background image

GIEŁDA PATOMORFA

(sorki za błędy)

Wady rozwojowe zębów   691

Zmniejszona liczba zębow ( zwykle 3 trzonowe i gorne siekacze boczne)

Nieprawidłowy kształt zebow ( ząb w zębie – gorne siekacze )

Nieprawidłowe rozmiary zebow ( mniejsze i wieksze )

Przedwczesne wyrzynanie się zebow ( zesp. Nadnerczowo-plciowy )

Opóżnione wyrzynanie się zebow ( zmiany miejscowe- zaklinowanie się ; ogolne- zaburzenia 
hormonalne )

Zaburzenie wytwarzania szkliwa

o Dziedziczne ( żeby brunatne , kruche szkliwo , odpadajace )
o Niedziedziczne ( białawe plamy i ubytki )

 Nieprawidlowe odżywianie ( brak wapnia i fosforu )
 Zab hormonalne
 Krzywica
 Kiła ( żeby Hutchinsona )
 Plonica , ospa wietrzna

Zaburzenia wytwarzaia zebiny

o Dziedziczne ( nieprawidłowy lub niedokonany rozwój )
o Niedziedziczne  ( gnilec )

Szkliwiak 

709

Jest to nowotwór miejscowo złosliwy. Rzadko daje przerzuty. Wywodzi się z ameloblastow listewki zebowej . 
wystepuje w tylnej czesci żuchwy  w okolicy zebow trzonowych pomiedzy 30-50 r.z. rownie często u obu plci.
Radiologicznie widoczne jest w kosci ognisko lityczne. Morfologicznie wystepuje torbiel , na obwodzie naciek 
tk. Kostnej , wystepuje 8 podtypow najczesciej typ pecherzykowy i siateczkowy . ognska nabłonka 
przypominaja nadzad szkotworczy. Kom nowotworowe zawieraja  keratenocyty które ooczone sa warstwa 
lamininy. Wyrozniamy 3 typy szkliwiakow:

 Szkliwiak ojednokomorkowy
Wyst wylacznie w zuchwie , drugiej dekadzie zycia czesciej u mezczyzn , wymaga roznicowania z 
torbielakami szczeki i zuchwy
 Szkliwiak obwodowy

      Wyst w tk miekkich tylnej cz szczeki i żuchwy u dorosłych , sa mmiejagresywne niż szkliwiaki kosci

 Szkliwiak złośliwy
Guz o cechach ameboblastoma , kom nie wykazuja cech cytologicznej złosliwosci , daje przerzuty do w chł 
i pluc

Zator     73
Jest to poruszajaca się masa wewnatrznaczyniowa przesuwana przez krew z jednego miejsca anatomicznego do 
drugiego. Zatory dzielimy na:

 Skrzeplinowe – wyst najczesciej sa to fr zakrzepow wedrujace z krwia tetnicza lub zylna , mogą być 

zrodlem zatorow septycznych

 Płynne – z. Tłuszczowe ( wyst w naczyniach zylnych po złamaniach kosci urazac tk tłuszczowej, po 

oparzeniach)   z. z plynu owodniowego (wciagniecie plynu owodniowego do zyl macicy podczas 
porodu ) 

 litych fragmentow – krysztaly cholesterolu , grupa kom nowotworowych
 gazowe – najczesciej powietrze z kl piersiowej lub urazy miednicy mniejszej
 parazytami – schistosomoza

zatory mogą być tetnicze lub zylne, zylne powstaja w zylach powoduja najczesciej zatorowosc płucana , a 
tetnicze powstaja w lewym przedsionu lub komorze , aorcie i duzych naczyniach najczesciej zatykaja tetnice 
obwodowe.Czasem powstaja zatory skrzyżowane (paradosalne) – sa to zatory zylne które przedostaja się do 
krazenia tetniczego przez otwor owalny ubytek w przegrodzie lub przez inne polaczenie.

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

Apoptoza   16
Jest to wprowadzenie komorki na szkak prowadzacy do samodestrukcji bez procesu zapalnego.
Morfologicznie widoczne jest obkurczenie komorki , kondensacja chromatyny jadrowej , rozpad jadra i 
cytoplazmy z tworzeniem cialek apoptotycznych , i ich fagocytoza przez makrofagi bez wytworzenia r 
zapalnej. wyrozniamy : 

faze sygnalow wstepnych – brak hormonu , cz wzrostu , uszkodzenie komorki , przylaczenie TNF 

faza kontrolno-decyzyjna – kaspzy wykonawcze , Bcl-2 , regulaca mitochondriow

faza wykonawcza – kaspazy , transglutaminaza , DNAaze cytoplazmatyczna

faza uprzatania – fagocytowanie kom apaototycznych przez makrofagi bez r zapalnej

Włókniakowatość dziąseł    404
Jest rzadka choroba może wystepowac w postaci sporadycznej i rodzinnej. Dziedziczy się w sposób 
autosomalny dominujacy lub recesywny.wystepuje u osb mlodych najczesciej podczas wyrzynania się zebow 
ostatecznych.Sa to nieregularne nieostro odgraniczone zgrubienia dziasel powiekszajace się powoli powodujac 
trudnosci w jedzeniu i polykaniu oraz mowie. Zmiana może być pojedyncza lub wieloogniskowa. 
Mikroskopowo widoczna jest tk laczna włóknista z duza iloscia kolagenu wśród którego leza liczne fibroblasty.

Zębopochodna torbiel rogowaciejąca ( torbiel pierwotna )   708
Wystepuje rzadko zwykle na ramieniu lub kacie zuchwy , prowadzi do duzych ubytkow kostnych , rosnie 
powoli , duza skłonnosc do nawrotow . Może wchodzic w skład zesp Gorlina dziedziczony autosomalnie 
dominujaco. Ma charakterystyczny obraz mikroskopowy , wyscielona cienka warstwa nablonka 
wielowarstwowego plaskiego rogowaciejacego  o regularnej granicy , kom warstwy podstawnej ksztaltu 
kostkowego lub walcowatgo tworzaca wartwe o polisadowym ukladzie jader , w dodscielisku barak zmian 
zapalnych.

Sarkoidoza       670
Jest to choroba ul immunlogicznego o nieznanej etiologii , zajmuje najczesciej pluca , ukl chlonny , skore , 
galke oczna zmiany mogą wystapic w kazdym narzadzie. Wystepuja ziarniaki grozliczopodobne nieulegajaca 
martwicy serowatej zlokalizowane wokół naczyn, wystepuje najczesciej u rasy czarnej , wyst liczne zaburzenia 
imunologiczne: w plucach zwieksza się ilosc lif B , IL-2 , makrofagi sa zaktywowane , cytokiny powoduja r 
ziarniakowa czego nastepstwem jest włoknienie pluca , leczenie polega na podawaniu kortykoterapii.

 Ziarnina sarkoidalna zbudowana jest z komórek nabłonkowatych i olbrzymich typu Langhansa oraz 

limfocytów. Nie ulega ona martwicy, chociaż czasami w centrum ziarniniaka można stwierdzić niewielką jej 
ilość (jest to w porównaniu z gruźlicą różnica ilościowa). Gruzełki zazwyczaj wykazują tendencje do 
zlewania się w większe formy i ulegają włóknieniu oraz szkliwieniu. Na terenie gru-zełków czasami spotyka 
się uwapnione ciałka kon-choidalne, tzw. ciałka Schaumanna. Są to duże twory, średnicy 25 do 200 
mikronów, formowane głównie w cytoplazmie komórek Langhansa, a większe leżą pozakomórkowo. 
W komórkach Langhansa widoczne są też ciałka asteroidne będące wewnątrzkomórkowymi skupieniami 
mikrotu-buli, mikrofilamentów i centrioli. Ponadto w węzłach chłonnych stwierdza się często drobne, owalne 
twory, średnicy poniżej jednego mikrona, barwy żółtawej w preparatach barwionych HĘ, nazywane ciałkami 
Wasenberga-Hamazaki. Struktury te są złogami lipofuscyny, leżącymi pozakomórkowo lizosomami i ciałkami 
resztkowymi. Wymienione powyżej twory, częste w sarkoidozie, występują również, chociaż znacznie rzadziej, 
w innych procesach ziarniniakowych, np. gruźlicy. Rozpoznanie sarkoidozy nie może być oparte wyłącznie na 
badaniach morfologicznych wycinków pobranych bronchoskopowo ze zmian w ścianie oskrzeli (około 50% 
pozytywnych wyników), badań wycinka z płuca pobranego w torakoskopii lub zmienionego węzła chłonnego. 
Pomocne jest wykonanie testu skórnego Kveima-Siltzbacha, a także ocena w surowicy poziomu enzymu 
przekształcającego angiotensy-nę (ACE), zazwyczaj znacznie podwyższonego w tej chorobie. Ostateczna jednak 
ocena musi wynikać z całości obrazu klinicznego.

