„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ
Jacek Przepiórka
Charakteryzowanie
części,
mechanizmów,
maszyn
i urządzeń obuwniczych
744[02].Z2.01
Poradnik dla nauczyciela
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji
–
Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2007
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
1
Recenzenci:
mgr inŜ. Bogusław Woźniak
mgr inŜ. Leszek Świdziński
Opracowanie redakcyjne:
dr inŜ. Jacek Przepiórka
Konsultacja:
dr inŜ. Janusz Figurski
Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 744[02].Z2.01
„Charakteryzowanie części, mechanizmów, maszyn i urządzeń obuwniczych” zawartego
w modułowym programie nauczania dla zawodu Obuwnik.
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
2
SPIS TREŚCI
1.
Wprowadzenie
3
2.
Wymagania wstępne
5
3.
Cele kształcenia
6
4.
Przykładowe scenariusze zajęć
7
5.
Ćwiczenia
11
5.1.
Podstawy mechaniki i wytrzymałości materiałów
11
5.1.1. Ćwiczenia
11
5.2.
Części maszyn i mechanizmy stosowane w maszynach obuwniczych
13
5.2.1. Ćwiczenia
13
5.3.
Napędy stosowane w maszynach obuwniczych
15
5.3.1. Ćwiczenia
15
6.
Ewaluacja osiągnięć ucznia
17
7. Literatura
31
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
3
1. WPROWADZENIE
Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu
zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie obuwnik. W poradniku zamieszczono:
−
wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie uczeń powinien mieć juŜ ukształtowane,
aby bez problemów mógł korzystać z poradnika,
−
cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas pracy
z poradnikiem,
−
przykładowe scenariusze zajęć,
−
przykładowe ćwiczenia ze wskazówkami do realizacji, zalecanymi metodami nauczania-
-uczenia oraz środkami dydaktycznymi,
−
ewaluację osiągnięć ucznia, przykładowe narzędzie pomiaru dydaktycznego,
−
literaturę uzupełniającą.
Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone róŜnymi metodami ze
szczególnym uwzględnieniem aktywizujących metod nauczania.
Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, począwszy od samodzielnej
pracy uczniów do pracy zespołowej.
Jako pomoc w realizacji jednostki modułowej dla uczniów przeznaczony jest Poradnik
dla ucznia. Nauczyciel powinien ukierunkować uczniów na właściwe korzystanie z poradnika
do nich adresowanego.
Materiał nauczania (w Poradniku dla ucznia) podzielony jest na rozdziały, które zawierają
podrozdziały. Podczas realizacji poszczególnych rozdziałów wskazanym jest zwrócenie
uwagi na następujące elementy:
−
materiał nauczania – w miarę moŜliwości uczniowie powinni przeanalizować
samodzielnie. Obserwuje się niedocenianie przez nauczycieli niezwykle waŜnej
umiejętności, jaką uczniowie powinni bezwzględnie posiadać – czytanie tekstu
technicznego ze zrozumieniem,
−
pytania sprawdzające mają wykazać, na ile uczeń opanował materiał teoretyczny i czy jest
przygotowany do wykonania ćwiczeń. W zaleŜności od tematu moŜna zalecić uczniom
samodzielne odpowiedzenie na pytania lub wspólne z całą grupą uczniów, w formie
dyskusji opracowanie odpowiedzi na pytania. Druga forma jest korzystniejsza, poniewaŜ
nauczyciel sterując dyskusją moŜe uaktywniać wszystkich uczniów oraz w trakcie
dyskusji usuwać wszelkie wątpliwości,
−
dominującą rolę w kształtowaniu umiejętności oraz opanowaniu materiału spełniają
ć
wiczenia. W trakcie wykonywania ćwiczeń uczeń powinien zweryfikować wiedzę
teoretyczną oraz opanować nowe umiejętności. Przedstawiono dosyć obszerną propozycję
ć
wiczeń wraz ze wskazówkami o sposobie ich przeprowadzenia, uwzględniając róŜne
moŜliwości ich realizacji w szkole. Nauczyciel decyduje, które z zaproponowanych
ć
wiczeń jest w stanie zrealizować przy określonym zapleczu technodydaktycznym szkoły.
