe-
czeństwie informacyjnym).  

background image

 

52 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

6.   Kontrola  społeczna  i  jej  typy  (o  różnych  sposobach  regulacji  zacho-

wań: wartości, normy, prawo, tradycja). 

7.   Jak  inni  ludzie  na  nas  oddziałują  czyli  o  wpływie  społecznym  (wy-

wieranie  wpływu  i  jego  tajniki,  konformizm,  uleganie  internalizacja, 
nonkonformizm i jego znaczenie). 

8–9. Grupy społeczne (pojęcie grupy, typy grup; role i pozycje społeczne, 

status  i  jego  wyznaczniki,  struktury  wewnątrz-grupowe,  zjawiska 
wewnątrz-grupowe  np.  syndrom  grupowego  myślenia;  teoria  grup 
odniesienia). 

10. Typy społecznego zróżnicowania (klasy i warstwy, wykluczenie spo-

łeczne, status mniejszościowy i jego zasięg, nowe klasy społ.). 

11. Naród,  grupa  etniczna  w  teorii  socjologicznej  i  rzeczywistości  spo-

łecznej (grupa etniczna, etnia, naród, naród polityczny i naród kultu-
rowy  grupy  mniejszościowe,  społeczeństwo  wielokulturowe,  polska 
rzeczywistość etniczna). 

12. Konflikty społeczne, ich podłoże i dynamika (def. konfliktu, konflikty 

polityczne, społeczne i kulturowe, idea zderzenia cywilizacji). 

13. Zmiana społeczna (pojęcie, przyczyny, czynniki zmiany, typy , teorie 

zmiany; zmiana społeczna w Polsce po 1989 r.). 

14. Społeczeństwo  tradycyjne,  społ.  przemysłowe,  społ.  informacyjne  – 

cechy, przemiany, nowe zjawiska. 

Cele przedmiotu: 

Socjologia jest nauką o zbiorowych formach życia ludzkiego. Zajmuje się 
ona  prawidłowościami  życia  społecznego,  procesami,  które  w  nim  za-
chodzą, jak również przemianami będącymi skutkiem rozwoju technolo-
gii,  czynników  politycznych  i  ekonomicznych  i  innych.  Wiedza  o  nich 
jest  istotna  dla  każdego  członka  społeczeństwa,  tym  bardziej  dla  przed-
stawicieli zawodów mających społeczną misję jakim jest dziennikarstwo. 
Zajęcia  mają  trzy  podstawowe  cele.  Pierwszym  z  nich  jest  omówienie 
specyfiki socjologii jako refleksji na społeczeństwem, w tym jej historii, 
obszaru zainteresowań i metod. Po drugie, zajęcia maja uświadomić stu-
dentom, że człowiek jest istotą społeczną i jego zachowanie jest  warun-
kowane  wieloma  czynnikami  –  w  tym  socjalizacją  i  relacjami  z  innymi 
członkami społeczeństwa. Po trzecie, ich celem będzie zwrócenie uwagi 
na  organizację  życia  społecznego  w  jej  zbiorowym  i  instytucjonalnym 
wymiarze.  W  trakcie  zajęć  zostaną  omówione  pojęcia  takie  jak  interak-
cje, stosunki społeczne, normy i konformizm wobec nich, znaczenie sys-
temu kontroli oraz zbiorowości, grupy, instytucje, zjawiska i procesy spo-
łeczne. Zagadnienia powyższe będą rozpatrywane zarówno od strony teo-
rii naukowej  jak  i  praktyki  życia  społecznego.  Pozwoli  to  studentom na 
zastosowanie zdobytej wiedzy w ich działalności zawodowej. 

background image

 

53 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Literatura obowiązkowa:  
Szacka B., Wprowadzenie do socjologii, Warszawa 2008. 
Lektura pomocnicza:  
Mika S., Psychologia społeczna, Warszawa 1984.  
Sztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa, Kraków 2002. 
Sztompka P., Kucia M. (red.), Socjologia. Lektury. Kraków 2006. 
Turowski J., Socjologia. Małe struktury społeczne, Lublin 1993. 
Turowski J., Socjologia. Wielkie struktury społeczne, Lublin 1993. 

 
 

dks28. Stylistyka dziennikarska (Journalistic stylistics) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: dr Marta Bolińska 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Podstawy stylistyki dziennikarskiej. Stylistyka funkcjonalna. Pojęcia: 

styl,  norma  stylistyczna.  Struktury  wewnętrzne  wypowiedzi  dzienni-
karskiej. Stylistyczna wartość składników języka. Kulturotwórcza ro-
la mediów a zjawiska niepożądane (np. mody i stereotypy  językowe, 
zapożyczenia,  neologizmy,  kolokwializmy,  wulgaryzmy,  profesjona-
lizmy).  Synonimy,  antonimy,  homonimy.  Związki  frazeologiczne. 
Błędy stylistyczne w wypowiedzi dziennikarskiej. Cechy dobrego sty-
lu. Style funkcjonalne. Wydawnictwa poprawnościowe. 

2.  Komunikacja  językowa.  Wybrane  zagadnienia  dotyczące  stylu  (np. 

wypowiedzi, autora, dzieła, epoki, mediów). Akt mowy. Tekst. Gatu-
nek. Stylizacja i jej rodzaje. Intertekstualność. Aluzyjność. Kompozy-
cja i spójność wypowiedzi językowej. Strategiczne pozycje tekstowe. 
Układ graficzny strony i całości pracy. Bibliografia, przypisy, indek-
sy. Planowanie, notowanie, cytowanie. Sztuka zadawania pytań. Wy-
wiad. Obrazowość języka i jej konsekwencje.  

3.  Analiza  tekstów  teoretycznych  dotyczących  poszczególnych  gatun-

ków  wypowiedzi,  np.  felietonu,  reportażu,  eseju.  Praktyczna  nauka 
tworzenia krótkich form (np. reklama, ogłoszenie, zaproszenie, prze-

background image

 

54 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

pis,  instrukcja,  podanie).  Sfunkcjonalizowana  analiza  porad  języko-
wych. Etyka i estetyka wypowiedzi dziennikarskiej. 

4.  Gatunki  wypowiedzi  w  analizie  stylistycznej.  Recenzja  –  forma  po-

dwójnego  dialogu.  Reportaż  –  uobecnienie  prawdy  o  człowieku  
i  świecie.  Felieton  –  w  wyostrzonym  obiektywie.  Esej  –  projekcja 
świadomości. List motywacyjny i jego skuteczność. Streszczenie jako 
forma ponadgatunkowej możliwości przetwarzania komunikatu. Ćwi-
czenia w mówieniu i pisaniu.  

5.  Rozbudowane zadania tekstowe: autoprezentacja; mój świat (np. moja 

muzyka;  moja  audycja;  moja  książka;  mój  spektakl;  moje  kino); 
sprawozdanie z imprezy; odpowiedź na list czytelnika; reportaż; felie-
ton; wywiad; talk show.  

6.  Propozycje tematów wypowiedzi (pisemnych, ustnych): porada kultu-

ralnojęzykowa;  dokończenie  filmu,  serialu,  scenariusza,  głos  w  dys-
kusji itd. 

Wymagania wstępne: 

Retoryka i erystyka dziennikarska, Kultura języka. 

Cele przedmiotu: 

1.  Zaznajomienie  z  podstawami  dziennikarskiej  stylistyki  praktycznej 

(pojęcia, normy, prawidłowości);  

2.  Nabycie  umiejętności  pozwalających  znaleźć  się  w  każdej  sytuacji 

komunikacyjnej;  

3.  Wykształcenie stosownych postaw wobec zjawisk językowych różnej 

natury  oraz  umiejętności  działań  językowych  dla  osiągnięcia  odpo-
wiednich skutków praktycznych; 

4.  Kształcenie  umiejętności  formułowania  myśli,  sądów,  wypowiedzi  

i przekazywania ich innym;  

5.  Poznanie sposobów wpływania na innego człowieka; 
6.  Wytworzenie  określonych  umiejętności  zachowań  językowych  (mó-

wionych  i  pisanych;  sytuacje  dialogu,  monologu;  debata  i  dyskusja; 
sytuacje  oficjalne i nieoficjalne; przestrzeń publiczna – bezpośrednia  
i medialna; 

7.  Uwrażliwienie na relacje i reakcje tekstowe w określonym kontekście 

(otoczenie kontekstowe zależne od nadawcy – kreatora sytuacji); 

8.  Zwrócenie uwagi na praktyczne użycie w wypowiedziach dziennikar-

skich  wyrazów,  zwrotów,  fraz  w  zależności  od  kontekstu,  sytuacji, 
okoliczności,  które  określają  charakter  wypowiedzi  (pisemnej  lub 
ustnej). 

Metody oceny: 

Kolokwium semestralne. 

 

background image

 

55 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Spis zalecanych lektur: 

Akty i gatunki mowy. Współczesna polszczyzna. Wybór opracowań 3, red. 

J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, Lublin 2004. 

Antropologia słowa. Zagadnienia i  wybór tekstów, pod red. G. Godlew-

skiego, Warszawa 2004. 

Batko  A.,  Sztuka  perswazji,  czyli  język  wpływu  i  manipulacji,  Gliwice 

2005.  

Bolińska  M.,  Na papierze i  w  eterze  (o  wystąpieniach  publicznych  rów-

nież dla dziennikarzy), Kraków 2006.  

Cialdini  R.  B.,  Wywieranie  wpływu  na  ludzi.  Teoria i  praktyka,  Gdańsk 

2007. 

Dziennikarstwo  i  świat  mediów,  pod red.  Z.  Bauera  i  E.  Chudzińskiego, 

Kraków  2000,  (rozdz.:  Technologia  programu  telewizyjnego,  s.  297 
oraz Radio – świat z dźwięków, s. 282).  

Dziennikarstwo  radiowo-telewizyjne.  Techniki tworzenia  programów  in-

formacyjnych,  Kraków  2006,  rozdz.:  Scenariusz  telewizyjny,  s.  466 
–480. 

Eco U., Rorty R., Culler J., Brooke-Rose C., Interpretacja i nadinterpre-

tacja, Kraków 1996. 

Gabor D., Słowa, które pomagają wygrywać, Poznań 2005.  
Jarząbek K., Gestykulacja i mimika. Słownik, Katowice 1994.  
Kunczik  M.,  Zipfel  A.,  Wprowadzenie  do  nauki  o  dziennikarstwie  i  ko-

munikowaniu, Warszawa 2000.  

Legutko P., Rodziewicz D., Mity czwartej władzy, Kraków 2002.  
Lemmermann H., Komunikacja werbalna: szkoła dyskutowania, techniki 

argumentacji, dyskusje, dialogi, Wrocław 1997.  

Miodek J., Jaka jesteś, polszczyzno?, Wrocław 2000.  
Nycz  R., Tekstowy świat. Poststrukturalizm a  wiedza o literaturze, Kra-

ków 2000.  

Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002.  
Pisarek W., O mediach i języku, Kraków 2007.  
Puzynina J., Język wartości, Warszawa 1992.  
Skudrzykowa  A.,  Urban  K.,  Mały  słownik  terminów  z  zakresu  socjolin-

gwistyki i pragmatyki językowej, Kraków 2000.  

Wierzbiccy A. i P., Praktyczna stylistyka, Warszawa 1970. 
Winiarska  J.,  Operatory  metatekstowe  w  dialogu  telewizyjnym,  Kraków 

2001.  

Załazińska A., Niewerbalna struktura dialogu. W poszukiwaniu polskich 

wzorców  narracyjnych  i  interakcyjnych  zachowań  komunikacyjnych
Kraków 2006.  

 

background image

 

56 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

dks29.  Technologie  informacyjne  (Informational  Technolo-
gies
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 16 h wykładu + 14 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 12 h wykładu + 8 h ćwiczeń 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr Marcin Gabryś 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

I.  Internet: 

1.  Zajęcia organizacyjne; 
2.  Internet  –  historia  i  teraźniejszość.  Społeczeństwo  informacyjne. 

Wyszukiwarki internetowe na przykładzie http://www.google.com 
– jak znaleźć to, czego się szuka… Wyszukiwanie w grupach dys-
kusyjnych, forach internetowych; 

3.  Korzystanie  z  komputerowego  katalogu  biblioteki na przykładzie 

Biblioteki  Jagiellońskiej.  Podstawowe  bazy  danych  pomocne  
w  badaniach naukowych (EBSCO, Library of Congress, Crossro-
ads, Questia itp.). 

II.  Praca z edytorem tekstu na przykładzie Microsoft Word: 

1.  Tworzenie nowego  dokumentu,  praca z  szablonami,  podstawowe 

funkcje.  Praca  ze  stylami,  tworzenie  list  numerowanych.  Praca  
z sekcjami, nagłówki i stopki; 

2.  Komentowanie,  Wstawianie  obiektów,  formatowanie  rysunków, 

spis rysunków, wstawianie symboli. Tabele, zakładki, hiperłącza. 