Ciążowa choroba Trofoblastyczna      1024

Zmiany te obejmują:

zaśniad groniasty

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

zaśniad groniasty inwazyjny

nabłoniak kosmówkowy

guz trofoblastyczny

Zaśniad graniasty- 

występuje obrzęk podścieliska kosmków łożyskowych i rozrost trofoblastu. Jest 

zmianą łagodną, ale w 1/40 przypadków zaśniad poprzedza występowanie nabłoniaka kosmówkowego.
jest dość częstym powikłaniem ciąży i zdarza się w jednym przypadku na 1000-2000 ciąż , może wy-
stępować w każdym wieku, ale najczęściej pojawia się u bardzo młodych kobiet, przed 20 r. życia i u 
starszych - w 40.-50. Objawy kliniczne w postaci krwawienia z macicy pojawiają się najczęściej w 
4.-5. miesiącu ciąży. Macica ma wówczas większe rozmiary, niż by to wynikało z wieku ciąży. Zaśniad 
groniasty jest spowodowany nieprawidłowym zapłodnieniem i nieprawidłową gametogenezą. Jądra ko-
mórek trofoblastu zawierają jedynie chromosomy ojcowskie (tzw. zaśniad androgenetyczny). Liczba 
chromosomów jest prawidłowa , W 85% stwierdza się 46,XX, w 15% - 46,XY , W około 2% zaśniadów 
kompletnych rozwija się choriocarcinoma. W zaśniadzie groniastym częściowym kario-typ jest 
triploidalny (np. 69,XXY) lub nawet te-traploidalny (92,XXXY). Makroskopowo w większości przy-
padków jama macicy jest wypełniona licznymi obrzękłymi kosmkami łożyskowymi przypominającymi 
winogrona o cienkiej przezroczystej skórce. Widoczne sa one w zwykle obfitych wyskrobinach z jamy 
macicy.może rozwinąć się w miejscu ciąży pozamacicznej.Stwierdzamy  dwie stałe cechy: znaczny obrzęk 
podścieliska kosmków z tworzeniem torbielowatych przestrzeni i rozrost syncytio- i cytrofoblastu. nie 
stwierdza się naczyń krwionośnych lub są one bardzo nieliczne. W zaśniadzie kompletnym niemal 
wszystkie kosmki sq obrzmiałe, a proliferacja trofoblastu ma charakter rozlany. Rozrastający się trofoblast 
otacza obrzęknięte kosmki łożyskowe. Komórki trofoblastu, szczególnie syncytiotrofoblastu, często 
wykazują duży polimorfizm W zaśniadzie częściowym tylko część kosmków wykazuje cechy obrzmienia, a 
niewielkiego stopnia proliferacja trofoblastu jest ogniskowa. W części kosmków zmian nie stwierdza 
się. Ponadto w materiale z wyskrobin w zaśniadzie częściowym można znaleźć fragmenty tkanek płodu, 
które nigdy nie występują w zaśniadzie kompletnym (z wyjątkiem ciąży bliźniaczej).
zaśniad groniasty inwazyjny -  jest .najczęściej zaśniadem kompletnym, w którym dochodzi do 
naciekania błony mięśniowej macicy lub naczyń krwionośnych jest wyrazem nadmiernej zdolności 
prawidłowego trofoblastu do inwazii podobnie jak w przypadku wrastania łożyska w ścianę 
macicy

.

Makroskopowo ściana macicy jest nieregularnie pogrubiała przez guz ze zmianami krwotocznymi 

wrastający w mięsień . Mikroskopowo mięsień macicy jest nacieczony przez obrzękłe kosmki łożyskowe z 
rozrostem cyto-i syncyłiołrofoblastu. Na skutek penetracji błony mięśniowej przez zaśniad, która 
najczęściej zatrzymuje się na błonie surowiczej, dochodzi do krwawień z dróg rodnych. Ponadto z 
powodu naciekania naczyń powstaja zatory trofoblastyczne, mózgu i rdzeniu kręgowym. Ogniska te nie 
rozrastają się podobnie do ognisk przerzutowych w przypadkach nowotworów złośliwych, ale ulega 
regresji. Ogniska te jednak mogą być przyczyng krwawien. Zdarza się też pęknięcie macicy z groźnym dla 
życia krwotokiem. W jajnikach stwierdza się objawy luteinizacji w związku z utrzymującym się 
podwyższonym poziomem hCG.
Nabłoniak kosmówkowy -

 jest nowotworem złośliwym (różnicującym się w kierunku komórek 

trofoblastu) o dużej agresywności i szybkim przebiegu Powstaje w trzonie macicy, 

Makroskopowo jest to guz miękki, najczęściej barwy ciemnoczerwonej z powodu wy-lewów krwotocznych, 
z jasnymi ogniskami odpowiadojącymi martwicy niedokrwiennej. Guz złatwo-ścia nacieka błonę mięśniową 
trzonu macicy i wykazuje szczególną inwazyjność w stosunku do naczyń krwionośnych. W utkaniu guza 
występują rozległe pola wylewów krwawych, martwicy, a także wtórny naciek zapalny. Niekiedy niemal 
cały guz ulega martwicy i z trudem można znaleźć zachowane fragmenty utkania nowotworowego, zwykle 
na obwodzie zmiany. Histologicznie guz zbudowany jest z komórek nowotworowych typu 
syncytiotrofoblastu i cytotrofoblastu. Najczęstszym objawem klinicznym jest nieprawidłowe krwawienie z 
macicy, niekiedy cuchnące upławy. Zazwyczaj w momencie rozpoznania ognista pierwotnego są już obecne 
przerzuty w płucach lub innych narządach.

 znaczne (i rosnące w czasie) podwyższeme poziomu hCG 

znacznie powyżej wartości spotykanych w zaśniadzie groniastym). 
Guz trofoblastyczny miejsca łożyskowego
 
naśladuje inwazję myometrium przez prawidłowy trofoblast w miejscu implantacji. Jest on najrzadziej 
spotykaną odmianą choroby trofoblastycznej, Guz ten rozwija się w 75% przypadków w następstwie pra-
widłowej ciąży Morfologia. Guz nacieka mięsień macicy i jest zmiana dość dobrze odgraniczonq lub może 
powodować rozlane powiększenie macicy. Głębokie nacieczenie mięśnia macicy może być przyczyna 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

perforacji.Mikroskopowo nowotwór zbudowany jest z komórek pośrednich trofoblastu. Sa to duże komórki o 
obfitej kwasochłonnej lub amfofilnej cytoplazmie i pleomorficznych, najczęściej pojedynczych jądrach. 
Komórki te rozproszone sa między włóknami mięśniowymi w postaci beleczek, gniazd lub nawet 
pojedynczo. W utkaniu guza nie stwierdza się cytotrofoblastu ani syn-cytiotrofoblastu, ani też kosmków 
łożyskowych. Komórki trofoblastyczne pośrednie wykazujq dodatni odczyn na obecność laktogenu 
łożyskowego ludzkiego (hPL) i jedynie słaby ogniskowy odczyn w części komórek na obecność ludzkiej 
gonadotropiny kosmówkowej (hCG). Najczęściej jest to nowotwór o inwazyjności lokalnej. 

Biobsja aspiracyjana cienkoigłowa    604
(BAC, punkcja) nazywa się metodę pobierania materiału komórkowego poprzez nakłucie guza cienką igłą 
(0,6-0,7 mm). jest rodzajem badania cytopatologicznego Dzięki zmniejszonej łączności, która cechuje 
utkanie tkankowe większości nowotworów, bez trudu aspiruje się (zasysa) do światła igły komórki z litych 
guzów rozrastających się w głębi tkanek. Biopsję cienkoigłową stosuje się do ustalenia rozpoznania 
wyczuwalnych i niewyczuwalnych guzów. W przypadku guzów niewyczuwalnych biopsję wykonuje się 
pod kontrolą badań topograficznych (obrazowych) np. tomografii komputerowej (TK), mammografii, 
scyntygrafii, ultrasonografii (USG). Jest to tzw. biopsja celowana (lub inaczej: selektywna, wybiórcza). Z 
pobranego materiału sporządza się najczęściej 2-4 rozmazów Drugim szkiełkiem podstawowym lub 
szkiełkiem nakrywkowym należy materiał delikatnie rozprowadzić po powierzchni, unikając jego 
zgniecenia lub rozmieszczenia na brzegach szkiełka.
Natychmiast po sporządzeniu preparatu należy go umieścić w płynie utrwalającym (>=70% alkoholu) na 
15-20 minut. Utrwalone preparaty barwi się hematoksyliną i eozyną lub metodą Papanicolaou.Można tez 
wykonać badania, które pomogą uściślić rozpoznanie np. badania immunocytochemiczne , molekularne...

Smierć nagła  / gwałtowna

     

SMIERC 

1. przerwanie zycia wszystkich narzadów i tkanek.
2. trwałe nieodwracalne zatrzymanie czynnosci zyciowych organizmu.
3. o smierci decyduje ustanie czynnosci 3 najwazniejszych układów: krazenia, oddechowego i CUN
4. ustanie któregos z tych układów powoduje szybkie zatrzymanie pozostałych
SMIERC NATURALNA - wskutek fizjologicznego starzenia sie ustroju lub choroby. Podział:
               1. POWOLNA - spowodowana długotrwała choroba
               2. NAGŁA - wystepuje niespodziewanie

SMIERC GWAŁTOWNA - zajmuje sie nia medycyna sadowa, zachodzi na skutek działania jakiegos 

urazu. (mechanicznego, chemicznego, termicznego, radiacyjnego ) Podział:

                1. NAGŁA - np. postrzał, powieszenie, zatrucie

          2. POWOLNA - w wyniku działania urazu - np. krwiak podtwardówkowy

       Skrobiawica          152
Jest spowodowana odkladaniem się bialka wloknikowego nazywanego amyloidem. Jest choroba 
wieloczynnikowa zw z ukl odpornosciowym. 

Amyloid AL. ( poch z lancuchow lekkich immunoglobulinlambda i kappa najczesciej wyst w 
chloniakach B-komorkowych , szpiczaku i dyskrazjach plazmatycznokomorkowych)

Amyloid AA  ( pochona bialek surowicy ostrej fazy prod w watrobie , jest najczescza amyloidoza 
wtorna przy przewleklych zapaleniach np. w RZS , grozlicy , chor lesniawskiego-Crohna , narkomani 
zazywajacy heroine , goraczka srodziemnomorska...)

