background image

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO  

NA WYDZIALE LEKARSKIM I  

ROK AKADEMICKI 2013/2014 

PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla III roku 

 

1.

 

NAZWA PRZEDMIOTU

 

:     MIKROBIOLOGIA

 

2.

 

NAZWA JEDNOSTKI (jednostek ) realizującej przedmiot

Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej 

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego 

ul. Wieniawskiego 3, 61-712 Poznań 

 

3 . Adres jednostki odpowiedzialnej za dydaktykę

  Adres: ul. Wieniawskiego 3, 61-712 Poznań 

  Tel. /Fax: Tel. 61 8546 138, Fax: 61 8546 140 

  Strona WWW 

  E-mail: 

mikromed@ump.edu.pl

 

 

4.

 

Kierownik jednostki

:  

  Prof. dr hab. Andrzej SZKARADKIEWICZ 

 

5.

 

Osoba odpowiedzialna za dydaktykę na Wydziale Lekarskim I (koordynator przedmiotu):

  

  Nazwisko: Prof. dr hab. Andrzej SZKARADKIEWICZ 

  Tel. kontaktowy: 61 8546 138 

  Możliwość kontaktu (dni, godz., miejsce) 

  E-mail: 

mikromed@ump.edu.pl

 

  Osoba zastępująca: dr Izabela CHUDZICKA-STRUGAŁA 

  Kontakt: tel. 61 8546 138 

 

6.

 

Miejsce przedmiotu w programie studiów

 

 

Rok: III 

 

 

Semestr: zimowy i letni 

 

7.

 

Liczba godzin  ogółem

 : 80 

 

 

 

liczba pkt.ECTS: 

6

 

 

background image

Jednostki uczestniczące w nauczaniu przedmiotu 

Semestr zimowy liczba godzin 

Ć 

Ćwiczenia 

kategoria 

Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej 

24 

40 

 

Razem: 

24 

40 

 

 

 

Jednostki uczestniczące w nauczaniu 

przedmiotu 

Semestr letni liczba godzin 

Ć 

Ćwiczenia 

kategoria 

Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej 

 

16 

 

Razem: 

 

16 

 

 

 

8.

 

Cel nauczania przedmiotu

  

Klasyfikacja drobnoustrojów. Ogólna charakterystyka bakterii, wirusów i grzybów. Formy 
i  mechanizmy  wzajemnego  oddziaływania  w  układzie  drobnoustrój-gospodarz.  Flora 
fizjologiczna.  Etiopatogeneza  i  epidemiologia.  Diagnostyka  mikrobiologiczna.  Terapia 
empiryczna  i  celowana.  Dezynfekcja,  sterylizacja  i  postępowanie  aseptyczne  –  zakażenia 
szpitalne. 
 
Efekt kształcenia – umiejętności i kompetencje:  
Opis właściwości biologicznych i klasyfikacja drobnoustrojów. 
Rozpoznawanie  czynników  etiologicznych  i  mechanizmów  patogenezy  zakażeń 
wywoływanych przez drobnoustroje. 
Dobór badań diagnostycznych w zależności od rodzaju schorzenia i przesyłania materiału 
do badań. 
Interpretacja wyników badań mikrobiologicznych i serologicznych. 
Prognozowanie racjonalnej antybiotykoterapii. 
Przeprowadzania  dezynfekcji  i  sterylizacji  w  oparciu  o  znajomość  podstaw  epidemiologii 
chorób zakaźnych – szczególnie w sytuacji zakażeń wewnątrzszpitalnych. 

 
9.  SYLABUS 

 

SYLABUS 

 

Nazwa 
przedmiotu/modułu 

MIKROBIOLOGIA 

Wydział 

Lekarski I 

Nazwa kierunku studiów 

Medycyna 

Poziom kształcenia 

 

Forma studiów 

stacjonarne 

Język przedmiotu 

Polski 

Rodzaj przedmiotu 

 

obowiązkowy X                                  fakultatywny 

 

background image

Rok studiów/semestr 

 
I    II    III   X   IV   V  VI   

 

 
1    2    3    4    5 X   6 X   7    8    
9    10    11    12 

 

Liczba godzin zajęć 
dydaktycznych z 
podziałem na formy 
prowadzenia zajęć 

80, w tym:    .24. - wykłady, .... - seminaria, .56. – ćwiczenia, .... – fakultety 

Założenia i cele 
przedmiotu 

Klasyfikacja  drobnoustrojów.  Ogólna  charakterystyka  bakterii,  wirusów  i 
grzybów.  Formy  i  mechanizmy  wzajemnego  oddziaływania  w  układzie 
drobnoustrój-gospodarz. Flora fizjologiczna. Etiopatogeneza i epidemiologia. 
Diagnostyka mikrobiologiczna. Terapia empiryczna i celowana. Dezynfekcja, 
sterylizacja i postępowanie aseptyczne – zakażenia szpitalne.

