background image

 

1

MATERIA

ŁY KONSTRUKCYJNE 

1.1 

Materia

ły i sploty spręŜające (wg PN-B-03264:2002) 

Druty 

Tab. 1 Druty do spr

ęŜania 

Wytrzyma

łość f

pk

, MPa 

Si

ła zrywająca F

pk

, kN 

Oznaczenie 

średnica, 

mm 

Przekrój,  

mm

odm. I 

odm. II 

odm. I 

odm. II 

φ 2,5 

4,9 

2160 

1860 

10,6 

9,1 

φ 5,0 

19,6 

1670 

1470 

32,7 

28,8 

φ 7,0 

38,5 

1470 

56,6 

 
Modu

ł spręŜystości drutów E

p

 = 200 GPa. 

Druty stosuje si

ę jako  samodzielne cięgna w konstrukcjach strunobetonowych. Z gładką po-

wierzchni

ą do średnicy max. 5 mm, z powierzchnią nagniataną – do 7 mm. W systemach kablobeto-

nowych wyparte z u

Ŝycia przez sploty 7-mio drutowe (za wyjątkiem kabli systemu BBRV) 

 
Sploty 7-mio drutowe 

Tab. 2 Sploty 7-mio drutowe 

Wytrzyma

łość f

pk

, MPa 

Si

ła zrywająca F

pk

, kN 

Oznaczenie 

Średnica,  

mm 

Przekrój, 

mm

odm. I 

odm. II 

odm. I 

odm. II 

6

×2,5+1×2,8 

7,8 

35,6 

1940 

1740 

69,0 

62,0 

6

×5+1×5,5 

15,5 

141,5 

1470 

1370 

208,0 

194,0 

Y 1860 S7 

12,5 

93,0 

1860 

173,0 

Y 1860 S7 

13,0 

100,0 

1860 

186,0 

Y 1770 S7 

16,0 

150,0 

1770 

265,0 

 

     Modu

ł spręŜystości splotów E

p

 = 190 GPa, o ile dla partii wyrobu nie podaje si

ę innych wartości 

 
 

Sploty obecnie stanowi

ą podstawowy wyrób tworzący cięgna i kable spręŜające. w konstruk-

cjach strunobetonowych maja zastosowanie sploty o 

średnicy do 13 mm (wyjątkowo,  w duŜych bel-

kach  do  16  mm).  W  konstrukcjach  kablobetonowych  i  bez  przyczepno

ści  stosuje  się  powszechnie 

sploty o 

średnicach od 12,5 do 16 mm, tworząc z nich kable jedno- lub wielosplotowe. 

1.2 

Beton 
Do konstrukcji kablobetonowych nale

Ŝy stosować beton klasy nie niŜszej niŜ B30, zaś strunobe-

tonowych nie ni

Ŝszej niŜ B37. Wytrzymałości i inne właściwości betonów poszczególnych klas przyj-

mowa

ć zgodnie z norma [N5] 

1.3 

Stal zbrojeniowa 
Stal zbrojeniowa  w konstrukcjach spr

ęŜonych pełni role przeciwskurczową, pomocniczą i kon-

strukcyjn

ą Wytrzymałości i inne właściwości  stali poszczególnych klas przyjmować zgodnie z norma 

[N5]. W konstrukcjach wst

ępnie spręŜonych nie naleŜy stosować stali klasy A0, zaś w konstrukcjach 

poddanych obci

ąŜeniom wielokrotnie zmiennym, takŜe stali klasy AII z gatunku innego niŜ 18G2 i AIII 

oraz AIIIN. 

background image

 

2

OBCI

ĄśENIA I INNE ODDZIAŁYWANIA 

2.1 

Obci

ąŜenia statyczne i dynamiczne 

Warto

ści obciąŜeń wynikających z wytycznych projektu naleŜy przyjmować na podstawie odpo-

wiednich norm obci

ąŜeniowych, lub załoŜeń technologicznych (np. dane technologiczne suwnic) 

2.2 

Warunki 

środowiska 

Warunki 

środowiska w jakim będzie znajdowała się projektowana konstrukcja, sklasyfikowane w 

Tablicy 6 w [N5], maj

ą wpływ na graniczne szerokości rozwarcia rys w

lim

 (Tablica 7 w [N5]) oraz na 

grubo

ść otuliny. 

PROCEDURA PROJEKTOWANIA ELEMENTU SPR

ĘśONEGO 

Norma [N5] formu

łując pakiet wymagań koniecznych do spełnienia przez projektowaną konstruk-

cje okre

śla pewien obszar rozwiązań dopuszczalnych. Wybór rozwiązania optymalnego nie jest jed-

noznacznie wynikaj

ący z warunków normy. PoniŜej przedstawiona ogólna procedura ułatwia popraw-

ne zaprojektowanie konstrukcji spr

ęŜonej w  sposób logiczny i znalezienie rozwiązania optymalnego. 

Ilekro

ć w niniejszym rozdziale jest mowa o Normie, rozumie się przez to normę [N5], a przywołując 

wzory, tablice, rysunki i podrozdzia

ły w niej zawarte, ich numer poprzedza się literą „N”, np: (N12).  

 

1.  Ustalenie obci

ąŜeń i schematu statycznego. Wyznaczenie obwiedni sił wewnętrznych 

•  Sytuacja początkowa 

Uwzgl

ędniane  są  obciąŜenia  zewnętrzne,  działające  w  chwili  spręŜenia  (np.  cięŜar  własny 

elementu). Spr

ęŜenie takŜe traktowane jest jako obciąŜenie zewnętrzne. 

•  Sytuacja montaŜowa 

Rozpatrywana  w  przypadku  konstrukcji  zespolonych  o  zwi

ększanej  nośności  (poprzez  ze-

spolenie) lub zmienianym schemacie statycznym. Uwzgl

ędnia się cięŜar własny oraz zamon-

towanych elementów konstrukcyjnych wywo

łujących obciąŜenie oraz tzw. obciąŜenie zmien-

ne monta

Ŝowe. 

•  Sytuacja trwała 

Uwzgl

ędnia się wszystkie obciąŜenia stałe, technologiczne i klimatyczne. 

2.  Dobór materia

łów konstrukcyjnych 

•  Beton (na podstawie zaleceń normowych) 

•  Cięgna  spręŜające  (według  zaleceń  i  opisu  p.-tu  1.1),  określając  dla  pojedynczego  cięgna 

jego pole przekroju – A

1p

, no

śność charakterystyczną – F

1pk

 lub, w przypadku drutów i pr

ę-

tów, wytrzyma

łość charakterystyczną - f

pk

3.  Dobór zasadniczych wymiarów przekroju i ilo

ści zbrojenia spręŜającego  

Ukszta

łtowaniu podlega zwykle przekrój poprzeczny i podłuŜny. Dobranie odpowiedniego przekro-

ju poprzecznego belki spr

ęŜonej jest punktem wyjścia do dalszej analizy obliczeniowej. Przekrój 

musi wi

ęc być załoŜony przez konstruktora w oparciu o wymagania wytrzymałościowe, wykonaw-

cze  i  u

Ŝytkowe,  a  obliczenie  statyczne  uzasadnia  jego  prawidłowość.  Optymalny  przekrój  belki 

zginanej to taki, który ma niezb

ędną powierzchnię strefy ściskanej od obciąŜeń zewnętrznych, mi-

nimaln

ą powierzchnię strefy rozciąganej, w której rozmieszczono cięgna spręŜające, i taki przekrój 

środnika łączącego obydwie strefy, jaki jest konieczny ze względów technologicznych i wytrzyma-

łościowych. PołoŜenie cięgien spręŜających, tj. zbrojenie belki - powinno zapewniać moŜliwie naj-
wi

ększe ramię sił wewnętrznych. Prowadzi to w konsekwencji do przekroju dwuteowego, w którym 

górna pólka okre

ślona jest warunkami wytrzymałościowymi, a dolna - moŜliwością rozmieszczenia 

ci

ęgien spręŜających i nośnością elementu w stadium początkowym. 

•  Ustalenie wysokości przekroju 

Wysoko

ści spręŜonych belek stropowych i dachowych orientacyjnie moŜna przyjmować: 

h = (1/30-1/15)L 

Wysoko

ść belek, które wymagają większej sztywności (np. belki podsuwnicowe), musi być 

wy

Ŝsza: 

h = (1/15-1/5)L 

W belkach dwuteowych, ci

ęŜar własny w sposób przybliŜony moŜna wyznaczać z warunku: 

2

bet

k

h

)

25

,

0

2

,

0

(

g

÷

γ

=

 

gdzie: 

γ

bet

 – ci

ęŜar obj. betonu, kN/m

3

 

 

 

h – wysoko

ść belki, m 

background image

 

3

•  Ustalenie wymaganej nośności cięgien i dobór ich liczby 

Punktem  wyj

ścia  do  obliczeń  jest  warunek  równowagi  mo-

mentów  zginaj

ących  w  SGN  w  sytuacji  trwałej.  Zakłada  się, 

Ŝe ramię sił wewnętrznych (rozciąganie w cięgnach i ściska-
nie  w  betonie)  równowa

Ŝących  moment  zginający  od  obcią-

Ŝeń M

Sd

 wynosi: 

z = (0,8 

÷ 0,85)h 

St

ąd, wartość sił wynosi:  

z

M

F

Sd

=

 

Znaj

ąc siłę, jaką muszą przenieść cięgna rozciągane w SGN 

w  sytuacji  trwa

łej, ich  wymaganą  liczbę   -  n

req

  wyznacza  si

ę 

ze wzoru: 

pd

1

req

F

F

n

=

 

lub 

pd

1

p

req

f

A

F

n

=

 

gdzie: 

pk

1

pd

1

F

25

,

1

9

,

0

F

=

 

pk

pd

f

25

,

1

9

,

0

f

=

 

Znaj

ąc tę liczbę i rozpatrując wymagania Normy w zakresie min. liczby cięgien spręŜających 

(Tablica N15) dokonuje si

ę przyjęcia liczby cięgien – n

prov

. Zazwyczaj jest: 

req

prov

n

n

W belkach strunobetonowych stosuje si

ę cięgna górne, zabezpieczające górną półkę przed 

zniszczeniem  wskutek  dzia

łania  spręŜenia  i  cięŜaru  własnego  w  transporcie  i  wadliwym 

sk

ładowaniu. 