Amyloid ATTR ( powst z transferyny char dla amyloidozy starczej )

Amyloid AB2m ( powst z beta – 2 – mikroglobuliny u chorych przewlekle dializowanych  , odklada się 
w ukl kostno-stawowym )

Amyloid AB ( powst w mozgu z APP odklada się w naczyniach mozgu i plytakach typowych w chor 
Alzheimera )

Amyloid A Cal ( powst z kolcytoniny w raku kom C tarczycy )

Amyloid AIAPP ( powst  w cukrzycy II z amyliny )

Amyloid AANF ( powst  w scianie przedsionkow serca z natriuretyny )

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

Tk impregnowane amyloidem sa sztywne  plastyczne maja szklisty wyglad , zmienia funkcje narzadow , 
zmniejsza on przepuszczalnosc blon w nerkach watrobie naczyniach nadnerczach , uciska kom miazszowe , 
prowadzi do niewydolnosci watroby nadnerczy serca.Dzielimy go na amyloidoze miejscowa , uogolniona na 
pierwotna i wtorna.Rozpoznanie opieramy na wycinku tk najczesciej z rectum i stwierdzeniu amyloidu 
( kongofilnosc , dwojlomnosc , r immnunohistochemiczne ). Zajete narzady sa wieksze bledsze plastycze o 
właściwości wosku , w nerkach-  klebuszki , sledziona – sledziona sagowata(miazga biala ) , sledzina szynkowa 
( miazga czerwona ) , Watroba – przestrzen Disego , Serce – rozlane pola zwloknien  , może zajmowac prawie 
wszystkie narzady.
Rak jezyka    699
 Rak płaskonablonkowy – stanowi 95% nowotworow  j ustnej , wyst na bocznej i dolnej cz jezyka . Czestosc 
wyst jest rozna w roznej cz swiata . Do czynnikow ryzyka naleza :tyton , alkhol , marihuana , HPV , UV , 
niedobor żelaza , przwelekle stany zapalne. Rak rosne w postaci uwypuklonego twardego bialawego 
zgrubienia, pozniej powstaje guz który ulegajac martwicy tworzy owrzodzenie o walowatych brzegach , wyst 
różny stopien zroznicowania , w podscielisku widac nacieki limfoytow , plazmocytow z domieszka 
eozynofilow, rak nacieka wertykalnie i horyzontalnie.

Liszaj płaski    1107
Przewlekla chor skory i bl sluzowych , manifestuje się obecnoscia wielobocznych czerwono-sinych wykwitow 
grudkowatych ze swiadem , patogeneza choroby nie jest znana ale wykazuje mechanizm autoimmunologiczny , 
wyst np. po przeszczepie szpiku , zmiany skorne ustepujac nie pozostawiaja blizn , wystepuja najczesciej na 
wew cz przedramion , ud , podudzi i okol plciowych , oraz j ustnej , wyrozniamy odmiany : przerosła , 
mieszana , zanikowa i pecherzowa .Obecne sa char zmiany w obrazie mikoskoowym na granicy skorno-
naskorkowej:obfity naciek z linfocytow i makrofagow , kom war podst z cechami zwyrodnienia  , martwicy i 
apoptozy  , widoczne sa cialka koloidowe , c.wlokienkowe , c.Civatte’go, wpuklenia miedzybrodawkowe 
naskorka przypominaja żeby pily , wyst nadmierne rogowacenie brak prawidlowej w podstawnej i 
przypodstawnej.

Torbiele ślinianek        733

Pseudotorbiel śluzowa 

 

   - niebolesna torbielowata zmiana nie wyscielona nablonkiem , powstaje w 

wyniku peknieci przewodu wyprowadzajacego wydz sluzowa i wydostania się jejj do innych tk , wyst 
najczesciej w gr slinowych mniejszych ( warga dolna ) lub sliniace podjezykowej(żabka) , 
mikroskopowo widoczne sa jeziorka sluzu otoczone przez ziarnie z duza iloscia makrofagow.

Torbiel śluzowa retencyjna 

 

 – wyscielona nablonkiem gruczolowym , powst w wyniku zatrzymanaia 

odplywu wydzieliny w zw z  mikroropniami slinianki lub zageszczeniem wydzieliny , najczesciej na 
sliniance przyusznej.

Torbiel limfocyto-nablonkowa ślinianki – (AIDS)  

 

 - torbielowate zmiany obustronne z powiekszeniem 

w chlonnych , spowodowana jest niedroznascia przewodow wyprowadzajacych , widoczna jest 
metaplazja plaskonablonkowa , torbiele wyscielone nablonkiem wielowarstwowym plaskim duzy 
naciek limfocytarny.

Czerniak  złośliwy      1121
Nowotwor skory roznicujacy bądź wywodzacy się z melanocytu , jeden z najzlosliwszych nowotworow 
czlowieka , może wystepowac w galce ocznej , j ustnej , przelyku odbycie  , jelicie pochwie opanach mozgu , 
może wystepowac jako zmiana pojedzyncza lub mnoga , wystepuje u osob o jasnej karnacji , ma zw ze 
sporadyczna ekspozycja na promieniowanie słoneczne , najczesciej wystepuje na skorze grzbietu i konczynach 
dolnych , czesciej u mezczyzn u ludzi w kazdym wieku , czynnikami ryzyka sa znamiana wrodzone , zesp 
znamion dysplastycznych , wystepuje na skorze zmienionej jak i na podlozu znamiaon ; w rozwoju wystepuja 
dwie fazy wzrostu: 1-pozioma (radialna) –rozrost wyst horyzontalnie w naskorku i w powiezchownej w skory 
wlasciwej ; 2-pionowa (wertykalna ) –po ok. 2 latach , mogą wystapic przerzuty,Postacie mikroskopowe 
czerniaka:

Plama soczewicowata złośliwa – na jej podlozu rozwija się czerniak , wyst nierownomierne ubarwienie 
, zazwyczaj na twarz u osob starszych , w wrastwie podstawnej naskorka widoczne sa liczne atypowe 
melanocyty o duzym polimorfizmie , w skrze wlasciwej obecne sa nacueki limfocytarne , 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

Czerniak szerzący się powierzchownie –najczestsza postac czerniaka , wystepuja atypowe melanocyty 
na calej grubosci naskorka , może być czerniakiem przedinwazyjnym, wyst na tlowiu i konczynach

Czerniak akralny –rozwija się na podlozy palm soczewicowatych, wyst na dloniach podeszwach i pod 
paznokciami, atypowe melanocyty w gornych w naskorkach o cechach rozrostu , 

Czerniak guzkowy – postac gladniego niebieskawo-czarno-brazowego guzka , brak cech wzrostu 
radialego , kom nowotworowe naciekaja podscielisko  , rosnie szybko , wystepuje w kazdym niejscu , 

Czerniak typu nablonkowokomorkowego ma duze komorki z duzymi jadrami , wyst wodniczki srodjadrowe , 
jadra o nierownym obrysie , kom wielojadrowe , duze ilosci melaniny nierownomiernie rozmieszczone , brak 
kohezji , wyrazna akt brzezna ,naciekanie naskorka na rozne jego poziomy , owrzodzenia , liczne mitozy , w 
roznicowaniu wykozystujemy immunocystochemie i obraz mikroskopowy , w prognozach oceniamy glebokosc 
naciekania stosujac skale Breslowa ( przez pomiar w mm nacieku ) i skale Clarka ( oparta o anatomiczna 
budowe skory 5-ciostopniowa ) im glebsze naciekanie ym wyzsze ryzyko smierci , ; najwazniejszymi cechami 
sa w rozpoznaniu:nieregularny zabkowany obrys , srednica >5mm , nierownomierne przebarwienia , asymetria 
zmniany , postepujacy wzrost obwodka zapalna , krwawienie i owrzodzenie ,daje przerzuty draga limfatyczna i 
poprzez krew oraz guzki satelitarne , wyrozniam 3 stadia kliniczne 1-guz pierwotny bez przerzutow ,2-czerniak 
z przerzutami do reg w chlonnych , 3-czerniak z objawami rozsianych przerzutow

Skutki rozrostu guzkowego gr krokowego                 962
 Najczesciej wystepuja zaburzenia w oddawaniu mozu ( czestomocz , dyzuria...) , zakazenie i zapalenie 
pecherza na skutek zalegania moczu , powstaja rozstrzenia i uchylki pecherza , może dojsc do calkowitego 
zatrzymania moczu i jego zastoju czego nastepstwem może byc , poszerzenie moczowodow , wodonercze , 
może rozwinac się odmiedniczkowe zap nerek oraz niewydolnosc nerek ,

Zawał       76
Jest to ogniskowa martwica spowodowana naglym przerwaniem doplywu lub odprowadzania krwi. Wiekszosc 
zawalow spowodowana jest zakrzepami i zatorami , zawaly dzielimy na zawaly:

Zawal bialy 

 

 wystepuje w zatkaniu tetnicy ( tet anatomicznie koncowe )litych narzadow takich jak serce , 

nerki, sledziona , obszar martwicy niedokrwiennej jest bledszy obrzerzony czrwonym rabkiem , naciek 
z limfocytow nazywamy rabkiem żółtym , 

Zawal czerwony 

 

 typowy dla zyl wystepuje w jelitach , jadrze , jajniku pluca ,  przysadka mozgowa , do 

zawalu dochodzi najczesciej podczas skretu narzadu i naglego zastoju zylnego niedotlenienia i martwicy 

Po zawale dochodzi do uprzatania zawalu (zaleznie od narzadu-blizna ,torbiel ) a martwica skrzepowa jest 
powodem r zapalnej .

