background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 
 
 
Krzysztof Kierszniewski 

 

 

 
 
 
 
 
Naprawa sprzętu optycznego 731[04].Z4.02 

 

 

 
 
 
 
 

 
Poradnik dla nauczyciela

 

 
 
 

 
 
 
 

 

 
 
 
 

 
Wydawca

 

Instytut Technologii Eksploatacji 

 Państwowy Instytut Badawczy 

Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Recenzenci: 
mgr inŜ. Ewa Zajączkowska 
mgr Aleksander JaŜdŜejewski 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
lic. Krzysztof Kierszniewski 
 
 
 
Konsultacja: 
dr inŜ. Anna Kordowicz-Sot  
 
 
 
 

 
 

 
 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  731[04].Z4.02 
„Naprawa  sprzętu  optycznego”,  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu 
optyk-mechanik. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

SPIS TREŚCI

 

 

1.

 

Wprowadzenie 

2.

 

Wymagania wstępne 

3.

 

Cele kształcenia 

4.

 

Przykładowe scenariusze zajęć 

5.

 

Ćwiczenia 

11 

5.1.

 

Naprawa lunet 

11 

5.1.1. 

Ć

wiczenia 

11 

5.2.

 

Naprawa dioptriomierzy 

15 

5.2.1. 

Ć

wiczenia 

15 

5.3.

 

Naprawa lornet 

19 

5.3.1. 

Ć

wiczenia 

19 

5.4.

 

Naprawa mikroskopów 

24 

5.4.1. 

Ć

wiczenia 

24 

6.

 

Ewaluacja osiągnięć ucznia 

31 

7.

 

Literatura 

47 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

1.

 

WPROWADZENIE

 

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela,  który  będzie  pomocny w prowadzeniu 

zajęć  dydaktycznych  w  szkole  kształcącej  w  zawodzie  optyk-mechanik.  W  poradniku 
zamieszczono: 

 

wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane, 
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,  

 

cele  kształcenia,  wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  ukształtuje  podczas  pracy 
z poradnikiem, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania-
uczenia oraz środkami dydaktycznymi, 

 

ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego, 

 

literaturę uzupełniającą. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  róŜnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania. 

Formy  organizacyjne  pracy  uczniów  mogą  być  zróŜnicowane,  począwszy  od 

samodzielnej pracy uczniów do pracy zespołowej. 

Jako  pomoc  w  realizacji  jednostki  modułowej  dla  uczniów  przeznaczony  jest  Poradnik 

dla ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika 
do nich adresowanego. 
 

Materiał nauczania (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest na rozdziały, które zawierają 

podrozdziały.  Podczas  realizacji  poszczególnych  rozdziałów  wskazanym  jest  zwrócenie 
uwagi na następujące elementy: 

 

materiał  nauczania  –  w  miarę  moŜliwości  uczniowie  powinni  przeanalizować 
samodzielnie.  Obserwuje  się  niedocenianie  przez  nauczycieli  niezwykle  waŜnej 
umiejętności,  jaką  uczniowie  powinni  bezwzględnie  posiadać  –  czytanie  tekstu 
technicznego ze zrozumieniem, 

 

pytania sprawdzające mają wykazać, na ile uczeń opanował materiał teoretyczny i czy jest 
przygotowany  do  wykonania  ćwiczeń.  W zaleŜności  od  tematu  moŜna  zalecić  uczniom 
samodzielne  odpowiedzenie  na  pytania  lub  wspólne  z  całą  grupą  uczniów,  w formie 
dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania. Druga forma jest korzystniejsza, poniewaŜ 
nauczyciel  sterując  dyskusją  moŜe  uaktywniać  wszystkich  uczniów  oraz  w trakcie 
dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości, 

 

dominującą  rolę  w  kształtowaniu  umiejętności  oraz  opanowaniu  materiału  spełniają 
ć

wiczenia.  W  trakcie  wykonywania  ćwiczeń  uczeń  powinien  zweryfikować  wiedzę 

teoretyczną oraz opanować nowe umiejętności. Przedstawiono dosyć obszerną propozycję 
ć

wiczeń  wraz  ze  wskazówkami  o  sposobie  ich  przeprowadzenia,  uwzględniając  róŜne 

moŜliwości  ich  realizacji  w  szkole.  Nauczyciel  decyduje,  które  z zaproponowanych 
ć

wiczeń jest w stanie zrealizować przy określonym zapleczu technodydaktycznym szkoły. 

Prowadzący moŜe równieŜ zrealizować ćwiczenia, które sam opracował, 

 

sprawdzian  postępów  stanowi  podsumowanie  rozdziału,  zadaniem  uczniów  jest 
udzielenie odpowiedzi na pytania w nim zawarte. Uczeń powinien samodzielnie czytając 
zamieszczone  w  nim  stwierdzenia  potwierdzić  lub  zaprzeczyć  opanowanie  określonego 
zakresu  materiału.  JeŜeli  wystąpią  zaprzeczenia,  nauczyciel  powinien do tych zagadnień 
wrócić,  sprawdzając  czy  braki  w  opanowaniu  materiału  są  wynikiem  niezrozumienia 
przez  ucznia  tego  zagadnienia,  czy  niewłaściwej  postawy  ucznia  w  trakcie  nauczania. 
W tym  miejscu  jest  szczególnie  waŜna  rola  nauczyciela,  gdyŜ  od  postawy  nauczyciela, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

sposobu  prowadzenia  zajęć  zaleŜy  między  innymi  zainteresowanie  ucznia.  Uczeń  nie 
zainteresowany  materiałem  nauczania,  wykonywaniem  ćwiczeń  nie  nabędzie  w pełni 
umiejętności  załoŜonych  w  jednostce  modułowej.  NaleŜy  rozbudzić  wśród  uczniów  tak 
zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania 
rozdziału moŜe stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności 
ucznia  z  tego  zakresu.  Nauczyciel  realizując  jednostkę  modułową  powinien  zwracać 
uwagę na predyspozycje ucznia, ocenić, czy uczeń ma większe uzdolnienia manualne, czy 
moŜe lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych, 

 

testy  zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z zakresu 
całej jednostki modułowej i naleŜy je wykorzystać do oceny uczniów, a wyniki osiągnięte 
przez  uczniów  powinny  stanowić  podstawę  do  oceny  pracy  własnej  nauczyciela 
realizującego  tę  jednostkę  modułową.  KaŜdemu  zadaniu  testu  przypisano  określoną 
liczbę  moŜliwych  do  uzyskania  punktów  (0  lub  1  punkt).  Ocena  końcowa  uzaleŜniona 
jest  od  ilości  uzyskanych  punktów.  Nauczyciel  moŜe  zastosować  test  według  własnego 
projektu oraz zaproponować własną skalę ocen. NaleŜy pamiętać, Ŝeby tak przeprowadzić 
proces  oceniania  ucznia,  aby  umoŜliwić  mu  jak  najpełniejsze  wykazanie  swoich 
umiejętności.  
Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to: 

 

pokaz, 

 

ć

wiczenie (laboratoryjne lub inne), 

 

projektów, 

 

przewodniego tekstu. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych  

 

731[04].Z4.01 

Diagnozowanie uszkodzeń 

sprzętu optycznego 

i optoelektronicznego 

731[04].Z4.02 

Naprawa sprzętu optycznego 

731[05].Z4 

Technologia napraw sprzętu 

optycznego 

731[04].Z4.03 

Prowadzenie działalności 

usługowej 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE

 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

 

stosować jednostki układu SI, 

 

przeliczać jednostki, 

 

posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu fizyki, 

 

posługiwać  się  pojęciami  z  charakteryzowania  elementów  optycznych,  dobierania 
przyrządów  optycznych,  dokonywania  pomiarów  elementów  i  zespołów  optycznych, 
wykonywania  montaŜu  elementów,  zespołów  mechanicznych  i  optycznych  sprzętu 
optycznego, justowania sprzętu optycznego, 

 

posługiwać 

się 

pojęciami 

diagnozowania 

uszkodzeń 

sprzętu 

optycznego 

i optoelektronicznego, 

 

czytać szkice i rysunki wykonawcze, 

 

korzystać z róŜnych źródeł informacji, 

 

obsługiwać komputer, 

 

współpracować w grupie. 

