background image

 

Poniedziałek 

29 grudnia 2014 

nr 250 (3891) 

gazetaprawna.pl 

DZIENNIK.PL    FORSAL.PL

RACHUNKOWOŚĆ

i AUDYT

D O D A T E K   D L A   P R E N U M E R A T O R Ó W

Magdalena Rypińska
wieloletnia główna księgowa

Podróże służbowe zazwyczaj dotyczą pracow-

ników jednostki i ich rozliczanie nie sprawia 

większych problemów. Jednostki, również 

sektora fi nansów publicznych, często korzy-

stają również z usług osób zatrudnionych 

w formie umów cywilnoprawnych. Czasami 

w stosunku do tych osób pojawia się potrzeba 

lub konieczność oddelegowania ich w inne 

miejsce niż ustalone miejsce wykonywania 

zleconej pracy lub dzieła. I tu często pojawia 

się kilka wątpliwości: 

– czy w ogóle można oddelegować gdzieś 

osobę niebędącą pracownikiem,

– czy w takiej sytuacji można dokonać 

zwrotu kosztów, jakich i według jakich sta-

wek,

– czy taka podróż jest podróżą służbową 

w rozumieniu przepisów i w jaki sposób na-

leży ją zaewidencjonować?

Podstawowym aktem prawnym regulują-

cym problematykę podróży służbowych jest 

ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy 

(t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502; dalej: k.p.) W art. 

77

[5]

 k.p. wskazano, że pracownikowi wyko-

nującemu na polecenie pracodawcy zada-

nie służbowe poza miejscowością, w której 

znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza 

stałym miejscem pracy przysługują należno-

ści na pokrycie kosztów podróży służbowej.

Przepis ten wyraźnie wskazuje możliwość 

delegowania w podróż służbową i określa jej 

istotę, czyli wyjazd:

– poza miejscowość, w której znajduje się 

siedziba pracodawcy,

– poza stałe miejsce pracy,

– na polecenie pracodawcy w celu wykony-

wania zadań służbowych w innym miejscu.

Kluczowe są tu jednak pojęcia, którymi 

ów przepis się posługuje, a mianowicie „pra-

cownik” i „pracodawca”. Są to również po-

jęcia uregulowane w k.p. i zarezerwowane 

dla stron, które łączy stosunek pracy, czyli 

umowa o pracę (dowolnego rodzaju) okre-

ślona właśnie w k.p.

Umowy cywilnoprawne określa i reguluje 

ustawa z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny 

(t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.). W przypad-

ku zawarcia takiej umowy nie nawiązuje się 

stosunek pracy, ale stosunek cywilnoprawny. 

Strony takiej umowy nie są w relacji praco-

dawca – pracownik.

Zdarza się jednak, że zleceniodawca (jed-

nostka) widzi potrzebę wysłania zlecenio-

biorcy w jakieś miejsce w celu wykonania 

czynności, które leżą w jej interesie, za-

wierają się w przedmiocie zlecenia lub też 

przysłużą się jego szybszemu lub lepszemu 

wykonaniu.

– Czy zatem zleceniobiorca może się udać 

w taką podróż? Tak.

– Czy zleceniodawca może mu zwrócić 

koszty tej podróży? Tak.

– Czy będzie to podróż służbowa? Nie, gdyż 

ta może zaistnieć tylko w ramach stosunku 

pracy. W przypadku umowy cywilnopraw-

nej będziemy mieli do czynienia z podróżą 

zleceniobiorcy.

Przyjęta praktyka

Rozwiązania w zakresie zwrotu kosztów ta-

kich podróży w ramach umów cywilnopraw-

nych mogą być różne. Najczęściej jednak sto-

suje się następujące:

– ustalenie wynagrodzenia za wykonanie 

zlecenia w sposób uwzględniający ewentual-

ne podróże, które nie są rozliczane oddziel-

nie (rozwiązanie stosowane w sytuacji, kiedy 

z góry wiadomo z jakimi podróżami – gdzie 

i po co – wiąże się wykonanie zleconych prac),

– ustalenie ryczałtowych stawek za dzień 

podróży,

– przyjęcie zasady, że podróże rozliczane 

będą według stawek obowiązujących przy 

podróżach służbowych.

Na kontach

Niezależnie od przyjętego sposobu rozliczania 

inny będzie sposób ewidencjonowania kosztów 

takiej podróży. Przede wszystkim, ponieważ 

podróż nie jest podróżą służbową w rozumie-

niu przepisów, nie można zastosować w takim 

przypadku paragrafów klasyfi kacji: 441 „Podró-

że służbowe krajowe” i 442 „Podróże służbowe 

zagraniczne”. Z punktu widzenia rachunkowo-

ści budżetowej właściwym będzie paragraf 303 

„Różne wydatki na rzecz osób fi zycznych” – jeśli 

koszty podróży zostały zleceniobiorcy zwró-

cone osobno, poza wynagrodzeniem. Wtedy 

ewidencja tych kosztów będzie następująca: 

strona Wn konta 409 – Pozostałe koszty, strona 

Ma konta 240 Pozostałe rozrachunki.

Z kolei w przypadku, kiedy zostały one 

uwzględnione w wynagrodzeniu, będą kla-

syfi kowane i księgowane tak jak wynagro-

dzenie, czyli stosujemy paragraf 417 „Wyna-

grodzenia bezosobowe” i ujmujemy: strona 

Wn konta 404 – Wynagrodzenia, strona Ma 

konta 240 – Pozostałe rozrachunki.

Podstawa prawna

Rozporządzenie ministra fi nansów z 2 marca 2010 r. 

w sprawie szczegółowej klasyfi kacji dochodów, wydatków, 

przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze 

źródeł zagranicznych (t.j. Dz.U. 2014 r. poz. 1053 ze zm.).

Zleceniobiorcę też można 

wysłać w podróż

Nie należy jednak stosować w takim przypadku paragrafów 441 i 442. 

Inny też będzie, niż dla etatowców, 

sposób ewidencjonowania

 i to niezależnie od przyjętego w jednostce budżetowej sposobu rozliczania

PROBLEM 1

W jednostce budżetowej zatrudniono archiwistę na umowę (zlecenie) w celu właściwego 
posegregowania, oznaczenia dokumentacji archiwalnej a także przygotowania jej do brako-
wania i przekazania do archiwum państwowego. W trakcie wykonywania zlecenia (umowę 
zawarto na 4 miesiące) pojawiła się potrzeba, aby osoba wykonująca zlecenie udała się 
do siedziby oddziału archiwum państwowego, oddalonego o 50 km od jednostki. Ponadto, 
w związku ze specyfiką działalności, kierownik jednostki chciałby, aby osoba pracująca 
w ramach zlecenia wzięła udział w szkoleniu organizowanym przez jednostkę nadrzędną. 
Szkolenie jest nieodpłatne, wiąże się jednak z dojazdem do innej miejscowości (również 
w znacznej odległości). 
W opisanej sytuacji kierownik jednostki może uzgodnić ze zleceniobiorcą odbycie obu wyjazdów. 
Muszą tu jednak zostać spełnione dwa warunki:
– Umowa cywilnoprawna łącząca strony musi przewidywać, że w ramach zleconych prac mogą 
wystąpić podróże.
– Umowa musi również określać w jaki sposób będzie dokonywany zwrot kosztów tych podróży, 
ponieważ skoro nie mamy do czynienia z typową podróżą służbową, nie mają tu zastosowania 
wprost zasady i stawki jej dotyczące.

