Wtorek, 18. Sierpie
ń
2009 00:00
Darek Kaptur
Home
Artykuły
Porady
Ograniczenia wytrzymało
ś
ciowe p
ę
tli skonstruowanych z ta
ś
m
Artykuły
Ograniczenia wytrzymało
ś
ciowe p
ę
tli
skonstruowanych z ta
ś
m
Ograniczenia wytrzymało
ś
ciowe p
ę
tli skonstruowanych z
ta
ś
m.
.W czasie wspinania cz
ę
sto stosuje si
ę
p
ę
tle. Najcz
ęś
ciej s
ą
z poliamidu i rozró
Ŝ
niamy
ich dwa rodzaje ze wzgl
ę
du na przekrój: płaskie i rurowe. Inn
ą
opcj
ą
jest dyneema (
spectra).
1. ta
ś
ma rurowa, 2.płaska, 3. dyneema
Te ostatnie w porównaniu do poliamidowych s
ą
bardziej statyczne. Jednak wi
ę
ksza
mi
ę
kko
ść
i lekko
ść
przysparzaj
ą
im coraz wi
ę
cej zwolenników. Inn
ą
ich zasadnicz
ą
przewag
ą
jest ich bardzo du
Ŝ
a wytrzymało
ść
na zrywanie przez co maj
ą
c porównywalne
parametry mog
ą
by
ć
zdecydowanie cie
ń
sze ni
Ŝ
ich poliamidowi odpowiednicy. Tak
Ŝ
e w
przypadku odporno
ś
ci na
ś
cieranie, oraz wytrzymało
ś
ci w stanie mokrym s
ą
zdecydowanie
lepsze. Nie ma jednak „ró
Ŝ
y bez kolców”. Dyneema ma wysoki po
ś
lizg przez co trudno
kupi
ć
j
ą
na metry by samemu zwi
ą
za
ć
p
ę
tle, oraz niski próg temperatury topnienia
wynosz
ą
cy 145 stopni Celcjusza ( poliamid 250 stopni).
W zakresie ł
ą
czenia ta
ś
m w p
ę
tle mo
Ŝ
emy rozró
Ŝ
ni
ć
dwie opcje: zszywanie i wi
ą
zanie.
Ka
Ŝ
da z tych opcji ma zalety i wady. Ta
ś
my wi
ą
zane s
ą
bardziej elastyczne w stosowaniu
(mo
Ŝ
na je rozwi
ą
za
ć
i zastosowa
ć
w innej formie), ale maj
ą
ni
Ŝ
sz
ą
wytrzymało
ść
ni
Ŝ
zszywane.
MENU GŁÓWNE
Strona główna
Aktualno
ś
ci
Artykuły
Topo
Galerie
Linki
Kontakt
Archiwum GÓR
MIESI
Ę
CZNIK
GÓRY
POLECAMY
Szukaj…
Warto zwróci
ć
uwag
ę
Ŝ
e ka
Ŝ
dy w
ę
zeł jest najsłabszym elementem. Je
Ŝ
eli przyjmiemy
wytrzymało
ść
ta
ś
my na zrywanie 100%, to jej wytrzymało
ść
w rejonie wi
ą
zania ( stosuj
ą
c
w
ę
zeł ta
ś
mowy jako polecany do wi
ą
zania ta
ś
m) wyniesie nie wi
ę
cej ni
Ŝ
70% warto
ś
ci
wyj
ś
ciowej.
Istnieje wzór pozwalaj
ą
cy obliczy
ć
wytrzymało
ść
p
ę
tli zwi
ą
zanej okre
ś
lonym w
ę
złem.
Wytrzymało
ść
zwi
ą
zanej p
ę
tli
=
dwukrotnej wytrzymało
ś
ci ta
ś
my (liny)
x
wzgl
ę
dna wytrzymało
ść
w
ę
zła
W przybli
Ŝ
eniu wytrzymało
ść
wi
ą
zanej poprawnie p
ę
tli równa jest wytrzymało
ś
ci na
zrywanie materiału z jakiego jest zrobiona.