III. Praca z arkuszami kalkulacyjnymi na przykładzie programu Microsoft 

Excel: 
1.  Budowa i zasady poruszania się po arkuszu. Rodzaje danych. Pod-

stawowe komendy i funkcje arkusza, operacje na tabelach. Wyko-
nywanie  obliczeń.  Podstawowe  operacje  na  danych  (dodawanie, 
odejmowanie, mnożenie, dzielenie, potęgowanie); 

2.  Adresowanie  względne  i  bezwzględne  formuł.  Graficzna  prezen-

tacja danych z arkusza. Funkcje statystyczne: SUMA, ŚREDNIA, 
MAX,  MIN,  LICZ.  JEŻELI  itp.  ich  działanie i  składnia.  Funkcje 
warunkowe: JEŻELI, ORAZ, LUB.  

IV. Przygotowywanie prezentacji na przykładzie Microsoft PowerPoint: 

1.  Tworzenie  prezentacji:  slajdy,  podstawowe  elementy  tekstowe  

i  graficzne,  wstawianie  wykresów,  tabel,  tworzenie  schematów, 

background image

 

57 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

animacje,  wstawianie  elementów  multimedialnych.  Schematy 
slajdów. Tworzenie prezentacji przenośnych.  

V.  Bazy danych na przykładzie programu Microsoft Access. 
VI. Programy graficzne na przykładzie pakietu CorelDraw Graphic Suite 

X3. 

Cele przedmiotu: 

Celem przedmiotu jest przekazanie niezbędnych wiadomości o współcze-
snych  technikach  informacyjnych.  Przedstawione  zostaną  zagadnienia 
związane z komunikowaniem się przy użyciu sieci internet. Zaprezento-
wane  zostaną  zasady  korzystania  z  komputerowych  katalogów  biblio-
tecznych, elektronicznych baz danych i bibliotek on-line. Kurs ma za za-
danie  przekazanie  praktycznych  umiejętności  obsługi  programów  typu: 
edytor tekstów (na przykładzie Microsoft Word), arkusz kalkulacyjny (na 
przykładzie  Microsoft  Excel),  program  do  tworzenia  prezentacji  multi-
medialnych (na przykładzie Microsoft PowerPoint). Zaprezentowane zo-
staną  również  programy  do  tworzenia  baz  danych  (Microsoft  Access) 
oraz programy graficzne (pakiet CorelDraw Graphic Suite X3). 

Metody nauczania: 

Wykłady, zajęcia laboratoryjne 30 godzin. 

Metody oceny: 

Kolokwium semestralne. 

 
 

dks30. Warsztaty dziennikarstwa internetowego (Internet Jo-
urnalism Workshops
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący:  mgr  Krzysztof  Fijałek,  mgr  Agnieszka  Łopatowska,  mgr  Zyg-

munt Moszkowicz 

Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Co to jest dziennikarstwo internetowe? Czym się różni od innych ga-

tunków dziennikarstwa? Wprowadzenie do tematu. 

2.  Co  trzeba  wiedzieć  o  przeszłości  internetu,  wortali,  portali,  blogów  

– czyli krotka historia dziennikarstwa internetowego. 

3.  Prawo  w  internecie:  zagrożenia  dla  użytkownika  i  dla  twórcy  treści 

internetowych. 

background image

 

58 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

4.  Reklama i produkty reklamowe, czyli z czego żyje internet? 
5.  Redagowanie tekstów do internetu – sposób prezentowania – nawiga-

cja. 

6.  Sposoby dziennikarskiego wyrazu w sieci: news, relacja internetowa, 

fotka, dźwięk, newsletter, RSS. 

7.  Blogi,  weblogi,  fora  i  serwisy  dziennikarstwa  obywatelskiego  – 

dziennikarstwo czy nie?  

8.  Przygotowujemy newsa – z agencji polskiej i zagranicznej. Przykłady 

pozycjonowania newsów. 

9.  Źródła, z których korzysta dziennikarz internetowy. Stylebook. Nety-

kieta. 

10. Co  to  jest  internetowe  forum  i  po  co  ono  dziennikarzowi  interneto-

wemu? 

11. Czateria to nie tylko czatowanie, ale też wirtualna społeczność. 
12. Internetowe dziennikarstwo obywatelskie – jak zostać znanym dzien-

nikarzem? Praktycznie. 

13. Gdy coś się dzieje ekstra – logika tworzenia raportów specjalnych. 
14. Tworzymy prawdziwego newsa internetowego – ćwiczenia praktycz-

ne. 

15. Logika i metodyka tworzenia stron internetowych, serwisów,  wortali  

i portali. 

Cele przedmiotu: 

Przedstawienie studentom w jak najpełniejszy sposób najbardziej współ-
czesnego gatunku dziennikarskiego, jakim jest dziennikarstwo interneto-
we, wraz z praktyczną prezentacją metod działania dziennikarza/redakto-
ra internetowego. 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie wykonanych zadań. 

Spis zalecanych lektur: 

Olszański L., Dziennikarstwo internetowe, Kraków 2006. 
Pisarek  W.,  Stare  i  nowe  media  na  światowej  scenie,  „Zeszyty  Praso-

znawcze” nr 4 (1991). 

 
 

dks31.  Warsztaty  dziennikarstwa  prasowego  (Press  Journa-
lism Workshops
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 1, semestr 2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

 

background image

 

59 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący:  mgr  Artur  Drożdżak,  mgr  Maciej  Kwaśniewski,  mgr  Marian 

Nowy, mgr Adam Rymont 

Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Kim  jest  dziennikarz?  (moralne  i  etyczne  podstawy  funkcjonowania 
dziennikarza). 
1–2.  Gra decyzyjna / analiza prasowa – dziennikarz w systemie komuni-

kacji. 

3–4.  Dziennikarz w społeczeństwie i polityce (moralność i etyka). 
Co to jest informacja? 
5–6.  Gra decyzyjna/analiza prasowa. 
7–8.  Podstawowe  wyróżniki  informacji  medialnej  (zasady  redagowania 

informacji, cytowania, tło informacji). 

Jak zwrócić uwagę Czytelników? 
9.   Gra decyzyjna / analiza prasowa. 
10–12. Tytuł i nadytuł, lead, objętość tekstu. 
Jak zdobywamy informacje? 
13–14. Gra decyzyjna / analiza prasowa – źródła informacji i ich wiary-

godność. 

15–16. Jak powołujemy się na źródła? Jak współpracujemy z politykami  

i PR-owcami? 

Kto ważniejszy – dziennikarz czy redaktor? 
17–18. Gra decyzyjna / analiza prasowa – czy piszemy dla targetu. 
19.   Style book i system edycyjny. 
20.   Zasady dobrego języka dziennikarskiego. 
Czy reporter może zmyślać? 
21–22. Gra decyzyjna / analiza prasowa – reportaż – literatura czy sfera 

faktów. 

23–24. Jak znaleźć bohatera i temat. 
Czego nie wolno dziennikarzowi? 
25–26. Gra decyzyjna / analiza prasowa – konflikt interesów. 
27–28. Dziennikarz a:  

  sąd, prokurator i policjant, 
  życie publiczne, instytucje i osoby publiczne. 

29–30. TEST. 

Cele przedmiotu: 

1.  Uzyskanie wiedzy dotyczącej pozycji dziennikarza w systemie komu-

nikacji społecznej i podkreślenie jego moralnej roli. 

background image

 

60 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

2.  Fundamentalne podstawy informacji prasowej – prostego i  precyzyj-

nego języka, stylistyki i retoryki, zasad konstrukcji informacji praso-
wej. Praktyczne zastosowanie. 

3.  Umiejętności  redagowania  własnego  tekstu  dziennikarskiego  w  za-

leżności od odbiorcy. 

4.  Poznanie  zasad  dotyczących  korzystania  ze  źródeł  "podwyższonego 

ryzyka". Przecieki polityczne, komunikaty PR, czarny PR. 

5.  Zaznajomienie się z najnowocześniejszymi tendencjami w sposobach 

przetwarzania i redagowania tekstów. 

6.  Pokazanie wpływu struktury organizacyjnej i ideowej redakcji na spo-

sób tworzenia informacji. 

7.  Znajomość podstawowych zasad reportażu i ich praktyczne wykorzy-

stanie. 

8.  Zdobycie  wiedzy  dotyczącej  prawnych  aspektów  zdobywania  infor-

macji. 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie zestawu wykonanych prac oraz testu końcowego. 

Spis zalecanych lektur: 

„Press” – miesięcznik poświęcony mediom i PR, wyd. archiwalne i bie-

żące. 

Barta J., Prawo prasowe, Warszawa 2003. 
Dobek-Ostrowska B., Podstawy komunikowania społecznego, Wrocław 2004. 
Kodeks dobrych praktyk wydawców prasy, 2005. 
Magdoń A., Reporter i jego warsztat, Kraków 2001. 
Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002. 
Poradnik dla dziennikarzy z Europy Środkowej i Wschodniej, Warszawa 

1990. 

Słownik terminologii medialnej, red. W. Pisarek, Kraków 2006. 
Vademecum dziennikarza PAP, bez roku i miejsca wydania. 
Prasa codzienna. 

 
 

dks32.  Warsztaty  dziennikarstwa  radiowego  (Radio  Journa-
lism Workshops
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: mgr Magdalena Dobrzyniak, mgr Mariusz Kuś 
Forma zaliczenia: zo 

background image

 

61 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Zasady  funkcjonowania redakcji radiowej. Systemy przepływu mate-

riałów  w  redakcji.  Struktura  redakcji  radiowej.  Organizacja  pracy. 
Podział kompetencji –wydawca, serwisant, reporter, realizator. 

2.  Zasady  przygotowania  materiałów  dziennikarskich.  Wyszukiwanie  

i analiza materiałów. Weryfikacja zebranego materiału. Konstruowa-
nie  scenariuszy  radiowych.  Archiwizacja  tekstów.  Autoryzacja  wy-
powiedzi. 

3.  Kim jest mój słuchacz? Dziennikarz jako reprezentant społeczeństwa. 

Dobór  przekazu  w  zależności  od  grupy  docelowej.  Magiczne  słowo 
„słuchalność”. 

4.  Cechy  dobrego  dziennikarstwa  radiowego.  Szybkość  informacji. 

Zgodność  z  prawdą.  Obiektywizm.  Poprawność  językowa.  Rzetel-
ność. Pokonywanie stresu. 

5.  Wykorzystanie środków i urządzeń technicznych w pracy dziennika-

rza  radiowego.  Podstawowe  środki  komunikacji.  Komputerowa  ob-
róbka materiałów dźwiękowych. 

6.  Formy  dziennikarstwa  radiowego.  Specyfika  budowy  merytorycznej 

przekazu radiowego.  

7.  Zasady  zachowania  w  studio  radiowym.  Sposób  budowania  wypo-

wiedzi. Dźwięk w studio radiowym. Podstawy produkcji programów 
radiowych.  Techniczne  aspekty  produkcji.  Zasady  pracy  z  mikrofo-
nem. Ćwiczenia indywidualne z mikrofonem – cz. 1. 

8.  Zasady  zachowania  w  studiu  radiowym.  Sposób  budowania  wypo-

wiedzi. Dźwięk w studio radiowym. Podstawy produkcji programów 
radiowych.  Techniczne  aspekty  produkcji.  Zasady  pracy  z  mikrofo-
nem. Ćwiczenia indywidualne z mikrofonem – cz. 2. 

9.  Transmisje nabożeństw w radio. 
10. Budowa  serwisu  informacyjnego.  News  radiowy.  Ująć  istotę  proble-

mu – zwięźle, ale nie powierzchownie. 

11. Redagowanie reportażu. Opisać świat mową dźwięków. 
12. Wywiad.  Przygotowanie  i  przeprowadzenie  rozmowy.  Sztuka  zada-

wania pytań. 

13. Audycje  na  żywo  i  „z  puszki”.  Scenariusz,  dobór  i  przygotowanie 

rozmówców. Tok pracy w trakcie audycji.  

14. Czy  w Polsce potrzebne jest radio katolickie? Dyskusja o stanie pol-

skiej radiofonii katolickiej. 

15. Radio diecezjalne – jego misja i zadania. Wizyta w Radio VOX FM. 

Cele przedmiotu: 

Po  ukończeniu  warsztatów  dziennikarstwa  radiowego  student  powinien 
wykazać się podstawowymi umiejętnościami technicznymi w zakresie ob-

background image

 

62 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

sługi  sprzętu,  montowania  materiałów  dźwiękowych,  konstruowania  in-
formacji  i  budowy  najważniejszych  form  radiowych:  serwisu,  wywiadu, 
reportażu, audycji. Praktyczne zajęcia przygotują studenta do samodzielnej 
pracy  nad  dokumentacją  merytoryczną,  realizacją  i  organizacją  materiału 
dźwiękowego takich gatunków radiowych jak: serwis informacyjny, publi-
cystyka społeczna, polityczna i kulturalna, wywiad, reportaż radiowy, au-
dycja dokumentalna a także dyskusja w studio. Uczestnik zajęć zapozna się 
z funkcjonowaniem redakcji radiowej, sposobami zdobywania i selekcji in-
formacji, doboru rozmówców, koniecznością dbałości o atrakcyjność prze-
kazu, jego poprawność merytoryczną i językową oraz działania pod presją 
czasu. Celem warsztatów jest także poznanie specyfiki pracy reportera ra-
diowego, prezentera i serwisanta. Zajęcia uczą także twórczego myślenia, 
dźwiękowej realizacji pomysłów na temat audycji oraz pracy zespołowej. 
Po ukończeniu warsztatów student będzie znał zasady pracy z mikrofonem, 
emisji głosu oraz zachowania się w studio radiowym. W programie warsz-
tatów przewidziana jest także wizyta w redakcji Radia VOX FM i dyskusja 
na temat kształtu radiofonii katolickiej w Polsce. 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie wykonanych zadań. 

