background image

Zał

ą

cznik nr 5

  

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA

W ZAWODZIE OPIEKUN MEDYCZNY

SYMBOL CYFROWY 513[02]

background image

2

I. OPIS ZAWODU

1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umie

ć

:

1)  rozpoznawa

ć

 problemy opieku

ń

cze osoby chorej i niesamodzielnej;

2)  współpracowa

ć

  z  piel

ę

gniark

ą

  w  zakresie  planowania  i  realizowania  planu

opieki nad osob

ą

 chor

ą

 i niesamodzieln

ą

;

3)  pomaga

ć

  podczas wykonywania zabiegów piel

ę

gniarskich;

4)  wykonywa

ć

  polecenia  piel

ę

gniarki  i  lekarza  dotycz

ą

ce  opieki  nad  osob

ą

chor

ą

 i niesamodzieln

ą

;

5)  pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  zaspokajaniu  potrzeb

zwi

ą

zanych z utrzymaniem ciała w czysto

ś

ci;

6)  wykonywa

ć

 zabiegi higieniczne u osoby chorej i niesamodzielnej;

7)  wykonywa

ć

  czynno

ś

ci  zwi

ą

zane  z  utrzymaniem  czysto

ś

ci  i  estetyki  łó

ż

ka

oraz najbli

ż

szego otoczenia osoby chorej i niesamodzielnej;

8)  pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  zaspokajaniu  potrzeb

zwi

ą

zanych z od

ż

ywianiem;

9)  pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  zaspokajaniu  potrzeb

zwi

ą

zanych z wydalaniem;

10) pomaga

ć

 osobie chorej i niesamodzielnej w utrzymaniu aktywno

ś

ci ruchowej;

11) pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  u

ż

ytkowaniu  przedmiotów

ortopedycznych i sprz

ę

tu rehabilitacyjnego;

12) stosowa

ć

 urz

ą

dzenia, przybory i narz

ę

dzia niezb

ę

dne podczas wykonywania

czynno

ś

ci higienicznych;

13) dezynfekowa

ć

  i  konserwowa

ć

  przybory  i  narz

ę

dzia  stosowane  podczas

wykonywania zabiegów piel

ę

gniarskich;

14) zapewnia

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  bezpiecze

ń

stwo  podczas

wykonywania zabiegów higienicznych;

15) dokumentowa

ć

 wykonane zabiegi higieniczne;

16) nawi

ą

zywa

ć

 i utrzymywa

ć

 kontakty mi

ę

dzyludzkie;

17) pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  adaptacji  do  warunków 

ż

ycia

w szpitalu oraz zmian zwi

ą

zanych z przewlekł

ą

 chorob

ą

 lub staro

ś

ci

ą

;

18) pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  komunikowaniu  si

ę

  z  rodzin

ą

,

zespołem opieku

ń

czym i terapeutycznym oraz z innymi pacjentami;

background image

3

19) udziela

ć

  wsparcia  emocjonalnego  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  oraz  jej

rodzinie;

20) przestrzega

ć

 

przepisów 

sanitarnych 

podczas 

wykonywania 

zada

ń

zawodowych;

21) stosowa

ć

 przepisy prawa dotycz

ą

ce wykonywanych zada

ń

 zawodowych;

22) przestrzega

ć

  przepisów  i  zasad  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  przepisów

ochrony przeciwpo

ż

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska;

23) organizowa

ć

 stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

24) komunikowa

ć

 si

ę

 z uczestnikami procesu pracy;

25) stosowa

ć

 przepisy Kodeksu pracy dotycz

ą

ce praw i obowi

ą

zków pracownika

i pracodawcy;

26) udziela

ć

 pierwszej pomocy w stanach zagro

ż

enia 

ż

ycia i zdrowia;

27) korzysta

ć

 z ró

ż

nych 

ź

ródeł informacji;

28) prowadzi

ć

 działalno

ść

 gospodarcz

ą

.

Kształtowanie  postaw  przedsi

ę

biorczych  oraz  przygotowanie  do  wej

ś

cia  na  rynek

pracy  powinno  przebiega

ć

  zarówno  w  trakcie  kształcenia  zawodowego,  jak

i podczas realizacji zaj

ęć

 edukacyjnych „Podstawy przedsi

ę

biorczo

ś

ci”.

2.