Potrzebn

ą ilość tego zbrojenia n

2,prov

 mo

Ŝna obliczyć z uproszczonego wzoru: 

1

pd

g

,

Sd

prov

,

2

zF

M

n

=

 lub 

pd

1

p

g

,

Sd

prov

,

2

f

zA

M

n

=

 

gdzie M

Sd,g

 – obliczeniowy moment zginaj

ący wywołany cięŜarem własnym elementu 

Przyj

ętą liczbę cięgien umieszcza się w półce górnej. 

•  Ustalenie wymaganej powierzchni strefy ściskanej betonu 

Strefa 

ściskana betonu tworząca górną półkę musi równowaŜyć siłę w cięgnach. Stąd jej po-

le przekroju powinno spe

łniać warunek: 

cd

prov

,

pd

cc

f

F

A

α

=

 

gdzie: 

pd

1

prov

prov

,

pd

F

n

F

=

 

lub 

pd

1

p

prov

prov

,

pd

f

A

n

F

=

 

W przypadku p

łyt, szerokość elementu - b jest szerokością strefy ściskanej. Stąd, konieczna 

wysoko

ść strefy ściskanej wynika z warunku: 

b

A

h

cc

2

=

 

W  przypadku  belek,  szeroko

ść  –  b

2

  i  wysoko

ść  -  h

2

  zaleca  si

ę  przyjmować,  kierując  się 

ograniczeniami: 

w

2

b

5

b

 ; 

eff

2

b

b

 (b

eff

 - p-kt N4.4.3.); 

60

L

b

2

2

2

b

25

,

0

h

 

b

2

b

1

b

w

h

1

h

2

Rozmieszczenie

kabli

Rozmieszczenie

strun

1:6

Sfazowanie kraw

ędzi

pod

łuŜnych

ok. 10

÷15 mm

 

Rys. 1 
Kszta

łtowanie przekroju dwuteowego 

z

background image

 

4

•  Ustalenie wymaganej powierzchni strefy rozciąganej betonu 

Pole powierzchni strefy rozci

ąganej betonu ma zapewnić właściwe rozmieszczenie i otulenie 

ci

ęgien spręŜających z uwzględnieniem oddziaływań środowiskowych (por p. 2.2. i 2.3.). Za-

leca si

ę aby w strunobetonie cięgna rozmieszczone były w układzie ortogonalnym, przy nie-

parzystej liczbie kolumn. W konstrukcjach kablobetonowych najbardziej korzystny jest uk

ład 

┴. Środek cięŜkości cięgien powinien pokrywać się ze środkiem cięŜkości strefy rozciąganej 
Pole przekroju strefy rozci

ąganej: A

ct

 = b

1

h

1

, mo

Ŝna oszacować ze wzoru: 

w konstrukcjach strunobetonowych:  A

ct

 = 50A

w konstrukcjach kablobetonowych: 

A

ct

 = 40A

p.

 

gdzie A

p.

 – pole przekroju ci

ęgien dolnych. 

Szeroko

ść tej strefy powinna spełniać warunek 

w

1

b

3

b

  

•  Ustalenie szerokości środnika 

O  szeroko

ści  środnika  decydują  względy  statyczne  i  technologiczne.  Z  przyczyn  technolo-

gicznych,  szeroko

ść  środnika  powinna  spełniać  warunki 

h

1

,

0

b

w

  i

mm

80

b

w

.  W  kon-

strukcjach  kablobetonowych  szeroko

ść  ta  musi  zapewnić  właściwy  rozstaw  i  otulenie  kabli 

prowadzonych w 

środniku. 

4.  Przyj

ęcie wymiarów elementu 

•  Przekrój poprzeczny w przęśle 

Przyj

ęcie kształtu i wymiarów górnej i dolnej półki oraz środ odm. I nika określa kształt prze-

kroju  w  prz

ęśle.  Uwzględniając  wymagania  technologiczne  naleŜy  ukształtować  skosy  we-

wn

ętrznych powierzchni półek (min. 1:6) oraz ewentualne sfazowania naroŜy. 

•  Przekrój poprzeczny przy podporze 

W elementach strunobetonowych d

ąŜy  się do zachowania stałego kształtu przekroju. O ile 

jest to konieczne, dokonuje si

ę poszerzenia środnika belki (do szerokości pasa dolnego)  w 

celu zwi

ększenia nośności na  ścinanie i rysy ukośne. W elementach kablobetonowych po-

szerzenie 

środnika pozwala takŜe na właściwe rozmieszczenie zakotwień. Zasięg poszerze-

nia wynika z oblicze

ń (ścinanie, strefa zakotwień), zaś skos podłuŜny ma pochylenie ok. 1:3. 

•  Kształt podłuŜny elementu 

Zmiana kszta

łtu elementu na jego długości – najczęściej poprzez zmianę jego wysokości – 

jest racjonalnym rozwi

ązaniem w elementach poddanych zginaniu i pozwala na zmniejsze-

nie ci

ęŜaru własnego bez znaczącej utraty nośności i sztywności. W elementach dachowych 

umo

Ŝliwia  to  jednocześnie  wykształcenie  Ŝądanych  spadków. W  elementach  stropowych  – 

konieczno

ść  zachowanie  płaskiej  powierzchni  górnej  powoduje,  Ŝe  zmianę  wysokości  ele-

mentu  mo

Ŝna  uzyskać  poprzez  zakrzywienie  pasa  dolnego.  Nie  zawsze  jest  to  poŜądane 

czy  te

Ŝ  dopuszczalne.  Kształt  przekroju  podłuŜnego  belki  spręŜonej  związany  jest  takŜe  z 

rodzajem zastosowanego spr

ęŜenia, z jego przebiegiem oraz warunkami, w których element 

ma by

ć uŜytkowany. Elementy strunobetonowe mają najczęściej stały przekrój na całej swej 

d

ługości. Elementy kablobetonowe dają natomiast większą swobodę kształtowania przekroju 

pod

łuŜnego.  

•  PołoŜenie cięgien - trasa cięgien 

Stosowanie w belkach ci

ęgien odgiętych i krzywoliniowych umoŜliwia kształtowanie przekro-

ju pod

łuŜnego zgodnie z przebiegiem sił wewnętrznych i daje następujące korzyści: 

c)  w

łaściwe usytuowanie cięgien w charakterystycznych przekrojach, 

b) mo

Ŝliwość zmniejszania sił poprzecznych w strefie przypodporowej, 

c) uzyskanie bardziej równomiernego rozk

ładu sił pod zakotwieniami na czole belki. W kon-

strukcjach  strunobetonowych  stosuje  si

ę  cięgna  proste  lub  odgięte.  Dodatkowo,  moŜna 

zró

Ŝnicować siłę spręŜającą działającą na beton poprzez pozbawianie odcinków końcowych 

niektórych ci

ęgien przyczepności do betonu (tzw. „cięgna wyłączane”). 

background image

 

5

Dewiatory

D

ługość

zakowienia

si

ła spręŜająca P

si

ła spręŜająca P

moment zginaj

ący

od spr

ęŜenia Pe

moment zginaj

ący

od spr

ęŜenia Pe

Ci

ęgna odgięte

P = const.  e 

≠ const.

Ci

ęgna wyłączane

≠ const.  e  = const.

  

Rys. 2 

Si

ła spręŜająca na długości elementu 

 
W konstrukcjach kablobetonowych ukszta

łtowanie trasy kabla zgodnie z przebiegiem wykre-

su  momentu  zginaj

ącego  jest  z  punktu  widzenia  statycznego  najlepsze  i  ekonomicznie 

oszcz

ędne  (min. liczba  kabli). W  przypadku  belek,  najczęściej  jest  to  trasa  paraboliczna  o 

ogólnym równaniu: 

0

2

2

e

x

L

e

4

x

L

e

4

)

x

(

e

+

=

, gdzie 

0

max

e

e

e

=

 

Trasa indywidualnego kabla: 

0

i

2

2

i

i

e

x

L

e

4

x

L

e

4

)

x

(

e

+

=

;gdzie 

0

,i

max

,i

i

e

e

e

=

 

Wielko

ści  opisujące  geometrie trasy  kabla mają zastosowanie  przy  obliczaniu  wartości  siły 

spr

ęŜającej: 

−  kąt nachylenia trasy kabla wypadkowego do osi podłuŜnej elementu 

w dowolnym punkcie trasy: 

)

L

x

2

(

L

e

4

dx

)

x

(

de

arctan

)

x

(

2

=

φ

 

na czole elementu (x = 0):  

 

L

e

4

0

φ

 

w po

łowie rozpiętości elementu (x = L/2):  

0

2

/

L

=

φ

 

na ko

ńcu elementu (x = L): 

 

L

e

4

L

φ

 

−  kat odgięcia trasy kabla od czoła elementu (zakotwienia czynnego) 

w dowolnym punkcie trasy: 

x

L

e

8

)

x

(

)

x

(

2

0

φ

φ

=

Θ

 

w po

łowie rozpiętości elementu (x = L/2): 

L

e

4

0

2

/

L

2

/

L

φ

φ

=

Θ

 

na ko

ńcu elementu (x = L): 

 

L

e

8

0

L

L

φ

φ

=

Θ

 

−  średni promień krzywizny trasy kabla: 

 

e

8

L

r

2

 

background image

 

6

X

e(x)

r

Θ

x

L/2

φ

x

e

0

L

e

max

x

si

ła spręŜająca P

moment zginaj

ący

od spr

ęŜenia Pe

Ci

ęgna zakrzywione

P = const.  e 

≠ const.

 

 Rys. 3 

Parametry parabolicznej trasy kabli 

•  Konstrukcja zbrojenia pomocniczego  

Zbrojenie pomocnicze wykonane ze stali zbrojeniowej (z regu

ły klasy AII lub AIII) utworzone 

jest  jako  zbrojenie  poprzeczne  –  strzemiona  –  przenosz

ące  siłę  poprzeczną  (ścinanie), 

skurcz i usztywniaj

ące kable. Zbrojenie podłuŜne przeciwdziała skurczowi, usztywnia szkie-

let zbrojenie i wspomaga no

śność i rysoodporność – takŜe w sytuacji początkowej. 