Innymi czynnikami osłabiaj
ą
cymi p
ę
tle mo
Ŝ
e by
ć
ich skr
ę
cania w wynik wi
ą
zania, lub
marszczenie si
ę
na owalnych profilach o zbyt małej
ś
rednicy w stosunku do szeroko
ś
ci
ta
ś
my.
widoczne pomarszczenia ta
ś
my na korpusie karabinka wskazuj
ą
na nierównomierne
napi
ę
cie włókien co powoduje obni
Ŝ
eniem wytrzymało
ś
ci.
zawi
ą
zana kluczka obni
Ŝ
a wytrzymało
ść
p
ę
tli o około 54% (model na zdj
ę
ciu:wytrzymało
ść
standartowa 22kN, w tym przypadku 10kN)
poł
ą
czenie w ten sposób dwóch p
ę
tli powoduje tak
Ŝ
e spadek o około 54%
pojedynczy w
ę
zeł prusika na karabinku to spadek około 54%
Warto te
Ŝ
pami
ę
ta
ć
w czasie stosowania ta
ś
m wi
ą
zanych o mo
Ŝ
liwo
ś
ci rozwi
ą
zania si
ę
w
ę
zła. Przyczyny tutaj mog
ą
by
ć
wielorakie: zahaczenie w
ę
zła i jego rozwi
ą
zanie (
przypadek bardzo rzadki, ale mo
Ŝ
liwy), zbyt krótkie ko
ń
cówki ta
ś
my wychodz
ą
ce z w
ę
zła
co w wyniku jego zaciskania mo
Ŝ
e doprowadzi
ć
do „wypłyni
ę
cia” ta
ś
my, niewła
ś
ciwe
zawi
ą
zanie w
ę
zła.
luzowanie w
ę
zła przez hacz
ą
cy o ta
ś
m
ę
karabinek
zbyt krótkie ko
ń
cówki ta
ś
my wychodz
ą
ce z w
ę
zła
Tak
Ŝ
e tarcie ta
ś
m o ró
Ŝ
norodne elementy układu asekuracyjnego lub
ś
rodowiska
naturalnego powoduje spadek ich wytrzymało
ś
ci. W takich sytuacjach bardzo trudno
oszacowa
ć
tempo niszczenia ta
ś
my i tym samym spadek jej wytrzymało
ś
ci.
Inn
ą
specyficzn
ą
sytuacja jest zakładanie punktów z drzew. Warto dobrze ju układa
ć
i
umiejscawia
ć
poniewa
Ŝ
mo
Ŝ
e okaza
ć
si
ę
Ŝ
e nie ro
ś
lina stanowi słabo
ść
danego układu
przy nakorzystniejszym uło
Ŝ
eniu wytrzymało
ść
takiego układu to 16 kN (wytrzymało
ść
wyj
ś
ciowa p
ę
tli 22kN)
przy zwi
ę
kszeniu k
ą
ta załamania p
ę
tli na w
ęź
le jej wytrzymało
ść
spada do 8kN
Nale
Ŝ
y te
Ŝ
regularnie kontrolowa
ć
stan ta
ś
m pod wzgl
ę
dem uszkodze
ń
mechanicznych i
eliminowa
ć
te uszkodzone. Czas te
Ŝ
robi swoje i ta
ś
my starzej
ą
c si
ę
trac
ą
powoli
pierwotne wła
ś
ciwo
ś
ci .
rodzaje uszkodze
ń
mechanicznych:1. przetarcie, 2. przeci
ę
cie, 3. przepalenie, 4. stopienie
Inn
ą
grup
ą
niebezpiecznych czynników jest kontakt z pewnymi substancjami chemicznymi
które powoduj
ą
zniszczenie lub co gorsza spadek wytrzymało
ś
ci nawet do 90 %. Ale ten
w
ą
tek to ju
Ŝ
temat na inne opracowanie.
OSTATNIO
DODANE
W czwartek na
Zborowie
Najnowszy numer
Miesi
ę
cznika Góry
7 (218) lipiec 2012
Helfstyn-Topo
NAJCZ
ĘŚ
CIEJ OGL
Ą
DANE
Kobyla - Wisła - Polska - topo
rejonu wspinaczkowego 2009
Sroga Skała - Polska - topo rejonu
wspinaczkowego 2008
Vrisove Glavice- Chorwacja - topo
rejonu wspinaczkowego 2009
Knur-Łutowiec-Polska-Topo rejonu