PROBLEM 2

Czy wydatek z tytułu zwrotu kosztów podróży zleceniobiorcy może zostać zakwestionowa-
ny jako wydatek ze środków publicznych?
Nie, jeśli mieści się on w planie finansowym jednostki oraz spełnia kryteria wydatku określo-
ne w ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.), 
czyli jednostka może wykazać, że jest on uzasadniony i celowy.

Magdalena Sobczak 
magdalena.sobczak@infor.pl

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych 

tworzy się z corocznego odpisu podstawo-

wego, z dobrowolnych odpisów dodatko-

wych oraz ze zwiększeń. Równowartość do-

konanych odpisów i zwiększeń naliczonych 

zgodnie z zasadami zawartymi w ustawie 

o ZFŚS na dany rok kalendarzowy pracodaw-

ca przekazuje na rachunek bankowy fundu-

szu w terminie do 30 września tego roku, 

z tym że w terminie do 31 maja tego roku 

przekazuje kwotę stanowiącą co najmniej 

75 proc. równowartości odpisów podstawo-

wych (art. 6 ust. 2 ustawy o ZFŚS). W ter-

minie do 30 września musi wpłynąć na ra-

chunek funduszu pozostała część odpisów, 

o których mowa w art. 5 ust. 1–3 ustawy 

o ZFŚS, ponadto pracodawca musi przeka-

zać na rachunek bankowy funduszu całość 

kwot, które są dobrowolne. 

Całoroczny odpis podstawowy, oszaco-

wany według średniorocznego stanu za-

trudnienia, firmy korygują ostatecznie 31 

grudnia na podstawie faktycznej przecięt-

nej liczby pracowników w roku kalenda-

rzowym. Dla ustalenia przeciętnego za-

trudnienia w danym roku kalendarzowym 

operację wyliczenia średniej należy prze-

prowadzić dla każdego miesiąca i dopiero 

z uzyskanych wyników wyciągnąć średnią 

roczną. Oznacza to, że aby ustalić przecięt-

ną liczbę zatrudnionych w danym roku 

kalendarzowym, należy zsumować prze-

ciętne liczby zatrudnionych w poszcze-

gólnych miesiącach, a otrzymaną wartość 

podzielić przez 12.

Porównując wysokość odpisu dokonane-

go na podstawie planowanego zatrudnie-

nia z odpisem ustalonym według rzeczy-

wistego stanu zatrudnienia, pracodawca 

otrzymuje informację o nadwyżce lub nie-

doborze środków na rachunku zakładowe-

go funduszu  eń socjalnych. W przypadku 

niedoboru środków pracodawca powinien 

wpłacić brakującą kwotę na rachunek fun-

duszu do 31 grudnia 2014 r. Jeżeli wskutek 

korekty powstanie nadwyżka, pracodawca 

może wycofać ją z rachunku lub przezna-

czyć na działalność socjalną w następnym 

roku.

Przekazanie pozostałej części odpisu moż-

na zaksięgować: strona Wn konta 135 – Ra-

chunek bankowy środków ZFŚS, strona Ma 

konta 130 – Rachunek bankowy. Ewentu-

alna zmiana zatrudnienia w trakcie roku 

pociąga za sobą korektę odpisu z zakła-

dowego funduszu świadczeń socjalnych. 

Zazwyczaj przeprowadza się ją na koniec 

roku. W takiej sytuacji w księgach rachun-

kowych na dzień bilansowy, tj. 31 grudnia, 

należy ująć zwiększenie lub zmniejszenie 

kosztów operacyjnych. 

Dodatkowe koszty z tego tytułu nale-

ży zaksięgować zapisem: strona Wn kon-

ta 440 – Ubezpieczenia społeczne i inne 

świadczenia, strona Ma konta 831 – Zakła-

dowy fundusz świadczeń socjalnych. Z kolei 

przelew odpowiedniej kwoty na rachunek 

bankowy ZFŚS należy zaksięgować nastę-

pująco: strona Wn konta 135 – Rachunek 

bankowy środków ZFŚS, strona Ma konta 

130 – Rachunek bankowy. 

W przypadku zmniejszenia zatrudnienia 

dokonuje się z kolei odwrotnych zapisów 

(tj. strona Wn konta 831, strona Ma kon-

ta 440 – Ubezpieczenia społeczne i inne 

świadczenia, a także strona Wn konta 130 

– Rachunek bankowy, strona Ma konta 135 

– Rachunek bankowy środków ZFŚS. 

Podstawa prawna 

Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świad-

czeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 592 ze zm.). 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Trzeba dokonać ostatecznej korekty środków 

zakładowego funduszu świadczeń socjalnych

Krok po kroku

Korektę odpisów na ZFŚS za 2012 r. należy 

przeprowadzić następująco: 

1. Ustalić wielkość faktycznego zatrudnie-

nia w poszczególnych miesiącach 2014 r. 

w przeliczeniu na pełny etat. 

2. Obliczyć średnioroczne zatrudnienie 

w poszczególnych grupach pracowników 

3. Naliczyć odpisy według rzeczywistego 

zatrudnienia na 31 grudnia br. 

4. Porównać wysokość odpisów na ZFŚS 

dokonanych na podstawie planowanego 

zatrudnienia z odpisami faktycznie należ-

nymi i skorygować odpis.

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               1 / 4

background image

 

EwidEncja 

D2

Dziennik  Gazeta  Prawna,  29  grudnia  2014  nr  250  (3891) 

 

gazetaprawna.pl

Mam wątpliwości dotyczące momentu uję-

cia w księgach rachunkowych faktury ko-

rygującej sprzedaż na przełomie roku. Czy 

rozliczyć korektę w roku, w którym została 

ona wystawiona, czy raczej w roku, w którym 

nastąpiła sprzedaż?