Absolwent  szkoły  kształc

ą

cej  w  zawodzie  opiekun  medyczny  powinien  by

ć

przygotowany do wykonywania nast

ę

puj

ą

cych zada

ń

 zawodowych:

1)  rozpoznawania  i  rozwi

ą

zywania  problemów  opieku

ń

czych  osoby  chorej

i niesamodzielnej o ró

ż

nym stopniu zaawansowania choroby i w ró

ż

nym

wieku;

2)  pomagania 

osobie 

chorej 

niesamodzielnej 

zaspokajaniu

podstawowych potrzeb biologicznych;

3)  pomagania  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  podtrzymywaniu

aktywno

ś

ci społecznej;

4)  aktywizowania  osoby  chorej  i  niesamodzielnej  do  zwi

ę

kszania

samodzielno

ś

ci 

ż

yciowej;

5)  zapewniania osobie chorej i niesamodzielnej bezpiecze

ń

stwa fizycznego

i psychicznego;

6)  zapewniania  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  higienicznych  warunków

background image

4

otoczenia;

7)  wykonywania zabiegów higienicznych;

8)  współdziałania z zespołem opieku

ń

czym i terapeutycznym;

9)  asystowania 

piel

ę

gniarce 

podczas 

wykonywania 

zabiegów

piel

ę

gniarskich;

10)  u

ż

ytkowania  urz

ą

dze

ń

,  przyborów  oraz  narz

ę

dzi  do  wykonywania

zabiegów higienicznych;

11)  konserwacji  przyborów  i  narz

ę

dzi  stosowanych  podczas  wykonywania

zabiegów piel

ę

gniarskich;

12)  popularyzowania zachowa

ń

 prozdrowotnych.

II. BLOKI PROGRAMOWE

Zakres umiej

ę

tno

ś

ci i tre

ś

ci kształcenia, wynikaj

ą

cy z opisu zawodu, zawieraj

ą

nast

ę

puj

ą

ce bloki programowe:

1) medyczne podstawy zawodu;

2) opieka nad osob

ą

 chor

ą

 i niesamodzieln

ą

;

3) podstawy działalno

ś

ci zawodowej.

BLOK: MEDYCZNE PODSTAWY ZAWODU

1. Cele kształcenia

Ucze

ń

 (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umie

ć

:

1) posługiwa

ć

  si

ę

  podstawow

ą

  terminologi

ą

  z  zakresu  anatomii,  fizjologii,

patologii, higieny i promocji zdrowia;

2) wyja

ś

nia

ć

 budow

ę

 i czynno

ś

ci układów oraz narz

ą

dów człowieka;

3) wyja

ś

nia

ć

 poj

ę

cia zdrowia i choroby;

4) charakteryzowa

ć

 czynniki chorobotwórcze;

5) charakteryzowa

ć

 

ź

ródła i drogi szerzenia si

ę

 chorób;

6) okre

ś

la

ć

 wpływ czynników 

ś

rodowiskowych na zdrowie człowieka;

7) wyja

ś

nia

ć

 podstawowe procesy patologiczne;

8) opisywa

ć

 objawy charakterystyczne dla schorze

ń

 poszczególnych układów;

9) wyja

ś

nia

ć

 znaczenie przestrzegania higieny dla zdrowia człowieka;

background image

5

10) przestrzega

ć

 zasad aseptyki i antyseptyki;

11) zapobiega

ć

 wyst

ę

powaniu zaka

ż

e

ń

 szpitalnych;

12) stosowa

ć

 procedury dotycz

ą

ce post

ę

powania z odpadami medycznymi;

13) charakteryzowa

ć

 zachowania sprzyjaj

ą

ce i zagra

ż

aj

ą

ce zdrowiu;

14) uczestniczy

ć

  w  tworzeniu  zdrowego  i  przyjaznego  dla  osoby  chorej

ś

rodowiska;

15) planowa

ć

 działania prozdrowotne;

16) prowadzi

ć

 edukacj

ę

 w zakresie higieny osobistej i otoczenia;

17) stosowa

ć

 zasady profilaktyki chorób;

18) charakteryzowa

ć

  system  organizacji  ochrony  zdrowia  i  pomocy  społecznej

w Polsce.

