Hasła na literę D:

D'ARCY M

ARTIN

 C

YRILL

DÀI ZHÈN [taj czen]
DAK

ŠIÒÂCÂRA [dakszinaaciaara] lub DAKŠIÒÂMÂRGA

DALAJLAMA (tyb. t

â-la’i bla-ma [tale lama, wg dialektu płd.: dalaj lama], rgyal-ba rin-

po-che [gielła rimpoćhe], z mongolskiego tale lama)
DAMIANI P

IOTR

DANILEWSKI N

IKOŁAJ

 J

AKOWLEWICZ

DANTE ALIGHIERI
DÀO [tau] (z chiń. – droga; jap. michi, d÷)
DÀO’ĀN (Dào Ān) [tau an]
DÀOSHĒNG (Zhù Dàoshēng [czu tauszeng])
DARŚANA [darsiana] (sanskr. widzenie)
DARUMA-SHŪ [daruma-siu]
DARWIN C

HARLES

 R

OBERT

DARWINIZM
DASEIN (Da-Sein, Dass-sein)
DASEINSANALYSE (niem. Dasein – byt; Analyse – analiza)
DAUB K

AROL

DAUBERT J

OHANNES

DAUMER G

EORG

 F

RIEDRICH

DAVIDSON D

ONALD

 H

ERBERT

DAWID J

AN

 P

AWEŁ

 W

ŁADYSŁAW

DAWID Z DINANT (David de Dinanto)
DAWSON C

HRISTOPHER

DÀXUÉ (Dà Xué) [daksu]
D

ÂYÂNANDA SARASVATΠ(Swami Dayanand Saraswati, właśc. Mûla Śaókara)

DĄBROWSKI K

AZIMIERZ

DĄBRÓWKA JAN
DĄMBSKA I

ZYDORA

 H

ELENA

 M

ARIA

DÉ [te]
DE DICTO – DE RE
DE FACTO – DE IURE  (łac. de – z, od; factum – czynność, dzieło, fakt; ius – prawo, 
uprawnienie)
DE LA FORGE L

OUIS

DE MORGAN A

UGUSTUS

DE RAEYMAEKER L

OUIS

DE RUGGIERO G

UIDO

DE VRIES J

OSEPH

DE WULF M

AURICE

DEBOLSKI N

IKOŁAJ

 G

AWRIŁOWICZ

DECYZJA  (gr. 

προαιρεσις 

[proajresis], łac. electio – postanowienie)

DECYZJONIZM (łac. decisio – postanowienie, rozstrzygnięcie)
DEDUKCJA (łac. deductio – rozumowanie, dyskurs, wyprowadzenie)
DEDUKCJONIZM (łac. deductio – rozumowanie, dyskurs)
DEFINICJA
DEHUMANIZACJA
DEIFIKACJA
DEIZM

DEKADENCJA
DEKALOG (gr.  [dekálogos], od:   [deka lógoi])
DEKLARACJA POWSZECHNA PRAW CZŁOWIEKA ONZ (Powszechna Deklaracja 
Praw Człowieka)
DEKONSTRUKCJONIZM
DEL NOCE A

UGUSTO

DELEUZE G

ILLES

DEMATERIALIZACJA
DEMIURG (gr.  [demiourgós] – rękodzielnik, rzemieślnik)
DEMOKRACJA (gr.  [demokratía], od  [demos] – lud, obywatele;  
[kratos] – władza, rządy, siła)
DEMOKRYT (



 [Demókritos], Democritus) Z ABDERY

DEMONOLOGIA  (gr.    [dáimon]   –   duch,   bóstwo,   demon;    [logos]   – 
rozważanie, myśl, teoria)
DEMONY (gr.  [dáimon],  [daimónion] – duch, bóstwo)
DEMORALIZACJA
DEMPF A

LOIS

DENOTACJA
DEONTOLOGIA (gr.  [deon] – trzeba, powinno się;  [logos] –rozum, nauka)
DEONTOLOGIZM (gr. 



 

[deon] – trzeba, powinno się, 



 [logos] –rozum, nauka)

DEONTONOMIZM (gr. 



 

[deon] – trzeba, powinno się; 



 [nomos] – nakaz, prawo, 

przepis)
DEONTYCZNA LOGIKA (gr.  [deon] – trzeba, powinno się)
DERRIDA J

ACQUES

DESCARTES RENÉ → KARTEZJUSZ
DESCHAMPS M

ARIE

-L

ÉGER

DESCOQS P

EDRO

DESIDERIUM NATURALE
DESKRYPCJA (łac. descriptio – opis, wizerunek)
DESPOTYZM (gr.  [despotes] – pan, władca, właściciel)
DESSOIR M

AX

DESTUTT DE TRACY A

NTOINE

 L

OUIS

 C

LAUDE

DETERMINACJA
DETERMINIZM
DEUTINGER M

ARTIN

DEVA (

Âryadeva, Kâòadeva, Nîlanetra, Piógalanetra)

DEVAS

ÛRIVÂDIN [dewasuri-wadin], (Vâdideva Sûri, Vâdipravara – Wielki Mówca)