Spis zalecanych lektur: 

Allan S., Kultura newsów, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 
Bauer Z., Chudziński E. (red.), Dziennikarstwo i świat mediów, Kraków 

2000. 

Bohdziewicz J., Komunia a telekomunikacja, „W drodze” 7 (2000). 
Boyde  A.,  Dziennikarstwo  radiowo-telewizyjne.  Techniki  tworzenia  pro-

gramów informacyjnych, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

Dwornik B., Media lokalne – warsztat i etyka, www.reporterzy.info. 
Goban-Klas  T.,  Media  i  komunikowanie  masowe,  Warszawa  –  Kraków 

2000. 

Grobel L., Sztuka wywiadu. Lekcje Mistrza, Wydawnictwo Wojciech Ma-

rzec. 

Iłowiecki M., Krzywe zwierciadło. O manipulacji w mediach, Lublin 2003. 
Legutko P., Rodziewicz D., Mity czwartej władzy, Kraków 2002. 
Lis M., Transmisja niedzielnej Eucharystii w radiu i telewizji, [w:] Nie-

dziela w społeczeństwie pluralistycznym, red. E. Mateja, R. Pierskała, 
Opole 2001, s. 127–134. 

Magdoń A., Reporter i jego warsztat, Kraków 2000. 
Media w badaniach, Wydawnictwo Press sp. z o.o. 2003. 
Misztal M., Jacy dziennikarze – takie media, Edukacja medialna KUL. 
Nurczyńska-Fidelska E. (red.), W świecie mediów, Kraków 2001. 
Pisarek W., O mediach i języku, Uniwersitas. 

background image

 

63 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Pokorna-Ignatowicz K., Kościół w świecie mediów. Historia – dokumenty 

– dylematy, Kraków 2002. 

Puszcz T., Transmisje radiowe i telewizyjne wydarzeń liturgicznych, CT 

70 (2000), nr 2, s. 121–126. 

Sareło  Z.,  Media  w  służbie  osoby.  Etyka  społecznego  komunikowania

Wydawnictwo Adam Marszałek. 

 
 

dks33.  Warsztaty  dziennikarstwa  telewizyjnego  (Television 
Journalism Workshops
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: dr Jolanta Niewińska, mgr Leszek Brzezicki, mgr Maja Drexler, 

mgr Magdalena Drohomirecka, mgr Iwona Mikrut-Purchla 

Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Wprowadzenie: Telewizja – czyli obraz i dźwięk. 

a.Pojęcie „percepcji”. 
b.  Elementarz warsztatu dziennikarskiego, podstawowe pojęcia języ-

ka telewizyjnego: 
  określenia redakcyjne, 
  rodzaje planów telewizyjnych. 

c.Przykłady  programów  telewizyjnych,  myślenie  obrazem  –  ćwicze-

nia i dyskusja. 

2.  Dziennikarstwo informacyjne. 

a.Podstawowe  pytania:  po  co  robimy  materiał,  jak  się  niego  przygo-

tować, jakich narzędzi potrzebujemy, plan materiału (scenariusz). 

b.  Zasady „pierwszego zdania” i „kluczowej sceny”. 
c.Operowanie obrazem. Jakie plany stosować w dziennikarstwie new-

sowym. 

d.  Jak pisać offy. 
e.Przykładowe materiały informacyjne-ćwiczenia, dyskusja. 

3.  Jak zdobyć dobry temat na materiał?  

a.Reguły, którymi rządzą się media wizualne. 
b.  Źródła informacji dla reporterów. 
c.Internet-skarbnica wiedzy pełna pułapek. 
d.  Rzecznicy prasowi-przyjaciele, czy wrogowie? 

background image

 

64 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

e.„Prasówka” czyli, czy bać się tematów „z gazet”? 
f. Przykłady praktyczne, dyskusja. 

4.  Tekst dziennikarski: jak go stworzyć. 

a.Czym różni się różni informacja od felietonu TV?  
b.  Tekst a obraz.  
c.Przykłady dobrych tekstów dziennikarskich. 
d.  Tworzenie własnych tekstów dziennikarskich-ćwiczenia. 

5.  Jak interpretować własne teksty? Sztuka czytania. 

a.Zasady  czytania  w  telewizji:  dziennikarz  narratorem  i  zarazem 

czynnym uczestnikiem zdarzeń. 

b.  Różne sposoby narracji – przykłady. 
c.Ćwiczenia praktyczne. 

6.  Rola komentarza dziennikarskiego (stand-up). 

Komentarz dziennikarski – stand-up jako najkrótsza forma prezenter-

ska: 
  po co to robimy?  
  rodzaje stand-upów, 
  wizerunek dziennikarza, 
  język, 
  obraz – jego rola w zilustrowaniu zaangażowania dziennikarza 

w temat, 

  ćwiczenia praktyczne w nagrywaniu komentarzy. 

7.  Prawda – co możemy, a czego nam nie wolno robić  w drodze do jej 

zdobycia.  
a.Podstawy prawa prasowego, które w praktyce pomagają. 
b.  Ograniczenia płynące z prawa prasowego. 
c.Ćwiczenia, dyskusja. 

8–9. Jak rozmawiać z ludźmi? Wywiad, rozmowa, dyskusja. 

a.Przestrzeń osobista.  
b.  Wielkość stref terytorialnych. 
c.Przyjazne gesty. 
d.  Wrogie gesty. 
e.Jak wykryć fałsz? 
f. Różnice kulturowe – ogólny zarys problemu. 
g.  Rodzaje pytań. 
h.  Dlaczego  przed  jednymi  ludzie  się  otwierają,  a  przed  innymi  za-

mykają?  

i. Ćwiczenia-przeprowadzenie wywiadów przed kamerą (jako reporter 

i ekspert). 

10–11. Przygotowanie do stworzenia własnego newsa (ćwiczenia w grupie). 

a.Przygotowanie scenariusza. 

background image

 

65 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

b.  Rozdanie ról uczestnikom grupy. 
c.Napisanie tekstu – wstępne. 
d.  Rys scenopisu. 

12. Realizacja zdjęć (ćwiczenia w grupie). 

Praca nad  materiałem  filmowym,  zgodna  z  ustalonym  scenariuszem. 
Zajęcia prowadzone wspólnie z profesjonalnym operatorem  

13. Montaż.  

Zajęcia prowadzone wspólnie z operatorem i montażystą. 
a.Wgranie ujęć do pamięci komputera. 
b.  Opis pracy z montażem cyfrowym. 
c.Montaż. 
d.  Uwagi dotyczące pracy. 
e.Podsumowanie ćwiczeń, dyskusja. 

14–15. Wizyta w Telewizji Kraków. 

a.Newsroom. 
b.  Montażownie. 
c.Studio. 
d.  Ćwiczenia z kamerą studyjną. 
e.Podsumowanie zajęć. 

Cele przedmiotu: 

Celem  warsztatów  dziennikarstwa  telewizyjnego  jest  przede  wszystkim 
praktyczne  przygotowanie  studentów  do  ewentualnej  pracy  w  telewizji, 
ale  także  przybliżenie  specyfiki  TV  tym,  którzy  planują  pracę  w  innych 
mediach,  czy  na  przykład  w  Public  Relations.  Studenci  poznają  tajniki 
slangu  dziennikarzy,  operatorów  i  montażystów  telewizyjnych,  techniki 
powstawania  programów,  najczęstsze  pułapki,  które  czyhają  na  niedo-
świadczonych  reporterów.  Dziennikarstwo  informacyjne,  sądowe,  me-
dyczne, polityczne, społeczne, religijne – każda z tych dziedzin wymaga 
specyficznej  wiedzy,  podejścia.  Praca  dziennikarza  to  praca  z  ludźmi, 
omówione więc zostaną techniki rozmowy z osobami w bardzo różnych 
sytuacjach życiowych, których napotyka na swojej drodze reporter, prak-
tyczne  porady  jak  na  co  dzień  pracować,  by  z  jednej  strony  spełnić na-
dzieje szefów, ich wytyczne i uzyskać jak najświeższe i najpełniejsze in-
formacje, a z drugiej, postępować zgodnie z Prawem Prasowy, a co naj-
ważniejsze:  własnym  sumieniem.  Omówione  i  przećwiczone  zostaną 
najważniejsze  elementy  mowy  ciała  i  zachowań  przed  kamerą,  studenci 
odwiedzą  Telewizję  Kraków,  a  także, na zakończenie  zajęć,  stworzą te-
lewizyjny felieton.  

Metody oceny: 

Ocena na podstawie wykonanych zadań. 
 

background image

 

66 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Spis zalecanych lektur: 

Bauer  Z.,  Chudziński  E.  (red.),  Dziennikarstwo  i  świat  mediów.  Nowa 

edycja, Universitas 2008. 

Dobosz  I.,  Prawo  prasowe.  Podręcznik,  Oficyna  Wolters  Kluwer  Busi-

ness 2006. 

Lis  T.,  Skowroński  K.,  Ziomecki  M., ABC  dziennikarstwa  +  CD  ROM

Axel Springer 2002. 

Pease A. i B., Mowa ciała, Dom Wydawniczy Rebis 2007. 
Pozycje dodatkowe: 
Besse  B.,  Desormeaux  D.,  Television  News  Reporting.  From  Design  to 

Delivery, Centre  de  Formation  et  de  Perfecitionnement des  Journali-
stes Editions 2003. 

Dobek-Ostrowska  B.,  Studia  z  teorii  komunikowania  masowego,  Wy-

dawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 1999. 

Fras  J.,  Dziennikarski  warsztat  językowy,  Wydawnictwo  Uniwersytetu 

Wrocławskiego 1999. 

Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe, Wydawnictwo Nauko-

we PWN 2006. 

Kończak J., Od Tele-Echa do Polskiego ZOO. Ewolucja programu TVP

Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne 2008. 

Leathers  D.  G.,  Komunikacja  niewerbalna,  Wydawnictwo  Naukowe 

PWN 2007. 

Magdoń A., Reporter i jego warsztat, Universitas 2000. 
McQuail D., Teoria komunikowania masowego, Wydawnictwo Naukowe 

PWN 2007. 

Podręczny  słownik  poprawnej  wymowy  polskiej,  Towarzystwo  Miłośni-

ków Języka Polskiego i Fundacja dla Wspierania Śląskiej Humanisty-
ki 1994. 

Wiliams  K.,  Media  w  Europie,  Wydawnictwa  Akademickie  i  Profesjo-

nalne 2008. 

Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., Pokorna-Ignatowicz 

K.,  Źródła  informacji  dla  dziennikarza,  Wydawnictwa  Akademickie  
i Profesjonalne 2007. 

 
 

dks34. Warsztaty komputerowe DTP (DTP Workshops) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

 

background image

 

67 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: dr Jarosław Fall 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Podstawy projektowania (makieta – layout) – zagadnienia techniczne 

i estetyczne. 

2.  Organizacja pracy wydawnictwa redakcji i studia graficznego. 
3.  Uwagi na temat doboru sprzętu i oprogramowania. 
4.  Przygotowywanie  tekstów  do  druku  (redakcja,  korekty,  obróbka 

wstępna, skład i łamanie). 

5.  Zasady  dobrego  składu  vs.  zestawienie  najpowszechniejszych  błę-

dów. 

6.  Praca z tekstami wielojęzycznymi, specjalistycznymi itp. 
7.  Elementy typografii (rodzaje czcionek). 
8.  Grafika wektorowa i rastrowa (przede wszystkim 2D). 
9.  Formaty plików graficznych (jpg, tiff, eps). 
10. Przestrzenie kolorystyczne CMYK i RGB. 
11. Zasady  tworzenia  publikacji  tekstowo-graficznych  (rzemiosło  i  „ar-

tyzm”). 

12. Postscript i pdf (Acrobat Distiller i Reader). 
13. Montaż elektroniczny, prepress, CTP. 
14. Techniki druku tradycyjnego i cyfrowego, w tym aspekty ekonomicz-

ne. 

Wymagania wstępne: 

Technologie informacyjne. 

Cele przedmiotu: 

Zajęcia mają na celu zapewnienie studentom podstawowej wiedzy na te-
mat  sposobów  i  technik  przygotowywania  różnego  rodzaju  publikacji, 
niekoniecznie tylko papierowych, bo przecież te same lub bardzo podob-
ne zasady co przy druku obowiązują np. przy przygotowywaniu publika-
cji elektronicznych (strony www, multimedia). Dodatkowo przewidziane 
są informacje na temat szerszego wykorzystania komputera jako elemen-
tu  warsztatu  dziennikarskiego  (wyszukiwanie  i  weryfikacja  informacji, 
własne strony www, blogi itp.). 

Metody oceny: 

Kolokwium semestralne. 

Spis zalecanych lektur: 

Adobe Creative Team, Adobe InDesign CS3/CS3 PL. Oficjalny podręcz-

nik

Chwałowski R., Typografia typowej książki, Wyd. Helion. 

background image

 

68 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Kwaśny A., DTP. Księga eksperta
McCue C., Profesjonalny druk. Przygotowanie materiałów
Nowakowski  Z.  z  zespołem,  Technologia  informacyjna  w  internecie

WSiP. 