 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

3.  CELE KSZTAŁCENIA

 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

przygotować stanowisko do wykonywania prac demontaŜowych i montaŜowych, 

 

wykonać demontaŜ z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, 

 

wykonać demontaŜ uszkodzonego zespołu sprzętu optycznego, 

 

wykonać demontaŜ uszkodzonego sprzętu optycznego, 

 

przygotować stanowisko do wykonania naprawy, 

 

wykonać prace naprawcze, 

 

przygotować elementy i zespoły do wymiany, 

 

dokonać wymiany uszkodzonego elementu, 

 

dokonać wymiany uszkodzonego zespołu, 

 

oczyścić przyrządy i urządzenia po naprawie, 

 

wykonać prace montaŜowe, 

 

dobrać narzędzia i przyrządy pomiarowo-kontrolne do ponownego montaŜu, 

 

przeprowadzić regulację i justowanie naprawianego urządzenia, 

 

sprawdzić parametry działania urządzenia, 

 

określić koszt usługi, 

 

zastosować  przepisy  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony  przeciwpoŜarowej 
i ochrony środowiska podczas napraw sprzętu optycznego i optoelektronicznego. 

 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

 

 
Scenariusz zajęć 1 

 

Osoba prowadząca    

 

 

…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:  

 

Optyk-mechanik 731[04] 

Moduł:   

 

 

 

 

 

 

Technologia napraw sprzętu optycznego 731[04].Z4 

Jednostka modułowa: 

   

Naprawa sprzętu optycznego 731[04].Z4.02 

 
 

Temat: Przeprowadzić konserwację bieŜącą diopriomierza. 

Cel ogólny: Konserwowanie sprzętu optycznego. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

obsłuŜyć dioptriomierz, 

 

przeprowadzić konserwację dioptriomierza. 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponad zawodowe:  

−−−−

 

współpraca w grupie, 

−−−−

 

poszukiwanie specjalistycznych informacji w ogólnodostępnych źródłach informacji. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

miniwykład, 

 

pokaz, 

 

ć

wiczenia praktyczne, 

 

dyskusja dydaktyczna. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w grupach 2–3 osobowych. 

 
Czas: 

1 godzina dydaktyczna. 

 
Środki dydaktyczne: 

 

dioptriomierz, 

 

stanowisko do czyszczenia urządzeń optycznych, 

 

komplet materiałów do czyszczenia urządzeń optycznych, 

 

materiały do konserwacji urządzeń. 

 

Przebieg zajęć: 
1.

 

Wprowadzenie. 

2.

 

Uświadomienie celów zajęć. 

3.

 

Plan zajęć: 
A. Omówienie zasad konserwacji: 

 

wstęp – nauczyciel omawia zasady konserwacji sprzętu optycznego demonstrując 
na dioptriomierz, wskazując miejsca najbardziej naraŜone na zanieczyszczenia, 

 

uczniowie  samodzielnego  dokonują  czyszczenia  mechanizmów  i  ponowne 
przesmarowanie,  dokładne  oczyszczenie  zewnętrznych  powierzchni  optycznych, 
sprawdzenie działania Dioptriomierz po konserwacji. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

4.

 

Podsumowanie zajęć: 

 

nauczyciel  zwraca  uwagę  na  konieczność  dokładnej  kontroli  wszystkich 
mechanizmów i końcówek pomiarowych, 

 

uczniowie podczas dyskusji wypracowują wnioski dotyczące wykonanego zadania. 

 

Zakończenie zajęć 

Uczniowie porządkują stanowiska pracy. 

 
Praca domowa 

Wypisać  czynności,  jakie  naleŜy  wykonać  w  przypadku  uszkodzenia  końcówek 

pomiarowych. 
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

Nauczyciel  na  podstawie  obserwacji  aktywności  uczniów,  poprawności  wykonania 

zadania oraz wypowiedzi uczniów podczas podsumowania zajęć, uzyskuje informacje i moŜe 
ocenić, czy cele zajęć zostały zrealizowane. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

Scenariusz zajęć 2 

 

Osoba prowadząca    

 

 

…………………………………….…………. 

Modułowy program nauczania:  

 

Optyk-mechanik 731[04] 

Moduł:   

 

 

 

 

 

 

Technologia napraw sprzętu optycznego 731[04].Z4 

Jednostka modułowa: 

   

Naprawa sprzętu optycznego 731[04].Z4.02 

 

Temat: Naprawa lunetki zdiagnozowanej na poprzednich zajęciach. 

Cel ogólny: Dokonywanie napraw sprzętu optycznego. 

 

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

odczytywać arkusz diagnostyczny, 

 

sprawdzać paralaksę lunety, 

 

czyścić wskazane powierzchnie elementów optycznych, 

 

sprawdzać lunetę po naprawie. 
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponad zawodowe:  

−−−−

 

współpraca w grupie, 

−−−−

 

poszukiwanie specjalistycznych informacji w ogólnodostępnych źródłach informacji. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

miniwykład, 

 

pokaz, 

 

ć

wiczenia, 

 

dyskusja w grupie. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

praca w 2–3 osobowych zespołach. 

 
Czas: 

1 godzina dydaktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

kolimator justiersko-kontrolny, 

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

lunetka dioptryjna, 

 

normy, 

 

lupy 3x i 6x, 

 

arkusz spostrzeŜeń, 

 

instrukcja serwisowa lunetki. 

 

Przebieg zajęć: 
1.

 

Wprowadzenie. 

2.

 

Uświadomienie celów zajęć. 

3.

 

Plan zajęć: 

 

A. Odczytanie arkusza diagnostycznego: 

 

wstęp – nauczyciel wyjaśnia jak prawidłowo odczytać arkusz diagnostyczny, 

 

uczniowie odczytują swoje własne arkusze diagnostyczne. 

B. Naprawa lunetki: 

 

wstęp  –  nauczyciel  omawia  kolejność  wykonywanych  czynności  podczas 
naprawy, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

10 

 

uczniowie  pracując  w  grupach  czyszczą  wskazane  w  arkuszu  diagnostycznym 
zabrudzone powierzchnie optyczne, sprawdzają i ustawiają paralaksę, 

 

uczniowie  sporządzają  notatkę  z  pomiarów  i  dyskutując  porównują  otrzymane 
wyniki. 

4. Podsumowanie zajęć: 

 

nauczyciel zwraca uwagę na dokładność czyszczenia powierzchni optycznych, 

 

uczniowie podczas dyskusji wypracowują wnioski dotyczące naprawy lunety. 

 
Zakończenie zajęć 

Uczniowie porządkują stanowiska pracy. 

 

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

Nauczyciel  na  podstawie  obserwacji  aktywności  uczniów,  poprawności  wykonania 

zadania oraz wypowiedzi uczniów podczas podsumowania zajęć, uzyskuje informacje i moŜe 
ocenić, czy cele zajęć zostały zrealizowane. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

11 

5.  ĆWICZENIA

 

 
5.1.  Naprawa lunet

 

 
5.1.1.  Ćwiczenia

 

 

Ćwiczenie 1 

Przeprowadź naprawę otrzymanej lunety celowniczej wg arkusza diagnostycznego. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  odczytanie  informacji 
z arkusza diagnostycznego. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lunet celowniczych,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  napraw  lunet 
celowniczych,  

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  narzędzi  potrzebnych  do 
montaŜu, 

4)

 

zapoznać się z arkuszem diagnostycznym, 

5)

 

zapoznać się ze schematem i instrukcją montaŜową lunety celowniczej, 

6)

 

przeprowadzić  naprawę  otrzymanej  lunety  celowniczej  w  zgodnie  z  arkuszem 
diagnostycznym, 

7)

 

sporządzić wykaz wymienionych elementów i zespołów. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

tekstu przewodniego. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

arkusz spostrzeŜeń diagnostycznych, 

 

elementy i zespoły do wymiany, 

 

instrukcja serwisowa dla lunety celowniczej, 

 

stanowisko do wykonywania napraw, 

 

mieszanka spirytusowo-eterowa, 

 

komplet narzędzi monterskich, 

 

kolimator justersko-kontrolny, 

 

lunetka dioptryjna, 

 

lupy 3

 x

 i 6

x

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

standardowe szkła okularowe +5 i -5, 

 

luneta celownicza do naprawy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