Halina Zabrocka  
specjalistka z zakresu rachunkowości

Faktura korygująca wskazuje właściwy przy-

chód ze sprzedaży, dlatego korekta przychodu 

wynikająca z faktur korygujących powinna być 

odnoszona do pierwotnie wykazanego przycho-

du należnego, ponieważ późniejsze wystawie-

nie faktur korygujących nie powoduje zmiany 

daty powstania przychodu. Co prawda przepisy 

prawa bilansowego nie określają zasad oraz  

momentu dokonywania korekt przychodów, 

jednak już w ustawie o rachunkowości okre-

ślono, iż wynik na działalności operacyjnej 

obejmuje przychody netto z uwzględnieniem 

wszelkich rabatów, opustów i innych zwiększeń 

lub zmniejszeń. Ponadto, jeżeli po sporządzeniu 

rocznego sprawozdania finansowego, a przed 

jego zatwierdzeniem, jednostka otrzymała 

informacje o zdarzeniach, które mają istotny 

wpływ na to sprawozdanie, powinna ona od-

powiednio je zmienić, dokonując jednocześnie 

odpowiednich zapisów w księgach rachunko-

wych roku obrotowego, którego sprawozdanie 

finansowe dotyczy.

Pomimo że przepisy ustawy o PIT oraz CIT 

nie określają jednoznacznie momentu roz-

liczenia przychodu wynikającego z wysta-

wionej faktury korygującej, to jednak orga-

ny skarbowe przedstawiają w tym zakresie 

jednolite stanowisko. Fiskus uważa, że fak-

tury korygujące przychód powinny być przez 

wystawcę rozliczane  w okresie rozpoznania 

przychodu pierwotnego, a więc w okresie uzy-

skania przychodu.

Przykładem może być interpretacja indy-

widualna dyrektora Izby Skarbowej w Pozna-

niu z 31 lipca 2014 r. nr ILPB1/415-551/14-2/AG, 

który stwierdził, iż „(…) prawidłowym jest 

bowiem stwierdzenie, że wystawione faktury 

korygujące dotyczące przychodu ze sprze-

daży towaru w roku poprzednim powinny 

być uwzględnione w okresie rozliczeniowym, 

w którym powstał obowiązek podatkowy. Fak-

tura korygująca wskazuje bowiem właściwy 

przychód ze sprzedaży, korekta przychodu 

wynikająca z faktur korygujących, powinna 

być zatem odnoszona do uprzednio wykaza-

nego przychodu należnego, ponieważ póź-

niejsze wystawienie faktur korygujących nie 

powoduje zmiany daty powstania przychodu”.

Skoro faktura korygująca bezpośrednio wpły-

wa na wysokość przychodów należnych, wyka-

zanych w pierwotnej fakturze dokumentującej 

sprzedaż, a zatem dotyczy uprzednio wykaza-

nych przychodów, to powinna być rozliczona 

w tym samym okresie w podatku dochodowym 

co pierwotna sprzedaż.

Taką korektę przychodów ze sprzedaży moż-

na ująć w sposób następujący:

1. Korekta zmniejszająca przychód:

a) wartość netto faktury VAT – strona Wn 

konta „Przychody ze sprzedaży”;

b) zmniejszenie podatku VAT należnego 

– strona Wn konta „VAT należny” (w anality-

ce: VAT do rozliczenia w okresach następnych);

c) kwota brutto faktury VAT – strona Ma kon-

ta „Rozrachunki z odbiorcami”.

2. Korekta zwiększająca przychód:

a) wartość netto faktury VAT – strona Ma 

konta „Przychody ze sprzedaży”;

b) zwiększenie podatku VAT należnego – stro-

na Ma konta „VAT należny”;

c) kwota brutto faktury VAT – strona Wn kon-

ta „Rozrachunki z odbiorcami”. 

Na gruncie prawa podatkowego nie ma 

znaczenia, z jakiego powodu skorygowana 

jest faktura. Ważne jest, że powoduje zmia-

nę przychodu już wcześniej uzyskanego. Je-

śli faktura korygująca dotyczy przychodu 

ze sprzedaży towaru w roku podatkowym 

wcześniejszym niż data wystawienia fak-

tury korygującej, to faktura ta powinna być 

uwzględniona w okresie rozliczeniowym, 

w którym powstał obowiązek podatkowy 

z tytułu dokonania sprzedaży poprzez zło-

żenie odpowiedniej korekty zeznania po-

datkowego.

Od 1 stycznia 2014 r. możliwe jest zmniej-

szenie podatku należnego w sytuacji, kiedy 

podatnik nie uzyska potwierdzenia otrzy-

mania faktury korygującej przez nabywcę. 

Wystarczy, że będzie posiadał dokumentację 

potwierdzającą próbę doręczenia faktury ko-

rygującej nabywcy. Warunkiem koniecznym 

jest, aby z dokumentacji jednoznacznie wy-

nikało, że nabywca towaru lub usługi został 

poinformowany, iż transakcję zrealizowano 

na podstawie danych wykazanych w faktu-

rze korygującej.

Podstawa prawna 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.). 

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od 

osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 ze zm.).

Jak dokonać korekty przychodów ze sprzedaży  

na przełomie roku

PrZykłaD 1

Zapisy w roku 2014...

Spółka sprzedała w listopadzie bieżącego roku 10 szt. drabin w cenie 1000 zł za sztukę, o łącznej warto-
ści 12 300 zł (w tym VAT należny 2300 zł). Koszt sprzedanych towarów w cenie zakupu wyniósł 8000 zł, 
tj. 10 sztuk po 800 zł. Nabywca w styczniu roku następnego zwrócił 4 sztuki, których wartość wyniosła 
4920 zł brutto. Spółka uznała reklamację i wystawiła 20 stycznia fakturę korygującą. Faktura ta została 
ujęta w księgach rachunkowych w grudniu, a zapisy w ewidencji księgowej były następujące. [schemat 1]

 

   

   

  rozrachunki z odbiorcami 

VaT należny 

Przychody ze sprzedaży 

 

1a) 12 300 

12 300 (3 

4c)   920 

2300    (1b 

4b) 4000 

10 000 (1c

 

 

4920 (4a 

 

 

 

 

 

 

 

   

   

koszt

 

rachunek bankowy 

Towary w magazynie 

sprzedanych towarów

 

3) 12 300 

  

  

8000 (2 

2) 8000 

3200 (5 

 

 

  

 

 

 

 

 

 

 

   

   

 

rozliczenie zakupu 

  

 

 

5) 3200 

  

 

  

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu
1) Faktura VAT za sprzedaż towarów handlowych:
a) wartość brutto 12 300 zł: strona Wn konta „Rozrachunki z odbiorcami”;
b) wartość VAT należny kwota 2300 zł: strona Ma konta „VAT należny”;
c) wartość netto 10 000 zł: strona Ma konta „Przychody ze sprzedaży”;
2) RW – rozchód sprzedanych towarów z magazynu kwota 8000 zł (10 szt. x 800 zł): strona Ma konta 
„Towary w magazynie” oraz strona Wn konta „Koszt sprzedanych towarów”; 
3) WB – zapłata faktury kwota 12 300 zł: strona Wn konta „Rachunek bankowy” oraz strona Ma konta 
„Rozrachunki z odbiorcami;
4) Faktura korygująca – rozliczenie reklamacji:
a) kwota brutto 4920 zł: strona Ma konta „Rozrachunki z odbiorcami”;
b) kwota netto 4000 zł – zmniejszenie przychodów ze sprzedaży: strona Wn konta  „Przychody  
ze sprzedaży”;
c) kwota zmniejszenia VAT 920 zł: strona Wn konta „VAT należny”;
5) Równolegle zmniejszenie kosztów sprzedaży towarów kwota 3200 zł (tj. 4 szt. x 800 zł): strona Wn 
konta „Rozliczenie zakupu” oraz strona Ma konta „Koszt sprzedanych towarów”. 