 
 

dks35.  Warsztaty  promocji,  reklamy  i  marketingu  (Promo-
tion, Advertisement and Marketing Workshops
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 6 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Przedstawione zostanie pojęcie, cele i rodzaje działań promocyjnych, 

reklamy i marketingu oraz charakterystyka działań reklamowych. Struk-
tura i pragmatyka funkcjonowania agencji reklamowej, planowanie kam-
panii reklamowej, język i obraz w reklamie, badania efektywności rekla-
my, społeczny  wpływ reklamy. Podstawy zarządzania informacją w sfe-
rze  publicznej.  Metody  i  narzędzia  powiadamiania  opinii  publicznej  
i wybranych grup społecznych o podejmowanych inicjatywach. Warunki 
prawne  działań  promocyjnych  i  marketingowych.  Zasady  prowadzenia 
kampanii  społecznych,  ich  typologia  i  charakterystyka.  Pojęcie  socjo-
techniki,  jako  metody  budowania  reguł  skutecznego  oddziaływania  na 
grupy  i  jednostki  w  celu  wywołania  pożądanych  zmian.  Przedstawione 
zostaną rodzaje,  strategie  i  elementy  składowe  socjotechniki.  Podstawo-
we  zagadnienia  propagandy,  jako  narzędzia  kształtowania  społecznych 
zachowań,  omówione  będą  funkcje,  rodzaje,  strategie,  techniki  i  język 
współczesnej  propagandy.  Analizowane  będą  techniki  manipulacji  języ-
kowej.  Dyskutowana  będzie  etyczna  kwestia  granicy  między  perswazją  
i manipulacją. Omówione zostanie pojęcie „opinii społecznej” i procedu-
ry  jej  badania  przez  wyspecjalizowane  placówki  badawcze.  Omówione 
zostanie  ich  zastosowanie  w  procesach  decyzyjnych,  w  przygotowaniu 
kampanii  społecznych  oraz  w  kształtowaniu  opinii  publicznej.  Dyskuto-
wana  będzie  rola  stereotypów,  nawyków,  mitów,  tradycji  i  archetypów 
zbiorowej świadomości  w kształtowaniu przekonań. Podana zostanie hi-
storia  zmian  orientacji  marketingowych:  orientacja  produkcyjna,  sprze-
dażowa, marketingowa, strategiczna. Przedstawione zostaną kolejne fazy 
dokonywania analizy marketingowej, od stawiania problemów marketin-

background image

 

69 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

gowych,  przez  programowanie  badań,  przygotowanie  narzędzi,  oszaco-
wanie kosztów, kontrolę procesu badawczego, do opracowania wyników, 
ich prezentacji w formie raportów analitycznych i analizy. Przedstawione 
zostaną metody badań jakościowych (pogłębiony  wywiad indywidualny, 
zogniskowany  wywiad  grupowy)  i  sposób  rekrutacji  respondentów. 
Przedstawione  zostaną  podstawowe  mierniki  atrakcyjności  rynku  (wiel-
kość,  pojemność,  chłonność,  dynamika,  udział,  udział  względny),  skła-
dowe  analizy  rynku  (SWOT,  analiza  potrzeb,  siatka  „rynek-produkt”, 
macierz Ansoffa, analiza „portfolio”) i jego segmentacji. Omówione zo-
staną  strategie  marketingu  i  promocji  (ofensywne,  selektywne  i  defen-
sywne) oraz nowe narzędzia e-marketingu. 

Wymagania wstępne: 

Podstawy PR. 

Cele przedmiotu: 

Celem zajęć jest rozwijanie umiejętności praktycznych związanych z dzia-
łaniami public relations, działaniami reklamowymi i marketingowymi. 
Absolwent  kursu  powinien  posługiwać  się  strategią, technikami  i narzę-
dziami PR, reklamy i marketingu oraz znać funkcje i obszary ich zasto-
sowań. 

Metody oceny: 

Ocena przygotowanych projektów. 

Spis zalecanych lektur: 

Budzyński W., Reklama. Techniki skutecznej perswazji, Warszawa 1999. 
Hutt  M.  D.,  Zarządzanie  marketingiem.  Strategia  rynku  dóbr  i  usług 

przemysłowych, Warszawa 1997. 

Kaczmarczyk  S.,  Badania  marketingowe.  Metody  i  techniki,  Warszawa, 

1998. 

Rudnicki L., Zachowania konsumentów na rynku, Warszawa 2000. 
Sztucki T., Marketing w pytaniach i odpowiedziach, Warszawa 2000. 
Sztucki T., Promocja, reklama, Warszawa 1999. 
Literatura internetowa. 

 
 

dks36. Warsztaty publicystyki (Columnist Journalism Work-
shops
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 6 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Forma zaliczenia: zo 

background image

 

70 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

Rodzaje  i  formy  gatunków  publicystycznych  i  ich  wewnętrzna typo-

logia.  Specyfika  wypowiedzi  publicystycznych.  Zjawisko  infotainment  
i  editorializing.  Samodzielne  przygotowywanie  i  redagowanie  tekstów 
publicystycznych.  Specyfika  wypowiedzi  publicystycznych  w  progra-
mach radiowych. Formaty radiowych programów publicystycznych Pisa-
nie scenariuszy radiowych programów publicystycznych. Realizacja pro-
gramów publicystycznych. Specyfika języka i form wypowiedzi publicy-
stycznych  w  programach  telewizyjnych.  Formaty  telewizyjnych  progra-
mów  publicystycznych  Samodzielne  przygotowywanie  materiałów  fil-
mowych.  Pisanie  scenariuszy  telewizyjnych  programów  publicystycz-
nych. Realizacja programów publicystycznych. 

Wymagania wstępne: 

Gatunki dziennikarskie I i II, Warsztaty dziennikarstwa prasowego. 

Cele przedmiotu: 

Celem  zajęć  jest  pogłębienie  umiejętności  tworzenia  dziennikarskich 
form  prasowych  z  zakresu  publicystyki  (recenzja,  komentarz,  felieton), 
dziennikarskich  form radiowych  (słuchowisko,  audycja  publicystyczna), 
dziennikarskich form telewizyjnych (stand-up, felieton, widowisko publi-
cystyczne). 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie wykonanych zadań. 

Spis zalecanych lektur: 

Godzic W., Telewizja i jej gatunki po „Wielkim Bracie”, Kraków 2004. 
Jędrzejewski S., Radio w komunikacji społecznej, Warszawa 2003. 
Mistrzowie felietonu, wybór i wstęp A. Możdżonek, Warszawa 1999. 
Stasiński P., Poetyka i pragmatyka felietonu, Warszawa 1982. 
Uszyński J., Telewizyjny pejzaż genelogiczny, Warszawa 2004. 
Wańkowicz M., Karafka la Fontaine’a, I i II, Kraków 1981, 1983. 

 
 

dks37. Warsztaty reportażu (Reportage Workshops) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: mgr Witold Gadowski 
Forma zaliczenia: zo 
 
 

background image

 

71 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Uczestnicy  przebrną  przez  krótki  zarys  historii reportażu. Od  Egona 

Erwina Kisha do Mariusza Wilka. 

2.  Rodzaje  reportażu.  Od  antyprzykładu  czyli  Pamiętnika  Matki rzeko-

mego  autorstwa  Marcjanny  Fornalskiej  i  Wojny  Światów  Herberta 
George  Wellsa  do  perełek  gatunku  autorstwa  Joanny  Siedleckiej, 
Małgorzaty  Szejnert,  Krzysztofa  Kąkolewskiego  i  Arturo  Perez-
Reverte. 

3.  Reportaż  telewizyjny  czyli  jak  nie  zostać  pawiem  i  uciec  przed  syn-

dromem osła. To o czym wszyscy wiemy ale boimy się powiedzieć… 
(zajęcia prowadzone wspólnie z Maciejem Grabysą). 

4.  Reportaż książkowy czyli alchemia mistrzów (gościem zaproszonym 

będzie Aleksandra Czernecka autorka telewizyjnej „Czytelni”). 

5.  Reportaż i  warsztat reportera radiowego  (zajęcia  prowadzone  wspól-

nie ze Sławomirem Mokrzyckim). 

6.  Człowiek w mediach czyli różnice pomiędzy twórcą a tworzywem al-

bo  potrawka  z  figuranta.  Jak  nie  zostać  Tomaszem  Lisem,  Jackiem 
Żakowskim czy Kamilem Durczokiem… (zajęcia prowadzone wspól-
nie ze Sławomirem Mokrzyckim). 

7.  Reportaż śledczy  czyli niektóre tajemnice kuchni oraz jak nie zostać 

pensjonariuszem zakładu karnego. 

8.  Ćwiczenia warsztatowe. Krytyczna analiza tekstów oraz drobne testy 

niespodzianki. 

Wymagania wstępne: 

Gatunki dziennikarskie I i II, Warsztaty dziennikarstwa prasowego. 

Cele przedmiotu: 

Celem zajęć jest uwrażliwienie uczestników na rozmaite możliwości opi-
sywania otaczającego nas świata. Uczestnicy, którzy posiadają talent re-
porterski  po  ukończonych  zajęciach  będą  gotowi  do  pełnej  wypowiedzi 
za  pomocą  reportażu  prasowego,  książkowego,  internetowego  bądź  też 
telewizyjnego i radiowego. 
Uczestnicy  nie  posiadający  talentu  posiądą teoretyczną  wiedzę  na temat 
technik reporterskich,  sposobu  konstruowania reporterskiej  wypowiedzi, 
metod pracy z informatorami i bohaterami, poznają także rozmaite istnie-
jące rodzaje reportażu.  
Ćwiczenia mają zapewnić możliwość własnej krytycznej samooceny i se-
lekcji uczestników. 
Reportaż nie jest zajęciem demokratycznym i nie zakłada równości. 
Uczestnicy  zajęć  mają  szansę  wyostrzenia  swojego  zmysłu  obserwacji, 
podniesienia kompetencji językowych i nauczenia się dyscypliny, dzięki 

background image

 

72 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

której ich reporterskie wypowiedzi zyskają walor uniwersalny i staną się 
komunikatywne dla widzów, słuchaczy i czytelników. 
W  założeniu  zajęcia  z  reportażu  mają  być  ekskluzywne  i  przeznaczone 
jedynie  dla  tych  uczestników,  którzy  czują  w  sobie  talent  i  potrzebę  re-
porterskiej wypowiedzi. 
Warsztaty i ćwiczenia będą miały subiektywny charakter i ewidentny rys 
autorski naznaczony przez prowadzącego. Będą to po prostu zajęcia z re-
portażu takiego jakim widzi go Witold Gadowski. 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie wykonanych zadań. 

Spis zalecanych lektur: 

czyli dlaczego nie będziemy czytać Kapuścińskiego… 
Chyliński M. 
Czerwińska E. 
Downs W. M., Jak napisać scenariusz filmowy
Drzycimski A. z zespołem, Komunikatorzy
Farah D., Krwawe Diamenty
Forsythe F., Dzień Szakala
Forsythe F., Psy wojny
Kąkolewski K., Co u pana słychać?
Kąkolewski K., Diament odnaleziony w popiele
Kąkolewski K., Umarły cmentarz
Kąkolewski K., Zbrodniarz który ukradł
Krzysztoń J., Skok w Eldorado
Mohl S. R., Dziennikarstwo
Morawski J., Złota afera
Perez-Reverte A., Terytorium Komanczów
Podracki J. 
Politkowska A., Udręczona Rosja – dziennik buntu
Russin R. U. 
Saviano R., Gomora
Sieciechowicz M., Potwór z Saskiej Kępy
Siedlecka J., Pan od poezji
Sixmith M., Akta Litwinienki
Volkoff V., Dezinformacja oręż wojny
Wendołowska  D.,  Jak  się  mówi…?  Jak  się  pisze…?  Poradnik  językowy 

dla dziennikarzy

Wilk M., Tropami rena
Winn D., Manipulowanie umysłem

 
 

background image

 

73 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

dks38.  Warsztaty  rzecznika  prasowego  (The  Professional 
Spokesperson Workshops
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 20 h ćwiczeń 

ECTS: 2 pkt. 
Prowadzący: ks. dr Robert Nęcek 
Forma zaliczenia: zo 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Zasady  przygotowywania  materiałów  prasowych.  Zasady  przygoto-

wania  i  prowadzenia  konferencji  prasowych.  Zasady  efektywnej  współ-
pracy  z  przedstawicielami mediów.  Zagadnienia prawno-etyczne  współ-
pracy z dziennikarzami. 

Wymagania wstępne: 

Warsztaty dziennikarstwa prasowego. 

Cele przedmiotu: 

Zajęcia warsztatowe mają na celu nabycie umiejętności prowadzenia biu-
ra prasowego i skutecznego pełnienia funkcji rzecznika prasowego. 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie wykonanych zadań. 

Spis zalecanych lektur: 

Bland  M.,  Theaker  A.,  Wragg  D.,  Jak  utrzymywać  dobre  relacje  z  me-

diami, Wydawnictwo One Press 2005. 