Prowadzący moŜe równieŜ zrealizować ćwiczenia, które sam opracował,
−
sprawdzian postępów stanowi podsumowanie rozdziału, zadaniem uczniów jest udzielenie
odpowiedzi na pytania w nim zawarte. Uczeń powinien samodzielnie czytając
zamieszczone w nim stwierdzenia potwierdzić lub zaprzeczyć opanowanie określonego
zakresu materiału. JeŜeli wystąpią zaprzeczenia, nauczyciel powinien do tych zagadnień
wrócić, sprawdzając czy braki w opanowaniu materiału są wynikiem niezrozumienia
przez ucznia tego zagadnienia, czy niewłaściwej postawy ucznia w trakcie nauczania.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
4
W tym miejscu jest szczególnie waŜna rola nauczyciela, gdyŜ od postawy nauczyciela,
sposobu prowadzenia zajęć zaleŜy między innymi zainteresowanie ucznia. Uczeń
niezainteresowany materiałem nauczania, wykonywaniem ćwiczeń nie nabędzie w pełni
umiejętności załoŜonych w jednostce modułowej. NaleŜy rozbudzić wśród uczniów tak
zwaną „ciekawość wiedzy”. Potwierdzenie przez ucznia opanowania materiału nauczania
rozdziału moŜe stanowić podstawę dla nauczyciela do sprawdzenia wiedzy i umiejętności
ucznia z tego zakresu. Nauczyciel realizując jednostkę modułową powinien zwracać
uwagę na predyspozycje ucznia, ocenić, czy uczeń ma większe uzdolnienia manualne, czy
moŜe lepiej radzi sobie z rozwiązywaniem problemów teoretycznych,
−
testy zamieszczone w rozdziale Ewaluacja osiągnięć ucznia zawierają zadania z zakresu
całej jednostki modułowej i naleŜy je wykorzystać do oceny uczniów, a wyniki osiągnięte
przez uczniów powinny stanowić podstawę do oceny pracy własnej nauczyciela
realizującego tę jednostkę modułową. KaŜdemu zadaniu testu przypisano określoną liczbę
moŜliwych do uzyskania punktów (0 lub 1 punkt). Ocena końcowa uzaleŜniona jest od
ilości uzyskanych punktów. Nauczyciel moŜe zastosować test według własnego projektu
oraz zaproponować własną skalę ocen. NaleŜy pamiętać, Ŝeby tak przeprowadzić proces
oceniania ucznia, aby umoŜliwić mu jak najpełniejsze wykazanie swoich umiejętności.
Metody polecane do stosowania podczas kształcenia modułowego to:
−
pokaz,
−
ć
wiczenie (laboratoryjne lub inne),
−
projektów,
−
przewodniego tekstu.
Miejsce jednostki modułowej w strukturze modułu 744[02].Z2 „Maszyny i urządzenia
obuwnicze” jest wyeksponowane na schemacie zamieszczonym poniŜej.
