SCHEMAT PUNKTOWANIA ODPOWIEDZI –  POZIOM

ROZSZERZONY

Numer 
zadania

Punkty

Model odpowiedzi i schemat oceniania.

1

1

Za wybór odpowiedzi-1pkt.
B

2

1

Za prawidłowe wyjaśnienie-1pkt.
W środowisku lądowym wilgotność jest mała, bezpośredni kontakt
powierzchni wymiany gazowej z powietrzem spowodowałby ich
wysuszenie.

3

1

Za prawidłowo ustaloną zależność-1pkt.
Większa powierzchnia wymiany gazowej w stosunku do wielkości ciała
warunkuje szybszy metabolizm.

4

2

Za wybór reakcji – 1 pkt.

Przemianę kataboliczną przedstawia równanie reakcji nr 1. 

Za podanie argumentu – 1 pkt
np.

-

w procesie tym uwalniana jest energia

-

substrat jest związkiem wysokoenergetycznym, produkty związkami
niskoenergetycznymi

5

1

wpisanie wyrazów w odpowiednie miejsca 1 pkt 

6

2

1 F            2 P            3 P       4 F 
Za 2 prawidłowe odpowiedzi 1 pkt, Za 4 prawidłowe odpowiedzi 2 pkt

7

2

Glukoza, skrobia, glikogen, chityna, celuloza
1 pkt. za trzy prawidłowe uzupełnienia

8

1

1 pkt za wyjaśnienie
Błony cytoplazmatyczne mają podobną budowę (białkowo-lipidową) i
dlatego różne struktury błoniaste mogą łączyć się ze sobą.

9

1

ryby (33,3) i mięczaki (33,3)
Za odczytanie – 1pkt.

10

1

mięczaki, skorupiaki i szkarłupnie

1

   B

A

Za wymienienie – 1pkt

11

1

za przedstawienie wniosku – 1 pkt
np.

samice   mewy   siodłatej   zjadają   więcej   mięczaków   i   skorupiaków   niż
samce,   ponieważ   potrzebują   związków   wapnia   zawartych   w   szkieletach
zewnętrznych tych bezkręgowców do budowy skorupki jaja

12

2

Za dwa właściwe określenia poprawności zdań po-1pkt.
1-F, 2-P, 3-P, 4-F

13

3

1 pkt za podanie jednej funkcji

•

 Woda jest donorem elektronów dla chlorofilu(chlorofil powraca 

do stanu podstawowego) 1pkt

•  Dzięki kationom wodorowym H

+

 powstaje siła asymilacyjna 

NADPH 

+ H

+    

  1 pkt

•  Z wody powstaje tlen.  1 pkt

14

3

Prawidłowy wykres zależności  1pkt

Zaznaczenie właściwej temperatury optymalnej  1 pkt
Poprawny opis wykresu 1 pkt

15

1

7.1. Uczeni badali organizmy, u których występuje defekt lub brak danego
rodzaju kanału transportowego spowodowany np. mutacjami genów
kodujących białka kanału (1 pkt.)

16

2

 
1pkt za 3 przykłady 
Nieprawidłowe działanie kanałów wodnych może powodować: 
-upośledzenie zdolności nerek do zagęszczania moczu
-moczówkę prostą
-niektóre typy astmy     (1 pkt.)

1pkt za 3 przykłady 
Skutkami nieprawidłowego funkcjonowania kanałów jonowych są:
-zaburzenia rytmu serca
-napadowa ataksja
-padaczka
-lub miotonia
-lub mukowiscydoza              

2

o

C

17

1

1 pkt za wyjaśnienie
Wiedza o funkcjonowaniu kanałów transportowych w błonach
komórkowych będzie wykorzystana w leczeniu chorób, które są
następstwem nieprawidłowości transportu przez błony biologiczne 
(1 pkt.)

18

3

Za prawidłowo wskazany organizm – 1pkt.

Mewa zgromadzi największą ilość DDT

Za prawidłowe wyjaśnienie – 1pkt.

Mewa   jest   konsumentem   III   rzędu   –   stąd   największa   kumulacja
szkodliwych substancji.

lub

Substancje   szkodliwe   przenikają   do   organizmu   wraz   z   pożywieniem.
Zwierzęta   mają   mechanizmy   umożliwiające   usuwanie   trucizn,   ale
wydajność   tych   mechanizmów   jest   ograniczona   (zwierzę   pozbywa   się
mniej   trucizn,   niż   otrzymuje   z   pokarmem   co   prowadzi   do   kumulacji
szkodliwych substancji).

19

2

Za poprawne sformułowanie problemu badawczego- 1pkt.
Wpływ intensywności opadów na częstotliwość karmień. 
Za właściwe postawioną hipotezę –1pkt
Intensywność opadów ma wpływ na częstotliwość karmień.

20

2

1 pkt za podanie wniosku
Wniosek: Zmętnienie wody wapiennej wskazuje na obecność zwiększonej
ilości CO

2

 w powietrzu otaczającym kiełkujące nasiona.   

1 pkt za nazwanie procesu
Procesem metabolicznym odpowiedzialnym za zaistniałe zmiany jest
oddychanie kiełkujących nasion.

21

2

1 pkt za wybranie zlewki
Zlewka (A) zawiera sól fizjologiczną. 
1 pkt za uzasadnienie
Uzasadnienie: Erytrocyty umieszczone w tej zlewce nie zmieniają swojej
morfologii, nie kurczą się ani nie pęcznieją, czyli znajdują się w
środowisku izotonicznym. 
lub 
Ponieważ wypadkowy ruch cząsteczek wody między roztworem
zewnętrznym a wnętrzem komórki jest równy zeru. 

22

2

1 pkt za podanie roli mejozy u jednej grupy organizmów
W cyklu życiowym zwierząt mejoza prowadzi do powstania haploidalnych
gamet. (1 pkt.)
W cyklu życiowym roślin w wyniku mejozy powstają haploidalne spory.
(1 pkt.)

23

2

1 pkt za podanie genotypów
Genotypy myszy pokolenia F

1

: BbCc, Bbcc, bbcc, bbCc      

1 pkt za określenie fenotypów

Fenotypy  myszy   pokolenia   F

1

:   1:   2   :   1   (25%   myszy   o   barwie   sierści

3

czarnej, 50% o barwie białej, 25% myszy o barwie sierści brunatnej).

24

1

Genotypy myszy a barwie sierści czarnej: BBCC, BBCc, BbCC, BbCc

25

2

1 – F      2 – P        3 – F          4 – P
1 p. za dwie poprawne odpowiedzi.

26

1

1 pkt za schemat
Komórki
     ↓      izolacja mRNA
mRNA
     ↓     odwrotna transktryptaza, synteza cDNA
cDNA + wektor
     ↓
biblioteka cDNA

27

2

1 pkt za dwie wady
Wady:

1. brak pewności, czy poszukiwany gen znajdzie się w bibliotece

cDNA.

2. różne odcinki cDNA są w bibliotece prezentowane w różnych

ilościach kopii.   (1 p.)

1 pkt za dwie zalety
Zalety:

1. cDNA nie zawiera intronów i może być wykorzystany do produkcji

białka w komórkach bakterii.

2. każda cząsteczka cDNA zawiera jeden cały gen.   (1 p.)

28

1

1 pkt za wyjaśnienie

Prawdopodobieństwo,   że   poszukiwany   przez   nas   gen   znajdzie   się   w
bibliotece   cDNA   wzrasta   wtedy,   gdy   gen   ten   jest   czynny   w   wielu
komórkach lub określonych typach tkanek.

4