Brzezińska R., Rzecznik prasowy, [w:] Niczyperowicz A. (red.), Dzienni-

karstwo od kuchni, Poznań 2001. 

Cildini R. B., Wywieranie wpływu na ludzi, Gdańsk 2001. 
Davis  M.,  Fanning  P.,  McKay  M.,  Sztuka  skutecznego  porozumiewania 

się, Gdańsk 2001. 

Jabłoński W., Kreowanie informacji. Media relations, PWN 2006. 
Rymuszko M., Czy dziennikarz może być rzecznikiem prasowym?, „Prasa 

Polska” nr 11 (1988). 

Wiszniewski A., Sztuka mówienia, Wydawnictwo Videograf II 2003. 

 
 

dks39. Wprowadzenie do teologii (Introduction to Theology) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 1 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

background image

 

74 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr Jan Klimek 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Znaczenie i natura działalności teologicznej. 
2.  Objawiony Bóg Żywy jako podstawowe zagadnienie teologii. 
3.  Wiara a teologia. 
4.  Rozum a teologia. 
5.  Fenomen  języka  religijnego  –  natura  i  funkcje  języka;  język  ludzki 

nośnikiem Bożego Objawienia. 

6.  Fenomen  języka  religijnego  –  język  wiary;  język  ikony,  gestu  i mil-

czenia; odnowa języka teologicznego. 

7.  Język  religijny  a  rzeczywistość  –  współczesny  zwrot  językowy;  epi-

stemologia i język; filozofia języka i język religijny. 

8.  Język  religijny  a  rzeczywistość  –  język  oznaczający  rzeczywistość  

i  fakty;  język  analogiczny,  analogia  entis  i  analogia  fidei,  teologia 
apofatyczna. 

9.  Źródła teologii – Biblia. 
10. Źródła teologii – Tradycja. 
11. Źródła teologii – Doświadczenie wiary. 
12. Źródła teologii – Znaczenie czasu i historii dla religii chrześcijańskiej. 
13. Źródła teologii – Magisterium Kościoła. 
14. Teologia jako nauka, metoda teologiczna. 
15. Podział dyscyplin teologicznych. 

Cele przedmiotu: 

Wykład  omawia  naturę  i  znaczenie  działalności  teologicznej.  Podaje  jej 
podstawowe definicje i tłumaczy fundamentalne dla tej dyscypliny poję-
cia.  Przedstawia  działalność  teologiczną  jako  aktywność  usytuowaną, 
czyli  naznaczoną  pełnią  odniesień  eklezjalnych.  W  części  traktującej  
o  zasadniczym  Przedmiocie  teologii,  będącym  zarazem  jej  Podmiotem, 
dotyka  kwestii  redukcjonizmu:  religijnego,  filozoficznego  i  antropolo-
gicznego.  Omawia  czynniki  konstytuujące  refleksję  teologiczną  (wiara 
Kościoła, rozum, język) i wskazuje na źródła teologii. W ostatniej części 
wykład omawia najważniejsze aspekty teologii jako nauki, podaje meto-
dę i podział dyscyplin teologicznych. Treść  wykładów jest  dostosowana 
do  kierunku  i  charakteru  studiów,  stąd rozbudowana refleksja  nad  feno-
menem języka i jego relacjami. 

Metody oceny: 

Egzamin. 
 

background image

 

75 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Spis zalecanych lektur: 

Majka J., Metodologia nauk teologicznych, Wrocław 1981. 
Morales J., Wprowadzenie do teologii, Kraków 2006. 
Napiórkowski S. C., Jak uprawiać teologię, Wrocław 1996. 
Wicks J., Wprowadzenie do metody teologicznej, Kraków 1995. 

 
 

dks40. Współczesne media na świecie (Contemporary Media in 
the World
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr Agata Dziekan-Łanucha, dr Jakub Żurawski 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Narzędzia komunikowania międzynarodowego. 

a.Łączność satelitarna. 
b.  Światowe agencje informacyjne (AP, Reuters, AFP…). 
c.Globalne sieci telewizyjne (CNN, BBC World TV, News Corp…). 
d.  Międzynarodowe rozgłośnie radiowe. 

2.  Media w USA. 

a.Media publiczne w USA. 
b.  Prasa drukowana w USA. 
c.Radiofonia w USA. 
d.  Stacje telewizyjne w USA. 

3.  Media w Kanadzie. 

a.Media publiczne w Kanadzie. 
b.  Kanadyjska prasa drukowana. 
c.Kanadyjskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Kanadyjskie stacje telewizyjne. 

4.  Media w Wielkiej Brytanii. 

a.Media publiczne Wielkiej Brytanii. 
b.  Brytyjska prasa drukowana. 
c.Brytyjskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Brytyjskie stacje telewizyjne. 

5.  Media w Niemczech. 

a.Media publiczne w Niemczech. 
b.  Niemiecka prasa drukowana. 

background image

 

76 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

c.Niemieckie rozgłośnie radiowe. 
d.  Niemieckie stacje telewizyjne. 

6.  Media w Rosji: 

a.Media publiczne w Rosji. 
b.  Rosyjska prasa drukowana. 
c.Rosyjskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Rosyjskie stacje telewizyjne. 

7.  Media we Francji. 

a.Media publiczne we Francji. 
b.  Francuska prasa drukowana. 
c.Francuskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Francuskie stacje telewizyjne. 

8.  Media we Włoszech. 

a.Media publiczne we Włoszech. 
b.  Włoska prasa drukowana. 
c.Włoskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Włoskie stacje telewizyjne. 
e.Media watykańskie. 

9.  Media w Hiszpanii. 

a.Media publiczne w Hiszpanii. 
b.  Hiszpańska prasa drukowana. 
c.Hiszpańskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Hiszpańskie stacje telewizyjne. 

10. Media w Skandynawii - część 1 - Szwecja. 

a.Media publiczne w Szwecji. 
b.  Szwedzka prasa drukowana. 
c.Szwedzka radiofonia. 
d.  Szwedzkie stacje telewizyjne. 

11. Media w Skandynawii - część 2 - Norwegia. 

a.Media publiczne w Norwegii. 
b.  Norweska prasa drukowana. 
c.Norweskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Norweskie stacje telewizyjne. 

12. Media w Irlandii. 

a.Media publiczne w Irlandii. 
b.  Irlandzka prasa drukowana. 
c.Irlandzkie rozgłośnie radiowe. 
d.  Irlandzkie stacje telewizyjne. 

13. Media w Japonii. 

a.Media publiczne w Japonii. 
b.  Japońska prasa drukowana. 

background image

 

77 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

c.Japońskie rozgłośnie radiowe. 
d.  Japońskie stacje telewizyjne. 

14. Media w wybranych innych krajach. 

a.Media w Chinach. 
b.  Media na Ukrainie. 
c.Media na Litwie. 

15. Media w Europie a cyfryzacja i Internet. 

a.Prasa a Internet. 
b.  Radio i telewizja a Internet. 
c.Europejskie media w Internecie. 

Wymagania wstępne: 

Historia mediów w Polsce i na świecie. 

Cele przedmiotu: 

Kurs „Współczesne media na świecie” obejmie omówienie problematyki 
środków  masowego  komunikowania,  tj.  prasy  drukowanej,  radiofonii 
oraz telewizji w wybranych krajach. Celem kursu jest zapoznanie studen-
tów z kształtem współczesnych systemów medialnych, ich charakterysty-
ką,  rozwiązaniami  w  dziedzinie  mediów  publicznych  oraz  najważniej-
szymi  (w  odniesieniu  do  każdego  z omawianych  państw)  instytucjami 
medialnymi, tytułami prasowymi, rozgłośniami radiowymi i stacjami te-
lewizyjnymi.  Każde  zajęcia  dotyczyć  będą  innego  kraju,  co  umożliwić 
ma kompleksowe i spójne  omówienie  współczesnych środków przekazu 
w każdym z nich. 
Na wstępie przedstawione zostanie zagadnienie narzędzi komunikowania 
międzynarodowego.  Oznacza  to  omówienie najważniejszych, międzyna-
rodowych  instytucji  związanych  z  mediami  masowymi:  światowych 
agencji  informacyjnych,  międzynarodowych  rozgłośni  radiowych  oraz 
globalnych sieci telewizyjnych, jak również omówienie zjawiska łączno-
ści satelitarnej. W dalszej kolejności poruszona zostanie tematyka syste-
mów  mediów  publicznych,  jak  i  najważniejszych  mediów  prywatnych 
(komercyjnych)  w  wybranych  państwach.  Będą  to  kolejno:  Stany  Zjed-
noczone,  Kanada,  Wielka  Brytania,  Niemcy,  Rosja,  Francja,  Włochy, 
Hiszpania, Szwecja, Norwegia, Irlandia, Japonia i inne (na osobnych za-
jęciach: Chiny, Ukraina, Litwa). Jedne z zajęć poświęcone zostaną także 
problematyce cyfryzacji mediów w Europie i zmianom, jakie dla mediów 
masowych niesie ze sobą rozpowszechnianie Internetu. 
W  wyniku  ukończenia  kursu  „Współczesne  media  na  świecie”  studenci 
zdobędą wiedzę dotyczącą rynków medialnych w krajach będących tema-
tami  wykładów.  Ponadto  będą  oni  potrafili  opisać  i  scharakteryzować 
media działające w poszczególnych państwach, w tym najważniejsze ty-
tuły  prasowe,  stacje  radiowe  i  telewizyjne.  Prócz  tego,  studenci  nabędą 

background image

 

78 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

wiedzę umożliwiającą im dokonanie porównania funkcjonowania w wy-
branych  krajach  mediów  publicznych  oraz  dotyczących  tychże  mediów 
rozwiązań  systemowych  (instytucji  kontrolnych, zadań mediów  publicz-
nych, uzależnienia mediów publicznych od władzy etc.). 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Bibliografia: 
Adamowski J. (red.), Wybrane zagraniczne systemy medialne, Warszawa 

2008. 

Adamowski J., Czwarty stan: media masowe w pejzażu społecznym Wiel-

kiej Brytanii, 2006 (wybrane rozdziały). 

Adamowski J., Środki masowej informacji Kanady, Warszawa 1997 (wy-

brane rozdziały). 

Bykow A., Rozwój rosyjskich środków masowego komunikowania na tle 

światowych  tendencji,  [w:]  Oniszczuk  Z.,  Gierula  M.  (red.),  Mało 
znane systemy medialne
, Sosnowiec 2007. 

Głowacki A., Stępień-Kuczyńska A. (red.), Rosja Putina: leksykon, Łódź 

2004 (wybrany rozdział). 

Golka B., System medialny Francji, Warszawa 2001 (wybrane rozdziały). 
Golka B., System medialny Stanów Zjednoczonych, Warszawa 2004 (wy-

brane rozdziały). 

Jaskiernia A., Publiczne media elektroniczne w Europie, Warszawa 2006 

(wybrane rozdziały). 

Kaczmarczyk  M.,  System  medialny  Irlandii,  [w:]  Oniszczuk  Z.,  Gierula 

M. (red.), Mało znane systemy medialne, Sosnowiec 2007. 

Kozub-Kulik K., System medialny Republiki Włoskiej, [w:] Oniszczuk Z., 

Gierula M. (red.), Mało znane systemy medialne, Sosnowiec 2007. 

Olędzki  J.,  Komunikowanie  w  świecie,  Warszawa  2001  (wybrane  roz-

działy). 

Ozaist  I.,  Internet  w  Chinach,  praca  magisterska,  nieopublikowana,  UJ 

Kraków 2008. 

Ratajczak  M.,  Boluk  W.,  System  medialny  niepodległej  Ukrainy,  [w:] 

Oniszczuk  Z.,  Gierula  M.  (red.),  Mało  znane  systemy  medialne,  So-
snowiec 2007. 

Sajna R., Media hiszpańskie: od „Gazety Madryckiej” do latynoskiej te-

leSUR, Toruń 2006 (wybrane rozdziały). 

Szostak P., System medialny Litwy, [w:] Oniszczuk Z., Gierula M. (red.), 

Mało znane systemy medialne, Sosnowiec 2007. 

background image

 

79 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Szostak  P.,  Środki  masowego  komunikowania  na  przykładzie  systemów 

medialnych Szwecji i Norwegii, [w:] Oniszczuk Z., Gierula M. (red.), 
Mało znane systemy medialne, Sosnowiec 2007. 

Williams K., Media w Europie, Warszawa 2008 (wybrane rozdziały).  
Witryny www: 
http://www.chinatoday.com/med/a.htm 
http://www.ejc.net/resources/  
http://www.japan-guide.com/e/e632.html 
http://www.vatican.va/news_services/index.htm 
Ostbye H., The Norwegian media landscape

www.ejc.nl/jr/emland/norway.html 

Weibull L., The Swedish media landscape

www.ejc.nl/jr/emland/sveden.html 

Literatura uzupełniająca: 
Adamowski J., Narodziny czwartej władzy: geneza i rozwój brytyjskiego 

systemu medialnego, Warszawa 2005. 

Hallin D. C., Mancini P., Systemy medialne: trzy modele mediów i polity-

ki w ujęciu porównawczym, Kraków 2007. 

Konarska K., System mediów elektronicznych w Wielkiej Brytanii, Toruń 

2007. 