 

Rys. 4 

Zbrojenie poprzeczne i pod

łuŜne 

 

•  Charakterystyki geometryczne przekroju 

 

b

2

b

1

b

w

h

1

h

2

z

cp

1

A

p2

, A

d2

A

s2

A

s1

z

cp

z

cp

2

d

p

1

d

s1

d

p

y

2

d

s2

d

p

2

A

p

, A

d

A

p1

, A

d1

h

w

h

n

b

n

  

Rys. 5 

Oznaczenia wielko

ści geometrycznych przekroju 

A

d

 –   pole 

przekroju 

kanałów kablowych 

 

2

p

1

p

p

A

A

A

+

=

 

 

p

2

p

2

p

1

p

1

p

p

A

d

A

d

A

d

+

=

 

2

d

1

d

d

A

A

A

+

=

 

background image

 

7

Charakterystyki  geometryczne  przekroju  tj.  pole  powierzchni,  po

łoŜenie  środka  cięŜ-

ko

ści i moment bezwładności  naleŜy obliczać dla przekroju w przęśle i na podporze (o ile 

si

ę  róŜnią),  uwzględniając  zbrojenie  posiadające  przyczepność  do  betonu  w  odpowiednich 

sytuacjach  obliczeniowych.  Nale

Ŝy  uwzględnić  odmienność  spręŜystości  poszczególnych 

materia

łów stosując współczynniki: 

cm

p

p

E

E

=

α

cm

s

s

E

E

=

α

cm

n

cm

c

E

E

=

α

 

gdzie: E

cm

 – modu

ł spręŜystości betonu prefabrykatu 

 

 

E

p

 – modu

ł spręŜystości cięgien spręŜających 

 

 

E

s

 – modu

ł spręŜystości stali zbrojenia pomocniczego 

 

 

E

n

cm

 – modu

ł spręŜystości betonu uzupełniającego (nadbetonu) 

 
Charakterystyki geometryczne przekroju betonu prefabrykatu 
Pole przekroju betonu: 

w

w

2

2

1

1

c

h

b

h

b

h

b

A

+

+

=

 

Mom. statyczny betonu wzgl. górnej kraw

ędzi: 

+

+

+

 −

=

2

h

h

h

b

2

h

b

2

h

h

h

b

S

w

2

w

w

2

2

2

1

1

1

c

 

Środek cięŜkości betonu (liczony wzgl. górnej krawędzi): 

c

c

c

A

S

d

=

 

Mom. bezw

ładności betonu: 

2

c

1

1

1

3

1

1

2

w

2

c

w

w

3

w

w

2

2

c

2

2

3

2

2

c

d

2

h

h

h

b

12

h

b

2

h

h

d

h

b

12

h

b

2

h

d

h

b

12

h

b

J

+

+

+

+

+

=

 

•  Charakterystyki geometryczne przekrojów w sytuacji początkowej 

W sytuacji pocz

ątkowej, przekrój poprzeczny tworzy betonowy prefabrykat z przekro-

jem  pr

ętów  pomocniczego  zbrojenia  podłuŜnego  i  cięgnami  spręŜającymi  w  strunobetonie. 

W kablobetonie, ci

ęgna nie posiadają przyczepności do betonu więc ich się nie uwzględnia, 

ponadto, trzeba uwzgl

ędnić puste przestrzenie wytworzone przez kanały kablowe. 

Pole przekroju w sytuacji pocz

ątkowej: 

α

+

α

+

=

kablobeton

 

A

-

n

strunobeto

 

A

)

1

(

A

)

1

(

A

A

d

p

p

si

s

c

0

cs

 

Mom. statyczny przekroju wzgl. górnej kraw

ędzi: 

 

α

+

α

+

=

kablobeton

 

d

A

-

n

strunobeto

 

d

A

)

1

(

d

A

)

1

(

S

S

p

d

p

p

p

si

si

s

c

0

cs

 

Środek cięŜkości przekroju (liczony wzgl. górnej krawędzi): 

0

cs

0

cs

0

cs

A

S

d

=

 

Mom. bezw

ładności przekroju 



α

+

α

+

+

=

kablobeton

 

)

d

d

(

A

-

n

strunobeto

 

)

d

d

(

A

)

1

(

)

d

d

(

A

)

1

(

)

d

d

(

A

J

J

2

0

cs

p

d

2

0

cs

p

p

p

2

0

cs

si

si

s

2

0

cs

c

c

c

0

cs

 

mimo

śród wszystkich cięgien: 

0

,

2

p

0

cp

y

d

z

=

 

•  Charakterystyki geometryczne przekrojów w sytuacji montaŜowej (przejściowej) 

Dla konstrukcji strunobetonowych nie ma ró

Ŝnic. W kablobetonie uwzględnia się wy-

pe

łnienie kanałów kablowych iniekcją wiąŜącą cięgna z betonem w przekroju 

Pole przekroju w sytuacji monta

Ŝowej: 

p

p

d

0

cs

cst

A

)

1

(

A

A

A

α

+

+

=

 

Mom. statyczny przekroju wzgl. górnej kraw

ędzi: 

p

p

p

p

d

0

cs

cst

d

A

)

1

(

d

A

S

S

α

+

+

=

 

Środek cięŜkości przekroju (liczony wzgl. górnej krawędzi): 

cst

cst

cst

A

S

d

=

 

background image

 

8

Mom. bezw

ładności przekroju 

[

]

2

cst

p

p

p

d

2

cst

0

cs

0

cs

0

cs

cst

)

d

d

(

A

)

1

(

A

)

d

d

(

A

J

J

α

+

+

+

=

 

mimo

śród wszystkich cięgien: 

cst

p

cpt

d

d

z

=

 

•  Charakterystyki geometryczne przekrojów w sytuacji trwałej 

Je

śli nie ma zespolenia, nie ma róŜnic w porównaniu do sytuacji przejściowej. W przy-

padku zespolenia, charakterystyki dla obu typów konstrukcji oblicza si

ę następująco: 

Pole przekroju w sytuacji trwa

łej: 

n

n

cn

h

b

A

=

;   

cn

c

cst

cs

A

A

A

α

+

=

 

Mom. statyczny przekroju wzgl. górnej kraw

ędzi: 

2

h

A

S

S

n

cn

c

cst

cs

α

=

 

Środek cięŜkości przekroju (liczony wzgl. górnej krawędzi): 

cs

cs

cs

A

S

d

=

 

Mom. bezw

ładności przekroju 

2

cs

n

cn

c

2

cst

cs

cst

cst

cs

)

d

2

h

(

A

)

d

d

(

A

J

J

+

α

+

+

=

 

mimo

śród wszystkich cięgien: 

cs

p

cp

d

d

z

=

 

5.  Programowanie naci

ągu wstępnego 

Programowanie naci

ągu wstępnego polega na załoŜeniu wielkości naciągu wstępnego, obli-

czeniu  strat  si

ły  spręŜającej  i  sprawdzenia  warunków  ograniczenia  napręŜeń  w  cięgnach. 

Obliczenia prowadzi

ć moŜna dla cięgna wypadkowego, reprezentującego naciąg, pole prze-

kroju  i  geometri

ę  trasy  wszystkich  cięgien.  O  ile  wymagana  jest  większa  dokładność  obli-

cze

ń, to obliczenia prowadzi się dla poszczególnych cięgien (kabli).  

•  Przyjęcie siły naciągu 

Spr

ęŜenie  konstrukcji  jest  działaniem  korzystnym  (to  stwierdzenie  leŜy  u  podstaw  rozwoju 

konstrukcji spr

ęŜonych). Jeśli tak, to ustalone z uwagi na nośność zbrojenie spręŜające war-

to  podda

ć  naciągowi  wstępnemu  o maksymalnej  dopuszczalnej  wartości,  zapewniając jed-

nocze

śnie bezpieczeństwo konstrukcji poddanej takiemu oddziaływaniu (sytuacja początko-

wa, strefy zakotwie

ń, dopuszczalne napręŜenia w cięgnach). 

Norma podaje nast

ępujące ograniczenia maksymalnych napręŜeń rozciągających jakim mo-

g

ą być poddane cięgna w procesie naciągu: 

pk

max

,

0

f

80

,

0

σ

 

k

1

,

0

p

max

,

0

f

90

,

0

σ

 

co prowadzi do wzorów:  

pk

max

,

0

F

80

,

0

P

 

k

1

,

0

p

max

,

0

F

90

,

0

P

 

gdzie 

pk

1

prov

,

p

pk

F

n

F

=

 lub 

pk

p

pk

f

A

F

=

 

Zaleca si

ę przyjmować siłę naciągu: 

max

,

0

0

m

P

P

=

 

•  Obliczenie strat doraźnych 

W  konstrukcjach  strunobetonowych  do  strat  dora

źnych,  czyli  występujących  przed  lub  w 

procesie kotwienia w betonie (przekazania si

ły naciągu na beton konstrukcji) zalicza się (w 

kolejno

ści występowania): 

−  straty spowodowane tarciem cięgien o dewiatory ∆P

µ

(x) (uwzgl

ędniane tylko w przypad-

ku stosowania ci

ęgien odgiętych. Oblicza się je ze wzoru (N142) przyjmując k = 0 i Θ ja-

ko k

ąt odchylenia trasy cięgna. 

−  straty  spowodowane  częściową  relaksacją  cięgien  ∆P

ir

  ze  wzoru  (N146).  Dla  poziomu 

napr

ęŜeń  obliczonych  ze  wzoru: 



=



 σ

pk

0

pk

0

p

F

P

f

przyjmuje  si

ę  z  Rys.  N35  wielkość  re-

laksacji, a z Tab. N16 jej wzrost w czasie od naci

ągu cięgien do przekazania siły na be-

ton (czas ten zasadniczo obejmuje ca

ły proces montaŜu zbrojenia, ułoŜenia i dojrzewa-

nia betonu do chwili jego rozformowania). Skrótowo mo

Ŝna to zapisać: 

0

ir

P

[%]"

16

 .

Tab

[%]"

35

 .

Rys

"

P

×

×

=

 

background image

 

9

−  straty  spowodowane  odkształceniem  spręŜystym  betonu  ∆P

c

  ze  wzoru  (N147),  gdzie 

proponuje  si

ę  przyjąć  za  siłę  P

0

  warto

ść  tej  siły  pomniejszonej  o  poprzednie  straty,  tj: 

P

0

  =  P

0

∆P

µ

(x)–

∆P

ir

.  Do  oblicze

ń  naleŜy  zastosować  charakterystyki  geometryczne 

przekrojów w sytuacji pocz

ątkowej. 

