Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie dystonii mięśniowych toksyną botulinową 

 

 

1

 

1. Nazwa programu:  

LECZENIE DYSTONII MIĘŚNIOWYCH TOKSYNĄ BOTULINOWĄ  

•  2. Dziedzina medycyny:  

•  Neurologia.  

•  Rehabilitacja  

•  3. Dane dotyczące substancji czynnych finansowanych w ramach programu:  

1) nazwa substancji czynnej botulinum A toxin  

2) postać farmaceutyczna, dawka: fiolki a 500 j. i a 100 j. 

subst. sucha do przygotowania 

roztworu do wstrzyknięć  

3) dawkowanie: jak w tabeli poniżej  

 

Preparat toksyny botulinowej  

botulinum A toxin  

a 500j. (Dysport)  

botulinum A toxin  

a 100j. (Botox)  

Kręcz karku  

500 - 1000 j.m.  

100 - 200 j.m.  

Kurcz powiek  

100 - 250 j.m.  

20 - 50 j.m.  

Połowiczy kurcz twarzy  

50 - 125 j.m.  

10 - 25 j.m.  

Dystonia krtaniowa  

40 - 80 j.m.  

10 - 20 j.m.  

Częstość podawania leku zależy od stanu klinicznego pacjenta, maksymalnie 4 razy w ciągu 

roku.  Przelicznik Dysport / Botox wynosi: 1 j.m. Botox = 5 j.m. Dysport  

4. Opis problemu zdrowotnego  

•  G24.3 Kręcz karku  

•  G24.5 Kurcz powiek  

•  G24.4, G51.3 Połowiczy kurcz twarzy  

•  G24.8 Dystonia krtaniowa  

Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie dystonii mięśniowych toksyną botulinową 

 

 

2

Przebieg choroby.  

Dystonie mięśniowe są to zaburzenia ruchowe, charakteryzujące się występowaniem 

niezależnych od woli skurczów mięśniowych, powodujących mimowolne, niekontrolowane 

ruchy i ułożenia różnych części ciała. Zgodnie ze stanowiskiem Amerykańskiej Akademii 

Neurologii, stosowanie toksyny botulinowej w leczeniu dystonii ogniskowych (kurcz powiek, 

kręcz karku, dystonie krtaniowe) oraz połowiczego kurczu twarzy jest postępowaniem z 

wyboru. Ze względu na charakter objawów, dystonie w znacznym stopniu upośledzają 

sprawność dotkniętych nimi pacjentów, prowadząc często do inwalidztwa i izolacji 

społecznej.  

Rokowanie.  

Wiek jest najważniejszym czynnikiem prognostycznym w pierwotnej dystonii. 

Młodszy wiek zachorowania związany jest z większym prawdopodobieństwem wystąpienia 

ciężkiej uogólnionej dystonii. Późny początek choroby częściej jest związany z 

występowaniem dystonii ogniskowej  

5. Opis działania leku  

Toksyna botulinowa typu A jest egzotoksyną wytwarzaną przez laseczki Clostridium 

botulinum. Łączy się trwale z płytką nerwowo-mięśniową, poraża przewodnictwo nerwowo-

mięśniowe poprzez fragmentację białka SNAP-25 niezbędnego w procesie uwalniania 

acetylocholiny z zakończeń presynaptycznych.  

6. Zamierzony efekt terapeutyczny,  

Poprawa sprawności ruchowej pacjentów z dystonią mięśniową  

7. Kryteria włączenia do programu,  

 

• komplet badań diagnostycznych świadczących o przeprowadzeniu diagnostyki 

różnicowej i dokumentujących rozpoznanie choroby podstawowej;  

 

• w niektórych przypadkach uzasadniony jest wybór miejsca podania toksyny 

botulinowej przy pomocy badania EMG;  

Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie dystonii mięśniowych toksyną botulinową 

 

 

3

 

• wykluczenie ciąży;  

 

• wykluczenie myastenii gravis;  

 

• brak objawów uogólnionego zakażenia;  

 

• wykluczenie obecności stanu zapalnego w obrębie planowanego miejsca podania.  

8. Kryteria wykluczenia z programu,  

 

• nadwrażliwość na kompleks neurotoksyny lub którykolwiek ze składników leku;  

 

• powstanie oporności na lek;  

 

• stwierdzenie myastenii gravis;  

 

• objawy uogólnionego zakażenia;  

 

• zapalenie okolicy miejsca podania;  

 

• ciąża  

10. Monitorowanie wyników programu,  

Celem monitorowania wyników programu przewiduje się przekazywanie do Oddziału 

Wojewódzkiego Funduszu „Indywidualnej karty leczenia toksyną botulinową” o 

następującym wzorze:  

INDYWIDUALNA KARTA LECZENIA TOKSYNĄ BOTULINOWĄ  

Nazwa świadczeniodawcy  
PESEL pacjenta  
Wiek  
Waga  
rozpoznanie kliniczne  

zgoda pacjenta, który musi być poinformowany o możliwych działaniach niepożądanych toksyny botulinowej i 
ewentualnych powikłaniach terapii  
Data włączenia do leczenia  
Data badania EMG  

Programy Terapeutyczne 2007  

Leczenie dystonii mięśniowych toksyną botulinową 

 

 

4

iniekcje do innych grup mięśni według wskazań - ilość jednostek toksyny botulinowej miejsce: 
…………………. …………………. ………………….  

Łączna ilość jednostek na jedną sesję  

pacjent uczestniczy w programie rehabilitacyjnym finansowanym przez NFZ  

tak / nie  

ocena wyniku leczenia (stopień uzyskanej poprawy – w tym uzyskany zakres ruchów i nasilenie działań 
niepożądanych) – krótki opis.  

podpis i pieczęć lekarza wykonującego zabieg  

*niewłaściwe wykreślić  

11. Warunki Realizacji Programu:  

Warunki lokalowe oraz wyposażenie:  

• gabinet zabiegowy w poradni lub oddziale neurologii, oddziale rehabilitacji lub ośrodku 

rehabilitacji; oraz możliwość realizacji przez pododdział pediatryczny  

• pracownia EMG w jednostce macierzystej.  

Kwalifikacje personelu:  

•  co najmniej 2 lekarzy neurologów lub specjalistów rehabilitacji   

•  co najmniej 2 pielęgniarki  

•  sugerowana współpraca z psychologiem klinicznym