DEVOTIO MODERNA
DEWANTARA (Ki Hadjar Dewantara lub Dewantoro, właśc. Soeardi Soerjaningrat)
DEWEY J

OHN

DEZZA P

AOLO

DĘBICKI W

ŁADYSŁAW

 M

ICHAŁ

DGE-LUGS [geluk]
DHAMMAPADA (Ścieżka dharmy)
DHAMMAP

ÂLA [Dammapola] (Âcariya Dhammapâla)

DHAMMASA

ÓGAÒΠ(Wyliczenie zjawisk)

DH

ÂRAÒ (trzymanie, podtrzymywanie)

DHARMA  (nośnik,   podłoże,   podstawa,   norma;   od   sanskr.   dhrr  –   nieść,   utrzymywać, 
podtrzymywać)
DHARMAK

ÎRTI (Kîrti, tyb. Chos-kyi grags-pa [ćhögji dżakpa]

DHARMAP

ÂLA (chiń. Hùfǎ)

DHARMAR

ÂJÂDHVARIN [dharamaraadzia-adhvarin]

DHARMARAK

ŠA [dharmaraksza] (chiń. Făhù lub Zhù Făhù [czu fahu])

DHARMAŚ

ÂSTRA [dharmasiaastra] (sanskr. dharma – prawo[ść], śâstra – nauka)

DHARMAŚR

Π(Dharmaśrešþhin, chiń. Fǎshèng)

DHARMOTTARA (tyb. Chos-mchog [ćhöćhok])
DH

ÂTU (element, składnik)

DH

ÂTUKATH (Dyskusja o elementach)

DHY

ÂNA  [dhjaana] (pali: jhâna [dźhaana]; chiń. chanding [czhanting], channa [czhanna], 

jinglu [cinglu]; tyb. bsam gtan [samten]; jap. zenna – medytacja, kontemplacja)
DIÁ TÍ (gr. – dla-czego?; łac. propter quid – dzięki czemu?)
DIADA (gr.  [dyás],  [dyados], od:  [dyo] – dwa)
DIAGRAMY   W   LOGICE  (gr.  



  [diágramma]   –   rysunek,   plan,   figura,   coś 

oznaczonego liniami)
DIALEKTYKA (gr.   () [he dialektiké (techne)] – sztuka dyskutowania, 
od    [diálektos]   –   mowa,   dyskusja,    [dialégesthai]   –   rozmawiać, 
dyskutować, argumentować; łac. dialectica – sztuka rozumowania, logika)
DIALOG  (gr.  



  [diálogos];  



  [dialégein],  od  



  [diá]  –  przez,  za  sprawą, 

dzięki; 



 [légein] – mówić, twierdzić, myśleć)

DIALOGU FILOZOFIA
DIANOIA (gr.  – umysł, intelekt, myśl, sposób myślenia, rozsądek)
DIATRYBA (gr. 



 [diatribé])

DICTUM DE OMNI ET NULLO
DIDEROT D

ENIS

DIELS H

ERMANN

 A

LEXANDER

DIFFERENTIA SPECIFICA (różnica gatunkowa)
DIGAMBARA  (odziany   w   przestwór,   nagi;   od   sanskr.   diś   –   strona   świata,   przestwór, 
przestrzeń i ambara – szata, odzienie)
DIGN

ÂGA  (Diónâga  [dingnaaga],  Mahâdignâgârjuna  [mahaa-dignaaga-ardziuna],   tyb. 

Blo-gros brTan-pa [lodżö tenpa], chiń. Chenna [czhenna] lub Dayulongshu [tajülong szu], 
jap. Jinna [dzinna])
D

ÎKŠÂ [diikszaa]

DILTHEY W

ILHELM

DING AN SICH
DINGLER H

UGO

DIOGENES LAERTIOS (



 Diogenes Laërtius)

DIOGENES (



) Z APOLLONII

DIOGENES (



) Z SELEUCJI

DIOGENES Z SYNOPY (



 Diogenes)

DIONIZJOS (



 Dionysios, Dionysius) Z HERAKLEI

DIONIZY AREOPAGITA (Pseudo-Dionizy, 



, Dionysius)

DIONIZY KARTUZ (Dionysius Cartusiensis)
D

ÎPAÔKARA   ŚRÎJÑÂNA  [diipankara   śriidźniaana]   (Candragarbha  [ciandragarbha], 

At

îśa [atiisia], tyb. Jo-bo rJe [dziobo dzie], dPal-ldan A-ti-śa [pelden atisia])

DISPOSITIO (układ, podział, plan; od: disponere – rozmieścić, rozdzielić, ułożyć)
DISPUTATIO
DISTINCTIO
DŁUGOSZ (Dlugossius, Longinus) J

AN

DMOWSKI J

ÓZEF

 A

LOJZY

 (niekiedy mylnie: Jan)

DMOWSKI R

OMAN

DOBOSZYŃSKI A

DAM

 W

ŁADYSŁAW

DOBRO (gr.  [agathón], łac. bonum)
DOBRO WSPÓLNE (łac. bonum commune)
DOBRZAŃSKI J

AN

DOBSZEWICZ B

ENEDYKT

DOCTA IGNORANTIA (uczona, oświecona niewiedza)
DŌGEN (D

÷gen Kigen)

DOGMATYZM (gr. 