Dodatkowa  strata  si

ły  spręŜającej  powstaje  wskutek  róŜnicy temperatur  cięgien i  urządzeń 

oporowych przy produkcji elementów na d

ługich torach, w czasie której następuje ogrzanie 

mieszanki betonowej  w celu przyspieszenia procesu  dojrzewania betonu. Strata ta nie jest 
uj

ęta w aktualnej normie, a jej wielkość moŜe byś określana za [3] wzorem:  

T

E

A

9

,

0

P

p

p

T

T

α

=

 

gdzie  

αT– liniowy współczynnik rozszerzalności termicznej stali 

 

∆T – róŜnica temperatur. Przy braku bliŜszych danych moŜna przyjmować ∆T = 60

o

Podwy

Ŝszona temperatura procesu dojrzewania betonu moŜe takŜe zwiększyć 2÷3 –krotnie 

strat

ę od częściowej relaksacji stali ∆P

ir

Innymi stratami technologicznymi mog

ą być straty poślizgu w zakotwieniach zewnętrznych. 

S

ą one jednak łatwe do określenia i zniwelowania modyfikacją procesu napinania cięgien. 

 
W konstrukcjach kablobetonowych do strat dora

źnych zalicza się: 

−  straty  spowodowane  tarciem  kabli  o  ścianki  kanału  ∆P

µ

(x).  Oblicza  si

ę  je  ze  wzoru 

(N142) przyjmuj

ąc sumę kątów zakrzywienia trasy kabla Θ na podstawie geometrii trasy 

kabla. 

−  straty wywołane poślizgiem cięgien w zakotwieniu ∆P

sl

. Oblicza si

ę je ze wzoru (N143). 

Jako bardziej niekorzystn

ą wartość x

0

 (por. wzory (N144) i (N145)) nale

Ŝy przyjąć war-

to

ść większą. 

−  straty spowodowane odkształceniem spręŜystym betonu ∆P

c

 ze wzoru (N148), przyjmu-

j

ąc za liczbę n liczbę etapów spręŜania: 

j

k

n

n

n

=

 

gdzie  

n

k

 – ogólna liczba kabli 

 

 

n

j

 – liczba kabli napinanych jednocze

śnie 

Je

Ŝeli kable naciąga się równocześnie straty spręŜyste ∆P

c

 = 0. Je

Ŝeli indywidualnie – 

strat

ę  moŜna  zniwelować  róŜnicą  naciągu  poszczególnych  kabli(zwiększać  naciąg 

i-tego kabla o 

∆P

ci

): 

 

 

max

,

0

cp

cp

2

cp

p

p

2

ci

P

I

A

z

1

n

i

n

P



+

ρ

α

=

 

gdzie  

i – numer etapu spr

ęŜania 

 

•  Sprawdzenie napręŜeń w cięgnach w sytuacji początkowej (po stratach doraźnych) 

Warto

ść siły w cięgnach po wystąpieniu strat doraźnych opisują wzory: 

w strunobetonie: 

T

c

ir

0

0

m

P

P

P

)

x

(

P

P

P

=

µ

 

w kablobetonie: 

c

sl

0

0

m

P

P

)

x

(

P

P

P

=

µ

 

Norma narzuca warunki ograniczaj

ące poziom napręŜeń w cięgnach po zakotwieniu: 

pk

0

pm

f

75

,

0

σ

 

k

1

,

0

p

0

pm

f

85

,

0

σ

 

co prowadzi do wzorów:  

pk

0

m

F

75

,

0

P

  i 

k

1

,

0

p

0

m

F

85

,

0

P

 

Je

śli obliczona wartość siły nie spełnia któregoś z powyŜszych warunków, naleŜy zmniejszyć 

warto

ść naciągu wstępnego P

0

 i powtórnie obliczy

ć straty doraźne. 

•  Obliczenie strat opóźnionych (wzór N151 i N152) 

Straty opó

źnione oblicza się zazwyczaj w najbardziej obciąŜonym przekroju, przyjmując czas 

Ŝycia konstrukcji t = ∞. 
−  przewidywane odkształcenia skurczowe ε

cs

(t,t

s

) dla t = 

∞ przy braku bardziej szczegóło-

wych danych technologicznych mo

Ŝna przyjmować wg Tab. N.B.1 (przy dowolnym t

s

background image

 

10

−  współczynnik pełzania betonu φ(t,t

0

) dla t = 

∞ przy braku bardziej szczegółowych danych 

technologicznych mo

Ŝna przyjmować wg Tab. NA.2. Za wiek betonu w chwili obciąŜenia 

t

0

 nale

Ŝy przyjąć jego wiek w chwili spręŜenia. 

−  stopień zbrojenia ρ

p.

 nale

Ŝy obliczyć dla pola powierzchni przekroju w sytuacji trwałej. 

−  napręŜenia  σ

cg

  nale

Ŝy  obliczać  uwzględniając  zmianę  charakterystyk  geometrycznych 

elementów zespolonych i schematu statycznego oraz odpowiedni przyrost obci

ąŜeń sta-

łych.  

−  napręŜenia σ

cp0

 nale

Ŝy obliczać ze wzoru: 

0

cs

2

0

cp

0

m

0

cs

0

m

0

cp

J

z

P

A

P

+

=

σ

 

−  obliczenia straty napręŜeń wywołanej relaksacją ∆σ

pr

  

Nale

Ŝy obliczyć   

cg

p

p

0

m

0

pg

p

A

P

σ

α

+

=

σ

=

σ

 

Dla t = 

∞ strata ∆σ

pr

, jest równa 

p

pr

[%]"

35

N

 .

Rys

"

2

σ

×

×

=

σ

 

•  Sprawdzenie napręŜeń w cięgnach w sytuacji trwałej (po stratach całkowitych) 

Warto

ść siły w cięgnach po wystąpieniu strat całkowitych (doraźnych i opóźnionych) opisuje 

wzór: 

 

)

t

(

P

P

P

t

0

m

mt

=

 

Norma narzuca warunek ograniczaj

ący poziom napręŜeń w cięgnach po wszystkich stratach: 

pk

pmt

f

65

,

0

σ

 

co prowadzi do wzoru:  

pk

mt

F

65

,

0

P

 

Je

śli  obliczona  wartość  siły  nie  spełnia  tego  warunku,  naleŜy  zmniejszyć  wartość  naciągu 

wst

ępnego P

0

 i powtórnie obliczy

ć straty doraźne i opóźnione. 

6.  Sprawdzenie elementu w sytuacji pocz

ątkowej 

•  Ustalenie napręŜeń dopuszczalnych w betonie 

Warto

ści dopuszczalnych napręŜeń ściskających podane są w  punkcie N7.1.7.1. Jeśli pro-

jekt jest skoordynowany z procesem technologicznym, o poziomie napr

ęŜeń dopuszczalnych 

decyduje rzeczywista wytrzyma

łość betonu w chwili spręŜenia konstrukcji. W innych warun-

kach decyduje projektowana klasa betonu. 
Dopuszczalne napr

ęŜenia rozciągające przyjmuje się równe f

ctk

•  Sprawdzenie napręŜeń w betonie 

Oprócz  si

ły  spręŜającej  wywołującej  moment  zginający  (ściskający  dolne  włókna  a 

rozci

ągający górne), na element spręŜony w sytuacji początkowej moŜe oddziaływać cięŜar 

w

łasny. Prawidłowe podparcie elementu (na końcach – rys a) i b)) wywołuje moment zgina-

j

ący o kształcie paraboli lecz przeciwnego znaku, co moŜe zmniejszać moment od spręŜe-

nia. Najbardziej niekorzystne podparcie (w 

środku rozpiętości) wywoła momenty wsporniko-

we, sumuj

ące się z działaniem siły spręŜającej.  

Napr

ęŜenia w przekroju betonowym wywołane spręŜeniem (i cięŜarem własnym) wyznacza 

si

ę zgodnie z zasadami analizy liniowo spręŜystej: 

w

łókna dolne:

(

)

0

cs

0

cs

Sd

0

cs

pd

0

cp

J

d

h

M

A

N

+

=

σ

;          w

łókna górne:

0

cs

0

cs

Sd

0

cs

pd

0

cp

J

d

M

A

N

=

σ

 

gdzie: 

0

m

0

m

sup

sup

,

k

pd

P

1

,

1

P

r

P

N

=

×

=

=

 

 

g

0

zp

pd

Sd

M

z

N

M

m

=

 

Sprawdzenie napr

ęŜeń w betonie polega na wykazaniu, Ŝe napręŜenia na krawędzi ściska-

nej  nie  przekraczaj

ą  obliczonych  wartości  dopuszczalnych,  a  na  krawędzi  górnej,  jeśli  wy-

st

ępuje rozciąganie, to nie przekraczają f

ctk

•  Sprawdzenie SGN w sytuacji początkowej 

Je

śli jakiś warunek ograniczenia napręŜeń (opisany poprzednio) nie zostanie spełniony, co 

nale

Ŝy uznać za stan niepoŜądany, naleŜy dokonać sprawdzenia stanu granicznego nośno-

ści w sytuacji początkowej. Przyjmuje się załoŜenia; 
−  wartość siły spręŜającej oblicza się ze wzoru: 

0

m

0

m

p

Sd

P

2

,

1

P

N

=

γ

=

 

−  moment od cięŜaru własnego 

(

)

g

Sd

M

9

,

0

 

albo

 

1

,

1

M

=

 

background image

 

11

−  mimośród statyczny oblicza się ze wzoru: 

Sd

Sd

e

N

M

e

=

 

−  wytrzymałość obliczeniowa betonu: 

5

,

1

'f

'f

f

ck

c

ck

cd

=

γ

=

 

 

 

gdzie f’

ck

 – napr

ęŜenia dopuszczalne wg punktu N7.1.7.1 

Przekrój  sprawdza  si

ę  jako  ściskany  mimośrodowo,  pomijając  moŜliwość  wyboczenia 

(

η = 1,0) i mimośrody przypadkowe (e

a

 = 0,0): 

i) 

z warunku równowagi si

ł określić powierzchnię betonu ściskanego: 

cd

yd

1

s

Sd

ct

f

f

A

N

A

=

 

i dalej wysoko

ść strefy ściskanej x

ct,eff

 i po

łoŜenie środka cięŜkości d

ct

ii) 

sprawdzi

ć warunek równowagi momentów: 

Sd

0

cs

1

s

yd

1

s

0

cs

ct

cd

ct

yd

1

s

cd

ct

Rd

M

)

d

d

(

f

A

)

d

d

(

f

A

f

S

f

S

M

+

=

+

=

 

i je

śli jest spełniony, to element jest bezpieczny. 

iii) 

W przeciwnym wypadku, z warunku równowagi momentów obliczy

ć: 

cd

yd

1

s

Sd

ct

f

f

S

M

S

=

 

i dalej pole przekroju strefy 

ściskanej A

ct

 i po

łoŜenie środka cięŜkości d

ct

, wykorzy-

stuj

ąc związek: 

)

d

d

(

A

S

0

cs

ct

ct

ct

=

 

 

A

ct

f

cd 

A

s2 

z

cp

 

d

s1

 

d

p

 

d

cs

0

 

d

s2

 

A

p

, A

M

Sd 

x

ct

,e

ff

 

A

s1 

d

ct

 

A

s1

f

yd 

N

Sd 

A

s2

f

yd 

e

 

Rys. 6 

Stan Graniczny No

śności przekroju w sytuacji początkowej 

 

iv) 

z warunku równowagi si

ł obliczyć wymagane pole przekroju zbrojenia rozciąganego 

(górnego) A

s2,req

yd

Sd

yd

1

s

cd

ct

req

,

2

s

f

N

f

A

f

A

A

+

=

 

v) 

sprawdzi

ć, czy załoŜone zbrojenie A

s2

 

≥ A

s2,req

. Je

śli nie, to odpowiednio skorygować 

jego ilo

ść. 