 

 

Symbol 

efektów 

kształcenia 

zgodnie ze 

standardami 

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW 

KSZTAŁCENIA 

 

Metody weryfikacji osiągnięcia 

zamierzonych efektów 

kształcenia:  

 

WIEDZA 

(ZGODNIE ZE SZCZEGÓŁOWYMI EFEKTAMI KSZTAŁCENIA)

 

III. W.1 

zna podstawowe pojęcia z zakresu genetyki; 

 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin  

III. W.11 

zna  genetyczne  mechanizmy  nabywania 
lekooporności  przez  drobnoustroje  i  komórki 
nowotworowe 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.12 

klasyfikuje  drobnoustroje,  z  uwzględnieniem 
chorobotwórczych  i  obecnych  we  florze 
fizjologicznej; 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.13 

zna 

epidemiologię 

zarażeń 

wirusami, 

bakteriami 

oraz 

zakażeń 

grzybami 

pasożytami  z  uwzględnieniem  geograficznego 
zasięgu ich występowania 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.14 

zna  wpływ  abiotycznych  i  biotycznych  (wirusy, 
bakterie)  czynników  środowiska  na  organizm  i 
populację;  drogi  ich  wnikania  do  organizmu 
człowieka; 

potrafi 

opisać 

konsekwencje 

narażenia  organizmu  człowieka  na  różne 
czynniki  chemiczne  i  biologiczne  oraz  zasady 
profilaktyki 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.15 

zna  inwazyjne  dla  człowieka  formy/stadia 
rozwojowe 

wybranych 

pasożytniczych 

grzybów, 

pierwotniaków, 

helmintów 

stawonogów z uwzględnieniem geograficznego 
zasięgu ich występowania 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.16 

omawia 

zasadę 

funkcjonowania 

układu 

pasożyt-żywiciel oraz zna podstawowe objawy 
chorobowe wywoływane przez pasożyty 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.17 

zna  objawy  zakażeń  jatrogennych,  drogi  ich 
rozprzestrzeniania 

się 

oraz 

patogeny 

wywołujące 

zmiany 

poszczególnych 

narządach 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.18 

zna 

rozumie 

podstawy 

diagnostyki 

mikrobiologicznej i parazytologicznej 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.19 

zna  podstawy  dezynfekcji,  sterylizacji  i 
postępowania aseptycznego 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

background image

III. W.20 

zna  podstawy  rozwoju  oraz  mechanizm 
działania układu odpornościowego 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.22 

zna  swoiste  i  nieswoiste  mechanizmy 
odporności humoralnej i komórkowej 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.28 

określa  przebieg  kliniczny  zapaleń  swoistych  i 
nieswoistych 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.36 

charakteryzuje  poszczególne  grupy  środków 
leczniczych 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. W.41 

rozumie  problem  lekooporności,  w  tym 
lekooporności wielolekowej 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

UMIEJĘTNOŚCI 

(ZGODNIE ZE SZCZEGÓŁOWYMI EFEKTAMI KSZTAŁCENIA)

 

III. U.8 

rozpoznaje najczęściej spotykane pasożyty 
człowieka na podstawie ich budowy, cykli 
życiowych oraz objawów chorobowych 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. U.9 

posługuje się reakcją antygen-przeciwciało w 
aktualnych modyfikacjach i technikach dla 
diagnostyki chorób zakaźnych, alergicznych, 
autoimmunizacyjnych, hematologicznych i 
nowotworowych 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. U.10 

potrafi przygotować preparat i rozpoznać 
patogeny pod mikroskopem 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. U.11 

interpretuje wyniki badań mikrobiologicznych 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. U.12 

stosuje się do zasad aseptyki i antyseptyki 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

III. U.17 

projektuje schemat racjonalnej chemioterapii 
zakażeń, empirycznej i celowanej 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć, ocena 
zdolności do samodzielnej pracy; Seminarium, 
Kolokwium końcowe, Egzamin

 

KOMPETENCJE SPOŁECZNE 

(ZGODNIE Z OGÓLNYMI EFEKTAMI KSZTAŁCENIA)

 

K.1 

rozpoznaje ograniczenia diagnostyczne i 
lecznicze oraz potrzeby edukacyjne, a także 
potrafi zaplanować własną aktywność 
edukacyjną 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć,