12 

Ćwiczenie 2 

Przeprowadź okresowy przegląd i konserwację otrzymanej lunety celowniczej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  wykonanie  wszystkich  czynności 
przewidzianych w przeglądzie. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lunet celowniczych,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  przeglądów 
i konserwacji lunet celowniczych,  

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  narzędzi  potrzebnych  do 
montaŜu, 

4)

 

przeprowadzić  przegląd  i  konserwację  otrzymanej  lunety  celowniczej  w  zgodnie 
z arkuszem diagnostycznym, 

5)

 

sporządzić wykaz wymienionych elementów i zespołów. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

tekstu przewodniego. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

arkusz spostrzeŜeń diagnostycznych, 

 

elementy i zespoły do wymiany, 

 

instrukcja serwisowa dla lornetki pryzmatycznej, 

 

stanowisko do wykonywania napraw, 

 

mieszanka spirytusowo-eterowa, 

 

komplet narzędzi monterskich, 

 

kolimator justersko-kontrolny, 

 

lunetka dioptryjna, 

 

lunetki równoległe, 

 

lupy 3

 x

 i 6

x

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

lornetka pryzmatyczna do diagnozy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 

Ćwiczenie 3 

Przeprowadź usunięcie błędu paralaksy w otrzymanej lunecie po naprawie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na prawidłowe justowanie lunety. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

13 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje paralaksy w lunetach,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  sprawdzania 
i usuwania paralaksy,  

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  narzędzi  potrzebnych  do 
justowania, 

4)

 

przygotować stanowisko do justowania lunet, 

5)

 

przeprowadzić usuniecie paralaksy w otrzymanej lunecie, 

6)

 

zanotować spostrzeŜenia z przeprowadzonej obserwacji. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne, 

 

pokaz. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kolimator justersko-kontrolny, 

 

płytki ogniskowe z testem do sprawdzania paralaksy, 

 

luneta celownicza do badania, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 4 

Przeprowadź sprawdzenie czystości zespołów optycznych lunety. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na prawidłową procedurę czyszczenia.  

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lunet celowniczych,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  czystości  elementów 
optycznych, 

3)

 

przygotować stanowisko do sprawdzania czystości sprzętu optycznego,  

4)

 

zapoznać się z instrukcją stanowiskową, 

5)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  czystości  powierzchni  optycznych  w  otrzymanej  lunety 
celowniczej, 

6)

 

sporządzić notatkę z wykonanej obserwacji. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

14 

 

lupy 3

 x

 i 6

x

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

luneta celownicza do kontroli, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 5 

Ustaw regulację dioptryjną okularu w lunecie celowniczej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na dokładność regulacji. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lunet celowniczych,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  sprawdzania 
regulacji dioptryjnej okularu lunet celowniczych, 

3)

 

przygotować stanowisko do justowania regulacji dioptryjnej, 

4)

 

przygotować lunetkę dioptryjną, 

5)

 

zapoznać się z instrukcja montaŜową, 

6)

 

ustawić regulację dioptryjną w lunecie, 

7)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  regulacji  dioptryjnej  w  po  naprawie  za  pomocą  lunetki 
dioptryjnej, 

8)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  regulacji  dioptryjnej  w  otrzymanej  lunety  celowniczej  za 
pomocą standardowych szkieł okularowych, 

9)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

lunetka dioptryjna, 

 

standardowe szkła okularowe +5 i -5, 

 

luneta celownicza do badania, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

15 

5.2.  Naprawa dioptriomierzy

 

 
5.2.1.

 

Ćwiczenia  

 

Ćwiczenie 1 

Przeprowadź usunięcie paralaksy w dioptriomierzu. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na dokładność regulacji. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
dioptriomierzy,  

2)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zasad sprawdzania jakości 
dioptriomierzy, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  przyrządów  kontrolno-
justierskich, 

4)

 

przygotować stanowisko do usunięcia paralaksy w dioptriomierzach, 

5)

 

przeprowadzić regulację i usunięcie błędu paralaksy w dioptriomierzu, 

6)

 

sporządzić notatkę z przeprowadzonego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

narzędzia do justowania, 

 

dioptriomierz do sprawdzenia, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 2 

Przeprowadź regulację wskazań dioptriomierza. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na dokładność regulacji. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
dioptriomierzy,  

2)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zasad sprawdzania jakości 
dioptriomierzy, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

16 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  przyrządów  kontrolno-
justierskich, 

4)

 

przygotować stanowisko do sprawdzenia wskazań dioptriomierzy, 

5)

 

przygotować soczewki okularowe o mocy +10 dptr i – 6 dptr, 

6)

 

przeprowadzić regulację zerowego wskazania dioptriomierza, 

7)

 

przeprowadzić regulację wskazania dioptriomierza dla otrzymanych soczewek, 

8)

 

sporządzić notatkę z przeprowadzonego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

narzędzia justierskie, 

 

standardowe szkła okularowe +10 i -6, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 3 

Dokonaj wymiany znaczników w dioptriomierzu. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na dobranie prawidłowych znaczników. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
dioptriomierzy,  

2)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zasad sprawdzania jakości 
dioptriomierzy, 

3)

 

przygotować stanowisko do naprawy zespołów mechanicznych dioptriomierza, 

4)

 

przygotować elementy i zespoły do wymiany, 

5)

 

przeprowadzić wymianę znaczników, 

6)

 

sporządzić notatkę z przeprowadzonego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

komplet narzędzi, 

 

nowe znaczniki, 

 

nowy uchwyt znaczników, 

 

dioptriomierz do naprawy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

17 

Ćwiczenie 4  

Oczyść zespoły optyczne w dioptriomierzu. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  stosowanie  zasad 
czyszczenia powierzchni optycznych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
dioptriomierzy,  

2)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zasad sprawdzania jakości 
dioptriomierzy, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  przyrządów  kontrolno-
justierskich, 

4)

 

przygotować 

stanowisko 

do 

sprawdzenia 

czystości 

zespołów 

optycznych 

w dioptriomierzu, 

5)

 

przygotować lupy do sprawdzenia czystości powierzchni, 

6)

 

przygotować narzędzia i materiały do czyszczenia powierzchni optycznych, 

7)

 

przeprowadzić sprawdzenie czystości zespołów optycznych w dioptriomierzu, 

8)

 

sporządzić notatkę z przeprowadzonego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

lupy 3

 x

 i 6

x

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

mieszanka spirytusowo-eterowa, 

 

pałeczki i bagietki do mycia powierzchni optycznych, 

 

wata odtłuszczona, 

 

pędzelek z miękkim włosiem, 

 

dioptriomierz, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

18 

Ćwiczenie 5 

Przeprowadź naprawę dioptriomierza według otrzymanej diagnozy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  odczytanie  informacji 
zawartych w diagnozie dioptriomierza. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
dioptriomierzy,  

2)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące zasad sprawdzania jakości 
dioptriomierzy, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  przyrządów  kontrolno-
justierskich, 

4)

 

przygotować stanowisko do przeprowadzenia naprawy otrzymanego dioptriomierza, 

5)

 

zapoznać się z arkuszem diagnostycznym, 

6)

 

zapoznać się z instrukcją stanowiskową, 

7)

 

przygotować przyrządy kontrolno-justierskie do przeprowadzenia diagnozy dioptriomierza, 

8)

 

dobrać narzędzia i przyrządy do demontaŜu i montaŜu, 

9)

 

przeprowadzić naprawę otrzymanego dioptriomierza, 

10)

 

sporządzić notatkę z przeprowadzonego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

tekstu przewodniego. 
 
Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kolimator justersko-kontrolny, 

 

lunetka dioptryjna, 

 

lupy 3

x

 i 6

x

 

narzędzia i materiały do montaŜu, 

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

arkusz diagnostyczny, 

 

instrukcja stanowiskowa, 

 

standardowe szkła okularowe +10 i -6, 

 

dioptriomierz do naprawy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

19 

5.3.  Naprawa lornet

 

 
5.3.1.