•  Sprawdzenie nośności i zaprojektowanie zbrojenia stref zakotwień 

W strefach zakotwie

ń następuje przekazanie bardzo duŜych sił występujących w napiętych 

ci

ęgnach na ograniczoną powierzchnie betonu (tzw. kotwienie), co powoduje powstanie zło-

Ŝonego,  przestrzennego  stanu  napręŜeń  w  betonie.  Z  punktu  widzenia  statycznego  strefa 
zakotwie

ń  jest  nazywana  strefą  zaburzeń  obejmującą  odcinek,  poza  którym  rozkład  od-

kszta

łceń i napręŜeń jest rozkładem liniowym wynikającym z połoŜenia wypadkowej wszyst-

kich zakotwie

ń (siły spręŜającej). Jego długość jest równa w przybliŜeniu wysokości belki. W 

strefie tej powstaj

ą szczególnie niekorzystne poprzeczne napręŜenia rozciągające, zaleŜne 

od  warto

ści  sił  spręŜających  i  konstrukcji  zakotwień  oraz  kształtu  strefy  zakotwienia  i  roz-

mieszczenia  ci

ęgien. W  kablobetonie  kotwienie  odbywa  się  poprzez  docisk  zakotwień  me-

chanicznych za

ś w strunobetonie przez przyczepność do betonu. Odmienność sposobu ko-

background image

 

12

twienia powoduje istotne ró

Ŝnice w sposobie sprawdzania i zbrojenia stref zakotwień w ka-

blobetonie i strunobetonie. 
 
 
 
 
konstrukcje kablobetonowe 
Przyk

ładowy rozkład napręŜeń i moŜliwe przyczyny uszkodzeń zakotwień ilustruje Rys. 7 

 

Rys. 7 

Mo

Ŝliwe sposoby uszkodzenia strefy zakotwień w kablobetonie [1] 

(1-roz

łupanie, 2-rozszczepienie, 3-odspojenie, 4-zmiaŜdŜenie.) 

 

P

di

 

Rys. 8 

Uk

ład współrzędnych i płaszczyzn do sprawdzania stref zakotwień w kablobetonie [1] 

 

Klasyczn

ą metodą obliczania napręŜeń poprzecznych rozpatrującą łącznie wszystkie naprę-

Ŝenia jest metoda Guyona. Przestrzenny rozkład napręŜeń modeluje się tu za pomocą pła-
skich uk

ładów napręŜeń  w dwóch,  wzajemnie prostopadłych płaszczyznach (pionowej XY i 

poziomej XZ - Rys. 8). Wydziela si

ę odpowiednie kwadratowe bloki z o długości boku równej 

2a (gdzie a – minimum odleg

łości od osi działania siły wypadkowej do bliŜszej krawędzi bel-

ki) i w poszczególnych w

ęzłach wpisanej w bloki siatki geometrycznej , za pomocą rozbudo-

wanych tablic, oblicza si

ę wartości napręŜeń. Sposób ten szczegółowo omawiają pozycje [3], 

[5], [12] i [13]. Stosowanie tej metody jest 

Ŝmudne i obliczeniowo niezbyt korzystne, ponie-

wa

Ŝ zastępowanie obciąŜeń rozłoŜonych nawet na niewielkich powierzchniach zakotwień si-

łami  skupionymi,  zaczepionymi  w  poszczególnych  węzłach  siatki,  daje  w  efekcie  wartości 
napr

ęŜeń poprzecznych znacznie większych niŜ w rzeczywistości. 

Innym sposobem jest metoda kratownicowa: prosta, lecz wymagaj

ąca duŜego doświadcze-

nia przy budowaniu teoretycznej kratownicy si

ł. 

Metoda  uproszczona  zaprezentowana  poni

Ŝej  analizuje  odrębnie  poszczególne  przypadki 

zniszczenia  i  daje  w  pe

łni  zadawalające  wyniki.  Obliczenia  prowadzi  się  takŜe  za  pomocą 

p

łaskich układów napręŜeń. Jeśli rozmieszczenie zakotwień w płaszczyźnie spełnia postulat 

liniowego  rozk

ładu  zakotwień  tzn.  kaŜda  siła  wywołuje  poza  strefą  zaburzeń  spręŜenie  o 

background image

 

13

środku cięŜkości leŜącym w linii działania samej siły, to obliczenia moŜna prowadzić zakła-
daj

ąc, ze poszczególne bloki odpowiadające zakotwieniom nie oddziaływają na siebie (Rys. 

9). 
 
 
 
i) 

poprzeczne napr

ęŜenia rozciągające wgłębne (Rys. 7b – 1) 

W obliczeniach nale

Ŝy przyjąć, Ŝe P

d

 = F

pk

  

D

ługość boku pojedynczego bloku 2a to minimalna z wartości: odległości od osi działania si-

ły do krawędzi belki i połowa odległości od bliŜszego zakotwienia.  

σ

cp

 

Rys. 9 

Idea liniowego rozk

ładu zakotwień 

 
 

2a

h

a

P

d

N

VSd

=c

1

P

d

x

0

=c

2

2a

x

 

Rys. 10 

Rozk

ład wgłębnych napręŜeń poprzecznych w osi zakotwienia i wypadowa rozciągań 

 

Tab. 3 Wspó

łczynniki do obliczania zbrojenia wgłębnej strefy kotwienia 

h

a

/2a 

Wspó

ł-

czynnik 

0,1 

0,2 

0,3 

0,4 

0,5 

0,6 

0,7 

0,8 

c

0,31 

0,32 

0,18 

0,15 

0,12 

0,10 

0,08 

0,06 

0,04 

c

0,18 

0,24 

0,30 

0,35 

0,39 

0,42 

0,44 

0,45 

0,46 

ii) 

poprzeczne napr

ęŜenia rozciągające przyczołowe (Rys. 7b – 2) 

Wypadkow

ą napręŜeń pomiędzy warstwami zakotwień oblicza się ze wzoru: 

(

)

dj

di

a

pij

a

pij

VSd

P

P

h

d

h

d

5

,

0

42

,

0

N

+

=

 

gdzie: d

pij

 – odleg

łość pomiędzy rozpatrywanymi warstwami zakotwień, 

 

 

h

a

 – d

ługość rzutu zakotwienia na płaszczyznę 

 

 

P

di

, P

dj

 – si

ły w rozpatrywanych warstwach zakotwień 

Zbrojenie nale

Ŝy umieszczać jak najbliŜej płaszczyzny czołowej (z zachowaniem wymaga-

nego otulenia pr

ętów i zagłębienia zakotwień 

iii) 

poprzeczne napr

ęŜenia rozciągające naroŜne (Rys. 7b – 3) 

max

,

d

VSd

P

03

,

0

N

=

 

background image

 

14

gdzie: P

d,max

, – najwi

ększa siła obciąŜająca czoło belki 

 
iv) 

zmia

ŜdŜenie betonu (Rys. 7b – 4) 

W

łaściwą metodą jest sprawdzenie na docisk (Rozdz. N5.8). W obliczeniach naleŜy przyjąć 

α

u

 = 1, bo 

σ

u,min

 = 

σ

u,max

  

 
 
konstrukcje strunobetonowe 
Zasi

ęg strefy zakotwień (zaburzeń odkształceń i napręŜeń) wyznacza długość rozkładu l

p,eff

obliczana ze wzoru (N155) przy za

łoŜeniu, Ŝe l

bpd

 = 0,8l

bp

 (z uwagi na intensywno

ść naprę-

Ŝeń bardziej niekorzystna jest krótsza długość strefy zaburzeń). RozłoŜony na długości zako-
twienia ci

ęgna przyrost siły spręŜającej sprawia Ŝe w  strunobetonie mogą wystąpić jedynie 

uszkodzenia  wywo

łane  poprzecznymi  napręŜeniami  rozciągającymi  przyczołowymi  (podob-

nie jak w kablobetonie przypadek ii)) oraz napr

ęŜeniami ścinające na styku niespręŜonego 

środnika i półki w której skupia się siła spręŜająca. Wartość siły spręŜającej naleŜy przyjmo-
wa

ć: P

d

 = P

0,max 

i) 

poprzeczne napr

ęŜenia rozciągające przyczołowe (Rys. 11) 

Wypadkow

ą napręŜeń pomiędzy warstwami zakotwień oblicza się ze wzoru: 

(

)

eff

,

p

2

d

1

d

12

p

12

pi

VSd

l

h

P

P

d

h

5

,

0

d

42

,

0

N

+

=

 

gdzie: 

d

p12

 – odleg

łość pomiędzy środkami cięŜkości wypadkowych cięgien dolnych i 

górnych, 

 

 

P

d1

, P

d2

 – si

ły spręŜające w dolnej i górnej półce na szerokości środnika 

 

N

VSd

 

Rys. 11 

Analiza poprzecznych rozci

ągań przyczołowych 

 
ii) 

napr

ęŜenia rozwarstwiające (Rys. 12) 

Wielko

ść siły rozwarstwiającej V

HSd

 oblicza si

ę ze wzoru: 

ct

eff

,

p

3

cp

1

cp

eff

,

p

1

d

HSd

A

l

2

l

P

V

σ

+

σ

=

gdzie napr

ęŜenia σ

cp3

 na górnej kraw

ędzi dolnej półki oblicza się ze wzorów: 

(

)

0

cs

1

0

cs

0

cp

d

0

cs

d

3

cp

J

h

d

h

z

P

A

P

+

=

σ

 

Obliczenie no

śności płaszczyzny styku i koniecznego zbrojenia prowadzi się tak jak w p.-cie 

N5.5.4. przyjmuj

ąc we wzorach (N62) i (N63) za h

f

 szeroko

ść środnika b

w

Je

śli belka nie ma wykształconej półki dolnej, wówczas jej umowną wysokość oblicza się ze 

wzoru: 

(

)

1

p

1

d

h

2

h

=

 

background image

 

15

σ

cp1

P

d1

V

HSd

σ

cp1

σ

cp3

2

cp1

+

 σ

cp3

)

A

ct

h

1

l

p,eff

 

Rys. 12 Wyznaczanie napr

ęŜeń rozwarstwiających 

•  Określenie sposobu składowania i transportu. Dobór haków montaŜowych 

W projekcie nale

Ŝy wskazać zasady składowania i transportu, kierując się względami tech-

nologicznymi (

środki transportu: dźwigi i zawiesia, naczepy, [15] i [16]), statycznymi (zgina-

nie, docisk, wyrwanie haka) i przepisami BHP. Sposób sk

ładowania i transportu moŜe wywo-

łać odmienny od eksploatacyjnego stan napręŜeń. NaleŜy obliczeniowo wykazać, Ŝe stan ten 
nie  wywo

ła  uszkodzenia  elementu.  Przy  doborze  haków  naleŜy  kierować  się  zaleceniami 

podanymi w [9] i [18]. 
 