 

K.2 

posiada umiejętność pracy w zespole 
profesjonalistów, w środowisku 
wielokulturowym i wielonarodowościowym 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć,

 

K.3 

wdraża zasady koleżeństwa zawodowego i 
współpracy z przedstawicielami innych 
zawodów w zakresie ochrony zdrowia 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć,

 

K.4 

przestrzega tajemnicy lekarskiej i praw 
pacjenta 

obserwacja pracy studenta w trakcie zajęć,

 

 

PUNKTY ECTS 

 

TREŚCI MERYTORYCZNE PRZEDMIOTU:  

Tematyka 

Forma (wykłady,seminariu,, 

ćwiczenia, zaj.fakultatywne, 

itp…) 

Charakterystyka biologiczna drobnoustrojów. 

Wykład 

Systematyka mikroorganizmów patogennych dla człowieka. 

Wykład 

Struktura,  metabolizm  i  genetyka  bakterii  (mechanizmy  horyzontalnego 
przenoszenia genów i lekooporność). Sporulacja i germinacja. 

Wykład 

background image

Chorobotwórczość drobnoustrojów i ich czynniki wirulencji. 

Wykład 

Kolonizacja,  zakażenia  i  choroba  zakaźna.  Fizjologiczna  mikroflora 
człowieka. 

Wykład 

Odporność przeciwdrobnoustrojowa: wrodzona i nabyta. 

Wykład 

Szczepionki i surowice lecznicze. 

Wykład 

Charakterystyka biologiczna grzybów chorobotwórczych dla człowieka. 

Wykład 

Antybiotyki i chemioterapeutyki. 

Wykład 

Zakażenia szpitalne. 

Wykład 

Charakterystyka biologiczna wirusów i prionów. 

Wykład 

Wirusy chorobotwórcze dla człowieka. 

Wykład 

Bakterie  w  otoczeniu  człowieka.  Diagnostyka  mikrobiologiczna. 
Techniki wykonywania preparatów mikrobiologicznych. Metody hodowli 
bakterii. Sterylizacja i dezynfekcja. 

Ćwiczenia 

Antybiotyki  -  metody  badania  lekooporności.  Ziarenkowce  Gram 
dodatnie – Staphylococcus. 

Ćwiczenia 

Ziarenkowce Gram dodatnie –Streptococcus. Ziarenkowce Gram ujemne 
– Neisseria, Moraxella. 

Ćwiczenia 

Pałeczki  Gram  ujemne:  Haemophilus,  Bordatella,  Pseudomonas, 
Brucella, Franciscella, Pasteurella
Legionella. 

Ćwiczenia 

Pałeczki  Gram  ujemne:  rodzina  Enterobacteriaceae,  Escherihia, 
Salmonella, Shigella, Klebisiella, Proteus, Serratia, Yersinia

Ćwiczenia 

Pałeczki  Gram  dodatnie  -  rodzaje:  Corynebacterium,  Listeria
Lactobacillus. 

Ćwiczenia 

Bakterie  kwasooporne:  Mycobacterium  tuberculosis,  M.  leprae,  inne 
prątki. Promieniowce. 

Ćwiczenia 

Bakterie przetrwalnikujące tlenowe: Bacillus; beztlenowe: Clostridium
 Nieprzetrwalnikujące bakterie beztlenowe: Bacteroides, Fusobacterium, 
Prevotella, Peptococcus, Peptostreptococcus, Veillonella.
 

Ćwiczenia 

Bakterie spiralne: rząd Spirochaetales - rodzaje: TreponemaLeptospira
Borrelia, CampylobacterHelicobacterVibrio. 

Ćwiczenia 

Rodzaje: Mycoplasma, Chlamydia, Ricketsja. 

Ćwiczenia 

Wirusy. 

Ćwiczenia 

Dermatofity,  grzyby  nitkowate:  Aspergillus;  drożdżaki:  Candida 
albicans, Cryptococcus
 sp.. 

Ćwiczenia 

Zakażenia układu oddechowego. 

Ćwiczenia 

Zakażenia ośrodkowego układu nerwowego. 

Ćwiczenia 

Zakażenia krwi: bakteriemia, fungemia, posocznica. 

Ćwiczenia 

Zakażenia układu moczowego. 

Ćwiczenia 

Choroby infekcyjne przenoszone drogą płciową. 