Pisarek W. (red.), Słownik terminologii medialnej, Kraków 2006. 
Skrzypczak  J.  (red.),  Popularna  encyklopedia  mass  mediów,  Poznań 

1999. 

 
 

dks41.  Współczesne  media  w  Polsce  (Contemporary  Media  in 
Poland
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: dr hab. Katarzyna Pokorna-Ignatowicz 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  System medialny a rynek mediów.  

Wyjaśnienie  pojęć,  demokratyczne  i  niedemokratyczne  systemy  me-
dialne. Rys historyczny polskiego systemu medialnego i jego specyfi-
ka  w  poszczególnych  okresach  historycznych.  Media  we  współcze-
snych demokracjach. 

background image

 

80 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

2.  Polskie media w latach 80. – bilans zamknięcia. 

System  medialny  PRL  –  założenia  ideologiczne  i  praktyka  funkcjo-
nowania, specyfika „rynku” mediów, kryzys lat 80. w Polsce, zmiany 
w mediach europejskich i światowych.  

3.  „Podstolik” medialny przy Okrągłym Stole i jego raport. 

Sprawozdanie  z  prac  Zespołu  ds.  środków  masowego  przekazu. 
Główne problemy i punkty sporne, zasady „nowego ładu informacyj-
nego” i inne ustalenia. 

4.  Transformacja systemu prasowego – lata 1989-1990. 

Debiut  „Gazety  Wyborczej”,  zmiany  regulacji  prawnych,  zmiany  na 
rynku prasy, proces likwidacji RSW P-K-R i jego konsekwencje. 

5.  Etapy transformacji rynku prasy po 1990 roku.  

Zmiany  w  prasie  ogólnopolskiej  i  lokalnej.  Nowe  tytuły  i  wydawcy. 
Pluralizm  a  postępująca  koncentracja.  Kapitał  zagraniczny  –  główne 
koncerny na rynku prasy. 

6.  Współczesny rynek prasy. 

Podział rynku  prasy  według  różnych  kryteriów.  Sektory  i  nisze  ryn-
kowe. Określanie pozycji tytułu na rynku. Źródła informacji o pozycji 
rynkowej  tytułów  i  ich  krytyczna  ocena:  katalogi,  badania  Związku 
Kontroli Dystrybucji Prasy i Polskich Badań Czytelnictwa. 

7.  Transformacja mediów audiowizualnych. 

Radio  i  telewizja  w  kontrakcie  Okrągłego  Stołu.  Zasady  funkcjono-
wania radia i telewizji we współczesnych demokracjach. Model ame-
rykański i europejski. Ustawa o radiofonii i telewizji z 1992 r. Krajo-
wa Rada Radiofonii i Telewizji. Sektor publiczny i komercyjny. 

8.  Radiofonia.  

Budowa  rynku  radiowego  w  latach  1989–1992:  problemy  Polskiego 
Radia, nowi nadawcy komercyjni, radiofonia katolicka. Pierwszy pro-
ces koncesyjny. Sytuacja na rynku radiowym w II połowie lat 90. Sie-
ciowanie i formatowanie. Współczesny rynek radiowy: główni nada-
wcy, grupy radiowe, tendencje, badania słuchalności. 

9.  Telewizja.  

Główni  nadawcy,  telewizja  komercyjna  i  publiczna.  Rywalizacja 
nadawców  i  badania  oglądalności  (telemetria).  Ocena  TVP  jako 
nadawcy  publicznego.  Telewizja  kablowa,  satelitarna,  cyfrowa.  Ten-
dencje i problemy. 

10. Prasa codzienna. 

Dzienniki ogólnopolskie: tabloidy i tytuły opiniotwórcze. Charaktery-
styka  poszczególnych  tytułów  i  ich  pozycji  na  rynku.  Dzienniki  re-
gionalne: wydawcy i tendencje. Dzienniki w Krakowie. 

11. Tygodniki opinii. 

background image

 

81 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Rola pism opinii. Charakterystyka najważniejszych tytułów. 

12. Prasa dla kobiet.  

Podziały w sektorze prasy kobiecej, „półki” i rodzaje prasy dla kobiet, 
główne tytuły i najwięksi wydawcy. 

13. Prasa dla dzieci i młodzieży i wybrane sektory rynku prasowego. 

Specyfika prasy dla dzieci i dla młodzieży. Najważniejsze tytuły, wy-
dawcy, ocena wybranych tytułów. 

14. Media katolickie. 

Rozwój mediów katolickich po 1989r. „Prasa parafialna”, najważniej-
sze  tygodniki:  „Gość  Niedzielny”,  „Niedziela”,  „Tygodnik  Po-
wszechny”,  wybrane  miesięczniki.  Radiofonia  i  telewizja  katolicka. 
„Imperium medialne ojca Rydzyka”. 

15. Sukcesy,  zagrożenia,  problemy  i  dylematy  polskich  mediów  –  pod-

sumowanie wykładu. 

Wymagania wstępne: 

Historia mediów w Polsce i na świecie. 

Cele przedmiotu: 

Celem  wykładu  jest  zapoznanie  studentów  z  zasadami  funkcjonowania 
mediów  w  Polsce,  a  także  z  ich  uwarunkowaniami  prawnymi  i  ekono-
micznymi. Kurs obejmuje okres budowy współczesnego systemu medial-
nego od 1989 roku aż do współczesności. Omówione zostaną etapy trans-
formacji, momenty kluczowe, problemy i tendencje rozwojowe polskich 
mediów w porównaniu z tendencjami światowymi. Celem kursu jest tak-
że zapoznanie studentów ze strukturą współczesnego rynku mediów (ry-
nek prasy, radia i telewizji, główni wydawcy i nadawcy)  oraz przygoto-
wanie ich do samodzielnego korzystania z dostępnych źródeł informacji 
o rynku medialnym i do krytycznej ich oceny. Po ukończeniu kursu stu-
denci  powinni  dobrze  orientować  się  w  strukturze  polskiego  rynku  me-
diów,  znać  główne  tytuły  prasowe,  sektory  prasy,  nadawców  radiowych  
i telewizyjnych, znać największe koncerny medialne działające w Polsce, 
rozumieć zasady konkurencji na rynku medialnym, problemy i dylematy 
dziennikarzy  i  właścicieli,  a  także  umieć  korzystać  z  dostępnych  badań 
odbioru i oceniać pozycję rynkową poszczególnych mediów. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Obowiązkowe: 
Kowalski T., Jung B., Media na rynku. Wprowadzenie do ekonomiki me-

diów, Warszawa 2006. 

Mielczarek  T.,  Monopol  –  pluralizm  –  koncentracja.  Środki  komuniko-

wania masowego w Polsce w latach 1989–2007, Warszawa 2007. 

background image

 

82 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Uzupełniające: 
Jakubowicz K., Media publiczne, Warszawa 2007. 
Pisarek W. (red.), Słownik terminologii medialnej, Kraków 2006. 
Pokorna-Ignatowicz K., Media katolickie w III RP i ich wkład w budowę 

polskiej demokracji, [w:] Pokrzycka L., Mich W. (red.), Media a de-
mokracja
, Lublin 2007, s. 119–130. 

Pokorna-Ignatowicz K., Między misją a polityką. O politycznym uwikła-

niu TVP w przeszłości i współcześnie, [w:] Waniek D. i Adamowski J. 
(red.), Media masowe w praktyce społecznej, Warszawa 2007, s. 221 
–242. 

Pokorna-Ignatowicz  K.,  Próba  bilansu  „nowego  ładu  informacyjnego”, 

czyli o potrzebie badań nad polskim systemem medialnym, [w:] Fras J. 
(red.), Studia nad mediami i komunikowaniem masowym. Teoria – ry-
nek – społeczeństwo
, Toruń 2007, s. 131–144. 

Pokorna-Ignatowicz  K.,  Telewizja  w  systemie  medialnym  i  politycznym 

PRL. Między polityką a widzem, rozdz. 1 i 10, Kraków 2004. 

Sonczyk W., Media w Polsce, Warszawa 1999. 
Waniek  D.,  Dylematy  ładu  medialnego  III  RP.  Standardy  europejskie  

a praktyka polityczna, Kraków 2008.  

„Press”, „Zeszyty Prasoznawcze”, „Studia Medioznawcze” – wybrane ar-

tykuły. 

Portal internetowy wirtualne media

 
 

dks42. Współczesne systemy polityczne (Contemporary Politi-
cal Systems
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu +15 h ćwiczeń 

(studia niestacjonarne) 30 h wykładu 

ECTS: 5 pkt. (od roku akademickiego 2010/2011 – 4 pkt.) 
Prowadzący: dr Anna Krzynówek 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Podstawowa  terminologia  politologiczna,  typologia  systemów  poli-

tycznych  na  świecie,  teoria  i  praktyka  ich  funkcjonowania.  Partie  poli-
tyczne  w  systemie  politycznym.  Klasyfikowania  partii  i  systemów  par-
tyjnych  oraz  sposobów  sprawowania  władzy.  Polski  system  polityczny: 
konstytucja,  funkcjonowanie  organów  władzy  publicznej  (ustawodaw-
czej, wykonawczej, sądowniczej) – ich funkcje, zadania i rola. Współcze-

background image

 

83 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

sny  polski  system  partyjny  –  struktura  i  podstawowe  orientacje  ideowe. 
Współczesne  doktryny  polityczne.  Kontrola  i  odpowiedzialność  władz 
publicznych. Idea społeczeństwa obywatelskiego. 

Wymagania wstępne: 

Zaliczone kursy: Propedeutyka prawa i Wstęp do teorii państwa. 

Cele przedmiotu: 

Celem  zajęć  jest  przedstawienie  charakterystyki  struktury  i  sposobu 
funkcjonowania  instytucji  politycznych  a  także  mechanizmów  funkcjo-
nowania systemu politycznego  w demokratycznym państwie prawa oraz 
sposobów realizacji interesów społecznych poprzez system partyjny i je-
go elementy składowe. 

Metody oceny: 

Egzamin. 
Zaliczenie z ćwiczeń. 

Spis zalecanych lektur: 

Andrzejewski P., Deszczyński P., Gołata K., Wybrane zagadnienia z na-

uki o polityce, Poznań 1991. 

Antoszewski A., Herbut R. (red.), Leksykon politologii, Wrocław 1996. 
Chmaj  M.,  Żmigrodzki  M.,  Wprowadzenie  do  teorii  polityki,  Lublin 

1998. 

Chodubski A., Wstęp do badań politologicznych, Gdańsk 1995. 
Przybylski H., Politologia: zakres problematyki, Katowice 1996. 
Scruton R., Słownik myśli politycznej, Poznań 2002. 
Tansey S., Nauki polityczne, Poznań 1997. 
Żmigrodzki M. (red.), Encyklopedia politologii. Teoria polityki, Kraków 

– Zamykacze 1999. 

 
 

dks43.  Współczesny  język  mediów  (Contemporary  Language 
of Media
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr hab. Wiesław Przyczyna, prof. PAT 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Język  –  narzędzie  człowieka;  znaczenie  w  języku;  zróżnicowanie 

współczesnej polszczyzny; media – tygiel współczesnej polszczyzny; ję-

background image

 

84 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

zyk  prasy,  radia  i  telewizji;  struktura  i  forma  językowa  podstawowych 
gatunków prasowych: informacji, wywiadu, felietonu i reportażu; środki 
językowe umożliwiające czytelny, jasny i przekonujący przekaz. 

Wymagania wstępne: 

Kultura języka, Stylistyka dziennikarska. 

Cele przedmiotu: 

Celem  kursu  jest  zapoznanie  studentów  ze  współczesnymi  tendencjami  
w  języku  mediów  oraz  ze  strukturą  i  formami  językowymi  podstawo-
wych gatunków prasowych: informacji, wywiadu, felietonu i reportażu. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Adamowski J. (red.), O warsztacie dziennikarskim, Warszawa 2002. 
Bralczyk  J.,  Mosiołek-Kłosińska  K.,  Język  w  mediach  masowych,  War-

szawa 2000. 

Fras J., Dziennikarski warsztat językowy, Wrocław 1999. 
Furman W., Kaliszewski A., Wolny-Zmorzyński K., Gatunki dziennikar-

skie. Specyfika ich tworzenia i redagowania, Rzeszów 2000. 

Kamińska-Szmaj I., Język wiadomości prasowych przed rokiem 1989 i po 

roku 1989, „Poradnik Językowy” 2001, z. 1. 

Kniagininowa M., Pisarek W., Język wiadomości prasowych, Kraków 1966. 
Kniagininowa  M.,  Pisarek  W.,  Poradnik  językowy.  Podręcznik  dla  pra-

cowników prasy, radia i telewizji, Kraków 1969. 

Litwin J., Język i styl polskiego reportażu (na materiale z lat 1945–1975)

Rzeszów 1989. 

Majkowska G., O języku polskiej prasy, [w:] Miodek J. (red.), O zagro-

żeniach i bogactwie polszczyzny, Wrocław 1996. 

Pisarek W., Nowa retoryka dziennikarska, Kraków 2002. 
Pisarek W., O mediach i języku, Kraków 2007. 
Pisarek  W.,  Perswazyjność  języka  w  polemikach  prasowych,  „Zeszyty 

Prasoznawcze” 1973, z. 4. 