2. Tre

ś

ci kształcenia (działy programowe)

Tre

ś

ci kształcenia s

ą

 uj

ę

te w nast

ę

puj

ą

cych działach programowych:

1) podstawowe poj

ę

cia z zakresu anatomii, fizjologii, patologii i higieny;

2) budowa i funkcjonowanie organizmu człowieka;

3) czynniki chorobotwórcze;

4)

ź

ródła i drogi szerzenia si

ę

 chorób;

5)

ś

rodowisko a zdrowie człowieka;

6) podstawowe procesy patologiczne;

7) objawy charakterystyczne dla schorze

ń

 poszczególnych układów;

8) higiena osobista i otoczenia;

9) aseptyka i antyseptyka;

10) zaka

ż

enia szpitalne;

11)   odpady medyczne;

12) promocja zdrowia;

13) edukacja zdrowotna;

14) profilaktyka chorób;

15) organizacja systemu ochrony zdrowia i pomocy społecznej w Polsce.

background image

6

BLOK: OPIEKA NAD OSOB

Ą

 CHOR

Ą

 I NIESAMODZIELN

Ą

1. Cele kształcenia

Ucze

ń

 (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umie

ć

:

1) posługiwa

ć

  si

ę

  podstawow

ą

  terminologi

ą

  z  zakresu  psychologii,  pedagogiki,

socjologii oraz piel

ę

gniarstwa i piel

ę

gnowania;

2) charakteryzowa

ć

 podstawowe procesy psychiczne człowieka;

3) charakteryzowa

ć

  psychofizyczny  rozwój  człowieka  w  poszczególnych  fazach

ż

ycia;

4) okre

ś

la

ć

 grupy społeczne i procesy zachodz

ą

ce w 

ż

yciu społecznym;

5) interpretowa

ć

 zachowania społeczne jednostki i zbiorowo

ś

ci;

6) okre

ś

la

ć

 wpływ choroby na stan psychiczny i sytuacj

ę

 społeczn

ą

 jednostki oraz

jej rodziny;

7) komunikowa

ć

 si

ę

 z osob

ą

 chor

ą

 oraz jej rodzin

ą

;

8) udziela

ć

 wsparcia emocjonalnego choremu i jego rodzinie;

9) uczestniczy

ć

 

rozpoznawaniu 

potrzeb 

biologicznych 

osoby 

chorej

i niesamodzielnej;

10)

ocenia

ć

 stan higieniczny chorego;

11)

uczestniczy

ć

 w planowaniu opieki nad osob

ą

 chor

ą

 i niesamodzieln

ą

;

12)

dobiera

ć

  materiały, 

ś

rodki,  przybory  i  sprz

ę

t  do  wykonywania  zabiegów

higienicznych;

13)

pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  wykonywaniu  czynno

ś

ci 

ż

ycia

codziennego;

14)

asystowa

ć

  piel

ę

gniarce  podczas  wykonywania  zabiegów  higienicznych

u osoby ci

ęż

ko chorej;

15)

wykonywa

ć

  zabiegi  higieniczne  zwi

ą

zane  z  utrzymaniem  w  czysto

ś

ci  ciała

osoby chorej;

16)

pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  czynno

ś

ciach  zwi

ą

zanych

z wydalaniem;

17)

wykonywa

ć

  czynno

ś

ci  zwi

ą

zane  z  utrzymaniem  w  czysto

ś

ci  otoczenia  osoby

chorej i niesamodzielnej;

18)

pomaga

ć

  osobie  chorej  i niesamodzielnej  w  zmianie  pozycji  i  przemieszczaniu

si

ę

;

background image

7

19)

zapewnia

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  wygodne  i  bezpieczne  uło

ż

enie

w łó

ż

ku;

20)

pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  posługiwaniu  si

ę

  przedmiotami

ortopedycznymi;

21)

pomaga

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  w  korzystaniu  ze  sprz

ę

tu

rehabilitacyjnego;

22)

pomaga

ć

 osobie chorej i niesamodzielnej podczas spo

ż

ywania posiłków;

23)

dostrzega

ć

 zaburzenia w funkcjonowaniu układów i narz

ą

dów;

24)

wykonywa

ć

 pomiary podstawowych parametrów 

ż

yciowych;

25)

przekazywa

ć

  piel

ę

gniarce  informacje  o  zaobserwowanych  zmianach  w  stanie

zdrowia chorego;

26)

asystowa

ć

 piel

ę

gniarce podczas wykonywania zabiegów piel

ę

gniarskich;

27)

dezynfekowa

ć

  i  my

ć

  przybory  toaletowe  i  narz

ę

dzia  u

ż

ywane  podczas

wykonywania zabiegów piel

ę

gniarskich;

28)

zapewnia

ć

  osobie  chorej  i  niesamodzielnej  bezpiecze

ń

stwo  podczas

wykonywania zabiegów higienicznych;

29)

dokumentowa

ć

 

wykonane 

zadania 

wykorzystaniem 

programów

komputerowych.