Ćwiczenia 

LITERATURA PODSTAWOWA I UZUPEŁNIAJĄCA: 

 

Szkaradkiewicz A.: Mikrobiologia Lekarska. Repetytorium z Bakteriologii. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu  
Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, 2011. 
Przondo-Mordarska A., Martirosian G., Szkaradkiewicz A.: Mikrobiologia. Elsevier Urban&Partner, Wrocław, 
2011. 
Kańtoch M.: Wirusologia Lekarska. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1997. 

 

WARUNKI UZYSKANIA ZALICZENIA PRZEDMIOTU:

 

 

REGULAMIN ZAJĘĆ Z MIKROBIOLOGII  

DLA STUDENTÓW III ROKU MEDYCYNY WYDZIAŁU LEKARSKIEGO I 

UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO  

W POZNANIU 

1. Zajęcia z mikrobiologii lekarskiej dla studentów III roku medycyny obejmują wykłady i ćwiczenia. Obecność na 
ćwiczeniach i wykładach jest obowiązkowa. Ćwiczenia w semestrze zimowym odbywają się jeden raz w tygodniu. 
Ćwiczenia w semestrze letnim są zblokowane w cyklu jednotygodniowym. 

background image

2.  Student  jest  zobowiązany  do  prowadzenia  zeszytu  ćwiczeniowego  w  celu  uzyskania  zaliczenia  z  każdego 
ćwiczenia. 
Zaliczenie  ćwiczenia,  potwierdzone  wpisem  do  zeszytu  jest  konieczne  przed  przystąpieniem  do  następnego 
ćwiczenia. 
3.  Student  nie  ma  obowiązku  usprawiedliwiania  nieobecności  na  zajęciach  i  nie  ma  możliwości  odrabiania 
nieobecności. Spóźnienie przekraczające 15 minut traktuje się jako nieobecność. 
4.  Opuszczenie  3  ćwiczeń  lub  ich  nie  zaliczenie  (przy  braku  prawidłowej  realizacji  zadań  ćwiczeniowych)  w 
semestrze  zimowym  jest  jednoznaczne  z  nie  zaliczeniem  semestru.  W  semestrze  letnim  opuszczenie  jednego 
ćwiczenia powoduje nie zaliczenie całego bloku ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej. Nie ma możliwości odrobienia 
opuszczonych zajęć w danym roku akademickim. 
5.  Warunkiem  przystąpienia  do  ćwiczeń  z  mikrobiologii  klinicznej  w  semestrze  letnim  jest  zaliczenie  programu 
ćwiczeń semestru zimowego (kryteria zaliczenia zajęć w semestrze zimowym i letnim podaje się w załączeniu). 
6.  Do  egzaminu  z  mikrobiologii  mogą  przystąpić  jedynie  studenci,  którzy  uzyskali  zaliczenie  końcowe  z 
mikrobiologii. 
7.  Student  ma  obowiązek  do  przystąpienia  do  I  terminu  egzaminu  z  Mikrobiologii  bezpośrednio  po  zakończeniu 
zajęć na III roku studiów (egzamin pisemny testowo-opisowy). 
W  przypadku  oceny  niedostatecznej,  student  może  przystąpić  dwukrotnie  do  egzaminu  poprawkowego,  który 
zobowiązany jest zdać do 15 września kończącego III rok studiów. 
 

KRYTERIA ZALICZENIA ZAJĘĆ Z MIKROBIOLOGII  

 

Wyjaśnia  się,  iż  w  stosowanym  w  Katedrze  i  Zakładzie  systemie  ocen,  ten  sam  zakres  materiału 

sprawdzany  jest  kilkakrotnie:  na  ćwiczeniach  i  sprawdzianach  wiadomości  z  bloków  tematycznych,  a  kryterium 
zaliczenia stanowi średnia wszystkich ocen, wyrażona w punktach. 

Punktowane są następujące elementy procesu dydaktycznego: 