 

Rys. 13 

Momenty zginaj

ące w transporcie 

 

7.  Sprawdzenie SG w sytuacji monta

Ŝowej 

Sprawdzenie elementów w sytuacji monta

Ŝowej dotyczy belek zespolonych, które mają róŜną no-

śność  i  sztywność  przed  i  po  zespoleniu,  lub  gdy  występuje  zmiana  schematu  statycznego  (np. 
podpory monta

Ŝowe). Podpory montaŜowe, umieszczone w przęśle i odpowiednio rektyfikowane, 

umo

Ŝliwiają likwidację niepoŜądanych ugięć (pn. wynikających z małej sztywności elementu przed 

zespoleniem). 

•  SGN na zginanie 

Poni

Ŝej przedstawiono najbardziej uproszczoną metodę sprawdzania stanu granicznego no-

śności na zginanie. Przyjmuje się uproszczenia: 
−  prostokątny wykres napręŜeń ściskających w betonie o wartości αf

cd.

 (

α = 1) 

−  pominięcie zbrojenia miękkiego 
−  łączne  zbrojenie  spręŜające  o  przekroju  A

p

.  =  A

p1

  +  A

p2

  znajduje  si

ę  w  swoim  środku 

ci

ęŜkości d

p

 i osi

ąga pełną nośność: F

pd

 = F

pd1

 + F

pd2

 

A

c

αf

cd

d

p

M

Rd

x

c,

e

ff

d

c

F

pd

 

background image

 

16

Rys. 14 

Stan Graniczny No

śności przekroju w sytuacji montaŜowej 

 

Procedura oblicze

ń wygląda następująco: 

i) 

z warunku równowagi si

ł obliczyć: 

cd

pd

eff

,

cc

f

F

A

α

=

 

ii) 

z geometrii strefy 

ściskanej wyznaczyć x

c,eff

 i d

c

 

Dla prostok

ąta: 

2

eff

,

cc

eff

b

A

x

=

 

2

x

d

eff

c

=

 

iii) 

Sprawdzi

ć  czy 

lim

,

eff

p

eff

eff

d

x

ξ

=

ξ

;  gdzie 

ξ

eff,lim

d

p

  ze  wzoru  (N141)  (we  wzorze 

(N143)  mo

Ŝna  przyjąć,  Ŝe  f

pd

  =  F

pd1

/A

p1

  a 

σ

pmt

  = 

σ

pm0

),  je

śli  nie,  to  przyjąć  x

eff

  = 

ξ

eff,lim

d

p

. i obliczy

ć d

c

 i A

cc,eff

 

iv) 

Obliczy

ć: 

(

)

c

p

cd

eff

,

cc

Rd

d

d

f

A

M

α

=

 

v) 

Sprawdzi

ć, czy M

Rd

 

≥ M

Sd

  

•  SGN na ścinanie 

Konstrukcje zespolone 
Je

śli zgodnie z normą [N5] załoŜymy, Ŝe beton zespalający nie współpracuje przy przeno-

szeniu  si

ł  poprzecznych  to  nośność  konstrukcji  na  siły  poprzeczne  w  sytuacji  montaŜowej 

(przed zespoleniem) nie b

ędzie się róŜnić od nośności konstrukcji w sytuacji trwałej (po ze-

spoleniu). Poniewa

Ŝ siły poprzeczne wywołane obciąŜeniem obciąŜenia są z reguły większe 

w sytuacji trwa

łej, stąd sprawdzenie przekrojów na ścinanie wykonuje się przy sprawdzaniu 

elementu w sytuacji trwa

łej. 

Konstrukcje ze zmian

ą schematu statycznego 

Istnieje konieczno

ść sprawdzenia tej nośności w przekrojach, w których siła poprzeczna jest 

wi

ększa niŜ w sytuacji trwałej. Metodę obliczeń omówiono dla sytuacji trwałej. 

8.  Sprawdzenie SG w sytuacji trwa

łej 

•  SGN na zginanie 

Poni

Ŝej  przedstawiono  metodę  uproszczoną  sprawdzania  stanu  granicznego  nośności  na 

zginanie. Przyjmuje si

ę uproszczenia: 

−  prostokątny wykres napręŜeń ściskających w betonie 
−  zbrojenie miękkie zgrupowane jest w poszczególnych warstwach 

A

cc

αf

cd

d

p

2

x

c,

e

ff

d

c

σ

p2

A

p2

A

s2

d

p

1

d

s2

A

p1

M

Rd

A

s1

d

s1

A

s1

f

yd

F

pd1

A

s2

f

yd

h

n

A

p2

A

cn

αf

cdn

 

Rys. 15 

Stan graniczny no

śności przekroju w sytuacji trwałej 

 

Procedura oblicze

ń wygląda następująco: 

i) 

obliczy

ć napręŜenia w cięgnach górnych: 

[MPa]

   

400

0

pm

2

p

σ

=

σ

 

ii) 

z warunku równowagi si

ł obliczyć: 

background image

 

17

(

)

cd

cdn

cn

yd

2

s

1

s

2

p

2

p

1

pd

eff

,

cc

f

f

A

f

A

A

A

F

A

α

α

+

σ

+

=

 

iii) 

z geometrii strefy 

ściskanej wyznaczyć x

c,eff

 i d

c

 

Dla prostok

ąta: 

2

eff

,

cc

eff

b

A

x

=

 

2

x

d

eff

c

=

 

2

h

d

n

cn

=

 

Je

śli A

cc,eff

 < 0 oznacza to, 

Ŝe oś obojętna znajduje się w nadbetonie. 

Wówczas nale

Ŝy przyjąć: A

cc,eff

 = 0; x

eff

 = d

c

 = 0, oraz obliczy

ć: 

(

)

cdn

yd

2

s

1

s

2

p

2

p

1

pd

cn

f

f

A

A

A

F

A

α

+

σ

+

=

 oraz 

n

cn

n

cn

b

2

A

h

d

=

 

iv) 

Sprawdzi

ć  czy 

lim

,

eff

p

eff

eff

d

x

ξ

=

ξ

;  gdzie 

ξ

eff,lim

d

p

  ze  wzoru  (N141)  (we  wzorze 

(N143) mo

Ŝna przyjąć, Ŝe f

pd

 = F

pd1

/A

p1

), je

śli nie, to przyjąć x

eff

 = 

ξ

eff,lim

d

p

. i obliczy

ć 

d

c

 i A

cc,eff

 

v) 

Obliczy

ć: 

(

)

(

)

(

)

(

)

[

]

yd

1

s

p

1

s

2

s

p

2

s

2

p

p

2

p

2

p

n

p

cdn

cn

c

p

cd

eff

,

cc

Rd

f

d

d

A

d

d

A

 

          

d

d

A

2

h

d

f

A

d

d

f

A

M

+

σ





+

α

+

α

=

 

vi) 

Sprawdzi

ć, czy M

Rd

 

≥ M

Sd

  

 
 

•  SGN na ścinanie - dobór zbrojenia poprzecznego 

Przekrój spr

ęŜony oblicza się tak jak przekrój Ŝelbetowy, uwzględniając postanowienia punk-

tu N7.1.8.4 oraz przyjmuj

ąc

c

Sd

cp

A

N

=

σ

; gdzie 

mt

Sd

P

9

,

0

N

=

Mo

Ŝna  uwzględnić  zmniejszenie  obciąŜenia  przekroju  siłą  V

Sd

  zgodnie  ze  wzorem  (N168) 

przyjmuj

ąc Ŝe kąt α

0

 odpowiada warto

ści kąta φ(x) obliczonego wg Rys. 5 w przekroju, w któ-

rym obliczana jest si

ła V

Sd

Ponadto, w konstrukcjach kablobetonowych i z kablami bez przyczepno

ści naleŜy uwzględ-

ni

ć  osłabienie  przekroju  kanałami  kablowymi. W  przekrojach  z  kablami  bez  przyczepności 

wype

łnienia kanałów kablowych nie uwzględnia się. 

 

•  Zabezpieczenie konstrukcji zespolonej przed rozwarstwieniem w płaszczyźnie zespolenia 

We wzorze (N180) nale

Ŝy przyjąć: 

cdn

cn

cd

eff

,

cc

cdn

cn

f

A

f

A

f

A

+

=

β

 

(

)

cdn

cn

cd

eff

,

cc

cn

p

cdn

cn

c

p

cd

eff

,

cc

f

A

f

A

d

d

f

A

)

d

d

(

f

A

z

+

+

+

=

, lecz nie wi

ęcej niŜ 0,8d

p. 

Przyj

ęte zbrojenia powierzchni styku moŜe być związane z poprzecznym zbrojeniem prefa-

brykatu  rozstawem  pr

ętów  lub  wykorzystaniem  np.  pionowych  gałęzi  strzemion  Ŝeber.  Po-

niewa

Ŝ  obciąŜenie  powierzchni  styku  zmienia  się  podobnie  jak  siła  poprzeczna,  moŜliwe  i 

celowe jest ró

Ŝnicowanie tego zbrojenia na długości styku, dokonując obliczeń w odpowied-

nich przekrojach. 