Zawał mięśnia sercowego      489
Jest to ognisko martwicze miesnia wynikle z niedotlenienia , jest najczestrza przyczyna zgonu , czynnikami 
ryzyka sa :nadcisnienie , palenie papierosow , cukrzyca ,hiperproteinemia , najczesciej chor mrzczyzni 40-65 rz 
, objawami zawalu sa: silny piekacy bol za mostkiem , nie ustepuje w spoczynku ani po nitratach , we krwi 
pojawia się kinaza kreatyninowa wraz z dimerami M i B , pozniej pojawiaja się troponinu I i M , najczesciej 
miażdżyca naczyn wiencowych poprzez pekniecie plytki miazdzycowej doprowadza do powstania zakrzepu i 
niedokrwienia powstaje kw mlekowy , nastepuje utrata kurczliwosci m sercowego  , dochodzi do rozluznienia 
ukl miofibryli , zaniku glikogenu , obrzmienia str kom , trwajace 20-40 min niedokrwienie prowadzi do 
niedokrwiennej skrzepowej martwicy kom m sercowego-zawalu dochodzi do pekania bl komorkowych i 
smierci kardiomiocytow , zmiany zaleza od miejsca i rozleglosci zawalu , w obrazie histologicznym zmiany 
uwidaczniaja się dopiero po 8-12h , martwica skrzepowa powoduje zwyrodnienie wodniczkowe 
kardiomiocytow , po 2-3 dniach widac zapalenie , 5-10 uprzatanie , 2-4 tygodniach ziarnia , 4-8 tyg blizna po 
reperfuzji widoczne sa rozlegle wylewy krwawe , wyst martwica z wezlami skurczu (grube ,nieregularnie 
ulozone , poprzecznie przebiegajace silnie eozynofilne prazki) w zawale podwsierdziowym strefa martwicy jest 
ograniczona do 1/3 wew cz grubosci sciany lewej komory , powwiklania zawalu to:   zaburzenia kurczliwosci , 
zab rytmu , pekniecie m sercowego (sciana wolna , przegroda , m brodawkowaty ) , zap osierdzia  , dorzut 
zawalowy ,ekspansja zawalu , zakrzep przyscienny , tetniak komory...

Dysplazja łagodna sutka (choroba włóknisto-torbielowata)       k 506
 Nieprawidłowy układ tkanek sutka z których najważniejszymi komponentami są: 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

     epithelioplasia - rozrost nabłonka przewodów mlekowych
     adenoplasia - rozrost nabłonka gruczołów mlekowych
     fibroplasia - rozrost podścieliska łącznotkankowego
     cystoplasia - tworzenie torbieli (zwykle mnogich)
wystepuje przebudowa gruczolu obejmujaca zrab ( zwłoknienie i szkliwienie ) oraz przewody i gruczoly 
(rozrost nabłonka przewodów , rozszerzenie przewodów i tworzenie torbieli , rozrost gruczolow , metaplazja 
apokrynowa nabłonka torbieli, pola o budowie włókniakogruczolaka) . w zrebie mogą być zachowane zraziki , 
nieznaczny rozrost nabłonka przewodów i zrazików bez cech atypii, 

 

zmiana wyczuwalna jako guz ograniczony 

elastyczny czasem bolesny , należy go roznicowac z nootworem , zdarza się czasem pole gruczolistości 
stwardnieniowej twardsze, złożone z rozrosłych gruczołów i dość obfitego zrębu , zmiany mogą być wynikiem 
nieprawidłowej reakcji zrębu i gruczołów na zmianę stężenia estrogenów w cyklach miesiączkowych i w 
okresie okołomenopauzalnym , zmiany o nieznacznej atypii mogą prowadzic do przemiany zlosliwej.

Zanik    21
Jest to zmniejszenie obj kom  , tk narzadu czy calego ciala , może być fizjologiczny (grasica , jajniki , macica 
po menopauzie) lub patologiczny , zanikajace kom sa mniejsze b nastawione na katabolizm , zwiekszenie akt 
proteosomow , laczenie z ubikwityna , autofagocytoza , podczas zaniku mogą powstawac rozne subst które 
mogą zmieniac kolor tk(zanik brunatny –akumulacja lipofuscyny ) , zanik nie zawsze wiaze się ze 
zmniejszeniem wielkosci  narzadu

Zanik z braku czynnosci

 

  unieruchomiana konczyna staje się ciensza 

Zanik z ucisku 

 

  powiekszone tetnice mogą prowadzic do zaniku kosci , odcisk od obraczki

Zanik z niedozywienia  

 

 zmiany miazdzycowe mogą prowadzic do zaniku kardiomiacytow

Zanik z odnerwienia

 

   zanik miesni na skutek uszkodzenia nerwow

Zanik hormonalny

 

   brak ACTH prowadzi do zaniku kory nadnerczy

Zanik starczy

 

  ubytki np. kom mozgowych

Ziarnica złośliwa ( chłoniak Hodgkina )
Jest to chloniak z obecnoscia char kom Reed-Sternberga , choroba pierwotnie  zajmuje w chlonne , 
rozprzestrzenia się na  najablizsze w chlonne , rzadko zajmuje szpik i krew , sporadycznie rozsiewa się na CUN 
, skore i przew pokarmowy , kom nowotworowe sa znikoma cz nacieku ziarniczego a w wiekszosci to kom 
limfocytarne , naciek nie narusza torebki w chlonnych , mezczyzni choruja czesciej niż kobiety , etiologia nie 
jest do konca znana zw z EBV , kom nowotwrow poch od limf B do objawow naleza goraczka 38’C , poty 
nocne i spadek masu ciala o 10% trwajace ponad miesiac ,podstawa rozpoznania jest ocena morfologiczna 
wezla z zastosowaniem immunohistochemii , kom ziarnicy maja dobrze barwiaca się cytoplazme duze 
dwuplatowe jadro , komorki mogą być roznoksztaltne wyrozniamy typy LP-z przewaga lif , NS-zwloknieniem 
guzkowym , MC- o mieszanej komorkowosci tla , LD-z zanikiem limfocytow 

NS najczestszy typ zaiarnicy , wyst u mlodych doroslych , powstaja grube pasma kolagenu w wezlach 
guzki o roznej wielkosci, wyst kom lakularne , duzo lim T i granulocytow obojetnochlonnych 

MC najczesciej u dzieci i starszych , zw z EBV , duzo granuocytow kwasochlonnych

LD spotykany u nosicieli HIV , czest zajmuje szpik kostny ,

LR przypomina paragranuloma , daje liczne wznowy

Znamioa barwnikowe         1117
Jest to ograniczona zmiana skorna , wykazuja one znaczna roznorodnosc , sa to zwykle nowotwory lagodne , 
mogą być zmianami wrodzonymi jak i nabytymi , znamiona nabyte przechodza cykl rozwojowy czego koncem 
jest zanik znamienia , czernik zlosliwy zw jest ze zwiekszeniem liczby znamion 

Znamie barwnikowe nabyte zwykle zmiany dobrze odgraniczone o regularnym okraglym obrysie 
plaskie lub wypukle gladkie lub brodawkowate czasem owlosione o jednolitym zabarwieniu , malych 
rozmiarow , widoczny jest rozrost melanocytow rosnacych pojedynczo lub lub w gniazdach  , typowe 
znamie jest symetryczne , na przekroju maja ksztalt kopuly o podstawie prostej , melanocyty ulegaja 
dojrzewaniu , mikroskopowo widoczny jest linearny rozrost melanocytow w war podstawnej naskorka z 
hiperpigmentacja jest to pierwsza faza rozwoju znamion ; plama soczewicowata zwykla – mnogie 
dobrze ograniczone zmiany powstaja wskutek proliferacji melanocytow w warstwie podstawnej 
naskorka , wystepuja w kazdym wieku glownie na tlowiu , bl sluzowych j ustnej plamy soczewicowate 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

starcze i sloneczne – pojawiaja się na twarzy konczynach przy dzialaniu promieni slonecznych u ludzi 
po 40rz , 

Znanie barwnikowe łaczace lub brzezne gniazda melanocytow zlokalizowane w war podst naskorka 
na granicy ze skora , kom maja jasna cytoplazme z drobnymi ziarenkami melaniny , sa to niewielkie 
ciemno zabarwione plami może z nich rozwinac się czerniak

Znamie barwnikowe skorne  melanocyty znajduja się w skorze wlasciwej , dostrzegalne sa 
melanocyty wielojadrowe , sa wypukle i zwykle zlokalizowane na twarzy

Znamie barwnikowe złożone melanocyty sa w warstwie podstawnej naskorka i w skorze wlasciwej 

Znamie Suttona zwykle zmanie wokół którego pojawia się bialawa obwodka , samoistnie ustepuje , 
widoczny jest gesty naciek limfocytarny

Znamie Spitz

 

  jst znamieniem wrzecionowat-nablonkowatokomorkowym , wyst w mlodym wieku w 

postci pojedynczego wypuklego guzka barwy brazowej , na twarzy udach klatce ramionach , 
zbudowane z melanocytow typu nablonkowego o obfitj cytoplazmie ksztaltu owalego 
pecherzykowatym jadrem , gniazda melanocytow na granicy skorno naskorkowej oddzielone sa przez 
szczeliny , w askurku wyst hiperkeratoza i hipergranuloza , cialka Kamino

Znamie  błękitne 

 

 plaskie zleodgraniczone zmiany wyst na calej skorze i bl sluzowych , melanocyty 

rozrastaja się do glebszych w skory , w warstwie siateczkowatej skory dendrytyczne melanocyty , 
odmianami z.blekitnych sa: plama mongolska okolica krzyrzowo-ogonowa , znamie Oty w okol 
oczodolowej i na twarzy , znamie Ito na karku lub lopatce 

Znamie barwnikowe wrodzone

 

   gl na tlowiu o znacznych rozmiarach , rozrastaja się do glebokich w 

skory i glebiej

Zmanie barwnikowe dysplastyczne 

 

  ma nieregularny obrys nierownomierne zabarwienie bez ostrej 

granicy wymagaja roznicowania z czerniakiem , wiekszosc znamiaon ulega transformacji do czerniaka , 
sa to zmniany lagodne , na ogol znamiana zlozone , asymetrycznego rozrostu , wystepuje atypia duze 
jaderka, widoczne jest blaszkowate wloknienie 