 

Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Usuń paralaksę w otrzymanej lornetce pryzmatycznej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na dokładność regulacji. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lornet,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  sprawdzania 
i usuwania paralaksy w lornetach, 

3)

 

przygotować stanowisko do usuwania paralaksy w lornetach, 

4)

 

przygotować narzędzia do justowania, 

5)

 

zapoznać się z instrukcją stanowiskową, 

6)

 

usunąć paralaksę w otrzymanej lornecie, 

7)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

lorneta do badania, 

 

narzędzia justerskie, 

 

instrukcja stanowiskowa, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 2 

Ustaw regulację dioptryjną okularu w lornecie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  zasady  regulacji  dioptryjnej 
w okularze lornety. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lunet celowniczych,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  sprawdzania 
regulacji dioptryjnej okularów lornet, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

20 

3)

 

przygotować stanowisko do sprawdzania regulacji dioptryjnej, 

4)

 

przygotować narzędzia do justowania, 

5)

 

przygotować lunetkę dioptryjną, 

6)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  regulacji  dioptryjnej  w  otrzymanej  lornecie  za  pomocą 
lunetki dioptryjnej, 

7)

 

zapoznać się z instrukcją stanowiskową, 

8)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  i  ustawić  regulację  dioptryjną  w  otrzymanej  lornecie  za 
pomocą standardowych szkieł okularowych, 

9)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne, 

 

pokaz. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

lunetka dioptryjna, 

 

instrukcja stanowiskowa, 

 

narzędzia do justowania, 

 

standardowe szkła okularowe +5 i -5, 

 

lorneta, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 3 

Oczyść zespoły optyczne lornety. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  stosowanie  zasad 
czyszczenia powierzchni optycznych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lunet celowniczych,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  czystości  elementów 
optycznych, 

3)

 

przygotować stanowisko do sprawdzania czystości sprzętu optycznego, 

4)

 

przygotować materiały i narzędzia do czyszczenia elementów optycznych,  

5)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  czystości  powierzchni  optycznych  w  otrzymanej  lunety 
celowniczej i usunąć wszystkie zauwaŜone zabrudzenia, 

6)

 

sporządzić notatkę z wykonanej obserwacji. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne, 

 

pokaz. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

21 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

lupy 3

x

 i 6

x

 

stanowisko do kontroli czystości i mycia powierzchni elementów optycznych, 

 

luneta celownicza do kontroli, 

 

materiały do mycia elementów optycznych, 

 

narzędzia do czyszczenia elementów optycznych, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 4 

Ustaw równoległość osi w otrzymanej lornetki pryzmatycznej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na dokładność regulacji. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lornet,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  nierównoległości  osi 
w lornetach, 

3)

 

przygotować stanowisko do usuwania nierównoległości osi lornet,  

4)

 

przygotować narzędzia justerkie, 

5)

 

dobrać przyrządy justierskie, 

6)

 

zapoznać się z instrukcją stanowiskową, 

7)

 

usunąć nierównoległość osi w otrzymanej lornetce pryzmatycznej, 

8)

 

sporządzić notatkę z wykonanej obserwacji. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

justerska lunetka równoległa, 

 

instrukcja stanowiskowa, 

 

narzędzia do justowania, 

 

lornetka pryzmatyczna do kontroli, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 5 

Usuń skręcenie obrazu w lornetce pryzmatycznej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na dokładność regulacji. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

22 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lornet,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  skręcenia  obrazu 
w lornetach, 

3)

 

przygotować stanowisko do sprawdzania skręcenia obrazu w lornetach,  

4)

 

dobrać narzędzia do justowania, 

5)

 

dobrać przyrządy justierskie, 

6)

 

zapoznać się z instrukcją montaŜową, 

7)

 

przeprowadzić sprawdzenie skręcenia obrazu w otrzymanej lornetce pryzmatycznej, 

8)

 

usunąć skręcenie obrazu w lornetce, 

9)

 

sporządzić notatkę z wykonanej obserwacji. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

justierska lunetka równoległa, 

 

lornetka pryzmatyczna do kontroli, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 6 

Wymień pryzmatu w lornetce pryzmatycznej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na prawidłowość wymiany pryzmatów. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lornet,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  skręcenia  obrazu 
w lornetach, 

3)

 

przygotować stanowisko do wymiany pryzmatów w lornetach,  

4)

 

dobrać narzędzia do justowania, 

5)

 

dobrać przyrządy justierskie, 

6)

 

dobrać materiały narzędzia do czyszczenia powierzchni optycznych, 

7)

 

zapoznać się z instrukcją montaŜową, 

8)

 

przeprowadzić wymianę pryzmatów w otrzymanej lornetce pryzmatycznej, 

9)

 

usunąć skręcenie obrazu po wymianie pryzmatów w lornetce, 

10)

 

sprawdzić jakość lornety po wymianie pryzmatów, 

11)

 

sporządzić notatkę z wykonanej obserwacji. 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

23 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

justerska lunetka równoległa, 

 

narzędzia justierskie, 

 

materiały i narzędzia do czyszczenia powierzchni optycznych, 

 

lornetka pryzmatyczna z uszkodzonymi pryzmatami, 

 

nowe pryzmaty prostokątne, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 7 

Dokonaj naprawy otrzymanej lornetki pryzmatycznej według otrzymanej diagnozy. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  odczytanie  informacji 
zawartych w diagnozie. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
lornet,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  diagnozowania 
lornet, 

3)

 

przygotować stanowisko do przeprowadzenia naprawy lornet, 

4)

 

dobrać przyrządy kontrolno-justierskie do sprawdzania jakości lornet, 

5)

 

dobrać narzędzia do wykonania naprawy, 

6)

 

zapoznać się z diagnozą otrzymanej lornetki pryzmatycznej, 

7)

 

zapoznać się z dokumentacją techniczną, 

8)

 

sporządzić wykaz wymienionych elementów i zespołów. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

tekstu przewodniego. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

kolimator justersko-kontrolny, 

 

lunetka dioptryjna, 

 

narzędzia justerskie, 

 

diagnoza lornety, 

 

instrukcja montaŜowa lornety, 

 

lupy 3

x

 i 6

x

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

standardowe szkła okularowe +5 i -5, 

 

lornetka pryzmatyczna do diagnozy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

24 

5.4.  Naprawa mikroskopów

 

 

5.4.1.  Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Przeprowadź  czyszczenie  powierzchni  optycznych  w  otrzymanym  mikroskopie 

studenckim. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału materiału nauczania. NaleŜy zwrócić uwagę na prawidłowe stosowanie materiałów 
do czyszczenia powierzchni optycznych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  czyszczenia 
zespołów optycznych, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  materiałów  i  narzędzi 
uŜywanych do mycia elementów optycznych, 

4)

 

przygotować narzędzia do czyszczenia powierzchni optycznych, 

5)

 

dobrać materiały do czyszczenia elementów optycznych, 

6)

 

przygotować stanowisko do kontroli jakości powierzchni optycznych mikroskopu, 

7)

 

dobrać przyrządy kontrolne, 

8)

 

skontrolować jakość powierzchni optycznych w zespołach mikroskopu, 

9)

 

sporządzić wykaz wad i usterek dotyczących jakości powierzchni optycznych. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

lupy 3

x

 i 6

x

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 

Ćwiczenie 2 

Sprawdź płynność i lekkość działania mechanicznych zespołów mikroskopu szkolnego. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowość  wykonania  regulacji 
zespołów mechanicznych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

25 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  budowy  zespołów 
mechanicznych mikroskopów, 

3)

 

przygotować  stanowisko  do  kontroli  płynność  i  lekkość  działania  mechanicznych 
zespołów mikroskopu szkolnego, 

4)

 

dobrać przyrządy pomiarowe, 

5)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  płynności  i  lekkości  działania  mechanicznych  zespołów 
mikroskopu szkolnego, 

6)

 

sporządzić notatkę z wykonanych pomiarów. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

mikroskop szkolny, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 3 

Sprawdź  zakres  rozstawu  nasadki  dwuokularowej  w  otrzymanym  mikroskopie 

studenckim. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  dokładność  pomiaru  rozstawu 
nasadki. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  budowy  nasadek 
mikroskopowych, 