•  Sprawdzenie moŜliwości pojawienia się rys prostopadłych 

O mo

Ŝliwości pojawienia się rys prostopadłych decyduje wartość napręŜeń na dolnej krawę-

dzi elementu 

σ

c1

. Napr

ęŜenia te obliczać naleŜy wykorzystując zasadę ich superpozycji, tzn, 

obliczy

ć napręŜenie będące efektem przyrostu obciąŜenia, sztywności belki i schematu sta-

tycznego  w  danej  sytuacji  (pocz

ątkowej,  montaŜowej,  trwałej),  a  następnie  je  zsumować. 

Dzia

łające obciąŜenie jest wywołane oddziaływaniami długotrwałymi oraz przyjmuje wartości 

obliczeniowe przy 

γ

f

 = 1,0, za

ś siła spręŜająca wartość obliczeniową P

d

 =P.

k,inf

 = 0,9P

mt

W sytuacji trwa

łej: 

(

)

(

)

(

)

cs

cs

Sd

0

cs

0

cs

Sd

0

cs

0

cs

0

cp

d

0

cs

d

1

c

J

d

h

M

J

d

h

M

J

d

h

z

P

A

P

+

=

σ

gdzie: M

Sd

 

moment zginaj

ący w sytuacji montaŜowej 

background image

 

18

∆M

Sd

  przyrost momentu zginaj

ącego wywołany pozostałymi obciąŜeniami (działają-

cymi d

ługotrwale) 

 

Rysy  nie  wyst

ąpią,  jeśli  obliczone  w  powyŜszy  sposób  napręŜenia  (rozciągające)  będą 

mniejsze  ni

Ŝ f

ctm

ctm

1

c

f

σ

,  a  zbrojenie  w  strefie  rozci

ąganej  spełnia  warunek  (N111),  w 

którym 

σ

s,lim

 nale

Ŝy przyjąć uwzględniając zarówno cięgna jak i zbrojenie miękkie. Zastępczą 

warto

ść napręŜeń σ

s,lim

 obliczy

ć ze wzoru: 

1

s

1

p

lim

,

s

1

s

lim

,

s

1

p

lim

,

s

A

A

)

s

(

A

)

p

(

A

+

σ

+

σ

=

σ

 

gdzie: A

p1

, A

s1

 – pole przekroju zbrojenia w strefie rozci

ąganej, 

σ

s,lim

(p)i 

σ

s,lim

(s) – warto

ść napręŜenia w zbrojeniu z Tablicy N12, odpowiednio dla cię-

gien i zbrojenia zwyk

łego. 

•  Sprawdzenie SGU szerokości rozwarcia rys prostopadłych 

Dokonujemy zgodnie z N7.1.9.3, uwzgl

ędniając cięgna (kable) i zbrojenie miękkie w dolnej 

łce. 

We wzorze (N94) nale

Ŝy przyjąć: 

− 

+

φ

+

φ

=

φ

p

s

p

p

p

1

s

s

s

1

1

n

n

n

k

n

k

k

,  

gdzie: k

1s

φ

s

, k

1p

φ

p

 - wsp. zale

Ŝny od przyczepności i średnicy prętów,  

 

 

Σn

s

Σn

s       

- suma liczby pr

ętów 

odpowiednio dla stali mi

ękkiej i cięgien, 

−  A

ct,eff

 obliczy

ć na podstawie rys (N33) przyjmując 

h

x

1

c

2

c

2

c

II

σ

σ

σ

=

, gdzie 

σ

c1

 i 

σ

c2 

napr

ęŜenia 

odpowiednio na dolnej i górnej kraw

ędzi (w otoczeniu kabli, dla kaŜdego kabla moŜna przy-

j

ąć pole kwadratu o boku 300 mm) 

Obliczenie momentu dekompresji przekroju: 

(

)

+

=

0

cs

0

cs

cp

t

,

m

0

cs

t

,

m

cs

cs

de

J

d

h

z

P

9

,

0

A

P

9

,

0

d

h

J

M

 

Przyrost napr

ęŜeń w stali w przekroju zarysowanym: 

(

)

z

A

A

M

M

1

s

1

p

de

Sd

s

+

=

σ

 

gdzie z – rami

ę sił wewnętrznych, moŜna przyjmować

1

p

d

)

90

.

0

85

.

0

(

z

÷

 

Średnie odkształcenie zbrojenia wzór (N114): 







β

β

σ

=

ε

2

Sd

de

2

1

p

s

sm

M

M

1

E

 

gdzie 

β

1

 nale

Ŝy obliczać ze wzoru 

+

β

+

β

=

β

p

s

p

p

1

s

s

1

1

n

n

n

n

 

 

•  Sprawdzenie SGU moŜliwości pojawienia się rys ukośnych 

Dokona

ć naleŜy w strefie przypodpoowej. Polega na wykazaniu, Ŝe rozciągające napręŜenia 

g

łówne nie przekroczą wytrzymałości betonu na ściskanie. 

W belkach nale

Ŝy sprawdzać w przekroju podporowym (A - A) i przy zmianie środnika – tak-

Ŝe w przekroju B – B (Rys. 16). W belkach strunobetonowych naleŜy uwzględnić wartość siły 
P

mt

(x) =  wed

ług rysunku N37. 

background image

 

19

x = h

A

B

B

A

2

1

 

Rys. 16 

Przekroje w których oblicza si

ę główne napręŜenia rozciągające 

 
 

Obliczenia napr

ęŜeń naleŜy dokonać w poziomie 1 (na wysokości zmiany środnika) i 2 

(w 

środku cięŜkości przekroju), wykorzystując wzór (N153), w którym: 

 

(

)

(

)

cs

2

i

Sd

0

cs

2

i

0

cp

mt

0

cs

mt

x

J

y

d

)

x

(

M

J

y

d

)

x

(

z

)

x

(

P

9

,

0

A

)

x

(

P

9

,

0

+

=

σ

 

 

(

)

w

cst

co

mt

Sd

xy

b

J

S

)

x

(

sin

)

x

(

P

9

,

0

)

x

(

V

α

=

τ

 

Wzory powy

Ŝsze zostały przedstawione w ogólnej postaci, uwzględniając odgięcie cięgien i 

zmian

ę  szerokości  środnika  (interpretacja  wielkości  b

w

!).  Pionowe  napr

ęŜenia  normalne  σ

y

 

zaleca si

ę pominąć. 

•  Sprawdzenie SGU ugięć 

Ugi

ęcia w elementach niezarysowanych obliczać naleŜy wykorzystując zasadę ich superpo-

zycji, tzn, obliczy

ć ugięcie będące efektem przyrostu obciąŜenia, sztywności belki i schematu 

statycznego w danej sytuacji (pocz

ątkowej, montaŜowej, trwałej), a następnie je zsumować. 

 

α

α

=

0

cs

c

2

eff

0

cp

pd

p

cs

c

2

eff

Sd

k

J

E

l

z

N

J

E

l

M

a

i

i

i

i

 

W przypadku konstrukcji zarysowanej mo

Ŝna postąpić podobnie. Rozpatrując działanie przy-

rostu  obci

ąŜenia  w  fazie  zarysowanej,  przyjąć  zredukowaną  sztywność  belki  B  w  sytuacji 

dzia

łania sumy obciąŜenia (całość M

Sd

). 

 

α

α

+

α

=

0

cs

c

2

eff

0

cp

pd

p

Sd

2

eff

Sd

k

cs

c

2

eff

Sd

k

J

E

l

z

N

)

M

(

B

l

M

J

E

l

M

a

i

i

i

i

 

 
Przy obliczaniu ugi

ęć długotrwałych naleŜy przyjąć efektywny moduł spręŜystości betonu (z 

uwzgl

ędnieniem współczynnika pełzania), i dla tej wartości obliczyć momenty bezwładności 

przekroju w poszczególnych sytuacjach (zmiana wspó

łczynników α). 

 

•  Sprawdzenie SG zmęczenia (N7.2.) 

Na wst

ępie naleŜy sprawdzić zasadność sprawdzania konstrukcji w tej sytuacji: 

 

 

 

6

,

0

M

M

k

pk

 

Nale

Ŝy obliczyć stan napręŜeń w przekroju w przypadku działania i braku działania obciąŜe-

nia  wielokrotnie  zmiennego  przyjmuj

ąc  charakterystyczne  wartości  obciąŜenia  (ew.  ze 

wspó

łczynnikiem dynamicznym) i N

pd

 = 1.1P

m,t

 

W wyniku tego, otrzymuje si

ę dwa wykresy napręŜeń w betonie odpowiadające działaniu ob-

ci

ąŜeń stałych (lub minimalnych) oraz stałych i zmiennych (lub maksymalnych). Na podsta-

wie  zmienno

ści  napręŜeń  w  skrajnych  włóknach,  naleŜy  przyjąć  dopuszczalną  wartość 

σ

cR

.(Rys. 17)  

 
 

background image

 

20

σ

c

 

≤ 0,02maxσ

c

max

σ

c

 

≤ 0,18f

ck

σ

c

 

≤ 0,25f

ck

σ

c

 

≥ 0

STAN OBCI

ĄśEŃ STAŁYCH

 (MINIMALNYCH)

STAN OBCI

ĄśEŃ PEŁNYCH

 (MAKSYMALNYCH)

 

Rys. 17 

Dopuszczane, maksymalne napr

ęŜenia w betonie przy działaniu obciąŜeń wielokrotnie 

zmiennych 

 

Je

śli zakres zmian napręŜeń nie pozwala na odczytanie wartości σ

cR

, nale

Ŝy skorzystać z 

innej metody, cho

ć świadczy to o nadmiernym wytęŜeniu betonu. i wskazuje na celowość 

zmiany koncepcji konstrukcji przekroju. 
Ustalenie zmiany napr

ęŜeń w cięgnach spręŜających lub w zbrojeniu pomocniczym moŜ-

na dokona

ć, wykorzystując poprzednie obliczenia: 

 

σ

σ

+

σ

α

=

σ

h

d

2

c

1

c

1

p

2

c

p

1

p

   

σ

σ

+

σ

α

=

σ

h

d

2

c

1

c

1

s

2

c

s

1

s

 

 

gdzie 

∆σ

c1

∆σ

c2

  ró

Ŝnice  w  napręŜeniach  w  betonie,  odpowiednio  na  dolnej  i  górnej 

kraw

ędzi. 

 
Ograniczenia  wynikaj

ące  z  warunków  ograniczenia  napręŜeń  mogą  spowodować  ko-

nieczno

ść zmiany kształtu konstrukcji. Przesłanki byłyby następujące:  

niespe

łnienie  warunków  ograniczenia  napręŜeń  w  betonie  wskazuje  na  zmianę 

gabarytów pó

łek (dolnej lub górnej) lub podniesienie wysokości konstrukcji. W sumie 

– zwi

ększenie momentu bezwładności. 