1. W ciągu całego cyklu ćwiczeń obowiązują 3 sprawdziany wiadomości z bloku tematycznego (każdy punktowany 
0 - 20 pkt.). Nie ma możliwości poprawiania w/w sprawdzianów oraz pisania ich w innym terminie. Student, który 
uzyskał sumarycznie min. 45 pkt. jest zwolniony ze sprawdzianu zaliczeniowego. Student, który uzyskał 
sumarycznie mniej niż 45 pkt. jest zobowiązany do przystąpienia do sprawdzianu zaliczeniowego z całości 
materiału objętego zajęciami w semestrze zimowym. 
2. Sprawdzian zaliczeniowy z całości materiału objętego zajęciami semestru zimowego punktowany jest od 0 do 30 
pkt. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie  min. 18 pkt. W przypadku jego nie zaliczenia, student ma 
prawo  do  1-krotnego  poprawiania  tego  sprawdzianu,  w  terminie  ustalonym  przez  Katedrę.  Nie  poprawienie  tego 
sprawdzianu  końcowego  lub  nie  przystąpienie  do  niego  powoduje  nie  zaliczenie  zajęć  z  mikrobiologii.  Nie  ma 
możliwości odrobienia zaległości w danym roku akademickim. 
3. Blok ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej w semestrze letnim jest zaliczany na podstawie kolokwium końcowego z 
całości materiału objętego zajęciami (semestr zimowy i letni) w ostatnim dniu zajęć. 
Student ma prawo do 2-krotnego poprawiania kolokwium końcowego w przypadku jego nie zaliczenia, w terminie 
ustalonym przez Katedrę.  
Student, który nie uzyskał zaliczenia ma prawo przystąpić do komisyjnej poprawki po uprzednim złożeniu wniosku 
do Kierownika Katedry. 
Nie  poprawienie  tego  kolokwium  końcowego  lub  nie  przystąpienie  do  niego  powoduje  nie  zaliczenie  zajęć  z 
mikrobiologii. 
Nie ma możliwości odrobienia zaległości w danym roku akademickim. 
 
Egzamin końcowy z Mikrobiologii – kryterium zaliczenia:  
Egzamin pisemny testowo-opisowy. 
Egzamin obejmuje 80 pytań w dwóch częściach: Cześć I-Testowa, zawiera 70 pytań jednokrotnego wyboru; Część 
II-Opisowa,
 zawiera 10 pytań opisowych i odpowiedzi dotyczące tych pytań powinny koncentrować się jedynie na 
istocie problemu

Pytania testowe punktowane są następująco:  
0 (odpowiedź nie prawidłowa)  
1 (odpowiedź prawidłowa) 
Pytania problemowe punktowane są następująco:  
0 (odpowiedź nie prawidłowa)  
1 (odpowiedź prawidłowa niepełna - częściowa) 
2 ( odpowiedź prawidłowa pełna) 
Maksymalnie można uzyskać 90 pkt. 
Kryteria oceny egzaminu 
ocena egzaminu jest ustalana na podstawie liczby uzyskanych pkt. 

background image

0 – 53 niedostateczny 
54 – 60 dostateczny 
61 – 67 dość dobry 
68 – 75 dobry 
76 – 82 ponad dobry 
83 – 90 bardzo dobry 

 

 
 

10.Tematyka poszczególnych wykładów, ćwiczeń i seminariów

 

 

Wykłady - Semestr zimowy

 

Tematyka wykładów  

Imię i nazwisko osoby 

prowadzącej zajęcia 

Wykład 1. 

 

Charakterystyka biologiczna drobnoustrojów. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 2. 

 

Systematyka mikroorganizmów patogennych 
dla człowieka. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 3. 

 

Struktura, metabolizm i genetyka bakterii 
(mechanizmy horyzontalnego przenoszenia 
genów i lekooporność). Sporulacja i germinacja. 
 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 4. 

 

Chorobotwórczość drobnoustrojów i ich 
czynniki wirulencji. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 5. 

 

Kolonizacja, zakażenia i choroba zakaźna. 
Fizjologiczna mikroflora człowieka. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 6. 

 

Odporność przeciwdrobnoustrojowa: wrodzona 
i nabyta. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 7. 

 

Szczepionki i surowice lecznicze. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 8. 

 

Charakterystyka biologiczna grzybów 
chorobotwórczych dla człowieka. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 9. 

 

Antybiotyki i chemioterapeutyki. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 10.   

Zakażenia szpitalne. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 11.   

Charakterystyka biologiczna wirusów i 
prionów. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

Wykład 12.   

Wirusy chorobotwórcze dla człowieka. 

Prof. dr hab. Andrzej 
Szkaradkiewicz 

 
 

Ćwiczenia - Semestr zimowy

 

Tematyka ćwiczeń  

Osoba odpowiedzialna 

Ćwiczenie 1.   

Bakterie w otoczeniu człowieka. Diagnostyka 
mikrobiologiczna. Techniki wykonywania 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 

background image

preparatów mikrobiologicznych. Metody hodowli 
bakterii. Sterylizacja i dezynfekcja. 

Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 2.   

Antybiotyki - metody badania lekooporności. 
Ziarenkowce Gram dodatnie – Staphylococcus. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 3.   

Ziarenkowce Gram dodatnie –Streptococcus
Ziarenkowce Gram ujemne – Neisseria, Moraxella. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 4.   