Kiła   264
Przewlekla uogolniona chor weneryczna wywolana przez kretki blade , widoczny w mikroskopie z 
ciemnym polu widzenia lbu met immunofluorescencji , rezerwuarem kretka jest czlowiek chory na kile , 
kretki wystepuja w plynie ze zmiany pierwotnej , skornych na bl sluzowych a w kile drugorzedowej w 
wezlach chlonnych , wyrozniamy kile nabyta ( gl kontakt plciowy ) i kile wrodzona ( zakazenie przez 
lozysko ) , kretki namnazaja się w miejscu zakazenia wnikaja do regionalnych w chlonnych i do ukl 
krwionosnego zakazajac caly organizm , choroba trwa latami

Kiła nabyta jest choroba przewlekla wyrozniamy 3 okresy:

 Kiła pierwotna ( I rzędowa ) ujawnia się po 3 tyg od zakazenia w postaci 

niebolesnego wrzodu twardego- objaw pierwotny ( pracie , pochwa , odbyt...–
owrzodzenie w cz srodkowej  o twardym walowatym brzegu z saczaca się wydzielina 
z licznymi kretkami , naciek z kom plazmatycznych , vasculitis leutica , sciana 
naczyn nacieczona przez limfocyty) , okoliczne w chlonne ulegaja powiekszeniu 
(obraz zapalenia z nacieliem limf), sa bezbolesne i twarde  , pozostawiaja zaciagniete 
blizny , ujawniaja się dodatnie odczyny kilowe , czasem nie wystepuje objaw 
pierwotny

 Kiła drugorzędowa wystepuje od 9-10 tyg od zakazenia do ok. 2 lat , wyst objawy 

nastepstwa posocznicy kretkowej: wysypka kilowa ns skorze i bl sluzowych (osotka 
skory-plamiste wykwity ciemnobrunatne mogą pozostawic –kilowe plamy bielacze 
lub kilowe plackowate wylysienie; osotka bl sluzowych- bialawe 
niebieskoopalizujace plamy), poprzedzona bolami glowy , stawow  , powiekszeniem 
w chlonnych , migdalkow , wystepuja klykciny plaskie ( plaskie brodawkowate 
wykwity z saczaca się wydzielina) które sa niezwykle zakazne w okol narz 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

plciowych i odbytu , powiekszone w chlonne (hiperplazja grudkowa ) ,pozniej może 
się rozpoczac okr kily utajonej poznej

 Kiła trzeciorzedowa wieloletni przebieg  ze zmianami destrukcyjnymi w narzadach 

( aorta, OUN ,watroba ,jadra , kosci , pluca) , kila sercowo-naczyniowa wyst kilowe 
zap aorty ( zaroistowe zap naczyn odzywczych aorty oraz zamkniecie ich swiatla , 
martwica wloknienie , bl srodkowa zastapiona tk wloknisto-bliznowata , scienczenie 
aorty  co prowadzi do tetniaka workowatego lub rozwarstwiajacego , wyst 
niedomykalnosc ujscia tetniczego lewego , kilowe zap naczyn wiencowych ,kilowe 
srodmiazszowe zap m sercowego, kila osrodkowego ukl nerwowego uszkodzenie 
opon i kory mozgu , rdzenia kregowego i nerwow czaszkowych , utrata aksonow i 
oslonek mielinowych , utrata odruchow i czucia glebokiego, porazenie postepujace 
zmiany w korze mozgowej , utrata neuronow , z glejoza , kilowe zap opon miekkich , 
wiad rdzenia , otepienie , kilak pojedyncze lub mnogie guzy , ogniska martwicy 
koagulacyjnej otoczone ziarnina , na zew tk wloknista z obfitym naciekiem kom 
plazmatycznych wystepuja w skorze i roznych narzadach

Kiła wrodzona plod ulega zakazeniu od matki w okr kily pierwszo lub drugorzedowej , plod zaraza 
się w 5 miesiacu ciazy , lozysko kilowe ma wieksza objetosc spoistosc i przerost kosmkow , char 
zmniany dla zapalenia kilowego , plod może obumrzec , kila wrodzona wczesna ujawnia się do 2 
rz , w skorze wystepuje osotka z char pecherzyca kilowa na dloniach i stopach , powstaja zajady na 
ustach , sapka ,  narzadach zapalenie wytworcze ( nerki , nadnercze , trzustce sledzionie sercu ) , 
rozrost tk lacznej prowadzi do marskosci kilowej watroby , wystepuja w niej kilaki prosowate , w 
plucach zap blade ploc , miedzy nasadami kosci dlugich wyst kilowe zap chrzestno-kostne, wyst nos 
siodelkowaty , w garsicy wyst ropnie Dubois’a , kila wrodzona pozna ok. 4-14 r.z , wyst kilowe zap 
okostnej roznorodne znieksztalcenia , wyst czaszka kwadratowa , szablaste podudzia , pogrubieie 
obojczykow , triada Hutchinsona ( beczkowaty ksztalt siekaczy , zapalenie miazszowe rogowki , 
gluchota blednikowa ) , kilowe przelekle zap opon miekkich mozgu , zanik nerwu wzrokowego , 
blizny Parota

Wrzodziejace zapalenie jelita grubego ( colitis ulcerosa )             797
Etioplogia choroby nie jest wyjasniona zw jest z ukl immunologicznym, choroba obejmuje tylko jelito grube i 
tylko bl sluzaowa i podsluzowa , zmiany maja charakter ciagly , najczesciej dotyczy ludzi mlodych , zmiany 
zapalne sa rozlane , pow bl sluzowej jest zaczerwieniona , ziarnista , krucha , latwo krwawi , wystepuja roznej 
wielkosci owrzodzenia , tworza się polipy rzekome , obecny jest przewlekly naciek zapalny , granulocyty 
wnikaja do nablonka krypt tworzac mikroropnie co prowadzi do owrzodzen pokrytych trescia ropna , wystepuje 
podraznienie odbytu , biegunki z domieszka krwi , kurczowe bole brzucha , powiklaniami jest krwawienie , 
skrocenie jelita grubego i wieksze ryzyko raka , 

Nerka w cukrzycy        857
Cukrzyca uskadza wszystkie struktury nerki , najpowazniejsze zmiany sa w obrebie klebkow nerkowych , blona 
kapilar klebka ulega pogrubieniu , dochodzi do rozlanego spowodowane zwiekszeniem mezangium i 
pogrubieniem blon podstawnych , powoli rozwija się zespol nerczycowy , guzkowe stwardnienie klebkow 
nerkowych z kulistymi szklistymi twormi  w mezangium klebka , w tetnicach nerkowych stwierdza się 
miazdzyce ,szkliste zmiany w tetniczce doprowadzajacej i odprowadzajacej , wystepuje martwica brodawek 
nerkowych , bialkomocz , powstania duzej marskiej nerki 

Nowotwory gleju         1292

Gwiaździak zawiera kom astrocyto podobne gwiazdziak wlokienkowy wyst w mozdzku u dzieci , nerwie 
wzrokowym , podwzgorzu , tworza torbiele , tk nowotworowa jest sloniowata galaretowata , brak wyraznej 
granicy miedzy tk zdrowa , wylewy krwawe nadaja pstry wyglad , male cialo kom z jadrem o rozproszonej 
chromatynie , utkanie guza jest luzne , gwiazdziak wlosowatowypustkowy  w roznych lokalizacjach , jest dosc 
spoisty i dobrze odgraniczony od otoczenia , kom gleju gwiazdzistego maja dlugie wypustki  , 
żóltakogwiazdziak pleomorficzny zbudowany z mieszanych kom  , kom zawieraja duze wakuole wypelnione 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

lipidami , guzy sa dobrze odgraniczone od otoczenia , wyst u dzieci , gwiazdziak podwysciolkowy 
olbrzymiokomorkowy dobrze odgraniczony od otoczenia , utkanie sklada się z duzych zaokraglonych 
komorek , często wystepuje w swietle komory 
Skąpodrzewiak wywodzi się z makrogleju , guzy rozwijaja się gl w istocie bialej naciekajac istote szara , wyst 
zwiekszenie liczby oligocytow , sklada się z kom okraglych z okraglym jadrem o gestej cytoplazmie , wyst 
okolojadrowe halonaczynia krwionosne maja char dychotoniczny , wywoluja napady padaczkowe 
skapodrzewiak zlosliwy analastyczny duze zageszczenie kom , tw klebuszki naczyniowe , liczne figury 
podzialowe z martwica
Wyściółczak wywodzi się z wysciolki komor , mogą wnikac do swiatla komor , maja tendencje do sklejania , 
rozwijaja się u dzieci , posiada kom o bardzo roznym jadrze z ziarnista chromatyna jadrowa o gestym ulozeniu , 
ma tendencje do tw promienistych ukl , wysciolczak brodawkowaty tw ukl brodawkowe , wysciolczak 
jasnokomorkowy jasne kom o jasnej cytoplazmie , wysciolczak sluzakowato-brodawkowaty wyst w rdzeniu , 
wysciolczak zlosliwy brak promienistych formacji ,
Glejaki  mieszane utkanie jest mieszane , skl się z kom astro- i oligocytopodobnych , char jadro o drobnej 
chromatynie , z halo , 
Gabczak wielopostaciowy wywodzi się z pnia astrocytarnego , w barwieniu wyst mozaika barw , guz ma 
zmienna konsystencje ,  czasem nacieka sklepienie czaski , tworzy torbiele wypelnione obficie plynem , ma 
kom o dziwacznych ksztaltach  , widoczne sa liczne proliferujace naczynia , komorki tworza palisady , 
najbardzie zlosliwa postac glejaka
Rdzeniak najczesciej wyst w mozdzku w robaku , wyst u dzieci , powoduje zszazenie opon miekkich , ma 
ciemnoczerwona galaretowata konsystencje , ma geste utkanie kom , posiada pseudorozety i ukl palisadowy , 
odmiany to rdzeniakomiesak  oraz rdzeniak barwnikowy 