PrZykłaD 2

...i w roku 2015

 

rozrachunki z odbiorcami 

rachunek bankowy 

 

2) 4920 

  

 

4920 (2  

 

 

 

 

 

 

 

 

Towary w magazynie 

rozliczenie zakupu 

 

1) 3200  

 

 

3200 (1  

 

  

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1) PZ – przyjęcie zwróconych towarów do magazynu kwota 3200 zł: strona Wn konta „Towary 
w magazynie” oraz strona Ma konta „Rozliczenie zakupu”;
2) WB – zwrot nabywcy należności z tytułu reklamacji kwota 4920 zł: strona Wn konta  „Rozrachunki 
z odbiorcami” oraz strona Ma konta „Rachunek bankowy”.

18 grudnia została ogłoszona upadłość jednej 

ze spółek, której prowadzę księgi rachunko-

we. Jakie są związane z tym obowiązki księ-

gowe, jeśli jest to upadłość układowa?

dr katarzyna Trzpioła  
Katedra Finansów i Rachunkowości UW 

Upadłość układowa ma na celu utrzymanie 

działalności upadłego i umożliwienie mu 

dalszego funkcjonowania na rynku poprzez 

rezygnację wierzycieli z części roszczeń. Pro-

cedura przeprowadzenia takiego postępowa-

nia została określona w ustawie z 28 lutego 

2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze. 

Znajomość tejże procedury jest niezbędna 

dla prawidłowego ujęcia operacji z nią zwią-

zanych w księgach rachunkowych jednostki 

objętej układem.

Jednostka z chwilą postawienia w stan li-

kwidacji ma obowiązek zamknięcia ksiąg ra-

chunkowych na dzień poprzedzający dzień po-

stawienia w stan likwidacji oraz ich otwarcia 

na dzień rozpoczęcia likwidacji. Obowiązek 

ten wynika z art. 12 ust. 2 pkt 5 ustawy o ra-

chunkowości. Jednak w sytuacji gdy ogłoszona 

została upadłość z możliwością zawarcia ukła-

du, jednostka może nie zamykać i nie otwierać 

ksiąg rachunkowych. Postępowanie takie jest 

zgodne z art. 12 ust. 3 ustawy o rachunkowości. 

Rozpoczęcie postępowania upadłościowego 

z możliwością zawarcia układu nie stanowi 

bowiem przeszkody do stwierdzenia, że dzia-

łalność jednostki będzie kontynuowana (art. 29 

ust. 3 ustawy o rachunkowości). Nie ma zatem 

w takiej sytuacji konieczności sporządzania 

sprawozdania finansowego na dzień poprze-

dzający postawienie spółki w stan upadłości, 

czyli na 17 grudnia 2014 r. 

Przy sporządzaniu natomiast sprawozdania 

na koniec planowego okresu sprawozdawcze-

go można przyjąć, iż w  przypadku ogłoszenia 

upadłości z możliwością zawarcia układu wy-

cena aktywów i pasywów jednostki powinna 

zostać dokonana zgodnie z art. 28 ustawy o ra-

chunkowości. A więc przy zachowaniu zasady 

ciągłości i kontynuacji działalności. 

Sprawozdanie na koniec roku obrotowego 

sporządzane jest wg zasad ogólnych. Jeśli jed-

nostka jest podmiotem przekraczającym kry-

teria wielkościowe określone w art. 64 ust. 1 

pkt 4 ustawy o rachunkowości, to jej sprawoz-

danie jako podmiotu kontynuującego działal-

ność powinno zostać poddane badaniu przez 

biegłego rewidenta. 

Sporządzając sprawozdanie finansowe, nie 

ma potrzeby tworzenia specjalnych rezerw, chy-

ba że układ wskazuje, iż będzie konieczność 

poniesienia dodatkowych kosztów związanych 

z działaniami restrukturyzacyjnymi. 

Gospodarcze skutki postępowania upadło-

ściowego z możliwością zawarcia układu co do 

zasady mieszczą się w ogólnym ryzyku prowa-

dzenia działalności gospodarczej oraz pośred-

nio dotyczą działalności operacyjnej. Należy je 

zatem odnosić odpowiednio w  pozostałe przy-

chody i koszty operacyjne, o ile nie stanowią 

przychodów bądź kosztów finansowych. 

Koszty postępowania upadłościowego obej-

mować mogą opłaty sądowe oraz wydatki 

niezbędne do osiągnięcia celu postępowania 

wymienione w art. 230 ust. 2 prawa upadło-

ściowego i naprawczego, w tym m.in.:

n

  wynagrodzenia i wydatki nadzorcy sądowego 

albo zarządcy oraz ich zastępców, 

n

  koszty doręczeń i ogłoszeń.

Zalicza się je do pozostałych kosztów opera-

cyjnych i ujmuje w księgach rachunkowych na 

koncie „Pozostałe koszty operacyjne”.

Wyjątkiem od tej reguły są umorzone w wy-

niku postępowania układowego zobowiąza-

nia dłużnika objęte układem. Zgodnie z art. 36 

ust. 2d ustawy o rachunkowości zobowiązania 

bezwarunkowo umorzone w wyniku postępo-

wania układowego odnoszone są na kapitały 

(fundusze) własne. 

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę na 

to, że do momentu uprawomocnienia się 

postanowienia o wykonaniu układu nie jest 

spełniony warunek bezwarunkowego umo-

rzenia zobowiązań. Zobowiązania jednostki 

przeznaczone do umorzenia w wyniku układu 

nie mogą zatem zostać odniesione na kapitał 

(fundusz) własny przed datą uprawomoc-

nienia się postanowienia sądu o wykonaniu 

układu. Wartość zobowiązań przewidzianych 

do umorzenia  – na podstawie układu za-

twierdzonego przez sąd – wstępnie ujmuje 

się w księgach rachunkowych dłużnika na 

koncie  „Rozliczenia międzyokresowe przy-

chodów”. Dopiero po uprawomocnieniu się 

postanowienia przeksięgowuje się je na ka-

pitał własny. 

