5 grudnia 2013, Nahotko 
Temat : RDA 
RDA - Resource Description & Access : 
- Nowy, anglo-amerykaski standard katalogowania, który ma zastąpić dotychczas obowiązujące 
drugie wydanie Anglo-American Cataloguing Rules (AACR2) 
- Przetłumaczone dotychczas na 25 języków 
- Opracowany przez członków Joint Steering Committee (JSC) w którego skład wchodzą 
przedstawiciele USA, Kanady i Wielkiej Brytanii: 

  American Library Association 
  Australian Committee on Cataloguing 
  British LIbrary 
  Canadian Committe on Cataloguing 
  Chartered Institute of Library and Information Professionals (CILIP) (Irlandia, Szkocja, Wallia) 
  Library of Congress 

 
Czym jest RDA? 
RDA wykracza poza wcześniejsze zasady katalogowania - zawiera wytyczne dotyczące katalogowania 
zasobów elektronicznych, położono w nim również większy nacisk na pomoc użytkownikom w 
znalezieniu, zidentyfikowaniu, wybraniu i pozyskaniu informacji, których poszukują. 
RDA umożliwia także grupowanie rekordów bibliograficznych w celu prezentacji relacji pomiędzy 
dziełami i ich twórcami (podobnie jak w FRBR). Ta nowa, ważna cecha pozwalająca skuteczniej 
przekazać użytkownikom informacje o różnych wydaniach, tłumaczeniach lub fizycznych postaciach 
danego dzieła jest wyrazem postępu w rozwoju zasad katalogowania.  
RDA jest: 

o  zbiorem jednolitych zasad katalogowania obejmującym wszystkie typy dokumentów; 
o  Standardem katalogowania uwzględniającym potrzeby instytucji spoza sektora 

bibliotecznego; 

o  Standardem katalogowania przystosowanym do funkcjonowania w środowisku sieciowym 

 
Potrzeba zmian - dlaczego RDA? 

  dezaktualizacja zasad AACR2 (Anglo-American Cataloguing Rules) , brak spójności i przesadna 

rozbudowa; 

  Brak zgodności z modelami FRBR o FRAD; 
  nowe formy dokumentów; 
  rozwój technologii informacyjnych i ich rynków; 
  zmiana oczekiwań użytkowników wobec formy i funkcji katalogów bibliotecznych; 
  wiele standardów metadanych - RDA jako standard niezależny od formy prezentacji 

metadanych 

  potrzeba oparcia zasad katalogowania na stabilnych podstawach teoretycznych i modelach 

konceptualnych (FRBR, FRAD); 

  potrzeba standardu, który będzie "reprezentował podejście oparte na stałych zasadach i 

regułach katalogowania, a nie jak ma to miejsce w AACR2, bazował na opisie przypadków, 
problemów i sposobów ich rozwiązywania." 

 
 

Podstawa dla RDA 
Deklaracja Międzynarodowych Zasad Katalogowania (International Cataloguing Principles - ICP); 
aktualizaująca tzw. zasady paryskie stanowiące podstawę AACR; 
Funkcjonalne wymagania dla rekordów bibliograficznych (Functional Requirements for Bibliograhic 
Records -- FRBR ) i Funkcjonalne wymagania dla danych wzorcowych (Functional Requirement for 
Authority Data - FRAD), z którym do RDA przejęto modele konceptualne (jednostki, relacje, atrybuty) 
oraz typy zadań użytkowników. 
Międzynarodowy Standard Opisu Bibliograficznego (International Standard for Bibliographic 
Description - ISBD), który wyznacza jeden ze sposobów prezentacji danych opracowanych  zgodnie z 
RDA. 
 
RDA i FRBR: 



 

Struktura RDA zgodna z założeniami konceptualnych modeli FRBR i FRAD; 



 

Przejęcie słownictwa stosowanego w FRBR i FRAD; 



 

Konstruowanie zasad katalogowania wokół funkcji użytkownika; 



 

Core elements - zbiór elementów odpowiadających cechom i relacjom, którym w FRBR i 
FRAD przyznano wysoki priorytet.  

 
Budowa RDA 
37 rozdziałów w 10 sekcjach: 
1. rejestracja atrybutów materializacji i egzemplarza 
2. Rejestracja atrybutów dzieła i jego realizacji 
3. rejestracja atrybutów dzieła i jego realizacji 
itp. 
Wszystko to są jednostki FRBR! 
 
Istotne zmiany: 



 

Zniesienie "zasady trzech" (Wiele oznaczeń odpowiedzialności) 



 

"Bierz to, co widzisz" (Przyjmowanie błędnych form) 



 

Rezygnacja ze skrótów 



 

Źródła przejmowania danych 



 

Zastąpienie podpola $h w polu 245 (okreslenie typu dokumentu) polami 336- Content Type, 
337 - Media Type, 338 - Carrier Type 

 
Źródła przejmowania danych: 

  AACR wyznacza źródła przejmowania danych dla każdego typu dokumentów 
  RDA dzieli zasoby na trzy kategorie i wyznacza preferowana i alternatywne źródła 

przejmowania danych dla całych grup dokumentów: 

- jedna lub więcej stron, arkuszy, kart 
- Obrazy ruchome 
- Inne zasoby 

 
 
 
 

Krytyka RDA: 



 

Zasady RDA zostały sformułowane w sposób skomplikowany i niejednoznaczny; 



 

zasady RDA nie są łatwe w użyciu, zarówno w pracy jak i jako materiał szkoleniowy. 



 

RDA nie został przystosowany do użytku jako narzędzie online 



 

RDA nie jest w pełni kompatybilny z międzynarodowymi standardami