Kardiomiopatia przerostowa     501
Jest to ogniskowy przerost cz przegrody miedzykomorowej lub calego m komory lewej , char się znacznym 
przerostem m komory lewej z jej nieprawidlowym napelnianiem w rozkurczu lub srodskorczowym 
zamknieciem drogi odplywu z pozostawieniem gradientu cisnien , nastepuje zmniejszenie objetosci kom lewej 
ale frakcja wyrzutowa jest podwyzszona  , wyst wzrost cisnienia zylnego w krazeniu plucnym i dusznosc , 
Utyrudniony jest przeplym wiencowy , wystepuja objawy ChNS , wyst migotanie przedsionkow zw z tworz 
zakrzepow przysciennych , może wystapic infekcyjne zap wsierdzia , arytmia komorowa i nagla smierc 
sercowa , wyst znaczne zgrubienie m sercowego  najwiecej w obrebie gornej cz przegrody , zgrubienie 
wsierdzia , roztrzen komor , przeost miocytow o nieuporzadkowanym przebiegu z wloknieniem podscieliska , 
choroba ma podloze genetyczne z dzidziczeniem autosomalnym dominujacym , 

Zapalenie miesnia sercowego           496
Sa to procesy chorobowe w m sercowym o ogolnych cechach zapalenia prowadzacy do uszkodzenia 
kardiomiocytow , najwiecej jest zap o podlozu idiopatycznym , wywolane sa najczesciej przez wirusy 
( Coxackie , ECHO , grypa , WZW B ,CMV) , rozpoznanie stawiamy na podst biobsji emdomiokardialnej lub 
badaniu posmiertnym , stwierdzamy uszkodzenie wlokien miesniowych w kontakcie z naciekiem komorkowym 
( kryteria Dallas ) , wyst goraczka , dusznosc , klucie w kl piersiowej , zab rytmu , w infekcjach bakteryjnych  i 
grzybiczych  w chor z Lyme , zap blonicze , polekowe( alergiczne )metylodopa , sulfonamidy toxyczne aminy 
kaecholowe adriamycyna , w chorobach autoimmunizacyjnych goraczka reumatyczna , toczen ukladowy , zap 
skorno-miesniowe , ostre odrzucenie przeszczepu , nieznane sarkoidoza
Olbrzymiokomorkowe zap m sercowego szybko się rozwija powodujac szybka smierc, powoduje zastoinowa 
niewyd krazenia , miocyty z obfitym naciekiem , w sercu dominuje wloknienie

Rak gruczołu krokowego          964
Najczesciej jest to gruczolakorak, rozwija się w obwodowej cz gruczolu , wyst po 50rz , prawdopodobienstwo 
wystapienia rosnie z wiekiem , najczesciej jest to rak utajony nie dajacy objawow , jest najczestszym 
nowotworem u mezczyzn , na ryzyko ma wplyw dieta , podl genetyczne , za zmiane prekursorowa uwazamy 
wewnatrznablonkowa neoplazje stercza ( proliferacja kom nabl wydzielniczego cewek gruczolowych , 
polimorfizm  kom , zab architektoniki , zwiekszkona akt mitotyczna ) gruczolak inwazyjny powst 
wieloogniskowe twarde guzki zolto-bialawe , o roznym stopniu zroznicowaia , powiekszenie jadra  i obecnosc 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

duzych jaderek , cewki maja nieregularne obrysy , ulozone bezladnie , stpoien hist zlosliwosci wyznaczamy 
wtg systemu Gleasona ( stop architektonicznego zroznicowania z 5 stopniami , typ utkania ) , raka 
potwierdzamy biopsja , bad per rectum , met skopowymi , bad PSA, może naciekac okoliczne narzady , 
przerzuty daje do w chlonnych miednicy malej , kosci i pluc , watroby , kregoslupa , stadium zaawansowania 
okreslamy skala Whitmore’a

Nowotwory sutka      1035       dokoncz

Nowotwory nablonkowe 

Rak sutka nowotwor zlosliwy wywodzi się z nablonka koncowej jednostki przewodowo-zrazikowej , 
patogeneza ( cz genetyczne BRCA1 , nadmiar estrogenow , choroby proliferacyjne sutka , dlugosc okr 
rozrodczego , otylosc , antykoncepcja , promieniowanie jonizujace...) , wyst najczesciej w gornym zew 
kwadrancie piersi , skora może być nad guzem zaczerwieniona , ucieplona , naczynia chlonne 
wypelnione przez zatory

Rak nieinwazyjny kom nowotworowe rosna w nabl przew sutka lub wypelniaja pecherzyki 

gruczolowe i przewodziki koncowe zrazikow , ale brak naciekania podscieliska

 Rak srodprzewodowy jest to neoplazja srodnablonkowa , brak przezrutow
 Rak zrazikowy nieinwazyjny

Rak inwazyjny nacieka podscielisko , daje przerzuty , twardy guz o nieregularnych obrysach , 

ksztalty gwiazdkowatego , scisle zw z tk otaczajaca , powiezchnia przeklroju jest ziarnista , 

 Rak przweodowy inwazyjny 
 Rak zrazikowy inwazyjny
 Rak rdzeniasty sutka
 Rak cewkowy 
 Rak sluzotworczy
 Rak brodawkowaty
 Rak wydzielniczy
 Rak z metaplazja
 Rak Pageta

Brodawczak śródprzewodowy nowotw lagodny nablonka przewodow sutka , 

Brodawczakowatość kwitnaca brodawki lagodny nablonkowy guz , rosnie w przewodach 
wyprowadzajacych brodawki sutka

Nowotwory nienablonkowe

Mięsaki  wywodza się z podscieliska sutka , wyst rzadko , najcz angiosarcoma

Chłoniak złośliwy nieziarniczy rozlane chloniaki centroblastyczno-centrocytarne

Nowotwory nienablonkowe łagodne

Włókniako-gruczolak nowotwor lagodny , wywodzi się z srodzrazikowego podscieliska i nablonka , 
najczestszy nowotw lagodny sutka 

Guz liściasty wywodzi się z podscieliska okoloprzewodowego 

Zapalenie sutka      1028

Ostre ropne zapalenie sutka wyst we wczesnym okresie laktacji , spowodowane paciorkowcami lub 
grakowcami przenoszone przez noworodka , 

Okoloprzewodowe zapalenie sutka wyst u jobiet palacych , nablonek plaski rogowaciejacy zbyt 
gleboko tapetuje zatoki uchodzace do przewodow wyprowadzajacych brodawki  , dochodzi do zatkania 
i pekniecia sciany przwodow z nastepowym przewleklym i ziarniakowym zapaleniem , wyst bolesne 
zgrubienie pod otoczka brodawki z rumieniem 

Zapalenie plazmatycznokomorkowe sutka przewlekle zap , hiperplazja nablonka przweodow , naciek 
zapalny wyciek z brodawki sutkowej , wciagniecie brodawki , powiekszenie w chlonnych pachowych , 
guzowate zgrubienie ,

Roztrzenia przewodow wyprowadzajacych sutka zw z inwolucja sutka , wyst w 40-70rz , 
powtarzajacy się zolty wyciek z brodawki

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

Ziarniakowe zapalenie zrazikow sutka u kobiet rodzacych , 33rz , zap w odp na obecnosc antygenow 
obecnych w wydzielinie zrazika , czynnikiem ryzyka jest antykoncepcja – hiperplazja i zatkanie 
przewoidzikow , twarde guzowate zgrubienia tk sutka , w okol brodawkowej , zap ziarniakowe z kom 
nablonkowych , kom olbrzymie wielojadrowe

Grozlica sutka odosobniony guz o niereg obrysie , z obecnoscia martwicy serowatej , obecnosc przetok 
, wloknienie

Sarkoidoza sutka twardy guz o niereg obrysie , powiekszone wezly pachowe ,

Zapalenie silikonowe sutka nastepstwo powiekszenia piersi za pomoca silikonu , powstaje torebka 
wloknista , widoczne sa ogniskowe zwapnienia , przewlekly proces zapalny –ziarniak silikonowy sutka , 

Martwica tkanki tluszczowej sutka jest ograniczonym ogniskiem martwicy tak tlyszczowej sutka z 
obecnoscia przewleklego odczynu zapalnego wokół , przyczyna najczesciej jest radioterapia i zabiegi 
chirurgiczne , lub w wyniku urazu , u otylych kobiet , wyst maly bezbolesny twardy dobrze ograniczony 
guz , wyst ognisko krwotoczne i martwica rozplywna tk tluszczowej , zlogi hemosyderyny , sole wapnia 

Cechy morfologiuczne martwicy       14
Jest to ciag zmian wyst po smierci kom w zywym organizmie, postepujaca destrukcja enzymatyczna , 
denaturacja bialek , wywoluje reakcje zapalna
Martwica skrzepowa denaturacja bialek w obrzmialej kom , podzial jadra i organneli kom na drodze 
enzymatycznej , tk jest homogenna , eozynochlonna z niewidocznymi kom , martwica skrzepowa (zawal)
widoczne ksztalty kom w postaci kwasochlonnych kul , zahamowanie akt litycznej , najpierw sucha pozniej 
chlonie wode , martwica rozplywna (mozg ) calkowite rozmiekniecie się martwej tk w gesta kleista mase w 
skutek  enzymatycznego trawienia , może tw rope , jest powodowana przez bakterie i grzyby , martwica 
serowata typ martwicy skrzepowej w gruzlicy , kile , bialawe kruche masy , tk jest calkowicie amorficzna , 
homogenna , kwasochlonna , martwica enzymatyczna tk tluszczowej (tk okolotrzustkowa w ostrym zap 
trzustki)tk kredowobiala ,  tw się mydla sodowe i potsowe , wylewy krwawe i naciek zapalny , trawienie 
enzymatyczne , zgorzel gnicie tk na skutek bakterii beztlenowych , zgorzel sucha mumifikacja , tk pocz 
blada potem czerwona od siarczku zelaza , zgorzel wilgotna tk bez mozliwosci wysychania , zablokowanie 
odplywu krwi w skrecie jelita , zgorzel gazowa zawiera bakterie które produkuja gaz