3)

 

przygotować stanowisko do kontroli rozstawu źrenic nasadki dwuokularowej, 

4)

 

dobrać przyrządy pomiarowe, 

5)

 

przeprowadzić  sprawdzenie  zakresu  rozstawu  nasadki  dwuokularowej  w  otrzymanym 
mikroskopie studenckim, 

6)

 

sporządzić notatkę z wykonanych pomiarów. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

26 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

mikroskop studencki, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 4 

Napraw przysłonę kondensora mikroskopu. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  kolejność  układania  listków 
w diafragmie. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące budowy mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  przysłon 
irysowych, 

3)

 

przygotować stanowisko naprawy przysłony irysowej, 

4)

 

dobrać przyrządy pomiarowe, 

5)

 

dobrać narzędzia do demontaŜu i montaŜu diafragmy, 

6)

 

odczytać schemat diafragmy, 

7)

 

zapoznać się z instrukcją montaŜu diafragmy, 

8)

 

odczytać arkusz diagnostyczny diafragmy, 

9)

 

przygotować elementy do wymiany po podstawie arkusza diagnostycznego, 

10)

 

przeprowadzić naprawę diafragmy,  

11)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

komplet elementów diafragmy irysowej, 

 

komplet listków do wymiany, 

 

narzędzia do montaŜu diafragmy, 

 

diafragma irysowa do naprawy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 

Ćwiczenie 5 

Oczyść mikroskopowy okular Huygensa. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowość  mycia  powierzchni 
optycznych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

27 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące budowy mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  okularów 
mikroskopowych, 

3)

 

przygotować stanowisko czyszczenia okularów mikroskopowych, 

4)

 

dobrać przyrządy pomiarowe, 

5)

 

dobrać narzędzia do demontaŜu i montaŜu okulara, 

6)

 

odczytać schemat okulara, 

7)

 

zapoznać się z instrukcją montaŜu okulara, 

8)

 

przeprowadzić demontaŜ okulara Huygensa, 

9)

 

umyć wszystkie elementy i zespoły okulara Huygensa, 

10)

 

zmontować okular po czyszczeniu,  

11)

 

sprawdzić zmontowany okular, 

12)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

komplet elementów diafragmy irysowej, 

 

komplet listków do wymiany, 

 

narzędzia do montaŜu diafragmy, 

 

diafragma irysowa do naprawy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 6 

Oczyść kondensor mikroskopu biologicznego. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowość  mycia  powierzchni 
optycznych. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące budowy mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  kondensorów 
mikroskopowych, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  czyszczenia 
powierzchni optycznych w mikroskopowych, 

4)

 

przygotować stanowisko do czyszczenia powierzchni optycznych w mikroskopach, 

5)

 

dobrać przyrządy pomiarowe, 

6)

 

dobrać narzędzia do demontaŜu i montaŜu kondensora, 

7)

 

odczytać schemat kondensora, 

8)

 

zapoznać się z instrukcją montaŜu kondensora mikroskopowego, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

28 

9)

 

przeprowadzić demontaŜ kondensora, 

10)

 

umyć wszystkie elementy i zespoły otrzymanego kondensora, 

11)

 

zmontować kondensor po wykonaniu zadania,  

12)

 

sprawdzić oczyszczony kondensor, 

13)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

materiały do czyszczenia powierzchni optycznych,  

 

materiały do czyszczenia zespołów optycznych, 

 

kondensor mikroskopu biologicznego, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 7 

Napraw  stolik  krzyŜowy  mikroskopu  studenckiego  według  otrzymanego  arkusza 

diagnostycznego. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłową  kolejność  demontaŜu 
i montaŜu stolika krzyŜowego. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać w materiałach dydaktycznych informacje dotyczące budowy mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  mikroskopowych 
stolików krzyŜowych, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  montaŜu 
mikroskopowych stolików krzyŜowych, 

4)

 

przygotować  stanowisko  do  demontaŜu  i  montaŜu  mikroskopowych  stolików 
krzyŜowych, 

5)

 

odczytać arkusz diagnostyczny, 

6)

 

sporządzić  spis  potrzebnych  elementów  i  zespołów  do  wymiany  według  arkusza 
diagnostycznego, 

7)

 

dobrać przyrządy pomiarowe do wykonania zadania, 

8)

 

dobrać narzędzia do demontaŜu i montaŜu stolika krzyŜowego, 

9)

 

odczytać schemat mikroskopowego stolika krzyŜowego, 

10)

 

zapoznać się z instrukcją montaŜu kondensora mikroskopowego, 

11)

 

przeprowadzić demontaŜ otrzymanego mikroskopowego stolika krzyŜowego, 

12)

 

umyć wszystkie elementy i zespoły otrzymanego stolika krzyŜowego, 

13)

 

zmontować stolik krzyŜowy wymieniając uszkodzone elementy i zespoły,  

14)

 

sprawdzić zmontowany stolik krzyŜowy, 

15)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

29 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

tekstu przewodniego. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

arkusz diagnostyczny, 

 

elementy i zespoły do wymiany zgodnie z arkuszem diagnostycznym, 

 

materiały do czyszczenia zespołów mechanicznych,  

 

narzędzia do czyszczenia zespołów mechanicznych,  

 

narzędzia do montaŜu stolików mikroskopowych, 

 

przyrządy pomiarowe i kontrolne do montaŜu stolika krzyŜowego, 

 

schemat stolika krzyŜowego, 

 

instrukcja montaŜu stolika krzyŜowego, 

 

stolik krzyŜowy do naprawy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 8 

Przeprowadź  naprawę  otrzymanego  mikroskopu  szkolnego  zgodnie  z  arkuszem 

diagnostycznym. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  odczytanie  informacji 
zawartych w arkuszu diagnostycznym 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  pomiarów 
podstawowych parametrów mikroskopów, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  przeprowadzenia 
naprawy mikroskopów, 

4)

 

przygotować stanowisko do przeprowadzenia naprawy mikroskopu, 

5)

 

odczytać arkusz diagnostyczny otrzymanego mikroskopu do naprawy, 

6)

 

sporządzić wykaz elementów i zespołów do wymiany w otrzymanym mikroskopie, 

7)

 

przygotować elementy i zespoły zgodnie z przygotowanym wykazem, 

8)

 

przygotować stanowisko do naprawy, 

9)

 

dobrać narzędzia do naprawy, 

10)

 

dobrać przyrządy pomiarowe, 

11)

 

przeprowadzić naprawę mikroskopu szkolnego,  

12)

 

sporządzić notatkę z wykonanego zadania. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

tekstu przewodniego. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

30 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

apertometr Abbego, 

 

preparaty do badania zdolności rozdzielczej, 

 

płytka Abbego, 

 

lupy 3

x

 i 6

x

 

narzędzia do montaŜu mikroskopu, 

 

elementy i zespoły do wymiany zgodnie z arkuszem diagnostycznym, 

 

stanowisko do kontroli czystości, 

 

mikroskop szkolny do naprawy, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
Ćwiczenie 9 

Przeprowadź  sprawdzenie  paracentryczności  i  parafokalności  otrzymanego  mikroskopu 

szkolnego po naprawie. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  uczniowie  powinni  przeczytać  fragment 

rozdziału  materiału  nauczania.  NaleŜy  zwrócić  uwagę  na  prawidłowe  wykonanie  czynności 
podczas przeprowadzanego sprawdzenia. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 

Uczeń powinien: 

1)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  budowy  i  zastosowania 
mikroskopów,  

2)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  pomiarów 
podstawowych parametrów mikroskopów, 

3)

 

wyszukać  w  materiałach  dydaktycznych  informacje  dotyczące  zasad  przeprowadzenia 
montaŜu mikroskopów, 

4)

 

przygotować stanowisko do sprawdzenia paracentryczności i parafokalności, 

5)

 

dobrać preparaty do sprawdzania, 

6)

 

sprawdzić  paracentryczność  i  parafokalność  otrzymanego  mikroskopu  szkolnego  po 
naprawie

,

 

7)

 

sporządzić notatkę z wykonanych pomiarów. 

