CO TO JEST WIATR? 

Do ró nych obszarów Ziemi dociera ró na ilo  promieniowania 

słonecznego. Jak wiemy, okolice równika nagrzewaj  si  o wiele 

bardziej ni  strefy okołobiegunowe. Gdy lekkie, gor ce powietrze z 

rejonu równika ucieka w gór , na jego miejsce napływaj  fale 

chłodnego powietrza znad biegunów. Tak powstaje wiatr - ruch 

powietrza, spowodowany ró nicami temperatur i ci nie , a tak e 

działaniem zwi zanej z obrotowym ruchem Ziemi siły Coriolisa. 

Gdyby nie zakrzywiaj ca tor wiatru siła Coriolisa, zwana te  

geostroficzn , powietrze przemieszczałoby si  w linii prostej, w druj c od obszarów 

wysokiego ci nienia ku terenom o ci nieniu niskim.  

RODZAJE WIATRÓW

 

Najni sze  ci nienie  panuje  nad  równikiem.  Powietrze,  które  odpływa  znad  tego 

„równikowego  pasa  ciszy”  opada  nast pnie  na  ziemi   w  okolicach  zwrotników  (szeroko  

geograficzna mniejsza ni  30 stopni), a stamt d rozprzestrzenia si  na północ i na południe w 

postaci stałych wiatrów zachodnich i zwanych te  pasatami stałych wiatrów wschodnich. To 

jednak nie te, globalne wiatry, lecz charakterystyczne dla danego obszaru wiatry lokalne maj  

najwi kszy wpływ na pogod  na danym terenie. Polskim wiatrem lokalnym jest wyst puj cy 

w  Sudetach  i  Karpatach  wiatr  halny,  który  jest  jednocze nie  przykładem  wiatru  górskiego, 

powstaj cego  ze  wzgl du  na  ró nice  w  nagrzewaniu  si   stoków  górskich  i  dolin.  W  dzie  

wy sze  temperatury  panuj   na  górskich  zboczach,  podczas  gdy  noc   to  doliny  zatrzymuj  

wi cej ciepła. 

Zwró  uwag !

 

Energia wiatru mo e by  uznawana za form  energii Sło ca. Nie byłoby wiatru, gdyby taka 

sama ilo  promieniowania słonecznego docierała do wszystkich punktów globu. 

HISTORIA 

Energia wiatru znajduje zastosowanie od bardzo dawnych czasów. Ju  4000 

lat temu staro ytni Babilo czycy pompowali wod  przy pomocy wiatraków, 

nawadniaj c  pola  i  osuszaj c  mokradła,  o  wiele  wcze niej  za  

wykorzystywano wiatr w  egludze. Od VI wieku Persowie mełli ziarno w 

młynach  wiatrowych.  W  VIII  wieku  w  Europie  pojawiły  si   du e 

czteroskrzydłowe  wiatraki,  wykorzystywane  przez  Holendrów  do 

wypompowywania wody z obszarów nisko poło onych. Wraz z odkryciem 

elektryczno ci energia wiatru znalazła nowe zastosowanie: pod koniec XIX 

wieku podj to pierwsze próby wykorzystania jej do produkcji pr du, za  do 

roku 1960 na  wiecie działało ju  ponad milion siłowni wiatrowych. 

 

Wiatr przemian

 

Zainteresowanie energi  wiatru, tak jak i innymi odnawialnymi  ródłami energii wzrosło w 

nast pstwie  kryzysu  energetycznego  z  1973  roku.  Od  tego  czasu  na  całym  wiecie 

zainstalowano  ponad 50  000  turbin  wiatrowych,  a  energetyka  wiatrowa  jest  jedn   z 

najdynamiczniej rozwijaj cych si  gał zi przemysłu. 

EUROPA –  WIATOWY LIDER

 

Współcze nie szybki rozwój energetyki wiatrowej nast puje zwłaszcza na terenie Europy. W 

roku  2004  w  krajach  starej  Unii  Europejskiej  moc  zainstalowana  elektrowni  wiatrowych 

zwi kszyła si  o 20,3% w stosunku do roku 2003 i wynosiła 34 366 MW - blisko trzy czwarte 

wiatowej mocy zainstalowanej. 