Pałeczki Gram ujemne: Haemophilus, Bordatella, 
Pseudomonas, Brucella, Franciscella, Pasteurella

Legionella. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 5.   

Pałeczki Gram ujemne: rodzina 
Enterobacteriaceae, Escherihia, Salmonella, 
Shigella, Klebisiella, Proteus, Serratia, Yersinia

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 6.   

Pałeczki Gram dodatnie - rodzaje: 
CorynebacteriumListeriaLactobacillus. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 7.   

Bakterie kwasooporne: Mycobacterium 
tuberculosis
M. leprae, inne prątki. Promieniowce. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 8.   

Bakterie przetrwalnikujące tlenowe: Bacillus; 
beztlenowe: Clostridium
 Nieprzetrwalnikujące bakterie beztlenowe: 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 

background image

Bacteroides, Fusobacterium, Prevotella, 
Peptococcus, Peptostreptococcus, Veillonella.
 

Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 9.   

Bakterie spiralne: rząd Spirochaetales - rodzaje: 
TreponemaLeptospiraBorrelia, Campylobacter
HelicobacterVibrio. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 10.  Rodzaje: Mycoplasma, Chlamydia, Ricketsja. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 11.  Wirusy 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 12.  Wirusy 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 13.  Wirusy 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

Ćwiczenie 14.  

Dermatofity, grzyby nitkowate: Aspergillus
drożdżaki: Candida albicans, Cryptococcus sp.. 

Prof. Andrzej Szkaradkiewicz, 
Dr hab. Tomasz Karpiński  
Dr Izabela Chudzicka-Strugała, 
Dr Ewa Andrzejewska, 
Dr Olga Goślińska-Pawłowska, 
Dr Barbara Zwoździak 
Dr Agnieszka Zeidler 
Mgr Kamila Malinowska 
Mgr Agata Sikora 

 
 
 
 

background image

Ćwiczenia - Semestr letni

 

Tematyka ćwiczeń  

Osoba odpowiedzialna 

Ćwiczenie 1.   

Zakażenia układu oddechowego.

 

Dr Izabela Chudzicka-Strugała 

Ćwiczenie 2.   

Zakażenia ośrodkowego układu 
nerwowego.

 

Dr Barbara Zwoździak 

Ćwiczenie 3.   

Zakażenia krwi: bakteriemia, fungemia, 
posocznica.

 

Dr hab. Tomasz Karpiński 

Ćwiczenie 4.   

Zakażenia układu moczowego. 

 

Dr Ewa Andrzejewska 

Ćwiczenie 5.   

Choroby infekcyjne przenoszone drogą 
płciową.

 

Dr Olga Goślińska-Pawłowska 

 

11.

 

Organizacja zajęć:

 

REGULAMIN ZAJĘĆ: 

REGULAMIN ZAJĘĆ Z MIKROBIOLOGII  

DLA STUDENTÓW III ROKU MEDYCYNY WYDZIAŁU LEKARSKIEGO I 

UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO  

W POZNANIU 

1.  Zajęcia  z  mikrobiologii  lekarskiej  dla  studentów  III  roku  medycyny  obejmują  wykłady  i 
ćwiczenia.  Obecność  na  ćwiczeniach  i  wykładach  jest  obowiązkowa.  Ćwiczenia  w  semestrze 
zimowym odbywają się jeden raz w tygodniu. Ćwiczenia w semestrze letnim są zblokowane w cyklu 
jednotygodniowym. 
2. Student jest zobowiązany do prowadzenia zeszytu ćwiczeniowego w celu uzyskania zaliczenia z 
każdego ćwiczenia. 
Zaliczenie  ćwiczenia,  potwierdzone  wpisem  do  zeszytu  jest  konieczne  przed  przystąpieniem  do 
następnego ćwiczenia. 
3.  Student  nie  ma  obowiązku  usprawiedliwiania  nieobecności  na  zajęciach  i  nie  ma  możliwości 
odrabiania nieobecności. Spóźnienie przekraczające 15 minut traktuje się jako nieobecność. 
4.  Opuszczenie  3  ćwiczeń  lub  ich  nie  zaliczenie  (przy  braku  prawidłowej  realizacji  zadań 
ćwiczeniowych) w semestrze zimowym jest jednoznaczne z nie zaliczeniem semestru. W semestrze 
letnim opuszczenie jednego ćwiczenia powoduje nie zaliczenie całego bloku ćwiczeń z mikrobiologii 
klinicznej. Nie ma możliwości odrobienia opuszczonych zajęć w danym roku akademickim. 
W  przypadku  pojedynczej  usprawiedliwionej  nieobecności  w  semestrze  zimowym,  możliwość 
odrobienia zajęć będzie rozważana indywidualnie po złożeniu pisemnego wniosku przez studenta w 
Sekretariacie Katedry i Zakładu Mikrobiologii Lekarskiej. 
5. Warunkiem przystąpienia do ćwiczeń z mikrobiologii klinicznej w semestrze letnim jest zaliczenie 
programu  ćwiczeń  semestru  zimowego  (kryteria  zaliczenia  zajęć  w  semestrze  zimowym  i  letnim 
podaje się w załączeniu). 
6.  Do  egzaminu  z  mikrobiologii  mogą  przystąpić  jedynie  studenci,  którzy  uzyskali  zaliczenie 
końcowe z mikrobiologii. 
7. Student ma obowiązek do przystąpienia do I terminu egzaminu z Mikrobiologii bezpośrednio po 
zakończeniu zajęć na III roku studiów (egzamin pisemny testowo-opisowy). 
W  przypadku  oceny  niedostatecznej,  student  może  przystąpić  dwukrotnie  do  egzaminu 
poprawkowego, który zobowiązany jest zdać do 15 września kończącego III rok studiów. 
 