Cechy morfologiczne komorek nowotworowych     162
Każdy nowotwor ma odmienny stopien zroznicowania , do cech ogolnych naleza; wzrost obj jadra , duzy 
polimorfizm , hiperchromazja jader , heterochromazja jader , nieregularny ksztalt i obrys , nieregularnie 
pogrubiala bl kom , duze jaderka , patologiczne mitozy , brak dobrze zorganizowanych struktur , anaplazja 
rozpoznanie nowotworu opiera się na konstelacji kilku z wymienionych cech

Zawał krwotoczny pluc          660
Dochodzi na skutek zatorow lub przy niewydolnosci serca lewgo , zazwyczaj sa mnogie i zlokalizowane  w 
platach dolnych , ma ksztalt piramidy skierowanej podstawa do oplucnej , wyst martwica skrzepowa 
elementow tk plucnej , rozlegle wylewy krwawe , po zawale powstaje blizna , mozw eyst kaszel , 
krwioplucie , bol w kl piersiowej , 

Zawal krwotoczny jelit 

332 k

Najczesciej w wyniku skretu jelit , dochodzi do zablokowania doplywu jaki i odplywu krwi ( ucisk naczyn 
krwionosnych kreski), wystepuje martwica , zawal może być pelnoscienny lub niepelnoscienny , obejmuje 
bl sluzowa miesniowa podsluzowa  , dochodzi do owrzodzen i latwo może dojsc do przebicia sciany jelita

Zatorowość płucna    75
Najczesciej jest spowodowana zatorem zylnym spowodowana skrzeplina , Podwójne ukrwienie tkanki 
płucnej powoduje, że zator płucny rzadko kończy się zawałem płuca , Najczęstszym źródłem zatorów są 
żylaki kończyn dolnych. , zablokowanie 60% przeplywu plucnego kobnczy się smiercia , wystepuja 
wybroczyny i wylewy krwawe  , wyst duszność i ból w klatce piersiowej, krwioplucie, kaszel, gorączka, 
sinica

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

Guz Wilmsa         417
Jest to nowotwor zlosliwy nerki , najczesciej u dziewczynek , miedzy 2-5rz , wyst zw jest z zesp 
genetycznymi: WAGR , Beckwith-Wiedemanna , Denys-Drasha , wyst guzy lity guz nerki , otoczony przez 
pseudotorebke , zbud jest z blasemy , niedojrzalych elemento nablonkowych , podscieliska , wyst 
niedojrzale klebuszki , wyst anaplazja ,odmianami nowotworu sa: nerczak torbielowaty i nerczak zarodowy 
torbielowaty czesciowo zroznicowany , czasem wyst postacie nefrogenne uwazane za zmiany 
przednowotworowe- nefroblastomatoza rozlana wieloogniskowa zmiana w niezmienionej tk nerkowej , 
Guz nacieka okoliczne tk , przerzuty powst droga nacz chlonnych do w chlonnych i krwionosna do pluc , 
watroby , kosci i mozgu , wyst obj bole brzucha , krwiomocz , goraczka , niedokrwistosc ,

Mukowiscydoza ( zwłóknienie torbielowate )       393
Wyst zaburzenie transporu jonowego gl jonow chlorkowych  przez blony kom nablonka gruczolow 
zewwydzielniczych ukl oddechowego , pokarmowego , plciowego , , które prowadzi do zwiekszenia 
lepkosci wydzielin z gruczolow i  niedroznosci ich przew wyprowadzajacych , klinicznie wyst nawracajace 
zap pluc z niewyd oodechowa , niweyd zewwydz trzustki , stolce tluszczowe , niedobor witamin , marskosc 
watroby , niedroznosc smolkowa jelit , nieplodnosc mezczyzn ,  chor jest dziedziczona autosomalnie 
recesywnie , wyst mutacja genu CF na chromosomie 7 , wyst wzrost stez chloru i sodu w pocie ,zawartosc 
wody w wydz sluzowej ulega zmniejszeniu , wyst zakazenie Pseudomonas , swiatlo oskrzelikow jest 
rozszezone i wypelnione lepkim sluzem , hiperplazja kom wydzielniczych , powstaje niedodma , 
wloknienie miazszu , nadcisnienie plucne i serce plucne , niedroznosc przewodow trzustkowych , 
wloknienie , utrudnienie wchlaniania wit A i trawienia tluszczy , w watrobie zamkniete sa kanaliki zolciowe 
przez wydzieline prowadzace do marskosci i kamicy zolciowej , wyst tez wloknienie slinianek , 
niedroznosc najadrza , chorzy umieraja w skutek niewydolnosci oddechowej

Obrzęk mozgu       1233
Może być nastepstwem kazdego stanu chor mozgu , dochodzi do patologicznego przesuniecia wody do tk 
mozgowej, uszkodzenie bariery krew-mozg prowadzi do obrzeku pochodzenia naczyniowego , obrzek 
cytotoksyczny gdzie woda gromadzi się wewkom w niedotlenieniu lub kwasicy , zwiekszone cisnienie 
powoduje uszkodzenie mozgu nastepuje wygladzenie powiezchni , poszerzenie i splaszczenie zakretow , 
wyst wglebienia i wklinowania , hipokamp do namiotu i pnia mozgu , migdalki mozdzku do otworu 
potylicznego wielkiego , uciskanie rdzenia przedluzonego stanowi zagrozenie zycia , może tez wystapic 
wodoglowie

Krwotok    66
Wydostanie się krwi na zew systemu sercowo-naczyniowego , krwotok sercowy rana , zawal , może dojsc 
do tamponady serca, krworok aortalny uraz , poszezenie scian , tetniak , chor nadcisnieniowa, krwotok 
tetniczy wypadki , krew jest zywoczerwona , wydostaje się pod duzym cisnieniem, krwotok wlosniczkowy 
powierzchowne sapanie krwi , uraz , niedobor wit C , skaza krwotoczna, krwotok zylny otlenowana krew , 
ciemnoniebieska , krwotok zewnetrzny poza obreb ciala, krwotok wew do jak  ciala , krwiak 

      Skutki

 

    wstrzas i smierc po utracie duzej ilosci krwi , powstawanie skrzepow , niedokrwistosc , uszkodzenie 

      tk np. w udarze mozgu , zoltaczka , stan zapalny , zatorowosc ...
      krwotok śródczaszkowy wywolane zlamaniem kosci czaszki , porodem kleszczowym , urazem mech , 
      niedotlenieniem , skaza krwotoczna , najczesciej wyst uszkodzenie namiotu lub sierpa mozgu z krwotokiem 
      podpajeczyniowkowym lub podtwardowkowym , krwotok prowadzi do zwiekszonego cisnienia   
      srodczaszkowego co może prowadzic do smierci

     Rozedma płuc        662
Jest to przewlekle poszerzenie oskrzelikow oddechowych I , II , III rzedu lub przewodow pecherzykowych i 
pecherzykow plucnych , wyrozniam 4 typy rozedmy: srodkowej cz  zrazika  ( poszerzenie oskrzelikow od I II 
III rzedu, bez zmian  przewodow pecherzykowych i pecherzykow plucnych,wyst w platach gornych i w 
szczytach, gl u palaczy) ,przegrodowa( wys w pecherzykach plucnych i przewodach pecherzykowych, wyst w 
gornych , podoplucnowych cz pluc ) , calego zrazika  ( wszystkie str obwodowo od oskrzelikow  koncowych, w 
dolnych platach pluc,niedobor antytrypsyny-1-alfa), nieregularna (  drobne fr miazszu plucnego)

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

Wystepuje najczesciej u palaczy , predyscynuje tez niedobor antyproteaz i nadprodukcji elastazy , pluca sa 
powiekszone o brzegach zaokraglonych , po ucisnieciu nie wraca do ksztaltu , wyst dusznosc , kaszel ,rozowa 
twarz lub sina , charakterystyczny oddech , smierc wyst z powodu serca plucnego
Rozedma wyrownawcza poserzenie str plucnych bez destrukcji , rozedma starcza brak uszkodzenia str 
powiekszenie przewodow pecherzykowych , splycenie pecherzykow plucnych, rozedma srodmiazszowa 
powst przy silnym kaszlu i respiratorze , powietrze dostaje się do lacznotkankowego zrebu pluca na skutek 
uszkodzenia 

Rak oskrzela       682
Najczesciej wyst w okolicy wneki pluca , wystepuja przerzuty na oplucna , worek osierdziowy , oraz odlegle 
przerzuty nadnercza , watroba , mozg , rak płaskonabłonkowy- wyst rogowacenie i mostki miedzykomorkowe 
, wyst w duzych oskrzelach; rak gruczolowy obwodow w plucu , u kobiet niepalacych , tw str gruczolowe i 
brodawkowate , prod sluz; rak oskrzelikowo-pecherzykowy zbud z kom walcowatych o niewielkiej atypii , nie 
niszczy zrebu pluca , prod sluz , rak anaplastyczny drobnokomorkowy najbardziej zlosliwy rak oskrzela , 
zbud z drobnych kom bez jadra o skapej cytoplazmie , posiada ziarnistosci neuroendokrynne produkuje 
hormony, kom szybko rosna i ulegaja martwicy, szybko daje przerzuty;rak anaplastyczny wielkokomorkowy 
prod sluz, jest rakiem mieszanym,wyst kaszel , krwioplucie , spadek wagi , goraczka

Nowotwory tk tłuszczowej    1191

     Niezlosliwe

Tłuszczak wyst ok40-60rzzajmuje tk podskorna okolicy grzbietu, karku , powlok brzucha, guz 
otoczony cienka torebka, zbud z kom tluszczowych o niewielkiej roznorodnosci , mogą być naczynia , 
zimowiak zbud z kom tk brunatnej wyst w okol karku, piankowate adipocyty, 