 [dogma])

DOKSA (gr.  – mniemanie, opinia, przekonanie, przypuszczenie, sąd)
DOKTRYNA  (łac.   doctrina  –  nauka,   umiejętność,   nauczanie,   od:   docere   –   uczyć, 
wykazywać, powiadamiać)
DOMINIK GUNDISALVI → GUNDISALVI
DOMINIK (Franciszek) DE SOTO
DOMINIK Z FLANDRII (Beaudouin Lottin)
DOMIŃCZAK S

TANISŁAW

DONAT J

OSEF

DONATI B

ENVENUTO

DONDEYNE A

LBERT

DǑNG ZHÒNGSHŪ [tung czungszu]
DÒNGSH

ÂN LIÁNGJIÈ [tungszen liangcie] (Liángqiè [liangćhie])

DORDA J

AN

DOSKONAŁOŚĆ (łac. perfectio – dokonanie, spełnienie; od perficere)
DOSTOJEWSKI F

IODOR

 M

ICHAJŁOWICZ

DOŚWIADCZENIE (łac. experientia; gr.  [empeiría])
DOŚWIADCZENIE RELIGIJNE
DOWGIRD A

NIOŁ

 

DOWODY NA ISTNIENIE BOGA
DOWODZENIE FAKTYCZNE  (gr.  [hoti]; łac.  demonstratio  quia – dowodzenie: że 
jest)  I WYJAŚNIAJĄCE  (gr.  [dioti]; łac. demonstratio propter quid – dowodzenie: 
dlaczego jest)
DOWÓD (gr. 



 [apódeiksis], 



 [logos], 



 [tekmérion]; łac. demonstratio, 

argumentatio, probatio)
DOZNAWANIE → ACTIO – PASIO
DOZYTEUSZ ([Dosítheos], Dositeos, Dostai)
DRAMAT (gr. 



 [drama])

DRASKI A

DAM

 J

ACEK

 (DRASCIUS)

DRA

ŠÞRR [drasztry]

DRAVYA [drawja]
DREWNOWSKI J

AN

 F

RANCISZEK

DRIESCH H

ANS

 A

DOLF

 E

DUARD

DRIYARKARA [Drijarkara] N

ICOLAUS

DROBISCH M

ORITZ

 W

ILHELM

DROYSEN J

OHAN

 G

USTAW

DRUIDYZM – (od celtyckiego: dru-vid – bardzo mądry)
DRZAZGA J

ÓZEF

DRZEWO PORFIRIUSZA (łac. arbor porphyriana, arbor Porphyrii)
DUALIZM (gr.  [dyás] – dwa, dwoistość; łac. dualis – podwójny)
DUCASSE C

OURT

 J

OHN

DUCH (gr.  [nous] oraz  [pneuma]; łac. animus, spiritus)
DUCH ŚWIĘTY (gr. 



  



 



 [to Hágion Pnéuma], łac. Spiritus Sanctus)

DUFRENNE M

IKEL

DUHAMEL J

EAN

 B

APTISTE

DUHEM P

IERRE

DU

ŸKHA  (pali:  dukkha;  cierpienie,   niewygoda,   uciążliwość,   przykrość,   smutek,   kłopot, 

trudność)
DÜHRING E

UGEN

 K

ARL

DUMMETT M

ICHAEL

 A

NTHONY

 E

ARDLEY

DUNS SZKOT J

AN

 (Duns Scotus Joannes)

DURAND Z SAINT-POURÇAIN (Durandus de Sancto Portiano)
DURANDELLUS
DURKHEIM É

MILE

DUSZA LUDZKA (gr.  [psyché], łac. anima)
DUSZA ŚWIATA (gr.     [he tou kósmou psyché]; łac. anima mundi)
DVAITA-VED

ÂNTA  [dwajta-wedaanta] (sanskr. dvaita – dwójnia; tattva-vâda –  doktryna 

prawdy)
DVAIT

ÂDVAITA-VEDÂNTA  [dwajtaadwajta-wedaanta]   (sanskr.   dvaitâdvaita   –   dwójnia 

[w] niedwójni)
DWORAK K

AZIMIERZ

DYFUZJONIZM (łac. diffusio, diffusum, diffundere – rozlanie się, rozprzestrzenianie)
DYGASIŃSKI A

DOLF

DYKTATURA
DYLEMAT (gr.  [dilémmatos])
DYNAMIS ( [dýnamis])
DYROFF A

DOLF

DYSKUSJA (łac. discussio – badanie, roztrząsanie)
DZIAŁANIE → ACTIO – PASIO
DZIEDUSZYCKI W

OJCIECH

DZIEJÓW FILOZOFIA
DZIELSKI M

IROSŁAW

DŻINIZM (sanskr. jaina-darśana, jaina-mata, ârhata-darśana)