 

background image

KRYTERIA ZALICZENIA ZAJĘĆ Z MIKROBIOLOGII  

 

Wyjaśnia  się,  iż  w  stosowanym  w  Katedrze  i  Zakładzie  systemie  ocen,  ten  sam  zakres 

materiału  sprawdzany  jest  kilkakrotnie:  na  ćwiczeniach  i  sprawdzianach  wiadomości  z  bloków 
tematycznych, a kryterium zaliczenia stanowi średnia wszystkich ocen, wyrażona w punktach. 

Punktowane są następujące elementy procesu dydaktycznego: 

1. W ciągu całego cyklu ćwiczeń obowiązują 3 sprawdziany wiadomości z bloku tematycznego 
(każdy punktowany 0 - 20 pkt.). Nie ma możliwości poprawiania w/w sprawdzianów oraz pisania ich 
w innym terminie. 
Student, który uzyskał sumarycznie min. 45 pkt. jest zwolniony ze sprawdzianu zaliczeniowego. 
Student,  który  uzyskał  sumarycznie  mniej  niż  45  pkt.  jest  zobowiązany  do  przystąpienia  do 
sprawdzianu zaliczeniowego z całości materiału objętego zajęciami w semestrze zimowym. 
2. Sprawdzian zaliczeniowy z całości materiału objętego zajęciami semestru zimowego punktowany 
jest od 0 do 30 pkt. Warunkiem zaliczenia sprawdzianu jest uzyskanie min. 18 pkt
W przypadku jego nie zaliczenia, student ma prawo do 1-krotnego poprawiania tego sprawdzianu, w 
terminie ustalonym przez Katedrę.  
Nie  poprawienie  tego  sprawdzianu  końcowego  lub  nie  przystąpienie  do  niego  powoduje  nie 
zaliczenie  zajęć  z  mikrobiologii.  Nie  ma  możliwości  odrobienia  zaległości  w  danym  roku 
akademickim. 
3.  Blok  ćwiczeń  z  mikrobiologii  klinicznej  w  semestrze  letnim  jest  zaliczany  na  podstawie 
kolokwium końcowego z całości materiału objętego zajęciami (semestr zimowy i letni) w ostatnim 
dniu zajęć. 
Student  ma  prawo  do  2-krotnego  poprawiania  kolokwium  końcowego  w  przypadku  jego  nie 
zaliczenia, w terminie ustalonym przez Katedrę.  
Student,  który  nie  uzyskał  zaliczenia  ma  prawo  przystąpić  do  komisyjnej  poprawki  po  uprzednim 
złożeniu wniosku do Kierownika Katedry. 
Nie poprawienie tego kolokwium końcowego lub nie przystąpienie do niego powoduje nie zaliczenie 
zajęć z mikrobiologii. 
Nie ma możliwości odrobienia zaległości w danym roku akademickim. 
 
 

PROGRAM ZAJĘĆ

 

Tematy ćwiczeń w semestrze zimowym 

dla studentów III roku Wydziału Lekarskiego I 

 

1. Bakterie w otoczeniu człowieka. Diagnostyka mikrobiologiczna. Techniki wykonywania 

preparatów mikrobiologicznych. Metody hodowli bakterii. Sterylizacja i dezynfekcja. 