Na dzień rozpoczęcia postępowania upa-

dłościowego z możliwością zawarcia układu 

przedsiębiorstwa mogą, ale zgodnie z art. 36 

ust. 4 ustawy o rachunkowości nie mają takiego 

obowiązku, połączyć w jeden kapitał (fundusz) 

podstawowy składniki kapitału (funduszu) wła-

snego, zmniejszając go odpowiednio o udziały 

własne (spółki z ograniczoną odpowiedzialno-

ścią i towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych) 

i należne wkłady na poczet kapitału, o ile nie 

wezwano zainteresowanych do ich wniesienia 

oraz o akcje własne (spółki akcyjne).

Podstawa prawna 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.). 

Ustawa z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe 

i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.).

Postępowanie upadłościowe to „Pozostałe koszty operacyjne”

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               2 / 4

background image

 

NA KONTACH

D3

Dziennik  Gazeta  Prawna,  29  grudnia  2014  nr  250  (3891) 

 

gazetaprawna.pl

Spółka z o.o. wynajmuje budynki do prowa-

dzenia działalności gospodarczej od wspólni-

ka na podstawie umowy najmu (1/3 budynku 

jest zamieszkiwana przez wynajmującego). 

Wynajmujący wystawia rachunki za najem  

raz na kwartał i odnoszone są one w kosz-

ty usług. Umowa zawiera zapis, że najem-

ca zobowiązuje się ubezpieczyć przedmiot 

najmu od odpowiedzialności cywilnej i za-

wrzeć umowę ubezpieczenia od ognia, wody 

i innych zdarzeń losowych. W ubezpiecze-

niu budynków (całości) ubezpieczającym jest 

spółka z o.o., a ubezpieczonym jest wynajmu-

jący. Spółka jest płatnikiem polisy. Czy kwo-

ta składki takiej polisy może być kosztem 

w księgach spółki? 

Karolina Pawlak  
 specjalistka z zakresu rachunkowości

W księgach rachunkowych należy ująć koszty 

związane z działalnością prowadzoną przez 

jednostkę gospodarczą. Jeśli mają związek 

z prowadzoną działalnością operacyjną, po-

winny stanowić koszty podstawowej działal-

ności operacyjnej. Koszty najmu ujmowane są 

jako koszty usług obcych. Natomiast koszty 

ubezpieczenia majątku najczęściej ujmowa-

ne są na koncie pozostałe koszty rodzajowe. 

Choć nie ma przeszkód, aby w dokumentacji 

polityki rachunkowości zapisać, że są także 

ujmowane jako koszty usług obcych – usług 

ubezpieczeniowych.

Powyższe koszty, zarówno czynsze, jak 

i polisa ubezpieczeniowa, jeśli są związa-

ne z prowadzoną działalnością, mogą być 

też ujmowane jako koszty stanowiące kosz-

ty uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 

ust. 1 ustawy o CIT. Są to bowiem nakłady 

poniesione w celu zachowania i zabezpiecze-

nia źródła przychodów. Koszty te nie zostały 

także wyłączone z kręgu kosztów podatko-

wych, jako nakłady wskazane w art. 16 ust. 

1 ustawy o CIT.

Jeśli zatem zapłata składki na ubezpie-

czenie całego budynku pozostaje w związ-

ku z osiąganymi przychodami lub ze źró-

dłem, z którego są osiągane, to może być 

takim kosztem. Związek taki istnieje, gdyż 

ubezpieczenie dotyczy nieruchomości wy-

korzystywanej na prowadzenie działalności 

gospodarczej, której celem jest generowanie 

przychodów. A niemożliwe jest ustanie ubez-

pieczenia tylko części budynku wykorzysty-

wanej do prowadzenia działalności. 

Ujęcie w księgach rachunkowych kosztów 

polisy ubezpieczeniowej będzie zależało od 

tego, czy polisa dotyczy tylko jednego okresu 

sprawozdawczego, a także od tego, czy jej war-

tość jest istotna z punktu widzenia rozmiarów 

działalności spółki.

Jeśli polisa będzie dotyczyła jednego okresu 

sprawozdawczego i nie będzie istotna – moż-

na ująć całą wartość ubezpieczenia jednorazo-

wo w koszty działalności. 

[przykład 1]

 Z kolei gdy 

wartość polisy będzie odnosiła się do dwóch 

okresów sprawozdawczych lub gdy wartość po-

lisy będzie istotna z punktu widzenia kosztów 

jednostki należy ten koszt rozliczać w czasie, 

kierując się zasadą współmierności przycho-

dów i kosztów. 

[przykład 2]

Podstawa prawna 

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób 

prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.). 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 330 ze zm.).

Kwotę polisy wynajmowanego budynku można ująć w kosztach

Jeśli wartość ubezpieczenia odnosi się do dwóch okresów sprawozdawczych lub gdy jest istotna z punktu widzenia 

rozmiarów działalności spółki, to 

koszt ten trzeba rozliczać w czasie. 

Można go zaksięgować jednorazowo

PRZYKŁAD 1 

Mała kwota

Spółka ABC poniosła koszty ubezpieczenia budynku od zdarzeń losowych na 2014 r. w kwocie 3000 zł. 
Kwota tej składki jest nieistotna i nie będzie podlegała rozliczaniu w czasie.

 

  

Rozrachunki z dostawcami

 

Rozliczenie zakupu 

 – ubezpieczyciel

 

1) 3000  

3000 (2 

3) 3000 

3000 (1 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Pozostałe koszty rodzajowe 

Rachunek bankowy

 

2) 3000 

 

 

3000 (3 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Otrzymanie polisy od ubezpieczyciela w kwocie 3000 zł: strona Wn konta Rozliczenie zakupu, strona 
Ma konta Rozrachunki z dostawcami – ubezpieczyciel.
2. Ujęcie polisy w kosztach w kwocie 3000 zł: strona Wn konta Pozostałe koszty rodzajowe, strona Ma 
konta Rozliczenie zakupu.
3. Zapłata za polisę w kwocie 3000 zł: strona Wn konta Rozrachunki z dostawcami – ubezpieczyciel, 
strona Ma konta Rachunek bankowy.

PRZYKŁAD 2

W dwóch latach  

Spółka ABC poniosła koszty ubezpieczenia budynku od zdarzeń losowych za okres od listopada 
2014 r. do października 2015 r. w kwocie 6000 zł. Kwota składki podlega rozliczaniu w czasie za 
2014 i 2015 rok. Ze względu na stosunkowo niewielką wartość spółka odnosi w koszty listopada 
2014 r. 2/12 kwoty, a w koszty stycznia 2015 r. pozostałe 10/12 wartości polisy. Spółka koszty na 
podstawie polis traktuje jako koszty poniesione. Nie jest prowadzona ewidencja w układzie kalku-
lacyjnym. 

