I. 

Wstęp 

Twardość jest własnością materiału określaną jako odporność materiału na miejscowe 
odkształcenie trwałe wywołane działaniem obciążenia skupionego na małej powierzchni. 
Twardość oznaczana metodą wciskania kulki, jest to iloraz obciążenia kulki przez 
powierzchnię odcisku spowodowanego przez kulkę o średnicy 5 mm po określonym czasie 
działania tego obciążenia. Jest ona wyrażona w MPa [

 

  

 

]. 

 
Twardościomierz to szeroko rozpowszechniony, nieskomplikowany przyrząd służący do badań 
twardości. Walorami tych urządzeń są: prostota i szybkość pomiaru, nieniszczący charakter 
próby oraz możliwość orientacyjnego określenia na podstawie wskaźników twardości innych 
własności wytrzymałościowych. 
 
Polipropylen – polimer zbudowany  z merów o wzorze: –[CH2CH(CH3)]–. Otrzymuje się go 
w wyniku niskociśnieniowej polimeryzacji propylenu. Polipropylen jest jednym z dwóch, obok 
polietylenu, najczęściej stosowanych tworzyw sztucznych. Na przedmiotach produkowanych z 
tego tworzywa umieszcza się zwykle symbol PP. Jest węglowodorowym polimerem 
termoplastycznym, tzn. daje się wprowadzić w stan ciekły pod wpływem zwiększenia 
temperatury oraz z powrotem zestalić po jej obniżeniu, bez zmian własności chemicznych. 
 
Poliamid – polimer, który posiada wiązania amidowe -C(O)-NH- w swoich głównym 
łańcuchu. Poliamidy mają bardzo silną tendencję do krystalizacji dodatkowo wzmacnianą 
tworzeniem się wiązań wodorowych między atomem tlenu i azotu z dwóch różnych grup 
amidowych. Dzięki temu poliamidy są bardziej twarde i trudniej topliwe niż poliestry nie 
mówiąc już o polimerach winylowych. Z poliamidów produkuje się przede wszystkim włókna 
zwane nylonami i aramidami oraz tworzywa sztuczne o podwyższonej odporności 
mechanicznej nadające się np. do produkcji kół zębatych. 
 
ABS - Akrylonitrylo- Butadieno-Styren - tworzywo sztuczne otrzymywane w procesie 
polimeryzacji butadienu oraz kopolimeryzacji akrylonitrylu ze styrenem wraz z jednoczesnym 
szczepieniem powstałego kopolimeru na polibutadienie. 

 
II. 

Metoda pomiaru. 

Metodą Shore’a Badaną próbkę należy płynnie docisnąć do iglicy oporowej ustawionej 
prostopadle do próbki. Następnie wykonujemy kilka pomiarów i bierzemy uśredniony wynik. 
Twardość jest odwrotnie proporcjonalna do zagłębienia i oznaczana w umownych 
jednostkach twardości od 0 do 100. W tej metodzie jednostki twardości stosuje się trzy skale: 
A, C i D, gdzie A oznacza elastomery a D termoplasty. 
 
Metoda wgniatania kulki Próbkę należy umieścić na stoliku pomiarowym aby powierzchnia 
badana była prostopadła do kierunku obciążenia. Przyłożyć obciążenie wstępne F

0

= 9,8 N a 

następnie przyłożyć obciążenie pomiarowe F

m

 = 49,0; 132; 358; 961 N tak aby otrzymana 

wartość utrzymała się w zakresie 0,15 – 0,35 mm. Po wykonaniu kilku pomiarów policzyć 
średnią i podstawić do wzoru: 

    

 

  

 

  

  

 

    

(    )     

   

gdzie: 

 
H – twardość   

 

 

 

 

hr – zredukowana głębokość 0,25 
h – głębokość odcisku 
Fm – obciążenie pomiarowe