Przekroczenie  dopuszczalnego  zakresu  zmian  napr

ęŜeń  w  cięgnach  wskazuje  na 

konieczno

ść zmniejszenia mimośrodu cięgien w stosunku do środka cięŜkości prze-

kroju. 

 

 

background image

 

21

LITERATURA: 
 
[1] 

Ajdukiewicz A, Mames J.: „Konstrukcje spr

ęŜone". Warszawa ARKADY 1984. 

[2] 

Ajdukiewicz A, Mames J.: „Betonowe konstrukcje spr

ęŜone". Gliwice Wydawnictwo PŚ 2001 

[3] 

D

ąbrowski K., Stachurski W., Zieliński Z. A.: "Konstrukcje betonowe" Warszawa ARKADY 1982. 

[4] 

* Dyduch K.,: „Obliczanie konstrukcji spr

ęŜonych” Konf. N. – T. „Podstawy projektowania kon-

strukcji  z  betonu  w  uj

ęciu  normy  PN-B-03264:1998  w  świetle  Eurokodu  2”,  Puławy  1998,  ITB 

Warszawa 1998 

[5] 

Grabiec K, Kampioni J.: „Betonowe konstrukcje spr

ęŜone". PWN Warszawa - Poznań 1982 

[6] 

* Grzegorzewski W. „Deski spr

ęŜone". Warszawa ARKADY 1965. 

[7] 

* Guyon Y. „Prestressed Concrete". Wiley & Sons, London 1953 

[8] 

Jasman  S.:  Projektowanie  i  wykonawstwo  konstrukcji  betonowych.  Pol. Wroc

ławska  Wrocław 

1990. 

[9] 

Kledzik W., Kledzik B., Kot A.: „Wzory i tablice do projektowania konstrukcji 

Ŝelbetowych”. War-

szawa ARKADY 1982. 

[10]  * Ku

ś S „Konstrukcje spręŜone kołowo - symetryczne". Warszawa ARKADY 1960. 

[11]  * Lin T.Y, Burns N.H.: „Design of Prestressed Concrete Structures", Wiley & Sons N.York 1982. 
[12]  Olszak i in. Teoria konstrukcji spr

ęŜonych T. I i II PWN Warszawa 1961. 

[13]  Pr. zbiorowa „Budownictwo betonowe". T. III Konstrukcje spr

ęŜone. Warszawa ARKADY 1965. 

[14]  Pr. zbiorowa „Poradnik in

Ŝyniera i technika budowlanego". Tom V, Warszawa ARKADY 1996. 

[15]  Pr. zbiorowa „Poradnik kierownika budowy". Tom I i II, Warszawa ARKADY 1989. 
[16]  Pr. zbiorowa „Poradnik majstra budowlanego ". Warszawa ARKADY 1985. 
[17]  * Rossuee W., Graubner C.A., „Spannbetonbauwerke Teil l." Berlin Ernst & Sohn 1992. 
[18]  Starosolski W.: „Konstrukcje 

Ŝelbetowe, T. I i T. II”. PWN Warszawa 1996 

[19]  Zieli

ński Z. A.: Prefabrykowane betonowe dźwigary spręŜone. Warszawa ARKADY 1962. 

 
 
Normy,  
[N1].  Aktualne normy obci

ąŜeniowe. 

[N2].  PN-90/B-03000. Projekty budowlane - obliczenia statyczne. 
[N3].  PN-80/B-01800. Antykorozyjne zabezpieczenia w budownictwie - konstrukcje betonowe i 

Ŝelbe-

towe - klasyfikacja i okre

ślenie środowisk. 

[N4].  FIP-CEB Model Code 1980 
[N5].  PN-B-03264:2002 konstrukcje betonowe, 

Ŝelbetowe i  spręŜone. Obliczenia statyczne i projek-

towanie. 

 

background image

 

22

ZA

ŁĄCZNIK 1. DANE WYBRANYCH SYSTEMÓW KABLI SPRĘśAJĄCYCH 

 
 
Pr

ęty i kable prętowe 

Tab. 4 Pr

ęty spręŜające Ŝebrowane i gładkie. Kable z przyczepnością i bez przyczepności. 

Klasa stali 

835/1030 

1080/1230 

średnica pręta, mm 

26 

32 

36 

26 

32 

36 

Przekrój,cm

2

 

5,31 

8,04 

10,18 

5,31 

8,04 

10,18 

Granica plastyczno

ści F

pyk

, kN 

443,0 

671,0 

850,0 

574,0 

868,0 

1099,0 

 No

śność F

pk

, kN 

547,0 

828,0 

1049,0 

653,0 

989,0 

1252,0 

Kana

ł kablowy, ∅

zewn

 mm  

32/42

*)

 

38/46

*)

 

44/50

*)

 

32/42

*)

 

38/46

*)

 

44/50

*)

 

Min. promie

ń odgięcia spręŜy-

stego, m 

15,9 

19,5 

21,9 

8,75 

10,75 

12,1 

Min promie

ń odgięcia plastycz-

nego, m 

3,9 

4,8 

5,4 

3,9 

4,8 

5,4 

wsp. tarcia, 

µ 

0,25/0,05

*)

 

K

ąt falowania, rad/m 

0,058 

Po

ślizg cięgna w zakotwieniu, 

mm 

0,5/1,0

**)

 

1,0/1,5

**)

 

P

łytka kotwiąca 

(wys. 

× szer.), mm 

120

×150  120×220  150×240  120×150  120×220  150×240 

Min. rozstaw zakotwie

ń 

(wys. 

× szer.), mm 

130

×200  130×300  160×280  130×200  130×300  160×280 

Min. odleg

łość krawędzi zako-

twienia od kraw

ędzi betonu, mm 

20 

*)

 – dla kabli bez przyczepno

ści 

**)

 – dla pr

ętów Ŝebrowanych 

 
Modu

ł spręŜystości prętów i kabli prętowych E

p

 = 200 GPa. 

 

Kable pr

ętowe  stosuje się jako kotwy,  ściągi itp. Przydatne takŜe do łączenia prefabrykowa-

nych elementów konstrukcyjnych, pe

łniąc role podobną do śrub  spręŜających. Ich zakotwienia gwin-

towe charakteryzuj

ą się bardzo małym poślizgiem, umoŜliwiając stosowanie tych kabli o bardzo ma-

łych długościach. 
 
 
 
 
 
 

background image

 

23

Kable bez przyczepno

ści 

 

Stosowane do spr

ęŜania płyt ciągłych w popularnych systemach płytowo – słupowych, oraz do 

obwodowego spr

ęŜania konstrukcji cylindrycznych (zbiorniki). Z uwagi na walory technologii, często 

stosowane do wzmacniania konstrukcji. Kable te charakteryzuj

ą się bardzo niskim współczynnikiem 

tarcia, dzi

ęki wprowadzeniu do przestrzeni kablowej środków smarnych i antykorozyjnych. W rezulta-

cie, si

ła spręŜająca utrzymywane jest wyłącznie dzięki zakotwieniom, i nie prowadzi się kłopotliwych 

technologicznie robót iniekcyjnych. 
 

Poni

Ŝej  przedstawiono  dane  przykładowych  rozwiązań  kabli.  Nośność  kabli,  powierzchnia 

przekroju i inne dane zale

Ŝą od rodzaju uŜytych cięgien (zgodnie z Tab. 2) 

Tab. 5 Kable bez przyczepno

ści – dane przykładowe 

Splot 

∅ 16 mm 

∅ 15,5 mm 

∅ 13 mm 

∅ 12,5 mm 

Oznaczenie systemowe kabla 

1/16 2/16 3/16  4/16  1/13  2/13 3/13  4/13 

liczba splotów 

Kana

ł kablowy, n×∅

zewn

 mm  

n

×20,5 

n

×17,5 

Max. rozstaw podpór  kabli, m 

1,0 

Min promie

ń odgięcia R, m 

2,5 

2,0 

wsp. tarcia, 

µ 

0,06 

K

ąt falowania, rad/m 

0,009 

Po

ślizg cięgna w zakotwieniu, mm 

5 - 7 

4 – 6 

Tab. 6 Kable bez przyczepno

ści –dane geometryczne 

Liczba splotów 

Konfiguracja kabli 

 

 

 

Rozstaw kabli, mm: 

 

 

45 
45 

80 
60 

100 

60 

120 

60 

P

łytka kotwiąca 

(wys. 

× szer.), mm 

55

×130  130×180  130×180 

140

×200 

Min. rozstaw zakotwie

ń 

(wys. / szer.), mm 

100/190  160/240 

180/260 

200/280 

Min. odleg

łość środka zakotwienia od 

kraw

ędzi betonu, mm 

70 

100 

110 

120 

 

background image

 

24

 
 
 

 

 
 

background image

 

25

 
 

 

 
 
 

background image

 

26

 

 

background image

 

27

 
 

background image

 

28

ZA

ŁĄCZNIK 3.  

ZESTAWIENIE UWZGL

ĘDNIENIA OBCIĄśEŃ I SIŁY W CIĘGNACH W OBLICZENIACH 

 

Obci

ąŜenia 

 

ci

ęŜ

ar

 w

ła

-

sn

st

ug

ot

rw

ca

łko

w

ite

 

si

ła

 w

 ci

ęg

na

ch

 

SGN na zginanie 

 

 

 

obl. 

F

pd

σ

pc

 

SGN na 

ścinanie 

 

 

 

obl. 

P

k,inf 

SGU pojawienie si

ę rys 

prostopad

łych 

 

 

char. 

 

P

k,inf 

SGU pojawienie si

ę rys ukośnych 

 

 

char. 

 

P

k,inf 

SGU rozwarcie  rys prostopad

łych 

 

 

char. 

 

P

k,inf 

S

yt

ua

cj

tr

w

SGU ugi

ęć 

 

 

char. 

 

P

k,inf 

pocz

ątkowe 

 

 

 

 

P

o,max

 

st

ra

ty 

reologiczne 

 

char. 

 

 

P

m,0

 

ogr. napr

ęŜeń  w betonie 

char. 

 

 

 

P

k,sup 

ogr. napr

ęŜeń w cięgnach 

 

 

 

 

P

m0 

P

m,t

 

syt

ua

cj

po

cz

ąt

-

ko

w

strefa zakotwie

ń 

 

 

 

 

F

pk

- - kablob. 

P

o,max

 – strunob.