1 

Wydajność 

matki-matki 

Wszystkie 

geny czyli 

Genotyp 

matki-matki 

Wszystkie 

geny czyli 

Genotyp 

matki-córki 

Wydajność 

matki-córki 

Wp
ły

w

 

śr

o

d

o

w

is

k

a

 

Wp
ły

w

 

śr

o

d

o

w

is

k

a

 

Rycina 3. Genetyczne i środowiskowe uwarunkowania cechy  ilościowej 

Zespół genów 

1 

Zespół genów 

2 

Zespół genów 

3 

Cecha 

składowa 1 

Cecha 

składowa 2 

Cecha 

składowa 3 

Fenotyp 

cechy 

ilościowej 

Śro
d

o

w

is

ko

 

G

e

n

o

ty

p

 c

e

ch

y 

ilo

śc

io

w

e

j 

QTL + markery 

• Genetyczne 
• Morfologiczne 
• Biochemiczne 

Wymienia się 128 zidentyfikowanych genów kandydatów QTL, 
znajdujących się w trzech regionach (

Sting 1, Sting 2, Sting 3,)

 

odpowiadających za agresywność/łagodność 

3 

Geny są jak zespól piłkarski - koadaptacja 

• Anemia sierpowata….. 

A 

– normalne krwinki 

     a 

– sierpowate krwinki 

 
AA- zdrowy;  Aa- zdrowy; aa-            

Polska 

  

AA- zdrowy; Aa 

– chory;   aa-            

Tybet 

 
AA -            ; Aa- zdrowy;  aa-             Afryka 
  

Rycina 2. Podstawowe typy rozkładu zmienności („S” oznacza  

g odchylenie 

standardowe

). W rozkładzie normalnym 58% wyników leży w odległości 1S, a 

95,8% w odległości 2S od średniej  

Cecha progowa 

58% 

2,1% 

2,1% 

Fenotyp 1. - zdrowy 

Fenotyp o. -chory 

Fenotyp 1 

Fenotyp 2 

Fenotyp 3 

5 

GEN-1  GEN-2  GEN-3 

GEN-4 

GE

N-5 

GE

N-6 

GEN-7 

GEN-8  GEN-9  GEN-10 

, 

Geny warunkujące 

cechę „A” 

Geny warunkujące 

cechę „B” 

Geny warunkujące jednocześnie

 

cechę „A” 

oraz 

cechę „B” 

, 

   
   

CECHA    „A” 

 

   
   

CECHA    „A” 

 

Geny 5, i 6. to geny  

warunkujące obie cechy. Prowadząc selekcję na cechę „A” 

odziaływujemy na geny 1, 2, 3, 5, i 6. W konsekwencji, poprzez geny 5, i 6, 
zmieniamy też cechę „B”. Właśnie z powodu wspólnych dla obu cech genów 5, i 6 
istnieje pomiędzy nimi korelacja genetyczna i za jej przyczyną możemy spodziewać 
się skorelowanej reakcji (zmian) cechy ”B” podczas selekcji prowadzonej na cechę 
„A”. 

Rycina 9. Zależności pomiędzy korelacjami fenotypowymi (r

p

) a 

genetycznymi (r

g

) i środowiskowymi (r

e

). h

2

 

– współczynnik odziedziczalności 

Genotyp 

cechy A 

Genotyp 

cechy B 

Fenotyp 

cechy A 

Fenotyp 

cechy B 

Oddziaływanie 

środowiska  

cecha A 

Oddziaływanie 

środowiska  

cecha B 

r

g 

r

p 

r

e 

h

2

 

h

2

 

7 

  Ocena 

GENY  

??? 

Umiejętności 

pszczelarza 

Pogoda 

Pożytki 

Dużo 

miodu 

Napszczelenie 

EXP- 4

-150

50

250

450

650

850

1050

CY

CN

  se;   for CY=172, for 

CN=147 V%;  for CY=109, for 

CN=64

Cau-4

Car-5

F1c-1

Un

Bl-7

F1c-2

Topic 1:   G X E:

           When we import the stranger bees we change 

environment not only for them but also for the native bees.  

Other bees are an important environmental factor 

–

 competition 

Examined trait was: bee abilities to competing 

• Konkurencyjność 

• Import pszczół kaukaskich 

Ilość miodu w warunkach konkurencji (CY) i przy jej braku (CN). 
Pszczoły z linii kraińskiej (Car-4), Buckfast (Bcf-4), kaukaskiej (Cau-
3) oraz dwu różnych populacji pszczoły środkowoeuropejskiej – 
„black” (Bl-5, Bl-6). 
  

widoczne 

STATYCZNE 

interakcje genetyczno-

środowiskowe

 

OPTYMALNA TEMPERATURA 

MAKSYMALNA TEMP 

Minimalna  TEMP 

Dynamiczne Interakcje  
GxE 
 

Selekcja na długość ogona 
W różnych temperaturach 

Chów broilerów na podłodze i w 

klatkach 

14 

GEN-1  GEN-2  GEN-3  GEN-4  GEN-5  GEN-6 

Geny zawsze warunkujące 
cechę. 

Geny warunkujące witalność i dobre 
wykorzystanie konkretnego środowiska 

Środowisko 1 

GEN-1  GEN-2  GEN-3  GEN-4  GEN-7  GEN-8 

Środowisko 2 

GEN-1  GEN-2  GEN-3  GEN-4  GEN-9  GEN-10  GEN-11  GEN-12  GEN-13  GEN-14  GEN-15  GEN-16 

Środowisko 3 

W każdym ze środowisk GEN-1, GEN-2, GEN-3 I GEN-4 są potrzebne aby dana cecha wystąpiła.  
 
 
Środowisko 3 różni się bardzo od środowisk 1 i 2.  Potrzeba aż ośmiu genów by się do niego 
zaadaptować i mieć wysoką wydajność.  
 
Najlepsze matki sprowadzone ze środowiska 3 do środowiska 1 albo środowiska 2 okażą się w 
nich fatalne. 

wartość hodowlana = wartość genetyczna + wartość biologiczna

  

Wartość biologiczna 
•Dobre czerwienie 
•Wysoka odporność 
•Żywotność, kondycja  
•Atrakcyjność dla pszczół 

Wartość genetyczna 
Wiernie dziedziczony  
zestaw genów warunkujący 
wysoką produkcyjność  

Wartość hodowlana 

matki 

wartość genetyczna niska i wartość biologiczna niska = beznadziejna matka 

wartość genetyczna niska a wartość biologiczna wysoka = niepożądane zało-  
żenia genetyczne będą rozprzestrzeniane – matka niebezpieczna dla hodowli   

wartość genetyczna wysoka a wartość biologiczna niska = dobre genetycznie 
matki będą odrzucane   

wartość genetyczna wysoka i wartość biologiczna wysoka = dobra i 
poszukiwana matka hodowlana 

? 

! 

Rycina 7