Schemat układu jednostek modułowych
744[02].Z2.01
Charakteryzowanie części,
mechanizmów, maszyn i urządzeń
obuwniczych
744[02].Z2.02
UŜytkowanie maszyn, urządzeń
i narzędzi do rozkroju materiałów oraz
opracowania elementów spodu obuwia
744[02].Z2
Maszyny i urz
ą
dzenia obuwnicze
744[02].Z2.03
UŜytkowanie maszyn, urządzeń
i narzędzi do wytwarzania
cholewek
744[02].Z2.04
Zastosowanie maszyn, urządzeń
i narzędzi do montaŜu
i wykończania obuwia
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
5
2. WYMAGANIA WSTĘPNE
Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:
−
korzystać z róŜnych źródeł informacji,
−
stosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony środowiska i ochrony
przeciwpoŜarowej,
−
korzystać z róŜnych źródeł informacji,
−
organizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii,
−
posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną,
−
stosować zasady rysunku technicznego,
−
stosować i zamieniać jednostki układu SI,
−
wykonywać proste obliczenia matematyczne,
−
uŜytkować komputer,
−
współpracować w grupie.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
6
3. CELE KSZTAŁCENIA
W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:
−
scharakteryzować rodzaje napędów maszyn i urządzeń,
−
wyjaśnić pojęcia: praca, moc, energia i sprawność maszyn,
−
scharakteryzować rodzaje tarcia ślizgowego i tocznego,
−
określić właściwości uŜytkowe części maszyn,
−
rozróŜnić rodzaje połączeń części maszyn,
−
określić zasady współdziałania części i mechanizmów,
−
określić sposoby smarowania i konserwacji maszyn i urządzeń,
−
określić zastosowanie oraz wyjaśnić zasady działania napędów mechanicznych,
hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych,
−
rozpoznać elementy układów napędowych,
−
określić zastosowanie i zasady działania mechanizmów maszyn,
−
określić zakres stosowania automatyzacji w obuwnictwie,
−
rozróŜnić podstawowe elementy automatyki,
−
wyjaśnić pojęcia dotyczące teoretycznej i rzeczywistej wydajności maszyn.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
7
4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ
Scenariusz zajęć 1
Osoba prowadząca
…………………………………….………….
Modułowy program nauczania: Obuwnik 744[02]
Moduł:
Maszyny i urządzenia obuwnicze 744[02].Z2
Jednostka modułowa:
Charakteryzowanie
części,
mechanizmów,
maszyn
i urządzeń obuwniczych 744[02[.Z2.01
Temat:
Zapoznanie się z budową układu hydraulicznego prasy do przyklejania
podeszew obuwia.
Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności rozróŜniania podzespołów zasilania, napędu oraz
elementów wykonawczych prasy hydraulicznej do obuwia.
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
−
odczytać na schemacie symbole elementów i układów napędu elektrycznego
i hydraulicznego,
−
odszukać w katalogach te układy i elementy,
−
wyjaśnić, jaką rolę spełnia kaŜdy z nich,
−
wyszukać na stronach WWW informacje na temat układów napędu maszyn i urządzeń.
Metody nauczania–uczenia się:
−
pokaz z objaśnieniem,
−
dyskusja dydaktyczna,
−
ć
wiczenie praktyczne.
Formy organizacyjne pracy uczniów:
−
indywidualna,
−
w małych grupach.
Czas: 90 minut.
Środki dydaktyczne:
−
stanowiska do pracy grupowej i indywidualnej,
−
schematy prasy hydraulicznej do przyklejania podeszew,
−
katalogi zawierając elementy i podzespoły napędu elektrycznego i hydraulicznego,
−
foliogramy, plansze z układami i elementami napędu elektrycznego i hydraulicznego,
−
formularz z tabelą do ćwiczenia 1,
−
arkusze papieru format A3,
−
stanowiska komputerowe z dostępem do internetu,
−
poradnik dla ucznia,
−
poradnik mechanika
.
Przebieg zajęć:
I. Czynności organizacyjno-porządkowe.
II. Faza właściwa
1.
Podanie tematu i celów zajęć.
2.
Omówienie sposobu realizacji celów.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
8
Plan zajęć: Identyfikowanie na schemacie układów napędowych elektrycznych,
hydraulicznych i pneumatycznych
−
nauczyciel omawia elementy elektryczne i hydrauliczne występujące w układach zasilania
prasy do podeszew, korzystając z foliogramów i plansz oraz katalogów,
−
nauczyciel dzieli uczniów na dwu, trzyosobowe zespoły, przydziela zadania,
−
uczniowie wykonują ćwiczenia przydzielone przez nauczyciela.
Ćwiczenie
Odczytaj, z jakich elementów i podzespołów elektrycznych, mechanicznych i hydraulicznych
składa się przedstawiony schemat prasy do podeszew.
