ElŜbieta Panasiuk 

 

 

 

 

Biała Podlaska, 25 listopada 2005 roku 

Nauczycielka języka polskiego 
Gimnazjum Publiczne 
ul. Warszawska 40, Biała Podlaska 
 
 

TEMAT: 

Indywidualizacja pracy z uczniem z dysleksja na lekcjach.  

 

 
Skoro dziecko z dysleksją nie uczy się w taki sposób, w jaki ty je uczysz, to czy nie moŜesz uczyć go w taki sposób, w 
jaki ono się uczy? 
 

Dr Harry T. Chasty, 
konsultant do spraw zdolności i trudności w uczeniu się 

 

Indywidualizacja procesu nauczania wiąŜe się m.in. z potrzebą prawidłowego przebiegu pracy z 
uczniem dyslektycznym na lekcjach w szkole. Kształcenie róŜnorodnych umiejętności wiąŜe się 
z  właściwie  zaplanowanym  przebiegiem  lekcji,  przygotowaniem  odpowiedniego  zestawu  ćwi-
czeń po to, aby umoŜliwić mu prawidłowy rozwój oraz skuteczne pokonywanie trudności. 

 

Dysfunkcje  rozwojowe  dziecka  dyslektycznego  stanowią  dla  nauczycieli  prawdziwe  wyzwanie. 
Trudności w selekcjonowaniu i gromadzeniu róŜnych źródeł informacji utrudniają właściwe ana-
lizowanie odpowiednich danych. Uczniowie mają kłopoty z czytaniem i analizowaniem tekstów, 
co wiąŜe się z zaburzeniami m.in. percepcji wzrokowej. Konieczne są takie metody pracy, które 
aktywizowałyby analizatory i doskonaliły poszczególne funkcje. Praca w grupie eliminuje trud-
ności  w  planowaniu,  działaniu  organizacyjnym.  Niemniej  waŜne  są  zaburzenia  orientacji  prze-
strzennej. Nie naleŜy ich lekcewaŜyć. Ich następstwem są m.in. trudności w rysowaniu oraz czy-
taniu i pisaniu. 

 

Uwzględniając wyŜej wymienione zaburzenia, które występują u naszych uczniów, przygotowa-
łam przykładowy konspekt z języka polskiego dla kl. I gimnazjum, wyszczególniając ćwiczenia, 
które w trakcie lekcji o przyimku moŜe wykonać uczeń dyslektyczny. 

 

Temat:

 Mały, ale waŜny... – przyimek 

 

Zało

Ŝ

enia metodyczne 

Cele ogólne:

 

•

 

poznawczy – zapoznanie z rodzajami przyimków, ich rolą w zdaniu, ze znaczeniem poję-
cia: „wyraŜenie przyimkowe”, ze sposobem tworzenia mapy myślowej, 

•

 

kształcący  –  kształcenie  umiejętności  wyróŜniania  przyimków  i  wyraŜeń  przyimkowych 
w  zdaniach,  tworzenia  przyimków  złoŜonych,  określania  znaczenia  związków  frazeolo-
gicznych, 

•

 

wychowawczy – estetyczne wykonanie zadań. 

Cele operacyjne: 

Uczeń dyslektyczny: 

•

 

analizuje odpowiednie dane oraz wysuwa określone wnioski adekwatne do pytania, 

•

 

ć

wiczy czytanie i pisanie, 

•

 

współpracuje z grupą i czuje się za nią odpowiedzialny, 

•

 

ć

wiczy spostrzegawczość i pamięć wzrokową, 

•

 

rozwija orientację w przestrzeni, 

•

 

kształci wraŜliwość ortograficzną, 

•

 

potrafi skorzystać ze słownika frazeologicznego. 

Metody pracy:

  

•

 

słowna, czynna,  

•

 

oglądowa,  

•

 

mapa myślowa – aktywizująca metoda pracy z uczniem. 

Formy pracy:

  

•

 

indywidualna,  

•

 

grupowa,  

•

 

zbiorowa. 