2. Tre

ś

ci kształcenia (działy programowe)

Tre

ś

ci kształcenia s

ą

 uj

ę

te w nast

ę

puj

ą

cych działach programowych:

1)

podstawowe 

poj

ę

cia 

zakresu 

psychologii, 

pedagogiki, 

socjologii,

piel

ę

gniarstwa i piel

ę

gnowania;

2)

podstawowe procesy psychiczne człowieka;

3)

psychofizyczny rozwój człowieka w poszczególnych fazach 

ż

ycia;

4)

grupy społeczne;

5)

procesy społeczne;

6)

zachowania społeczne jednostki i zbiorowo

ś

ci;

7)

proces komunikowania si

ę

;

8)

wsparcie emocjonalne chorego i jego rodziny;

9)

potrzeby chorego;

10)

metody i techniki wykonywania zabiegów higienicznych;

11)

obserwacja zmian w wygl

ą

dzie i zachowaniu chorego;

12)

pomiary parametrów 

ż

yciowych;

background image

8

13)

dezynfekcja i konserwacja przyborów i narz

ę

dzi;

14)

przepisy  i  zasady  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy  podczas  wykonywania

zabiegów higienicznych;

15)

dokumentacja wykonanych zada

ń

.

BLOK:

PODSTAWY DZIAŁALNO

Ś

CI ZAWODOWEJ

1.

Cele kształcenia

Ucze

ń

 (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umie

ć

:

1) interpretowa

ć

 podstawowe poj

ę

cia gospodarki rynkowej;

2) podejmowa

ć

 działania zwi

ą

zane z poszukiwaniem pracy;

3) sporz

ą

dza

ć

 dokumenty dotycz

ą

ce zatrudnienia;

4) sporz

ą

dza

ć

  dokumenty  niezb

ę

dne  do  podejmowania  i  prowadzenia

działalno

ś

ci gospodarczej;

5) wskazywa

ć

 instytucje wpływaj

ą

ce na polityk

ę

 zdrowotn

ą

 pa

ń

stwa;

6) okre

ś

la

ć

 

ź

ródła i sposoby finansowania 

ś

wiadcze

ń

 zdrowotnych;

7) wyja

ś

nia

ć

 istot

ę

 i zasady funkcjonowania systemu ubezpiecze

ń

 społecznych

w Polsce;

8) wskazywa

ć

 czynniki wpływaj

ą

ce na popyt i poda

ż

 usług medycznych;

9) wskazywa

ć

 podmioty upowa

ż

nione do realizacji 

ś

wiadcze

ń

 zdrowotnych;

10) stosowa

ć

 zasady zapewnienia jako

ś

ci obowi

ą

zuj

ą

ce w ochronie zdrowia;

11) korzysta

ć

  z  przepisów  dotycz

ą

cych  funkcjonowania  zakładów  opieki

zdrowotnej;

12) stosowa

ć

 przepisy Kodeksu pracy dotycz

ą

ce praw i obowi

ą

zków pracownika

i pracodawcy;

13)   stosowa

ć

  przepisy  i  zasady  bezpiecze

ń

stwa  i  higieny  pracy,  przepisy

ochrony przeciwpo

ż

arowej oraz ochrony 

ś

rodowiska;

14) organizowa

ć

 stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;

15) dobiera

ć

 

ś

rodki ochrony indywidualnej do rodzaju wykonywanej pracy;

16) udziela

ć

 pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;

17) komunikowa

ć

 si

ę

 i współpracowa

ć

 w zespole;

18) rozwi

ą

zywa

ć

 problemy dotycz

ą

ce działalno

ś

ci zawodowej;

19) podejmowa

ć

 decyzje;

20) doskonali

ć

 umiej

ę

tno

ś

ci zawodowe;

background image

9

21) korzysta

ć

 z ró

ż

nych 

ź

ródeł informacji;

22) przestrzega

ć

 zasad etyki.

2.

Tre

ś

ci kształcenia (działy programowe)

Tre

ś

ci kształcenia uj

ę

te s

ą

 w nast

ę

puj

ą

cych działach programowych:

1)  podstawowe poj

ę

cia gospodarki rynkowej;

2)  dokumenty dotycz

ą

ce zatrudnienia;

3)  podejmowanie i prowadzenie działalno

ś

ci gospodarczej;

4)  instytucje wpływaj

ą

ce na polityk

ę

 zdrowotn

ą

 pa

ń

stwa;

5) 

ź

ródła i sposoby finansowania 

ś

wiadcze

ń

 zdrowotnych;

6)  system ubezpiecze

ń

 społecznych w Polsce;