Praca w zespołach 2 ÷ 3 osobowych:
−
uczniowie zapoznają się ze schematem przekazanym przez nauczyciela,
−
dyskutują w zespole na temat przyporządkowania właściwych nazw poszczególnym
elementom na schemacie korzystając z katalogów i internetu, uzasadniają wybór,
−
wyniki swoich przemyśleń wpisują w tabelkę do ćwiczenia.
Praca indywidualna:
−
uczniowie sporządzają
notatkę w zeszycie przedmiotowym.
Prezentacja i analiza ćwiczenia:
−
uczniowie sprawdzają poprawność wykonania ćwiczenia,
−
uzasadniają przyporządkowanie nazw określonym elementom na schemacie,
−
reprezentanci zespołów prezentują pracę pozostałym uczniom w grupie.
Nazwa maszyny obuwniczej Prasa hydrauliczna do przyklejania podeszew obuwia
Symbol elementu elektrycznego
Nazwa elementu lub zespołu
1.
2.
3.
1.
2.
3.
Symbol elementu mechanicznego
Nazwa elementu lub zespołu
1.
2.
3.
1.
2.
3.
Symbol elementu hydraulicznego
Nazwa elementu lub zespołu
1.
2.
3.
1.
2.
3.
Zakończenie zajęć
Nauczyciel podsumowuje i ocenia pracę uczniów
Praca domowa
Nauczyciel zadaje pracę domową na temat: Porówaj parametry fizyczne (uzyskiwana siła,
szybkość działania, itp.) układów pneumatycznych i hydraulicznych.
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:
−
anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć i zdobytych
umiejętności.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
9
Scenariusz zajęć 2
Osoba prowadząca
…………………………………….………….
Modułowy program nauczania: Obuwnik 744[02]
Moduł:
Maszyny i urządzenia obuwnicze 744[02].Z2
Jednostka modułowa:
Charakteryzowanie
części,
mechanizmów,
maszyn
i urządzeń obuwniczych 744[02[.Z2.01
Temat:
Obliczanie osi ręcznych wózków transportowych.
Cel ogólny:
Obliczanie wytrzymałościowe osi.
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:
−
rozróŜnić napręŜenia, na które jest naraŜona oś,
−
zastosować odpowiednie wzory do obliczeń wytrzymałościowych,
−
wykonać obliczenia wytrzymałościowe.
Metody nauczania–uczenia się:
−
dyskusja dydaktyczna,
−
ć
wiczenie praktyczne.
Formy organizacyjne pracy uczniów:
−
w małych grupach
−
praca indywidualna.
Czas: 135 minut.
Środki dydaktyczne:
−
stanowiska do pracy grupowej,
−
schemat kolejności wykonywania obliczeń,
−
arkusze papieru formatu A3 z treścią zadań do wykonania i miejscem na dokonanie
obliczeń,
−
papier milimetrowy do sporządzenia wykresu momentów gnących,
−
poradnik dla ucznia,
−
poradnik mechanika.
Przebieg zajęć:
I.
Czynności organizacyjno-porządkowe.
II.
Faza właściwa
1.
Podanie tematu i celów zajęć.
2.
Omówienie sposobu realizacji celów.
Plan zajęć:
−
nauczyciel przedstawia schemat przeprowadzania obliczeń wytrzymałościowych osi
z dokładnym omówieniem sposobu sporządzania wykresu momentów gnących,
−
podaje arkusze z treścią zadań do rozwiązania,
−
nauczyciel dzieli uczniów na dwuosobowe zespoły.
Uczniowie wykonują ćwiczenia podane przez nauczyciela
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
10
Ćwiczenie
Obliczyć średnicę osi ręcznego wózka transportowego, jeŜeli jest ona wykonana ze stali
St 7, dla której k
g
= 75 MPa. Rozstaw kół jezdnych wynosi 1,2 m i obok kaŜdego koła
osadzone jest łoŜysko łączące oś z wózkiem. Maksymalne obciąŜenie wózka wynosi 250 kg.