Pisarek W., Słownik języka niby-polskiego, czyli błędy językowe w prasie

Wrocław 1978. 

Pisarek W., Wyrazy i zdania reportażu, Kraków 1969. 
Smól J., Rola środków stylistycznych w kreowaniu obrazu rzeczywistości 

w prasie z 1989 roku, „Język Polski” 2001, z. 1–2. 

Stasiński M., Poetyka i pragmatyka felietonu, Wrocław 1982. 
Wszeborowska H., Felieton – w wyostrzonym obiektywie, [w:] Bańkowska 

E., Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, Warszawa 2003. 

Zdunkiewicz-Jedynak D., Jak to napisać. Poradnik redagowania i kom-

ponowania tekstów, Warszawa 2000. 

background image

 

85 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

dks44. Wstęp do metod badań medioznawczych (Introduction 
to Media Research Methods
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 3, semestr 5 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: prof. dr hab. Walery Pisarek 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Multidyscyplinarność medioznawstwa a bogactwo jego metod i tech-

nik badawczych. Podejście fenomenologiczne a komunikologiczne do 
przedmiotu i materiału badań. Typologia metod i technik według kry-
terium ich macierzystej dyscypliny. 

2.  Typologia metod i technik w badaniach medioznawczych według kry-

teriów przedmiotu zainteresowania badawczego (Lasswell, Gerbner). 
Badania  nad  nadawcą  (wydawcą,  redakcją,  redaktorami,  dziennika-
rzami), kanałem, przekazem, kodem itd. 

3.  Przekaz jako centralny element w badaniach medioznawczych. Klasy-

fikacja przekazów według różnych dyscyplin (genologia, politologia, 
socjologia,  psychologia  itd.)  i  według  funkcji  społecznych.  Postulat 
badań  procesualnych,  konektywnych,  missocentrycznych,  dynamicz-
nych,  kwantytatywnych,  funkcjonalno-instrumentalnych  i  prakseolo-
gicznych. 

4.  Standardowa analiza zawartości – koronna metoda badawcza medio-

znawstwa.  Pytania  badawcze  jako  punkt  wyjścia  do  ustalania  proce-
dury  badawczej,  tzn.  do  operacjonalizacji  problematyki,  doboru  jed-
nostek losowania, analizy, dobór próby, system obliczeń. 

5.  Analiza  zawartości:  Klucz  kategoryzacyjny  („system  klasyfikacji”); 

kategoie  wskaźnikowe  w  kluczu  (czynniki  ekspozycyjności)  analiza 
danych, korelacje; analiza porównacza. 

6.  Niestandardowe  analizy  zawartości:  rekonstrukcja  obrazu  świata; 

słowa  sztandarowe,  słowa  klucze;  analizy  mające  na  celu  ustalenie 
autorstwa  tekstu  oraz  ustalenie  właściwości  autora  (autorytarność, 
egotyczność itp); General Inquirer; CACA. 

7.  Kto nas czyta? Kto nas słucha? Źródła informacji o odbiorze gazety; 

dane o kolportażu, listy i telefony, spotkania z publicznością, ankieta 
prasowa,  badania  ankietowe.  Dane  o  kanałach:  zasięg  dostępności  
i  odbioru  (stałego,  dorywczego),  struktura  publiczności,  liczba  osób 
na 1 egz.; własność. Zaufanie; wizerunek.  

background image

 

86 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

8.  Terenowe  badania  ankietowe  (wywiad  z  instrukcją,  wywiad  z  kwe-

stionariuszem); sondaże ankietowe (ankieta pilotowana, samozwrotna 
ankieta  pocztowa);  telefoniczny  sondaż  opinii;  ankieta  w  internecie; 
ankieta  zbiorowa;  obserwacja  uczestnicząca;  dzienniczki  telewidza; 
telemetria. 

9.  Reprezentacyjność i reprezentatywność badań; wielkość próby; próby 

losowe i udziałowe; operat losowania. Kwestionariusz – ankieta; py-
tania otwarte i zamknięte; metryczka. 

10. Metody laboratoryjne i eksperymentalne; eksperymenty w warunkach 

quasi-naturalnych;  testy  (test  brakujących  słów  –  cloze  procedure); 
dyferencjał  semantyczny;  badania  eksperymentalno-instrumentalne 
(wariograf); 

11. Problemowe  (zogniskowane)  wywiady  grupowe  („fokusy”);  burze 

mózgów. 

12. Badania  skutków  komunikowania;  badania  wpływu  różnych  czynni-

ków  na  skutki  komunikowania  (Hovland);  eksperyment  wymiany 
wypowiedzi  (copy  test);  badania  panelowe;  badania  przypadku  (case 
studies). 

13. Badania  kompleksowe  (dwuczynnikowe)  z  zastosowaniem  dwu  me-

tod; np. zawartość i odbiór (teoria kultywacji i powszechników kultu-
rowych G. Gerbnera). 

14. Badania  kompleksowe  z  zastosowaniem  wielu  metod  i  technik  ba-

dawczych; weryfikacja różnych hipotez i ustalenie różnych korelacji. 

15. Podsumowanie:  krytyczny  przegląd  różnych  metod  i  technik  stoso-

wanych w badaniach medioznawczych. 

Wymagania wstępne: 

Gatunki dziennikarskie I i II. 

Cele przedmiotu: 

W komunikowaniu twarzą w twarz partnerzy procesu komunikacji mogą 
nawzajem  na  bieżąco  śledzić  reakcje  adresata  na  każde  wypowiedziane 
przez siebie czy usłyszane słowo i odpowiednio do tych reakcji modyfi-
kować  swoje  zachowanie  językowe.  W  komunikowaniu  medialnym,  
a więc dokonującym się za pośrednictwem jakiegoś urządzenia technicz-
nego, nadawcy  są  tego  przywileju  pozbawieni.  Wydawcy  gazet i  czaso-
pism mogą jeszcze z liczby sprzedanych (lub niesprzedanych) egzempla-
rzy wnioskować, w jakim stopniu zawartość pisma odpowiada adresatom. 
Nadawcy  radiowi  i  telewizyjni,  pozbawieni  i  tego  drobnego  przywileju, 
nie wiedzą nawet tego, czy w  ogóle ktoś ich odbiera. To z tego powodu 
niemal od samego początku rozwoju radia towarzyszyły mu sondaże od-
bioru. 

background image

 

87 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Badania  zarówno  zawartości,  jak  i  odbioru  mediów  ogólnokrajowych  
i  regionalnych  wymagają  pracy  zespołowej  i  tym  samym  stosunkowo 
wysokich kosztów, wskutek  czego realizowane są dziś zwykle na zlece-
nie  mediów  przez  wyspecjalizowane  instytucje.  Trudno  się  spodziewać, 
aby słuchacze po zaliczeniu tego kursu potrafili samodzielnie opracować 
program takich  badań.  Powinni  jednak  umieć  sformułować  pytania  oraz 
wskazać  metody  i  techniki  badawcze,  których  zastosowanie  może  do-
prowadzić  do  wiarygodnych  odpowiedzi.  Powinni  także  umieć  ocenić 
wartość  oferowanych  akcji  badawczych  i  ich  spodziewanych  wyników,  
a następnie  wyciągać  z  nich  wnioski  praktyczne  i  z nich  korzystać.  Po-
winni umieć posłużyć się najprostszymi narzędziami badawczymi, służą-
cymi  do  weryfikacji  opinii  o  własnym  medium  formułowanych  na  pod-
stawie  intuicji  czy  pojedynczych  przykładów.  Powinni  wreszcie  znać 
podstawową literaturę w zakresie metod i technik badawczych w medio-
znawstwie. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Cialdini  R.  B.,  Wywieranie  wpływu  na  ludzi.  Teoria  i  praktyka,  tłum.  

B. Wojcieszke, Gdańsk 2002. 

Fiske  J.,  Wprowadzenie  do  badań  nad  komunikowaniem,  tłum.  A.  Gier-

czyk, Wrocław 1999. 

Gackowski T., Łączyński M., Analiza wizerunku w mediach. Podręcznik

Warszawa 2008. 

Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, 

radia, telewizji i Internetu, Warszawa 1999. 

Kajtoch W., Językowe obrazy świata i człowieka  w prasie młodzieżowej  

i alternatywnej, t. 1 i 2, Kraków 2009. 

Klare G. R., The Measurement of Readability, Ames 1983. 
Kowalski T., Media i pieniądze. Ekonomiczne aspekty działalności środ-

ków komunikowania masowego, Warszawa 1998. 

Kowalski  T.,  Między  twórczością  a  biznesem.  Wprowadzenie  do  zarzą-

dzania w mediach i rozrywce, Warszawa 2008. 

Lisek-Michalska  J.,  Daniłowicz  P.  (red.),  Zogniskowany  wywiad  grupo-

wy. Studia nad metodą, wyd. 2, Łódź 2007. 

Lisowska-Magdziarz M., Analiza tekstu w dyskursie medialnym, Kraków 

2007. 

Lisowska-Magdziarz M., Analiza zawartości mediów, Kraków 2004. 
Malikowski  M.,  Niezgoda  M.  (red.),  Badania  empiryczne  w  socjologii. 

Wybór tekstów, t. 1 i 2, Tyczyn 1997. 

background image

 

88 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Matejko A., Zespół redakcyjny w oczach socjologa, „Zeszyty Prasoznaw-

cze” 1964, nr 4, s. 17–33. 

Mikułowski Pomorski J., Nęcki Z., Komunikowanie skuteczne?, Kraków 

1983. 

Nęcki Z., Komunikacja międzyludzka, Kraków 1996. 
Pencil M., Podawanie soli: stan badań, [w:] Pisarek W., Wstęp do nauki 

o komunikowaniu, Warszawa 2008, s. 327–333. 

Pisarek W., Analiza zawartości prasy, Kraków 1983. 
Pisarek W., O mediach i języku, Kraków 2007. 
Pisarek W., Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność, Kraków 2002. 
Pisarek W., Wstęp do nauki o komunikowaniu, Kraków 2008. 
Płaneta  P.,  Exposé  polskich  premierów  1989–2007,  „Zeszyty  Prasoz-

mawcze” 2009, nr 1–2, s. 7. 

Raport  o  stanie  komunikacji  społecznej  w  Polsce  (sierpień  1980  –  13 

grudnia 1981), Kraków 2007. 

Schulz W., Komunikacja polityczna. Koncepcje teoretyczne i  wyniki ba-

dań  empirycznych  na  temat  mediów  masowych  w  polityce,  tłum.  
A. Kożuch, Kraków 2006. 

Siwek H., Dobór próby do ilościowej analizy zawartości prasy. Propozy-

cja nowej techniki, „Zeszyty Prasoznawcze” 1970, nr 3, s. 15–26. 

Słownik terminologii medialnej, pod red. W. Pisarka, Kraków 2006. 
Stone P. J., Dunphy D. C., Smith M. S., Ogilvie D. M., The General In-

quirer. A Computer Approach to Content Analysis, Cambridge, Mass. 
1966. 

Tetelowska I., Szkice prasoznawcze, Kraków 1972. 

 
 

dks45.  Wstęp  do  nauk  o  komunikowaniu  (Introduction  to 
Communication Sciences
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 1–2 
Wymiar: (studia stacjonarne) 60 h (30/30) wykładu 

(studia niestacjonarne) 40 h (20/20) wykładu 

ECTS: 2+3 pkt. 
Prowadzący: ks. dr hab. Michał Drożdż 
Forma zaliczenia: z/e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

Pojęcie komunikowania i komunikacji; podstawowe typologie komu-

nikowania; pojęcie i rodzaje komunikowania społecznego; poziomy i śro-
dki  komunikowania;  formy  komunikowania;  komunikowanie  werbalne; 

background image

 

89 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

komunikowanie niewerbalne; typy i modele komunikowania; charaktery-
styka modeli komunikacji medialnej; komunikowanie informacyjne; pod-
stawy  efektywności  komunikowania  informacyjnego;  komunikowanie 
perswazyjne;  zasady  kampanii  perswazyjnych;  typologie  medialne;  ko-
munikowanie medialne; funkcje i dysfunkcje medialne; pojęcie i charak-
terystyka mediosfery; płaszczyzny dywergencji mediów; media w struk-
turach  teorii;  paradygmaty  teorii  mediów;  ekonomizacja  i  komercjaliza-
cja mediosfery; media w perspektywie cultural turn; strukturalizacja me-
diosfery;  pragmatyzacja  i  funkcjonalizacja  mediosfery;  psychologizacja 
mediosfery;  teorie  masowego  oddziaływania  mediów;  analiza  funkcjo-
nowania  mediów  masowych;  komunikowanie  medialne  w  systemach 
społecznych;  komunikacja  organizacyjna  i  instytucjonalna;  perspektywa 
cywilizacji medialno-informacyjnej. 

Cele przedmiotu: 

Wprowadzenie  słuchaczy  w  podstawowe  pojęcia,  koncepcje  i  najważ-
niejsze  nurty  współczesnej  nauki  o  komunikowaniu  oraz  nauki  o  me-
diach: komunikologii i mediologii. Słuchacz zdobędzie skuteczne narzę-
dzie teoretyczne i praktyczne (wraz z ćwiczeniami) do orientowania się w 
we  współczesnej  problematyce  komunikacji  medialnej  oraz  w  innych 
formach komunikacji, niezbędnych w pracy dziennikarskiej i wszystkich 
innych obszarach komunikacji społecznej. 