 

2. Antybiotyki - metody badania lekooporności. Ziarenkowce Gram dodatnie – Staphylococcus. 

 

3. Ziarenkowce Gram dodatnie –Streptococcus. Ziarenkowce Gram ujemne – Neisseria, Moraxella. 

 

4. Pałeczki Gram ujemne: Haemophilus, Bordatella, Pseudomonas, Brucella, Franciscella, 
Pasteurella
Legionella. 

 

5. Pałeczki Gram ujemne: rodzina Enterobacteriaceae, Escherihia, Salmonella, Shigella, Klebisiella, 
Proteus, Serratia, Yersinia
. 

 

6. 

SPRAWDZIAN NR 1 (z ćw. 1, 2, 3, 4, 5)

 

   Pałeczki Gram dodatnie - rodzaje: CorynebacteriumListeriaLactobacillus. 

 

7. Bakterie kwasooporne: Mycobacterium tuberculosisM. leprae, inne prątki. Promieniowce. 

background image

 

8. Bakterie przetrwalnikujące tlenowe: Bacillus; beztlenowe: Clostridium
    Nieprzetrwalnikujące bakterie beztlenowe: Bacteroides, Fusobacterium, Prevotella, Peptococcus, 
Peptostreptococcus, Veillonella. 

 

9. Bakterie spiralne: rząd Spirochaetales - rodzaje: TreponemaLeptospiraBorrelia, Campylobacter
HelicobacterVibrio,. 

 

10. Rodzaje: Mycoplasma, Chlamydia, Ricketsja. 

 

11. 

SPRAWDZIAN NR 2 (z ćw. 6, 7, 8, 9, 10)

 

     Wirusy  

 

12. Wirusy 

 

13. Wirusy  

 

14. Dermatofity, grzyby nitkowate: Aspergillus; drożdżaki: Candida albicans, Cryptococcus sp.. 

    SPRAWDZIAN NR 3 (z ćw. 11, 12, 13, 14) 

 

15. Sprawdzian zaliczeniowy.  
 

 PROGRAM NAUCZANIA 

Wymagania wstępne……………………… 

 Przygotowanie do zajęć…………………... 

Wymagania końcowe…………………….. 

 
 

12

.

Kryteria zaliczenia przedmiotu: zaliczenie, egzamin teoretyczny i praktyczny 

Egzamin teoretyczny – kryterium zaliczenia:  
Egzamin pisemny testowo-opisowy. 
Egzamin  obejmuje  80  pytań  w  dwóch  częściach:  Cześć  I-Testowa,  zawiera  70  pytań  jednokrotnego 
wyboru; Część II-Opisowa, zawiera 10 pytań opisowych i odpowiedzi dotyczące tych pytań powinny 
koncentrować się jedynie na istocie problemu
Pytania testowe punktowane są następująco:  
0 (odpowiedź nie prawidłowa)  
1 (odpowiedź prawidłowa) 
Pytania problemowe punktowane są następująco:  
0 (odpowiedź nie prawidłowa)  
1 (odpowiedź prawidłowa niepełna - częściowa) 
2 ( odpowiedź prawidłowa pełna) 
Maksymalnie można uzyskać 90 pkt. 
Kryteria oceny egzaminu 
ocena egzaminu jest ustalana na podstawie liczby uzyskanych pkt. 
0 – 53 niedostateczny 
54 – 60 dostateczny 
61 – 67 dość dobry 
68 – 75 dobry 
76 – 82 ponad dobry 
83 – 90 bardzo dobry
 

 

background image

13. Literatura: 

Zalecana literatura: 

1. Szkaradkiewicz A.: Mikrobiologia Lekarska. Repetytorium z Bakteriologii. 
    Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu  Medycznego im. Karola Marcinkowskiego 
    w Poznaniu, 2011. 
2. Przondo-Mordarska A., Martirosian G., Szkaradkiewicz A.: Mikrobiologia. 
    Elsevier Urban&Partner, Wrocław, 2011. 
3. Kańtoch M.: Wirusologia Lekarska. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1997.

 

 

 

14. Studenckie koło naukowe 

  Opiekun koła: Prof. dr hab. Andrzej Szkaradkiewicz 

  Tematyka: Mikrobiologia Lekarska 

  Miejsce spotkań: Katedra i Zakład Mikrobiologii Lekarskiej 

 
 
 

15. Podpis osoby odpowiedzialnej za nauczanie przedmiotu lub koordynatora

 

 
 
 

16. Podpisy osób współodpowiedzialnych za nauczanie przedmiotu (w przypadku przedmiotów 
koordynowanych) 

 
 

UWAGA ; wszystkie tabele i ramki można powiększyć w zależności od potrzeb