 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ć

wiczenia praktyczne. 

 

Ś

rodki dydaktyczne: 

 

poradnik dla ucznia, 

 

preparaty do sprawdzania paracentryczności i parafokalności, 

 

mikroskop szkolny do sprawdzenia, 

 

arkusz spostrzeŜeń. 

 
 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

31 

6.  EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

 

 
TEST 1 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Naprawa  sprzętu 
optycznego” 

 

Test składa się z 25 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

−−−−

 

zadania  1,  2,  3,  4,  5,  6,  7,  8,  9,10,  11,  12,  13,  14,  18,  19,  20,  21,  22,  23,  24,  25  są 
z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

zadania 15, 16, 17 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

−−−−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 14 zadań z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 1 z poziomu ponadpodstawowego, 

−−−−

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 22 zadań, w tym 3 z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi1. c, 2. c, 3. b, 4. a, 5. a, 6. c, 7. d, 8. c, 9. d, 10. c, 11. b, 
12. a, 13. c , 14. a, 15. a, 16. a, 17. a, 18. d, 19. a, 20. c, 21. d, 22. d, 23. b, 24. a, 
25. c. 

 

Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas czyszczenia 
powierzchni optycznych 

Scharakteryzować czynności podczas czyszczenia 
powierzchni optycznych 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas regulacji 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

32 

Scharakteryzować czynności podczas regulacji 

Scharakteryzować czynności podczas czyszczenia 
powierzchni optycznych 

10  Scharakteryzować czynności podczas regulacji 

c 

11  Scharakteryzować przyczyny wad 

12  Scharakteryzować materiały do czyszczenia 

13  Scharakteryzować przyczyny wad 

14  Scharakteryzować budowę przyrządów 

optycznych 

15  RozróŜnić elementy regulacyjne 

PP 

16  RozróŜnić elementy regulacyjne 

PP 

17  RozróŜnić elementy regulacyjne 

PP 

18  Określić zasady demontaŜu 

19  Określić zasady regulacji 

20  Określić zasady regulacji 

21  Odczytać informacje z arkuszy diagnostycznych 

22  Odczytać informacje z arkuszy diagnostycznych 

23  Określić zasady demontaŜu 

24  Określić zasady demontaŜu 

25  Określić zasady kontroli  

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

33 

Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela

 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 

jednotygodniowym. 

2.

 

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się  czasie 

zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test zawiera 25 zadań. Do kaŜdego zadania dołączone są 4 moŜliwe odpowiedzi. Tylko 
jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Zadania  wymagają  prostych  obliczeń,  które  powinieneś  wykonać  przed  wskazaniem 
poprawnego wyniku. 

7.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

8.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

9.

 

Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

 

Powodzenia 

 
 
Materiały dla ucznia:

 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

 
 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

 

 
1.

 

Podczas przeglądu lunet celowniczych nie naleŜy sprawdzać 
a)

 

czystości powierzchni czynnych. 

b)

 

paralaksy. 

c)

 

znaków fabrycznych. 

d)

 

regulacji dioptryjnej. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

34 

2.

 

Elementy optyczne czyści się 
a)

 

benzyną. 

b)

 

wodą demineralizowaną. 

c)

 

mieszaniną spirytusu i eteru. 

d)

 

mieszaniną eteru i wody. 

 
3.

 

Pyłki z powierzchni optycznych usuwamy 
a)

 

pędzelkiem ze sztucznego włosia. 

b)

 

pędzelkiem z włosia wiewiórki. 

c)

 

szczoteczką. 

d)

 

czystą dłonią. 

 
4.

 

Jeśli mówimy. Ŝe „obraz idzie za okiem” to naleŜy płytkę ogniskową 
a)

 

przysunąć do obiektywu. 

b)

 

odsunąć od obiektywu. 

c)

 

obrócić. 

d)

 

oczyścić z kurzu. 

 

5.

 

Podczas przeglądu okresowego lunety myśliwskiej sprawdzamy równieŜ mechanizmy 
a)

 

ruchu dioptryjnego okulara. 

b)

 

ruchu obiektywu. 

c)

 

przegubu. 

d)

 

rozstawu źrenic. 

 
6.

 

Sprawdzanie wskazań dioptriomierza naleŜy wykonać dla wskazania 

a)

 

dowolnej soczewki. 

b)

 

przy ustawieniu dodatniej mocy. 

c)

 

zerowej mocy. 

d)

 

przy ustawieniu ujemnej mocy. 

 
7.

 

Paralaksę usuwamy przez przesuw 

a)

 

płytki ogniskowej w poprzek osi. 

b)

 

płytki ogniskowej do góry. 

c)

 

płytki ogniskowej dół. 

d)

 

płytki ogniskowej wzdłuŜ osi. 

 
8.

 

Dwojenie obrazu w całym polu przez regulację obiektywu za pomocą 

a)

 

wkrętaka. 

b)

 

ciąŜek. 

c)

 

klucza rurkowego. 

d)

 

klucza płaskiego. 

 
9.

 

Naloty fizyczne usuwamy 

a)

 

benzyną ekstrakcyjną. 

b)

 

acetonem. 

c)

 

denaturatem. 

d)

 

mieszaniną spirytusu z eterem. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

35 

10.

 

Winietowania w lunecie nie usuniemy przez 

a)

 

poprawę połoŜenia pryzmatów. 

b)

 

poprawę połoŜenia soczewek. 

c)

 

poprawę połoŜenia diafragmy. 

d)

 

wymianę uszkodzonych soczewek. 

 
11.

 

Mała kontrastowość obrazu lunet moŜe wynikać z 

a)

 

obluzowania diafragmy. 

b)

 

obluzowania elementów optycznych. 

c)

 

uszkodzenia obudowy. 

d)

 

zbyt duŜe luzy przy mocowaniu lunety do statywu. 

 

12.

 

Do czyszczenia elementów optycznych uŜywamy 

a)

 

lupy 3x. 

b)

 

mikroskopu laboratoryjnego. 

c)

 

kolimatora. 

d)

 

lunety. 

 
13.

 

Przyczyną nierównoległości wiązek światła z okulara jest 
a)

 

niepokrywanie  się  ogniska  przedmiotowego  obiektywu  z  ogniskiem  obrazowym 
okulara. 

b)

 

niepokrywanie się ogniska obrazowego obiektywu z ogniskiem obrazowym okulara. 

c)

 

niepokrywanie  się  ogniska  obrazowego  obiektywu  z  ogniskiem  przedmiotowym 
okulara. 

d)

 

niepokrywanie się ogniska przedmiotowego obiektywu z ogniskiem przedmiotowym 
okulara. 

 
14.

 

W dioptriomierzu na płytce ogniskowej znajduje się przezroczysty rysunek 
a)

 

krzyŜa. 

b)

 

test zdolności rozdzielczej. 

c)

 

podziałki kątowej. 

d)

 

pola tolerancji. 

 

15.

 

Oznaczenie K

2

 na poniŜszym rysunku oznacza 

 

a)

 

kanałek do klucza rurkowego do regulacji płoŜenia ognisk obiektywu lornety. 

b)

 

kanałek do klucza hakowego do regulacji płoŜenia ognisk obiektywu lornety. 

c)

 

kanałek do klucza do regulacji równoległości osi lornety. 

d)

 

kanałek do ustawienia ostrości widzenia. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

36 

16.

 

Oznaczenie P na rysunku z zadania 15 oznacza 
a)

 

powierzchnię oporową do regulacji paralaksy w lornetce. 

b)

 

powierzchnię oporową do regulacji winietowania w lornetce. 

c)

 

powierzchnię oporową do regulacji skręcenia obrazu w lornetce. 

d)

 

powierzchnię oporową do regulacji nierównoległości osi w lornetce. 

 

17.

 

Ustawienia  połoŜenia  podziałki  w  środku  pola  widzenia  okulara  dioptriomierza 
uzyskujemy poprzez 
a)

 

zmianę połoŜenia zwierciadeł. 

b)

 

zmianę połoŜenia soczewek. 

c)

 

wymianę okulara. 

d)

 

wymianę Ŝarówki. 

 

18.