 

  

Rozrachunki z dostawcami 

 

Rozliczenie zakupu 

 – ubezpieczyciel 

Pozostałe koszty rodzajowe 

 

1) 6000 

6000 (2 

5) 6000 

6000 (1 

2) 6000 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Rozliczenia międzyokresowe  

   

 

kosztów 

Rozliczenie kosztów  

Rachunek bankowy

 

3) 6000 

1000 (4 

4) 1000 

6000 (3 

 

6000 (5

 

 

5000 (6 

6) 5000 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Otrzymanie polisy od ubezpieczyciela w kwocie 6000 zł: strona Wn konta Rozliczenie zakupu, strona 
Ma konta Rozrachunki z dostawcami – ubezpieczyciel.
2. Ujęcie polisy w księgach kwota 6000 zł: strona Wn konta Pozostałe koszty rodzajowe, strona Ma 
konta Rozliczenie zakupu.
3. Przeniesienie kosztów polisy do rozliczania w czasie w kwocie 6000 zł: strona Wn konta Rozliczenia 
międzyokresowe kosztów, strona Ma konta Rozliczenie kosztów.
4. Część polisy przypadająca na dany okres sprawozdawczy – ujęcie w listopadzie kwoty 1000 zł: strona 
Wn konta Rozliczenie kosztów, strona Ma konta Rozliczenia międzyokresowe kosztów.
5. Zapłata za polisę kwoty 6000 zł: strona Wn konta Rozrachunki z dostawcami – ubezpieczyciel, 
strona Ma konta Rachunek bankowy.
6. Część polisy przypadająca na dany okres sprawozdawczy – ujęcie w styczniu 2015 r. kwoty 5000 zł: 
strona Wn konta Rozliczenie kosztów, strona Ma konta Rozliczenia międzyokresowe kosztów.

Warto też zaznaczyć, iż możliwe jest przyjęcie uproszczenia polegającego na zarachowywaniu nakładu 
od razu na konto 640 Rozliczenia międzyokresowe kosztów czynne, a następnie dopiero rozliczanie 
kwot przypadających na dany okres sprawozdawczy w koszty według rodzaju, nie zniekształci to obrazu 
sytuacji jednostki. Wtedy ewidencja będzie przebiegała następująco:

 

  

Rozrachunki z dostawcami 

Rozliczenia międzyokresowe

 

Rozliczenie zakupu 

 – ubezpieczyciel 

kosztów 

 

1) 6000 

6000 (2 

5) 6000 

6000 (1 

2) 6000 

1000 (4

 

 

 

 

 

 

5000 (5

 

 

 

 

  

   

 

Rachunek bankowy 

Pozostałe koszty rodzajowe  

 

 

6000 (3 

4) 1000 

 

 

 

 

 

5) 5000 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. Otrzymanie polisy od ubezpieczyciela w kwocie 6000 zł: strona Wn konta Rozliczenie zakupu, strona 
Ma konta Rozrachunki z dostawcami – ubezpieczyciel.
2. Ujęcie polisy w księgach do rozliczania w czasie kwota 6000 zł: strona Wn Rozliczenia międzyokreso-
we kosztów, strona Ma konta Rozliczenie zakupu.
3. Zapłata za polisę w kwocie 6000 zł: strona Wn konta Rozrachunki z dostawcami – ubezpieczyciel, 
strona Ma konta Rachunek bankowy.
4. Część polisy przypadająca na dany okres sprawozdawczy – ujęcie w listopadzie 2014 r. kwota 1000 zł: 
strona Wn konta Pozostałe koszty rodzajowe, strona Ma konta Rozliczenia międzyokresowe kosztów.
5. Część polisy przypadająca na dany okres sprawozdawczy – ujęcie w styczniu 2015 r. kwota 
5000 zł: strona Wn konta Pozostałe koszty rodzajowe, strona Ma konta Rozliczenia międzyokre-
sowe kosztów.

    AUTOPROMOCJA

3

Tylko w prenumeracie otrzymasz

 

co poniedziałek poradnicze 

i fachowe dodatki: 

Podatki i Księgowość, Rachunkowość i Audyt!

PODATKOWY PONIEDZIAŁEK

3

3

3

Dodatkowo zyskasz:

co tydzień dodatki niedostępne w kioskach:

 

  

Firma i Prawo 

  

Samorząd i Administracja 

  

Kadry i Płace

 •

  

Ubezpieczenia i Świadczenia 

  

Prawnik

pakiet narzędzi on-line: 

wskaźniki i stawki, akty prawne, aktywne formularze i druki, kalkulatory

fachowe książki dla specjalistów

– dostępne w prenumeracie Dziennika Gazety Prawnej w wersji Premium

Wejdź na stronę: www.gazetaprawna.pl/oferta2015 | Zadzwoń: 22 761 31 27, 801 626 666

20

0

0

WAŻNE DLA

 

KSIĘGOWYCH

ZAMÓW PRENUMERATĘ

 

DZIENNIKA GAZETY PRAWNEJ

2015

PRENUMERATA

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               3 / 4

background image

 

EwidEncja, sprawozdawczość

D4

Dziennik  Gazeta  Prawna,  29  grudnia  2014  nr  250  (3891) 

 

gazetaprawna.pl

Halina Zabrocka 
specjalistka z zakresu rachunkowości

Pozyskaną przez jednostkę dotację na sfi-

nansowanie nabycia lub wytworzenia środ-

ków trwałych, w tym także środków trwa-

łych w budowie oraz prac rozwojowych, 

zalicza się do rozliczeń międzyokresowych 

przychodów i stanowi ona przychód przy-

szłych okresów. W momencie oddania do 

użytkowania środka trwałego i rozpoczęcia 

jego amortyzacji, następuje odpisywanie 

dotacji w czasie.

Od wartości początkowej zakupionego 

środka trwałego (ustalonej zgodnie z  art. 

28 ustawy o rachunkowości) dokonuje się 

odpisów amortyzacyjnych. Zasady dokony-

wania odpisów amortyzacyjnych reguluje 

art. 32 ustawy o rachunkowości. Odpisy te 

ujmowane są na koncie Wn „Amortyzacja” 

lub na koncie zespołu 5 oraz na koncie Ma 

„Umorzenie środków trwałych”.

Do kosztów podatkowych zalicza się od-

pisy amortyzacyjne od tej części wartości 

środka trwałego, która została poniesiona na 

jego nabycie lub wytworzenie we własnym 

zakresie i nie została zwrócona podatnikowi 

w jakiejkolwiek formie. Dla przejrzystości 

ksiąg rachunkowych warto więc utworzyć 

dodatkowe konto analityczne w ramach 

kont zespołu 4 dotyczące odpisów amorty-

zacyjnych tej części wartości środka trwałe-

go, która została zrefundowana, jak również 

odrębne konto analityczne w ramach konta 

„Pozostałe przychody operacyjne”.