 

ródło danych: 

www.energies-renouvelables.org/observ-er/stat_baro/ecbrec/baro165.pdf

 

Europejskim  liderem  w  wykorzystywaniu  energii  wiatru  pozostaj   Niemcy,  które  w  2001 

roku dysponowały a  46,1%  wiatowej mocy zainstalowanej, jednak w  roku 2004 najwi cej 

mocy zainstalowanej przybyło w Hiszpanii – kraju o ponadprzeci tnej pr dko ci wiatru (do 

10m/s)  i  znakomitych  warunkach  do  rozwoju  energetyki  wiatrowej.  Spo ród  nowych 

członków UE najwi ksz  ilo  mocy zainstalowanej – 68,1 MW - posiada Polska, jednak w 

roku  2004  nasz  kraj  zwi kszył  swój  potencjał  tylko  o  ponad  11%,  podczas  gdy  w  innym 

nowym pa stwie Unii – w Estonii – zasoby mocy zainstalowanej wzrosły a  o 583,8%. 

WARUNKI 

 

eby  móc  wykorzystywa   energi   wiatru  do  produkcji  pr du  niezb dne  s   odpowiednie 

warunki, to znaczy stałe wyst powanie wiatru o okre lonej pr dko ci. Elektrownie wiatrowe 

pracuj  zazwyczaj przy wietrze wiej cym z pr dko ci  od 5 do 25 m/s, przy czym pr dko  

od  15  do  20  m/s  uznawana  jest  za  optymaln .  Zbyt  małe  pr dko ci  uniemo liwiaj  

wytwarzanie energii elektrycznej o wystarczaj cej mocy, zbyt du e za  – przekraczaj ce 30 

m/s  –  mog   doprowadzi   do  mechanicznych  uszkodze   wiatraka.  Najodpowiedniejsze 

warunki dla energetyki wiatrowej istniej  zazwyczaj w okolicach nadmorskich – takich jak na 

przykład Dolna Saksonia, skupiaj ca ponad 40% niemieckich elektrowni wiatrowych - i na 

terenach  podgórskich.  W  naszym  kraju  obszary  szczególnie  sprzyjaj ce  wykorzystywaniu 

energii  wiatru  to  województwa  pomorskie  i  zachodniopomorskie,  gdzie  obecnie,  w 

miejscowo ci Tymie  powstaje najwi ksza polska farma wiatrowa – zakład o mocy 50 MW, 

który b dzie oddany do u ytku w czerwcu 2006 roku. 

     

 

Farmy wiatrowe 

Farma  wiatrowa

 to  zespół  poło onych  w  niewielkiej  odległo ci  od  siebie  wiatrowych 

urz dze  pr dotwórczych, grupuj cy od ponad 10 do nawet 100 turbin wiatrowych. 

ZALETY I WADY

 

Energia  wiatru  jest  odnawialnym  ródłem  energii  (OZE)  -  niewyczerpywalnym  i 

niezanieczyszczaj cym  rodowiska. Nie  znaczy to  jednak,  e  jest  dla  rodowiska  neutralna. 

Jak si  okazuje, elektrownie wiatrowe mog  wywiera  negatywny wpływ na otoczenie – na 

ludzi, na ptaki, na krajobraz. Problemem jest na przykład wytwarzany przez turbiny wiatrowe 

stały,  monotonny  hałas  o  niskim  nat eniu,  niekorzystnie  oddziaływuj cy  na  psychik  

człowieka. By zneutralizowa  jego wpływ, wokół masztów elektrowni wiatrowych wyznacza 

si  stref  ochronn  o szeroko ci 500 metrów. Inna kwestia to niebezpiecze stwo, stwarzane 

przez  elektrownie  wiatrowe  dla  ptaków.  Mimo,  e  zdania  naukowców  w  tej  sprawie  s  

podzielone  i  -  jak  utrzymuj   niektórzy  –  migruj ce  ptaki  umiej   omija   elektrownie,  inni 

szacuj ,  e farma wiatrowa o mocy 80 MW mo e zabi  nawet 3500 ptaków w ci gu roku. Na 

koniec  wspomnie   nale y  tak e  o  ujemnym  wpływie  wywieranym  przez  elektrownie 

wiatrowe  na  krajobraz:  zajmuj   one  du e  powierzchnie  i  zlokalizowane  s   cz sto  w 

turystycznych rejonach nadmorskich i górskich.