Pomoce:  

•

 

E. Wierzbicka-Piotrkowska, Rozwinąć skrzydła: kl. I gimnazjum. Podręcznik do kształce-
nia językowego,  

•

 

flamastry,  

•

 

kredki,  

•

 

karton,  

•

 

serduszka wycięte z kolorowego samoprzylepnego papieru,  

•

 

kserokopie ćwiczeń dla uczniów do pracy samodzielnej. 

Przebieg zaj

ęć

 

1. Uczniowie odgadują kalambur – słowo, które jest częścią tematu lekcji – PRZYIMEK. 
Uczeń dyslektyczny wpisuje litery we właściwe miejsce. 
Mały, ale waŜny... – .............................. 
 
2. Praca w grupach z tekstem z podręcznika. 
Tekst I 
Przyimki to słowa odzwierciedlające przede wszystkim relacje przestrzenne i czasowe. Występu-
ją  w  tekście  tylko  razem  z  rzeczownikiem  lub  zaimkiem  rzeczownym,  tworząc  tzw.  wyraŜenia 
przyimkowe. Rzeczownikowi i zaimkowi przyimek narzuca określoną formę przypadka: przyim-
ki  „do”,  „od”,  „bez”  wymagają  dopełniacza,  np.  do  domu,  od  lat,  bez  ksiąŜki,  przyimek  „ku” 
wymaga celownika, np.  ku domowi, przyimki „na”, „o” łączą się z  miejscownikiem lub bierni-
kiem, np. na stole, o mieszkańcach, na spotkanie, o krok. 

 
Gr. I   Co odzwierciedlają przyimki? Właściwą odpowiedź podkreśl kolorem zielonym. 
 
Gr. II   Które wyrazy z tekstu I są przyimkami? Podkreśl je kolorem czerwonym. 
 
Tekst II 
JeŜeli dwa lub trzy przyimki stoją obok siebie, pisane są łącznie, np.: 
z + nad = znad 
z + za = zza 
po + nad = ponad 
po + między = pomiędzy 
JeŜeli w takim połączeniu pierwszym przyimkiem jest „z”, a następny rozpoczyna się spółgłoską 
bezdźwięczną, przyimek z zapisywany jest literą „s”, zgodnie z tym, jak go słyszymy, np.: 
z + po + między = spomiędzy 
z + po + nad = sponad 
 
Gr. III  Które  przyimki  z  tekstu  II  powstały  po  połączeniu  dwóch  lub  trzech  przyimków?  Pod-
kreśl je kolorem niebieskim. 
 
3.  Uczniowie  kończą  następujące  zdanie:  „Przyimki  są  waŜne,  poniewaŜ...”,  wykorzystując  za-
znaczone w tekście informacje. 
Uwaga! Nauczyciel wprowadza pojęcia: „przyimki proste” i „przyimki złoŜone”. 
 
4.  Uczniowie  na  serduszkach,  z  zaznaczonymi  na  nich  liniami,  wypisują  istotne  cechy  przyim-
ków (wykorzystanie odpowiedzi z ćw. 2.). Serduszka przyklejają na kartonie. 
 
5. Określ swoje połoŜenie, uŜywając jak największej liczby przyimków. 
 
6. Podkreśl przyimki, które ukryły się w podanych wyrazach.. 
 
a) oaza  

 

o, za 

b) ponadto 

 

po, nad 

c) przyczyna   

przy, na 

d) dolina 

 

do, na 

 
 
Ć

wiczenie 7 

 
Praca domowa 
Uzupełnij powiedzenia odpowiednimi przyimkami. Napisz, co oznaczają poniŜsze związki fraze-
ologiczne. Skorzystaj ze słownika frazeologicznego. 
 
a) Pisane palcem . . . . . . . wodzie.      

 

(o, na, w) 

b) Trzymać język . . . . .  . . zębami.    

(między, za, pod) 

c) Pogoda . . . . . . . . . .. psem.  

 

           (za, z, pod) 

d) Rzucić coś . . . . . .  ząb. 

 

 

          (pod, na, w)