     Złośliwe

Tłuszczakomiesak wyst w rozmaitych wariantach o roznej bud histologicznej , wyst w przestrzeni 
pozaotrzewnowej i w posladkach , na konczynach , guzy wyraznie odgraniczone otoczone torebka , 
wyst guzki satelitarne , obecne sa kom kom typu lipoblastu w utkaniu

Tłuszczakomiesak dobrze zroznicowany niedojrzale lipoblasty , cechy wloknienia i szkliwienia 

Tluszczakomiesak śluzowaty wyst najczesciej , przypomina plodowa tk tluszczowa, rozrastajace się 
lipoblasty, reg cienkie naczynia , sluzowe podscielisko z duza iloscia glikozoaminoglikanow, sklonnosc 
do miejscowych nawrotow , przezrutuja do bl surowiczych

Tluszczak odroznicowany nisko zroznicowany miesak , daje przerzuty 

Tluszczakomiesak okraglokomorkowy rzadki , drobne jednorodne kom o pecherzykowatym jadrze 

Tluszczakomiesak wielopostaciowy olbrzymie lipoblasty, o olbrzymim ciemnym jadrze , w 
cytoplazmie kwasochlonne kuliste twory , liczne niereg rozrzucone olbrzymie lipoblasty z kroplami 
tluszczu

Gastritis chronica ( przewlekle zap żoładka )        321k
Trwa latami , wyst naciek bl sluzowej , wyst zanik gruczolow i metaplazja jelitowa , gruczoly dna zmieniaja się 
na gruczoly typu przedodzwiernikowe , do przyczyn naleza autoimmunizacja przeciwciala wobec kom 
okladzinowym zoladka , zakazenie Hellicobacter pylori wywolujac stan zapalny ,zwrotny przeplyw soku 
dwnastniczego i żółci , w sarkoidozie , grozlicy , chor Crohna , w sasiedztwie wrzodu

Język geograficzny   (zap wedrujace jezyka)      693
Zmiana o nieznanej etiologi ,wyst brak brodawek nitkowatych na grzbiecie jezyka , zaczerwieniona okolica , 
wyst akantoza z obecnoscia granulocytow obojetnochlonnych w nablonku , w gornych w nabl sa mikroropnie , 
a w podscielisku odczyn zapalny

Znamiona smierci

Niepewne-Brak tetna i oddychania ,bladosc powlok skornych ,oziebienie skory  ,
Pewne - plamy opadowe, stezenie posmiertne , plaska linia EEG

1. całkowita arefleksja
2. szerokie zrenice bez reakcji na swiatło

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

3. bezruch gałek ocznych
4. całkowita utrata swiadomosci, brak reakcji na bodzce zewnetrzne
5. stały bezdech
6. brak zmian w zapisie EKG przy uciskaniu gałek ocznych/zatoki szyjnej
7. brak reakcji gałek ocznych na kaloryczna próbe błednikowa
8. brak czynnosc elektrycznej mózgu (izoelektryczna linia EEG, niezmienna mimo stosowaniu bodzców 
dzwiekowych,swietlnych i termicznych), pomiar 2x na dobe po 30 min
9. plamy opadowe

Podzial sekcji zwłok
 s. z. NAUKOWO-LEKARSKA – u osob zmarlych z przyczyn chorobowych wykonywana przez lekarzy 
patomorfologow przeprowadzanej na zyczenie klinicysty lub celom szkoleniowym, stwierdzamy przyczyne 
zgonu , stwierdzenie poprawnosci leczenia , stwierdzenie choroby zasadniczej

Poddaje sie sekcji zwłoki osób, które:

1. zmarły w szpitalach/klinikach/karetkach - po 12h, nie jest potrzebna zgoda rodziny, jest potrzebna zgoda
    zmarłego(dotyczy tylko sekcji anatomopatologicznej), sprzeciw zmarłego nie jest brany pod uwage jesli:

smierc nastapiła z przyczyn nieznanych

zgon nastapił przed 12h od przyjecia do szpitala

2. jesli wymaga tego pobranie tkanek/narzadów, to mozna sekcje przeprowadzic wczesniej - pobiera sie 
    je na podstawie SMIERCI OSOBNICZEJ, decyduje o niej zespół neuroanestezjologiczny: lekarz 
    sadowy, neurolog i anestezjolog BEZ transplantologa
3. jesli wymagaja tego wzgledy publiczne/naukowe
4. w niektórych przypadkach (podejrzenie obecnosci zatoru powietrznego, smierci po przetoczeniu krwi,  
    zatrucia zw.chemicznymi, ch. Heinego-Medina) konieczne jest wczesniejsze (<12h) wykonanie sekcji zwło
5. jesli w trakcie sekcji, obducent stwierdzi, ze przyczyna zgonu mogło byc przestepstwo, to nalezy przerwac
    przeprowadzanie

 

sekcji i zawiadomic prokurature

s. z. SADOWO-LEKARSKA - słuzy poszukiwaniu przyczyny zgonu, gdy ta jest nieznana,u osob zmarluch 
smiercia gwaltowna, pozwala na ustalenie tozsamosci zwłok i stwierdzenie czy smierc nastapiła z przyczyn 
naturalnych

sekcje sadowo-lekarska przeprowadza sie gdy:

1. gdy zachodzi podejrzenie, ze zmarły one z przyczyn nienaturalnych
2. w przypadku smierci gwaltownej

       3. gdy nie ustalono tozsamosci zmarłej osoby
       4. zmarła nagle w nieznanych okolicznosciach
       5. jesli lekarz nie zarzadzi sekcji, a domaga sie jej rodzina - decyzje podejmuje prokurator

Metody przeprowadzania sekcji

1.  IN SITU - narzadów nie wycina sie, tylko bada sie je na miejscu ich anatomicznego połozenia
2.  IN TABULA - badanie narzadów wykonuje sie po ich wycieciu i wyjeciu ze zwłok
3.  sposób posredni - bada sie narzady poza zwłokami, ale w pewnych zespołach (blokach) - np.  
                                  mózg+mózdzek

zapalenie ropne

48

wysiek stanowi rope(gesty zoltawy plyn zaw liczne obumarle neutrofile i debris martwej tk, jest bogata w 
enzymy lityczne)  , powodowany jest przez bakterie ropotworcze, zap wloknikowo-ropne jest bogate w wysiek 
wloknikowo-ropny; ropień – nagromadzenie ropy wew narzadu , porien przewlekly ma torebke z tk wloknistej 
i ziarniakowej , nie goi się samoistnie i pekac i tw zatoki lub przetoki , ropniak – jest to nagromadzenie ropy w 
uprzednio już istniejacej jamie ,np. ropniak oplucnej, ropowica – jest to proces ropny toczacy się bez ostrych 
granic wyznaczonych przez ziarnine i tk wloknista zajmujacy rozne warstwy danego narzadu , np. zastrzał, 
zanokcica paznokciaRopnica jest rodzajem posocznicy, która prowadzi do powstania ropni przerzutowych i 
jest zazwyczaj wywołana przez gronkowce (lub inne bakterie ropotwórcze). W przeciwieństwie do ropnia, 

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl

background image

ropnica ma te same objawy, co posocznica. Sepsa, posocznica specyficznej reakcji organizmu na zakażenie, 
krazenie bakterii i jadow we krwi , przyczyną sepsy może być każdy drobnoustrój, Rozwija się uogólniona 
reakcja zapalna; czynność serca powyżej 90 uderzeń na minutę;temperatura ciała poniżej 36°C lub powyżej 
38°C;częstość oddechów spontanicznych powyżej 20 na minutę; liczba leukocytów we krwi poniżej 4000 
komórek w mm3 lub powyżej 12000 komórek w mm3; lub obecność ponad 10% niedojrzałych granulocytów 
obojętnochłonnych; pojawiają się objawy niewydolności określonych narządów i układów.

Zapalenie surowicze  48
Wyst wysiek surowiczy (jasny plyn podobny do osocza z niewielka liczba kom zapalnych), jest wstepna faza 
wiekszosci zapalen ,nitki wloknika , typowe dla zap wirusowych, zap stawu ,goi się bez trwalych nastepstw
Zap niezytowe jest to zap surowicze bl sluzowych z domieszka sluzu; zap włóknikowe wysiek bogaty w 
wloknik , char dla zap bakteryjnych , do wysieku mogą wrastac naczynia, rozrost tk lacznej ,powstaja 
zwloknienia i zrosty

Ropień mózgu    1252
Rozwija się w ciaglosci z zap zatok , zebow ,otwartych zlaman kosci czaszki, ropien jest oddzielony od mozgu 
torebka zbud z tk ziarniakowa przechodzac w tk laczna wloknista , na zwe torebki rozwija się glejoza 
odczynowa astrocytarna , mogą wyst ropnie przerzutowe(do mozdzku, lub z zap wsierdzia , siniczej wady serca 
wrodzonej) , ropniak podtwardowkowy nastepstwo gojenia zlamania otwartego k czaszki, oddziela opone od 
kosci , może dochodzic do zawalow mozgu jeśli objete sa naczynia, po ropniu pozostaje zgrubienie opony 
twardej zrosty; ropniak nadtwardowkowy wspolistnieje z zap szpiku kostnego 

Ziarniak grzybiasty     1141
Najczestszy pierwotny chloniak skory, wyst 50-90rz , char się proliferacja malych i sr limf T o pofaldowanych 
jadrach(kom Lutznera) wykazujacych epidermotropizm, tw wstegowate nacieki gornej w skory tw mikroropnie 
Pautriera, wyrozniamy: okres wstepny , naciekowy , naciekow guzkowatych; choroba jest o powolnym 
przebiegu ,zmiany wyst na tlowiu i konczynach ,uporczywy swiad, zmiany sa dobrze ograniczone i 
stwardniale ,może dojsc do zajecia narzadow , odmiany to: zwyrodnienie śluzowe mieszkow wlosowych , 
retikuloza pagetoidalna

Ściągnięte z 

http://groups.google.com/group/lekarski04?hl=pl


Document Outline