7)  popyt i poda

ż

 na rynku usług medycznych;

8)  podmioty uprawnione do realizacji 

ś

wiadcze

ń

 medycznych;

9)  jako

ść

 w ochronie zdrowia;

10) przepisy dotycz

ą

ce funkcjonowania zakładów opieki zdrowotnej;

11) prawa i obowi

ą

zki pracownika i pracodawcy;

12) bezpiecze

ń

stwo i higiena pracy;

13) ochrona przeciwpo

ż

arowa i ochrona 

ś

rodowiska;

14) elementy ergonomii;

15) 

ś

rodki ochrony indywidualnej;

16) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy

pracy;

17) zasady i metody komunikowania si

ę

;

18) elementy socjologii i psychologii pracy;

19) etyka.

background image

10

III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE

Nazwa bloku programowego

Minimalna liczba godzin

w okresie kształcenia w %*

Medyczne podstawy zawodu

30

Opieka nad osob

ą

 chor

ą

i niesamodzieln

ą

55

Podstawy działalno

ś

ci zawodowej

10

                                                 Razem

95**

* Podział  godzin  na  bloki  programowe  dotyczy  kształcenia  w  szkołach  dla

młodzie

ż

y i w szkołach dla dorosłych w formie stacjonarnej i zaocznej.

** Pozostałe  5  %  godzin  jest  przeznaczone  do  rozdysponowania  przez  autorów

programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.

IV.

 

ZALECANE WARUNKI REALIZACJI TRE

Ś

CI

KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE

Do  realizacji  tre

ś

ci  kształcenia  uj

ę

tych  w  blokach  programowych  odpowiednie  s

ą

nast

ę

puj

ą

ce pomieszczenia dydaktyczne:

1)  pracownia anatomiczna;

2)  pracownia higieny osobistej i udzielania pierwszej pomocy;

3)  pracownia komputerowa.

Pracownia anatomiczna powinna by

ć

 wyposa

ż

ona w:

1)  modele anatomiczne;

2)  przezrocza, foliogramy, programy komputerowe z zakresu anatomii;

3)   filmy  dydaktyczne  obrazuj

ą

ce  zaburzenia  funkcjonowania  układów

   i narz

ą

dów człowieka;

4)  atlasy, albumy anatomiczne.

background image

11

Pracownia  higieny  osobistej  i  udzielania  pierwszej  pomocy  powinna  by

ć

wyposa

ż

ona w:

1)

urz

ą

dzenia sanitarne;

2)

przybory i 

ś

rodki higieniczne;

3)

łó

ż

ka;

4)

materace;

5)

szafki przyłó

ż

kowe;

6)

po

ś

ciel, bielizn

ę

 po

ś

cielow

ą

 i osobist

ą

, r

ę

czniki;

7)

parawany;

8)

taborety;

9)

kosz na brudn

ą

 bielizn

ę

;

10) pojemnik na odpady medyczne;

11) kaczki, baseny;

12) materace przeciwodle

ż

ynowe;

13) sprz

ę

t do udogodnie

ń

 dla chorych;

14) fantomy do nauki czynno

ś

ci higienicznych;

15) fantomy do nauki resuscytacji dorosłego i dziecka;

16) wyroby medyczne i produkty lecznicze;

17) termometry;

18) aparaty do mierzenia ci

ś

nienia;

19) apteczk

ę

 pierwszej pomocy.

Pracownia komputerowa powinna by

ć

 wyposa

ż

ona w:

1)

stanowiska  komputerowe  dla  uczniów  (jedno  stanowisko  dla  dwóch

uczniów);

2)

stanowisko komputerowe dla nauczyciela;

3)

drukarki lub urz

ą

dzenie wielofunkcyjne;

4)

pakiet programów biurowych;

5)

specjalistyczne programy medyczne.

Pracownie powinny składa

ć

 si

ę

 z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo- socjalnego.

W  sali  lekcyjnej  nale

ż

y  zapewni

ć

  stanowisko  pracy  dla  nauczyciela  i  odpowiedni

ą

liczb

ę

 stanowisk pracy dla uczniów.

background image

12

Praktyczna nauka zawodu powinna by

ć

 prowadzona w wymiarze nie mniejszym ni

ż

50% ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj

ę

cia

edukacyjne z zakresu kształcenia zawodowego.

Praktyczna  nauka  zawodu  mo

ż

e  odbywa

ć

  si

ę

  w  pracowniach  szkolnych  oraz

w publicznych i niepublicznych zakładach opieki zdrowotnej.