W sytuacji gdy dotacja wpływa na rachu-

nek bankowy jednostki po oddaniu środka 

trwałego do użytkowania i rozpoczęciu jego 

amortyzacji, jednostka powinna dokonać 

jednorazowego odpisania na konto „Pozo-

stałe przychody operacyjne” kwoty dotacji 

odpowiadającej amortyzacji środka trwałego 

dokonanej za okres do dnia wpływu dotacji. 

Powinna dokonać rozliczenia, ujmując tę 

wartość po stronie Wn konta „Rozliczenia 

międzyokresowe przychodów”.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy o ra-

chunkowości otrzymane dotacje na sfinan-

sowanie zakupu środka trwałego ujmuje 

się na koncie „Rozliczenia międzyokreso-

we przychodów”, na które odnosi się odpi-

sy amortyzacyjne od tego środka trwałego 

w miarę jego amortyzacji.

Ewidencja  w  księgach  rachunkowych 

może przebiegać następująco: 

1. Wpływ dotacji przeznaczonej na sfi-

nansowanie zakupu środka trwałego na 

rachunek bankowy beneficjenta: strona 

Wn konta „Rachunek bankowy”; strona 

Ma konta „Rozliczenia międzyokresowe 

przychodów”.

2. Naliczane odpisy amortyzacyjne: stro-

na Wn konta „Amortyzacja” lub odpowied-

nie konto zespołu 5 oraz strona Ma konta 

„Umorzenie środków trwałych”.

3. Rozliczenie konta „Rozliczenia między-

okresowe przychodów” w wysokości doko-

nanego  odpisu amortyzacyjnego: strona 

Wn konta „Rozliczenia międzyokresowe 

przychodów” i strona Ma konta „Pozostałe 

przychody operacyjne”.

Kwota dotacji, która do dnia bilansowego 

nie zostanie rozliczona, pozostaje na sal-

dzie konta  „Rozliczenia międzyokresowe 

przychodów” i podlega wykazaniu w bilan-

sie po stronie pasywów w poz. B.IV.2 „Inne 

rozliczenia międzyokresowe” z podzia-

łem na rozliczenia krótkoterminowe oraz 

rozliczenia długoterminowe. Rozliczenia 

krótkoterminowe wykazują kwotę dotacji, 

która przypada do rozliczenia w ciągu 12 

miesięcy od dnia bilansowego. W rozli-

czeniach długoterminowych ujmuje się 

tę część dotacji, która podlega rozliczeniu 

w okresie po okresie 12 miesięcy po dniu 

bilansowym.

Po stronie aktywów bilansu wykazuje się 

wartość netto zakupionego środka trwałego.

Podstawa prawna 

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. 

z 2013 r. poz. 330  ze zm.).

Dotacje na sfinansowanie zakupu środka trwałego ujmuje się 

na koncie „Rozliczenia międzyokresowe przychodów”

PrZykłaD

Kwota refundacji  

W sierpniu 2014 r. spółka zakupiła środek trwały o wartości początkowej 95 000 zł, który zrealizowała 
w ramach przyznanych dotacji w wysokości 50 proc. kosztów kwalifikowanych, tj. 47 500 zł. Kwota refundacji 
została przekazana na rachunek bankowy spółki w listopadzie 2014 r. i ujęta w księgach rachunkowych 
na koncie „Rozliczenie międzyokresowe przychodów”. Środek trwały amortyzowany jest metodą liniową, 
a stawka amortyzacji wynosi 20 proc. dla celów bilansowych i podatkowych. Spółka prowadzi ewidencję 
kosztów na kontach zespołu 4.
Miesięczne odpisy amortyzacyjne wynoszą:
95 000 x 20 proc. : 12 m-cy = 1583,33 zł
Stanowią one w okresie od kwietnia do maja 2014 r. w całości koszt podatkowy. Natomiast zostanie on skory-
gowany jednorazowo w dacie wpływu dotacji na rachunek bankowy jednostki.
Za okres od listopada 2014 r. do końca okresu dokonywania odpisów amortyzacyjnych kosztem podatkowym 
będzie wartość odpowiadająca 50 proc. miesięcznego odpisu amortyzacyjnego.
Odpisy amortyzacyjne za okres od września do października 2014 r. oraz za listopad 2014 r. zostaną ujęte 
w księgach w następujący sposób:

 

  

rozliczenie 

Pozostałe

 

rachunek bankowy 

międzyokresowe przychodów 

przychody operacyjne 

 

1) 47 500 

 

5) 791,67 

47 500 (1 

 

791,67 (5

 

 

 

6) 1583,33 

 

 

1583,33 (6

 

 

 

 

amortyzacja 

amortyzacja 

Umorzenie

 

(w analityce:kUP) 

(w analityce: kNkUP) 

środków trwałych

 

2) 1583,33 

1583,33 (7a 

4b) 791,67 

 

 

1583,33 (2

 

3) 1583,33 

–1583,33 (7b 

7a) 1583,33 

 

 

1583,33 (3

 

4a) 791,66 

 

 

 

 

791,66 (4a

  7b) –1583,33 

 

 

 

 

791,67 (4b

 

 

 

 

 

 

Objaśnienia do schematu:
1. WB – wpływ środków z dotacji na rachunek bankowy 47 500 zł;
2. PK – odpis amortyzacyjny we wrześniu 2014 r. – 1583,33 zł: ;
3.PK – odpis amortyzacyjny w październiku 2014 r. – 1583,33 zł: ;
4. PK – odpis amortyzacyjny za listopad 2014 r. – 1583,33 zł:
a) koszty uzyskania przychodów (KUP): 1583,33 zł x 50 proc.= 791,67 zł;
b) koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (KNKUP): 1583,33 x 50 proc. = 791,67 zł;
5. PK – zarachowanie odpisów amortyzacyjnych za listopad 2014 r. w pozostałe przychody kwota 791,67 zł;
6. PK – jednorazowe rozliczenie odpisów amortyzacyjnych za wrzesień i październik 2014 r. w dacie wpływu 
dotacji na rachunek bankowy tj.(1583,33 zł x 2 m-ce ) x 50 proc. = 1583,33 zł:;
7a. PK – wyksięgowanie z KUP 50 proc. odpisów amortyzacyjnych za wrzesień i październik 2014 r. kwota 
1583,33 zł w dacie wpływu dotacji na rachunek bankowy: 
7b. Zapis techniczny dla czystości obrotów: kwota 1583,33 zł ze znakiem „minus„ strona Wn i strona Ma konta 
„Amortyzacja” (w analityce KUP).

Warto utworzyć 

dodatkowe konto analityczne w zespole 4 

dotyczące odpisów amortyzacyjnych tej części wartości, 

która została zrefundowana. Ponadto odrębne konto analityczne w ramach konta „Pozostałe przychody operacyjne”

W danych uzupełniających trzeba uwzględnić 

refundację ze środków dotacji celowej przekazanej na kolejny rok 

szkolny. 