 

Przy okresowym przeglądzie lornetki nie sprawdzamy 
a)

 

ruchu pionowego przesuwu płytki ogniskowej. 

b)

 

ruchu dioptryjnego okulara. 

c)

 

zmiany powiększenia. 

d)

 

składu powłok antyrefleksyjnych. 

 

19.

 

Nieostrość obrazu w jednym torze lornetki wskazuje na 
a)

 

paralaksę w układzie. 

b)

 

złe warunki obserwacji. 

c)

 

nieumiejętność obserwacji. 

d)

 

skręcenie obrazu. 

 

20.

 

Winietowanie w lornetce nie wskazuje na 
a)

 

złe ustawienie pryzmatów. 

b)

 

brudy znajdujące się w układzie lornety. 

c)

 

rozklejenie soczewek. 

d)

 

złe warunki obserwacji. 

 

21.

 

W arkuszu diagnostycznym urządzenia znajdziemy informacje dotyczące 
a)

 

budowy urządzenia. 

b)

 

zasady działania urządzenia. 

c)

 

zasad regulacji urządzenia. 

d)

 

uszkodzonych elementów. 

 

22.

 

Na podstawie arkusza diagnostycznego nie moŜna ustalić 
a)

 

ilości zespołów podlegających wymianie w urządzeniu. 

b)

 

materiałów potrzebnych do naprawy. 

c)

 

konieczności regulacji wskazanych zespołów. 

d)

 

terminu naprawy. 

 

23.

 

Po wykonaniu naprawy urządzenia nie naleŜy wykonać 
a)

 

kontroli działania urządzenia. 

b)

 

pokrycia nową warstwą lakieru powierzchnie zewnętrzne. 

c)

 

czyszczenia urządzenia. 

d)

 

justowania urządzenia. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

37 

24.

 

Podczas demontaŜu naleŜy rozebrać urządzenia 
a)

 

tak aby udostępnić wszystkie wady urządzenia. 

b)

 

całkowicie na podstawowe elementy. 

c)

 

na podstawowe zespoły. 

d)

 

aby umoŜliwić rozklejenie soczewek. 

 

25.

 

Paracentryczności i parafoklalności w mikroskopach nie naleŜy sprawdzać podczas 
a)

 

montaŜu końcowego mikroskopu. 

b)

 

montaŜu obiektywów mikroskopowych. 

c)

 

montaŜu statywu mikroskopu. 

d)

 

montaŜu ponaprawczego mikroskopu. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

38 

KARTA ODPOWIEDZI

 

 

Imię i nazwisko ............................................................................... 

 

Napraw sprzętu optycznego

 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1

 

 

 

2

 

 

 

3

 

 

 

4

 

 

 

5

 

 

 

6

 

 

 

7

 

 

 

8

 

 

 

9

 

 

 

10

 

 

 

11

 

 

 

12

 

 

 

13

 

 

 

14

 

 

 

15

 

 

 

16

 

 

 

17

 

 

 

18

 

 

 

19

 

 

 

20

 

 

 

21

 

 

 

22

 

 

 

23

 

 

 

24

 

 

 

25

 

 

 

Razem:

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

39 

TEST 2 
Test  dwustopniowy  do  jednostki  modułowej  „Naprawa  sprzętu 
optycznego” 

 

Test składa się z 25 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

−−−−

 

zadania  1,  2,  3,  4,  5,  6,  7,  8,  9,10,  11,  12,  13,  14,  18,  19,  20,  21,  22,  23,  24,  25  są 
z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

zadania 15, 16, 17 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzymuje następujące 
oceny szkolne: 

−−−−

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego, 

−−−−

 

dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 1 z poziomu ponadpodstawowego, 

−−−−

 

bardzo dobry – za rozwiązanie 23 zadań, w tym 3 z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi1. d, 2. a, 3. d, 4. c, 5. c, 6. b, 7. d, 8. b, 9. b, 10. d, 11. a, 
12. b, 13. d, 14. b, 15. a, 16. a, 17. a, 18. d, 19. a, 20. c, 21. d, 22. d, 23. b, 24. a, 
25. c. 
 
Plan testu 

 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas czyszczenia 
powierzchni optycznych 

Scharakteryzować czynności podczas czyszczenia 
powierzchni optycznych 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas napraw 

Scharakteryzować czynności podczas regulacji 

Scharakteryzować czynności podczas regulacji 

Scharakteryzować czynności podczas czyszczenia 
powierzchni optycznych 

10  Scharakteryzować czynności podczas regulacji 

d 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

40 

11  Scharakteryzować przyczyny wad 

12  Scharakteryzować materiały do czyszczenia 

13  Scharakteryzować przyczyny wad 

14  Scharakteryzować budowę przyrządów 

optycznych 

15  RozróŜnić elementy regulacyjne 

PP 

16  RozróŜnić elementy regulacyjne 

PP 

17  RozróŜnić elementy regulacyjne 

PP 

18  Określić zasady demontaŜu 

19  Określić zasady regulacji 

20  Określić zasady regulacji 

21  Odczytać informacje z arkuszy diagnostycznych 

22  Odczytać informacje z arkuszy diagnostycznych 

23  Określić zasady demontaŜu 

24  Określić zasady demontaŜu 

25  Określić zasady kontroli 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

41 

Przebieg testowania 

 
Instrukcja dla nauczyciela

 

1.

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  wyprzedzeniem  co  najmniej 
jednotygodniowym. 

2.

 

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

3.

 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań zawartych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 

4.

 

Przygotuj odpowiednią liczbę testów. 

5.

 

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań. 

6.

 

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję dla ucznia. 

7.

 

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszelkie wątpliwości wyjaśnij. 

8.

 

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test. 

9.

 

Kilka  minut  przed  zakończeniem  testu  przypomnij  uczniom  o  zbliŜającym  się  czasie 
zakończenia udzielania odpowiedzi. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.

 

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję. 

2.

 

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 

3.

 

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 

4.

 

Test  zawiera  25  zadań.  Do  kaŜdego  zadania  dołączone  są 4 moŜliwe odpowiedzi. Tylko 

jedna jest prawidłowa. 

5.

 

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce 

znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie 
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową. 

6.

 

Zadania  wymagają  prostych  obliczeń,  które  powinieneś  wykonać  przed  wskazaniem 

poprawnego wyniku. 

7.

 

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 

8.

 

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

9.

 

Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

 

Powodzenia 

 
 
Materiały dla ucznia:

 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

 
 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.

 

Podczas przeglądu lunet celowniczych nie naleŜy 
a)

 

wykonać regulacji dioptryjnej. 

b)

 

sprawdzać ostrości obrazu przy zmianie powiększenia. 

c)

 

sprawdzać czystości powierzchni czynnych elementów optycznych. 

d)

 

zarysowań na obudowie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

42 

2.

 

Elementy optyczne czyści się 
a)

 

pałeczką aluminiową. 

b)

 

pałeczką drewnianą oklejoną skajem. 

c)

 

pałeczką mosięŜną. 

d)

 

spręŜonym powietrzem. 

 
3.

 

Pyłki z powierzchni optycznych usuwamy 

a)

 

pędzelkiem ze sztucznego włosia. 

b)

 

pędzelkiem z włosia wiewiórki. 

c)

 

szczoteczką. 

d)

 

czystą dłonią. 

 
4.

 

Jeśli mówimy. Ŝe „obraz idzie przeciwnie niŜ oko” to naleŜy płytkę ogniskową 

a)

 

przysunąć do obiektywu. 

b)

 

obrócić o kąt 180º. 

c)

 

odsunąć od obiektywu. 

d)

 

odwrócić. 

 
5.

 

Podczas przeglądu okresowego lunety myśliwskiej sprawdzamy równieŜ mechanizmy 

a)

 

ruchu obiektywu. 

b)

 

przegubu. 

c)

 

zmiany powiększenia. 

d)

 

rozstawu źrenic. 

 
6.

 

Sprawdzanie wskazań dioptriomierza naleŜy wykonać dla wskazania 

a)

 

soczewki o dowolnej mocy. 

b)

 

soczewki o znanej mocy. 

c)

 

soczewki instrumentalnej. 

d)

 

soczewki kontaktowej. 

 
7.