Metody oceny: 

Krytyczna  ocena  wiedzy  założonej  w  celach  i  cyklach  tematycznych 
przedmiotu. Praca semestralna, zaliczenie semestru. Egzamin końcowy. 

Spis zalecanych lektur: 

Dobek-Ostrowska  B.,  Podstawy  komunikowania  społecznego,  Wrocław 

1999. 

Dobek-Ostrowska B., Studia z teorii komunikowania, Wrocław 1999. 
Drożdż M., Logos i ethos mediów, Tarnów 2005. 
Drożdż M., Media. Teorie i fikcje, Kielce 2005. 
Filipiak M., Homo communicans, Lublin 2003. 
Fiske  J.,  Wprowadzenie  do  badań  nad  komunikowaniem,  Warszawa 

1999. 

Goban-Klas T., Media i komunikowanie masowe, Warszawa 2004. 
Mikułowski Pomorski J., Badania masowego komunikowania, Warszawa 

1980. 

Mrozowski  M.,  Media  masowe.  Władza,  rozrywka  i  biznes,  Warszawa 

2001. 

Olędzki J., Komunikowanie w świecie, Warszawa 2001. 

 
 

background image

 

90 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

dks46. Wstęp do teorii państwa (Introduction to the Theory of 
a State
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 1 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: (studia stacjonarne) prof. dr hab. Bogdan Szlachta 

(studia niestacjonarne) dr Anna Krzynówek 

Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Władza;  istota  i  podmioty  władzy  politycznej;  prawomocność  i  cele 

władzy;  władza,  rządzenie,  panowanie,  zarządzanie,  legitymizacja 
władzy; władza w zglobalizowanym świecie. 

2.  Polityka; polityka jako władza i polityka jako wspólne działanie; pro-

ceduralne i materialne rozumienie dobra wspólnego. 

3.  Państwo;  definicja  państwa;  koncepcje  powstawania  państw;  suwe-

renność. 

4.  Cele i funkcje państwa; racja stanu; ustrój polityczny. 
5.  Partie i systemy partyjne, systemy wyborcze. 
6.  Państwo  a  naród,  wspólnota  i  stowarzyszenie;  koncepcje  narodu; 

czynniki i procesy narodotwórcze; patriotyzm; mniejszości narodowe, 
przyszłość państwa narodowego. 

7.  Jednostka i wspólnota; obywatelstwo; migracja. 
8.  Ideologie polityczne; ideologia a doktryna; liberalizm, konserwatyzm, 

ideologie  totalitarne, anarchizm, nacjonalizm,  ekologizm,  fundamen-
talizm religijny. 

9.  Normatywne  i  instytucjonalne  aspekty  funkcjonowania  demokracji, 

demokracja pluralistyczna, elitarystyczna, deliberatywna. 

10. Modele społeczeństwa obywatelskiego, organizacje społeczne, dialog 

społeczny i obywatelski. 

11. Państwo  i  samorząd  terytorialny;  decentralizacja  i  dekoncentracja 

władzy. 

12. Państwo a grupy nacisku; lobbing. 
13. Sprawiedliwość;  sprawiedliwość  jako  praworządność  i  sprawiedli-

wość jako podział dóbr i obciążeń; sprawiedliwość rozdzielcza i wy-
mienna,  karna  i  naprawcza;  egalitarne  i  merytarne  formuły  sprawie-
dliwości. 

14. Prawa  człowieka  i  obywatela;  historyczny  rozwój  praw  człowieka; 

system ochrony praw człowieka. 

background image

 

91 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

15. Społeczność międzynarodowa; współpraca i konflikt; wojna prewen-

cyjna; interwencja humanitarna. 

Cele przedmiotu: 

Celem wykładu jest wprowadzenie w podstawowe zagadnienia dotyczące 
funkcjonowania  państwa,  jego  instytucji,  związków  z  otoczeniem  spo-
łecznym  i  niepaństwowymi  formami  organizowania  się  ludzi.  Studenci 
nabywają podstawową wiedzę na temat istoty i funkcjonowania demokra-
tycznego państwa prawnego. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Heywood A., Politologia, Warszawa 2008. 
Morawski L., Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 2001. 
Nowacki J., Tabor Z., Wstęp do prawoznawstwa, Katowice 1996. 
Stawecki T., Winczorek P., Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 1998. 
Szmulik B., Żmigrodzki M., Wprowadzenie do nauki o państwie i polity-

ce, Lublin 2007. 

Tinder G., Myślenie polityczne, tłum. A. Dziurdzik, Warszawa 2003. 
Winczorek P., Nauka o państwie, Warszawa 2005. 

 
 

dks47. Wychowanie fizyczne (Physical Education) 

studia stacjonarne  
przedmiot podstawowy 
Rok studiów 1, semestr 1–2 
Wymiar: 60 h (30/30) ćwiczeń 
ECTS: 2+2 pkt. 
Prowadzący: wybór 
Forma zaliczenia: z/z 
 
 

dks48.  Źródła  informacji  dziennikarskiej  (Journalism  Sour-
cing
) 

przedmiot kierunkowy 
Rok studiów 2, semestr 3 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: mgr Adam Rymont 
Forma zaliczenia: e 
 

background image

 

92 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Zajęcia  wstępne:  sprawy  organizacyjne,  omówienie  celu  przedmiotu  

i warunków zaliczenia. Znaczenie umiejętności dotarcia i korzystania 
ze źródeł informacji w pracy dziennikarza. Pojęcie: "źródło informa-
cji".  Systematyka  źródeł  informacji:  źródła  zastane  i  wywołane. 
Dziennikarz  jako  odbiorca  i  (wtórne)  źródło  informacji.  Selekcja  
i weryfikacja informacji. Powielanie błędnych informacji. 

2.  Wywiad  jako  podstawowy  sposób  pozyskiwania  informacji.  Dobór 

rozmówców, techniki pozyskiwania informacji. 

3.  Konferencja prasowa oraz inne tzw. "obsługi" jako źródło informacji 

dla dziennikarza. 

4.  Internet  jako  źródło  informacji.  Wyszukiwarki  internetowe.  Wikipe-

dia. Zasada ograniczonego zaufania do internetowych źródeł informa-
cji. 

5.  Zasoby  biblioteczne,  posługiwanie  się  informacją  bibliograficzną, 

różnego  rodzajami  informatorów,  wydawnictw  encyklopedycznych, 
roczników statystycznych, kompendiów, baz danych. Problem aktual-
ności danych. 

6.  Agencje  prasowe  i  media  (radio,  telewizja,  czasopisma,  prasa  co-

dzienna)  jako  źródła  informacji  dla  dziennikarza.  Źródła  informacji 
historycznej: materiały IPN, zasoby archiwów państwowych, muzea.  

7.  Źródła informacji  w  pracy  reportera:  obserwacja,  obserwacja  uczest-

nicząca. Reportaż wcieleniowy. Prowokacja dziennikarska.  

8.  Źródła informacji w pracy dziennikarza działu miejskiego: rzecznicy 

prasowi,  policja,  prokuratura,  służby  komunalne,  informacje  od  czy-
telników  itp.  6.  Biuletyn  Informacji  Publicznej.  Nieformalne  źródła 
informacji (anonimy). 

9.  Źródła informacji  w  pracy  dziennikarza  ekonomicznego: raporty  go-

spodarcze,  Monitor  B,  GUS,  KRS,  informacje  spółek  publicznych, 
zbiory aktów prawnych. Materiały PR jako źródła informacji. 

10. Źródła  informacji  w  pracy  dziennikarza  śledczego:  akta  sądowe, 

przedstawiciele organów ścigania i sądownictwa, biegli sądowi.  

11. Prawne i etyczne problemy, związane z uzyskiwaniem dostępu i ko-

rzystaniem  ze  źródeł  informacji.  Prawo  prasowe,  kodeksy  etyki 
dziennikarskiej. Weryfikacja informacji. Zagrożenie manipulacją (in-
formacja sterowana). 

12. Ograniczenia  w  dostępie  do  źródeł  informacji:  tajemnica  wojskowa, 

państwowa, skarbowa, bankowa, statystyczna. Cenzura. 

13. Zasada ochrony informatora w teorii i praktyce. 
14. Afera  Watergate  jako  przykład  wykorzystania  różnych  źródeł  infor-

macji. 

background image

 

93 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

15. Podsumowanie zajęć, powtórka, zaliczenie przedmiotu. 

Cele przedmiotu: 

Zajęcia przygotowujące do korzystania z podstawowych źródeł informa-
cji  dla  dziennikarza,  takich  jak:  obserwacja,  wywiad,  dokumenty,  ze 
szczególnym  uwzględnieniem  umiejętności  weryfikacji  faktów  na  pod-
stawie różnych źródeł i etycznych problemów związanych ze zbieraniem 
materiału dziennikarskiego. 
Wykład  na  podstawie  dostępnej  literatury  polskojęzycznej,  doświadcze-
nia  prowadzącego,  poparty  licznymi  przykładami  z praktyki  dziennikar-
skiej, redakcyjnej (case studies). 

Metody nauczania: 

Wykład, konwersatorium. 

Metody oceny: 

Ocena na podstawie zestawu tekstów dziennikarskich. 

Spis zalecanych lektur: 

Dziennikarstwo  i  świat  mediów,  pod  red.  Z.  Bauera  i  E. Chudzińskiego, 

wyd. zmien. i rozszerz. III, Kraków 2008. 

Magdoń A., Reporter i jego warsztat, Kraków 1993. 
Wolny-Zmorzyński K., Kaliszewski A., Furman W., Pokorna-Ignatowicz 

K., Źródła informacji dla dziennikarza, Warszawa 2008.  

 
 

dks49.  Życie  i  myśl  Jana  Pawła  II  (The  Life  and  Thought  of 
Pope John Paul II
) 

przedmiot podstawowy 
Rok studiów 2, semestr 4 
Wymiar: (studia stacjonarne) 30 h wykładu 

(studia niestacjonarne) 20 h wykładu 

ECTS: 3 pkt. 
Prowadzący: ks. prof. dr hab. Tadeusz Borutka 
Forma zaliczenia: e 
 
Treści merytoryczne przedmiotu: 

1.  Środowisko rodzinne. 
2.  Środowisko szkolne. 
3.  Czas okupacji. 
4.  Studia polonistyczne. 
5.  Formacja kapłańska. 
6.  Studia zagraniczne. 
7.  Praca duszpasterska w Niegowici. 
8.  Duszpasterstwo akademickie i praca naukowo dydaktyczna. 

background image

 

94 

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II 
Katalog przedmiotów kierunku Dziennikarstwo i komunikacja społeczna – 2009/2010 
Informacje o przedmiotach podstawowych i kierunkowych

 

9.  Posługa biskupia. 
10. Udział w Soborze Watykańskim II. 
11. Troska o archidiecezję krakowską w latach 1964–1978. 
12. Twórczość literacka. 
13. Posługa papieska (1978–2005). 
14. Znaczenie pontyfikatu Jana Pawła II. 
15. Węzłowe  zagadnienia  w  encyklikach,  adhortacjach  i  listach  apostol-

skich. 

16. Podróże zagraniczne. 
17. Pielgrzymki do Polski. 
18. Najważniejsze zagadnienia teologiczne poruszane przez papieża Jana 

Pawła II. 

Wymagania wstępne: 

Podstawowa wiedza o życiu i nauczaniu Jana Pawła II. 

Cele przedmiotu: 

Celem  zajęć  jest  zapoznanie  słuchaczy  z  życiem  i  działalnością  papieża 
Jana Pawła II. W pierwszej części zajęć zostanie omówiona biografia ks. 
Karola  Wojtyły  jako  kapłana,  wykładowcy,  biskupa,  arcybiskupa  kra-
kowskiego oraz papieża. Następnie zostanie przeprowadzona ogólna cha-
rakterystyka jego dzieł tzn. dokumentów duszpasterskiego nauczania oraz 
publikowane przez niego książki. W końcowej  fazie  wykładów zostanie 
omówiona  problematyka  społeczno-moralnego  nauczania  papieża  Jana 
Pawła II. 

Metody oceny: 

Egzamin. 

Spis zalecanych lektur: 

Borutka  T.,  Być  człowiekiem  sumienia.  Przemówienia  wygłoszone  pod-

czas pielgrzymki do diecezji i inne teksty papieża, t. IV, Kraków 2007. 

Borutka T., Nauczanie społeczne papieża Jana Pawła II, Kraków 1994. 
Borutka  T.,  Tylko  Chrystus  zaspokaja  nasze  pragnienie  prawdy,  piękna  

i szczęścia. Kazania i przemówienia, t. II, Kraków 2007. 

Borutka  T.,  Z  waszą  ziemią  związany  byłem  od  dzieciństwa….  Związki 

rodzinne,  turystyczne  i  pastoralne  z  diecezją  bielsko-żywiecką,  t.  I, 
Kraków 2007. 

Borutka  T.,  Życzę  błogosławieństwa  Bożego  we  wszystkim  i  dla  wszyst-

kich. Protokoły powizytacyjne i inne dokumenty, t. III, Kraków 2007. 

Jan Paweł II, niektóre encykliki, adhortacje i listy apostolskie.