Dzieje się tak, gdy wzrośnie liczba uczniów w pierwszej klasie

W listopadzie 2014 r. zwiększyła się licz-

ba uczniów w pierwszej klasie o dwóch. 

Otrzymana przez gminę dotacja celowa 

nie pokryje kosztów zakupu kompletów 

podręczników, materiałów edukacyjnych 

lub materiałów ćwiczeniowych dla tych 

uczniów, tym samym koszt zakupu braku-

jących podręczników i materiałów został 

zapewniony z własnych środków gminy. 

Jak należy poprawnie w tej sytuacji spo-

rządzić sprawozdanie Rb-50?

krystyna Gąsiorek  
specjalistka z zakresu sprawozdawczości 

Sprawozdanie Rb-50 o dotacjach/wydatkach 

związanych z wykonywaniem zadań z za-

kresu administracji rządowej oraz innych 

zadań zleconych jednostkom samorządu 

terytorialnego ustawami sporządzane jest 

na podstawie rozporządzenia ministra fi-

nansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie spra-

wozdawczości budżetowej (Dz.U. z 2014 r. 

poz. 119).

Zgodnie z art. 22ae ustawy z 7 wrze-

śnia 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 

z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.), wy-

posażenie: 

1) szkół podstawowych i szkół artystycz-

nych  realizujących  kształcenie  ogólne 

w zakresie szkoły podstawowej w podręcz-

niki do zajęć z zakresu danego języka ob-

cego nowożytnego, materiały edukacyjne 

do zajęć z zakresu danego języka obcego 

nowożytnego lub materiały ćwiczeniowe, 

dla klas I-III,

2) szkół podstawowych i szkół artystycz-

nych realizujących kształcenie ogólne w za-

kresie szkoły podstawowej w podręczniki, 

materiały edukacyjne lub materiały ćwi-

czeniowe, dla klas IV-VI,

3) gimnazjów i szkół artystycznych re-

alizujących kształcenie ogólne w zakresie 

gimnazjum w podręczniki, materiały edu-

kacyjne lub materiały ćwiczeniowe

– jest zadaniem zleconym z zakresu ad-

ministracji rządowej, wykonywanym przez 

jednostki samorządu terytorialnego prowa-

dzące te szkoły.

Również  w przypadku szkół podstawo-

wych i gimnazjów prowadzonych przez oso-

by prawne inne niż jednostki samorządu 

terytorialnego lub osoby fizyczne, zapew-

nienie sfinansowania kosztu zakupu pod-

ręczników, materiałów edukacyjnych lub 

materiałów ćwiczeniowych, o których mowa 

powyżej jest zadaniem zleconym z zakre-

su administracji rządowej, wykonywanym 

przez jednostki samorządu terytorialnego 

obowiązane do prowadzenia szkół odpo-

wiedniego typu i rodzaju.

Jednostka  samorządu  terytorialnego 

na realizację ww. zadań otrzymuje dota-

cję celową z budżetu państwa, udzielaną 

przez wojewodę. Tym samym ma obowią-

zek sporządzić w tym zakresie sprawoz-

danie jednostkowe Rb-50 z dotacji. Nato-

miast jednostkowe sprawozdanie Rb-50 

w zakresie wydatków na zakup podręcz-

ników w szkołach publicznych sporządza 

dyrektor szkoły, który wydatkował środki 

na realizację tego zadania. W przypadku 

sporządzania sprawozdania Rb-50 z wy-

datków związanych z wykonywaniem za-

dań z zakresu administracji rządowej oraz 

innych zadań zleconych jednostkom sa-

morządu terytorialnego ustawami za IV 

kwartał 2014 r. należy zwrócić uwagę na 

zapis art. 22ae ust. 10 ustawy o systemie 

oświaty, który stanowi, że jeżeli w wyni-

ku zwiększenia się liczby uczniów w da-

nej klasie w ciągu roku szkolnego środki 

z przekazanej dotacji celowej nie pokryją 

kosztu zakupu kompletów podręczników, 

materiałów edukacyjnych lub materiałów 

ćwiczeniowych dla tych uczniów, koszt 

zakupu brakujących kompletów podręcz-

ników, materiałów edukacyjnych lub ma-

teriałów ćwiczeniowych jest refundowany 

ze środków dotacji celowej przekazanej na 

kolejny rok szkolny.

Tym samym przy sporządzaniu sprawoz-

dania Rb-50 z wydatków związanych z wy-

konywaniem zadań z zakresu administracji 

rządowej oraz innych zadań zleconych jed-

nostkom samorządu terytorialnego ustawa-

mi, może mieć zastosowanie par. 19 ust 4 

pkt 2 załącznika nr 39 do rozporządzenia, 

z którego wynika, że w przypadku gdy na 

mocy odrębnych przepisów jednostki sa-

morządu terytorialnego realizują zadania 

z zakresu administracji rządowej oraz inne 

zadania zlecone ustawami, na finansowanie 

których otrzymują dotacje przeznaczone 

na zwrot wydatków, to dane dotyczące wy-

datków, inne niż wykonane w danym roku 

wydatki z dotacji otrzymanej, wykazuje się 

w danych uzupełniających.

Na podstawie sprawozdań jednostkowych 

Rb-50 z wydatków związanych z wykonywa-

niem zadań z zakresu administracji rządo-

wej oraz innych zadań zleconych jednost-

kom samorządu terytorialnego ustawami, 

zarząd JST sporządzi sprawozdanie zbior-

cze i przekaże do dysponenta przekazują-

cego dotację.

Podstawa prawna 

Rozporządzenie ministra finansów z 16 stycznia 2014 r. 

w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz.U. z 2014 r. 

poz. 119).

Jak przygotować sprawozdanie Rb-50

PrZykłaD

Większa liczba uczniów

W listopadzie 2014 r. zwiększyła się liczba 
uczniów w klasie I o dwóch. Otrzymana przez 
gminę dotacja celowa nie pokryje kosztów 
zakupu kompletów podręczników, materiałów 
edukacyjnych lub materiałów ćwiczeniowych 
dla tych uczniów, tym samym koszt zakupu 
brakujących kompletów podręczników, 
materiałów edukacyjnych lub materiałów 
ćwiczeniowych został zapewniony z własnych 
środków gminy. W związku z tym, sporządza-
jąc sprawozdanie Rb-50 z wydatków należy 
wykazać w danych uzupełniających w części 
A. „Wydatki /podlegające refundacji/ poniesio-
ne w roku bieżącym ze środków własnych JST, 
a niezwrócone w tym roku przez dysponenta 
środków budżetu państwa”:  
Kolumna 2 – dział 801; kolumna 3 – rozdział 
80101; kolumna 4 – par. 4240; kolumna 
5 – wykonanie – kwota wydatkowana za 2 
komplety z własnych środków gminy.

Wygenerowano dnia 2015-02-20 dla loginu: johnprctorbob@gmail.com

                               4 / 4