 

Do regulacji dwojenia obrazu na brzegach pola widzenia nie naleŜy demontować 

a)

 

pokrywy. 

b)

 

kapturka. 

c)

 

obiektywu. 

d)

 

oprawy. 

 
8.

 

Dwojenie obrazu w całym polu przez regulację obiektywu za pomocą 

a)

 

klucza płaskiego. 

b)

 

klucza hakowego. 

c)

 

kluczy typu „TORX”. 

d)

 

ciąŜek.  

 

9.

 

Naloty chemiczne usuwamy 

a)

 

przez zatarcie pastą polerską. 

b)

 

przez zapolerowanie tlenkiem ceru. 

c)

 

przez przezszlifowanie. 

d)

 

przez zalakierowanie specjalnym lakierem bezbarwnym. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

43 

10.

 

Winietowania w lunecie nie usuniemy przez 

a)

 

usunięcie zabrudzeń z powierzchni optycznych. 

b)

 

przeklejenie soczewek. 

c)

 

wymianę pryzmatów. 

d)

 

usunięcie diafragmy pola. 

 
11.

 

Mała kontrastowość obrazu lunet moŜe wynikać 

a)

 

z zabrudzenia elementów optycznych. 

b)

 

z zabrudzenia obudowy. 

c)

 

z zabrudzenia diafragm. 

d)

 

ze zbyt duŜego luzu w migawce. 

 

12.

 

Do czyszczenia elementów optycznych uŜywamy 

a)

 

niwelatora. 

b)

 

lupy 6x. 

c)

 

lunety. 

d)

 

lunetki z wbudowanym pędzelkiem. 

 
13.

 

Przyczyną skręcenia obrazu w lornetce pryzmatycznej jest 

a)

 

nie ustawienie równoległe przekrojów głównych pryzmatów. 

b)

 

nie ustawienie skośne pryzmatów. 

c)

 

nie ustawienie poprzeczne pryzmatów. 

d)

 

nie ustawienie prostopadłe przekrojów głównych pryzmatów. 

 
14.

 

W dioptriomierzu na płytce ogniskowej znajduje się przezroczysty rysunek 

a)

 

zespół otworków umieszczonych wewnątrz małego koła. 

b)

 

zespół otworków umieszczonych na okręgu małego koła. 

c)

 

zespół otworków umieszczonych wzdłuŜ linii poziomej. 

d)

 

zespół otworków umieszczonych wzdłuŜ linii pionowej. 

 

15.

 

Oznaczenie K

4

 na rysunku oznacza 

 

 

 

a)

 

kanałek do klucza hakowego do regulacji płoŜenia ognisk obiektywu lornety. 

b)

 

kanałek do klucza rurkowego do regulacji płoŜenia ognisk obiektywu lornety. 

c)

 

kanałek do klucza do regulacji równoległości osi lornety. 

d)

 

kanałek do ustawienia ostrości widzenia. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

44 

16.

 

Oznaczenie P na rysunku z zadania 15 oznacza 
a)

 

powierzchnię oporową do regulacji paralaksy w lornetce. 

b)

 

powierzchnię oporową do regulacji winietowania w lornetce. 

c)

 

powierzchnię oporową do regulacji skręcenia obrazu w lornetce. 

d)

 

powierzchnię oporową do regulacji nierównoległości osi w lornetce. 

 

17.

 

Ustawienia skręcenia obrazu dioptriomierza uzyskujemy poprzez 
a)

 

obrót zwierciadeł. 

b)

 

zmianę połoŜenia soczewek. 

c)

 

wymianę okulara. 

d)

 

wymianę Ŝarówki. 

 

18.

 

Przy okresowym przeglądzie lornetki nie sprawdzamy 
a)

 

ruchu pionowego przesuwu płytki ogniskowej. 

b)

 

ruchu dioptryjnego okulara. 

c)

 

zmiany powiększenia. 

d)

 

doboru par obiektywów. 

 

19.

 

Nieostrość obrazu w jednym torze lornetki wskazuje na 
a)

 

przesunięcie płytki ogniskowej wzdłuŜ osi. 

b)

 

złe warunki obserwacji. 

c)

 

nieumiejętność obserwacji. 

d)

 

skręcenie obrazu. 

 

20.

 

Winietowanie w lornetce nie wskazuje na 
a)

 

złe ustawienie pryzmatów. 

b)

 

brudy znajdujące się w układzie lornety. 

c)

 

brudy znajdujące się na elementach optycznych. 

d)

 

złe warunki obserwacji. 

 

21.

 

W arkuszu diagnostycznym urządzenia znajdziemy informacje dotyczące 
a)

 

budowy urządzenia. 

b)

 

zasady działania urządzenia. 

c)

 

zasad regulacji urządzenia. 

d)

 

uszkodzonych elementów. 

 

22.

 

Na podstawie arkusza diagnostycznego moŜna ustalić 
a)

 

ilość zespołów podlegających wymianie w urządzeniu. 

b)

 

cenę naprawy. 

c)

 

konieczność regulacji wskazanych zespołów. 

d)

 

termin naprawy. 

 

23.

 

Po wykonaniu naprawy urządzenia nie naleŜy wykonać 
a)

 

kontroli działania urządzenia. 

b)

 

pokrycia nową warstwą lakieru powierzchnie zewnętrzne. 

c)

 

czyszczenia urządzenia. 

d)

 

justowania urządzenia. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

45 

24.

 

Podczas demontaŜu naleŜy nie zachowywać 
a)

 

bałaganu. 

b)

 

przepisy bezpieczeństwa pracy. 

c)

 

przepisy przeciwpoŜarowe. 

d)

 

kolejności wynikającej z dokumentacji. 

 

25.

 

Paracentryczności i parafoklalności w mikroskopach naleŜy sprawdzać podczas 
a)

 

montaŜu okularów. 

b)

 

montaŜu kondensora. 

c)

 

montaŜu ponaprawczego mikroskopu.  

d)

 

montaŜu statywu mikroskopu.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

46 

KARTA ODPOWIEDZI

 

 

Imię i nazwisko ............................................................................... 

 

Naprawa sprzętu optycznego

 

 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 

 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1

 

 

 

2

 

 

 

3

 

 

 

4

 

 

 

5

 

 

 

6

 

 

 

7

 

 

 

8

 

 

 

9

 

 

 

10

 

 

 

11

 

 

 

12

 

 

 

13

 

 

 

14

 

 

 

15

 

 

 

16

 

 

 

17

 

 

 

18

 

 

 

19

 

 

 

20

 

 

 

21

 

 

 

22

 

 

 

23

 

 

 

24

 

 

 

25

 

 

 

Razem:

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

47 

7. LITERATURA 

 

1.

 

Bartkowska J.: Optyka i korekcja wad wzroku. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 1996 

2.

 

Chalecki J.: Przyrządy optyczne. WNT, Warszawa 1979 

3.

 

Hein  A.,  Sidorowicz  A.,  Wagnerowski  T.:  Oko  i  okulary.  Wydawnictwo  Przemysłu 
Lekkiego i SpoŜywczego, Warszawa 1966 

4.

 

Jóźwicki R.: Optyka Instrumentalna. WNT, Warszawa 1970 

5.

 

Krajowy  standard  kwalifikacji  zawodowych  dla  zawodu:  Optyk  mechanik  (731103). 
MPiPS, Warszawa 2006 

6.

 

Krawcow  J.  A.,  Orłow  J.  I.:  Optyka  geometryczna  ośrodków  jednorodnych.  WNT, 
Warszawa 1993 

7.

 

Legun Z.: Technologia elementów optycznych. WNT, Warszawa 1982 

8.

 

Meyer – Arendt J. R.: Wstęp do optyki. PWN, Warszawa 1977 

9.

 

Pluta M.: Mikroskopia optyczna. PWN, Warszawa 1982 

10.

 

Sojecki A.: Optyka. WSiP, Warszawa 1997 

11.

 

Szymański J.: Budowa i montaŜ aparatury optycznej. WSiP, Warszawa 1998 

12.

 

Tryliński  W.  (red.):  Konstrukcja  przyrządów  i urządzeń precyzyjnych. WNT, Warszawa 
1996