Praca w zespołach 2-osobowych:
−
uczniowie zapoznają się z treścią zadań podanych przez nauczyciela,
−
wykonują schemat sił działających na oś przyjmując, Ŝe wózek posiada dwie
równoobciąŜone osie,
−
dyskutują w zespole na temat wyboru sposobu obliczeń i wzorów, uzasadniają wybór,
−
wypisują z treści zadań dane i szukane,
−
uczniowie dokonują obliczeń.
Praca indywidualna:
−
uczniowie zapisują treść zadań i rozwiązania w zeszycie przedmiotowym.
Prezentacja i analiza ćwiczenia
−
uczniowie sprawdzają poprawność wykonania obliczeń,
−
reprezentanci zespołów prezentują pracę pozostałym zespołom.
Zakończenie zajęć
Nauczyciel podsumowuje i ocenia pracę uczniów.
Praca domowa
Nauczyciel zadaje pracę domową na temat: Scharakteryzować mechanizm do zamiany ruchu
obrotowego na posuwisto-zwrotny. Podać przykłady odwrotnego (ruch posuwisto-zwrotny na
obrotowy) wykorzystania tego mechanizmu w starych typach obuwniczych maszyn
szwalniczych.
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:
−
anonimowa ankieta.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
11
5. ĆWICZENIA
5.1. Podstawy mechaniki i wytrzymałości materiałów
5.1.1. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Wykonaj rzutowanie sił metodą graficzną.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia,
2)
przyjąć skalę wielkości siły w zaleŜności od długości odcinka wzorcowego,
3)
przenieść w przyjętym układzie współrzędnym punkt początku i końca siły prostopadle
do osi X i je połączyć, a następnie powtórzyć czynność w stosunku do osi Y,
4)
wyliczyć wielkość otrzymanych rzutów w oparciu o przyjętą skalę,
5)
porównać ze sobą wielkość siły i jej rzutów,
6)
porównać otrzymane wyniki i zapisać wnioski
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
kartki papieru milimetrowego,
−
linijka, ekierka,
−
ołówek, gumka
,
−
literatura z rozdziału 7.
Ćwiczenie 2
Dopasuj do przedstawionych przykładów części maszyn oznaczenia graficzne obciąŜeń.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia,
2)
ułoŜyć na stole przydzielone kartki z rysunkami części maszyn a następnie posegregować
je w zaleŜności od rodzaju obciąŜenia,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
12
3)
dopasować do posegregowanych części maszyn oznaczenia graficzne obciąŜeń,
4)
sprawdzić poprawność wykonanego ćwiczenia,
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
rysunki typowych części maszyn,
−
oznaczenia graficzne obciąŜeń części maszyn,
−
literatura z rozdziału 7.
Ćwiczenie 3
Oblicz pracę potrzebną do przesunięcia maszyny szyjącej płaskiej o masie 80 kg na
drodze 2 m. Maszyna jest przeciągana za pomocą liny usytuowanej równolegle do podłoŜa.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia,
2)
narysować schemat sił działających na maszynę,
3)
obliczyć cięŜar maszyny ze wzoru F=mg (zakładamy Ŝe cięŜar maszyny jest równy sile
potrzebnej do przesunięcia maszyny),
4)
napisać wzór na pracę i podstawić wielkości z zadania,
5)
obliczyć pracę potrzebna do przesunięcia maszyny,
6)
sprawdzić poprawność wykonanych obliczeń.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
kartki w kratkę,
−
przybory do pisania,
−
poradnik dla ucznia,
−
literatura z rozdziału 7.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
13
5.2. Części maszyn i mechanizmy stosowane w maszynach
obuwniczych
5.2.1. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Dopasuj odpowiednie nazwy od przekładni i mechanizmów maszyn.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia,
2)
poukładać rysunki z przekładniami i mechanizmami maszyn,
3)
wypisać na kartkach samoprzylepnych nazwy przekładni i mechanizmów,
4)
przyporządkować kartki z nazwami do odpowiednich przekładni i mechanizmów,
5)
sprawdzić poprawność wykonanego ćwiczenia,
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
kartki z rysunkami róŜnych mechanizmów maszyn i przekładni mechanicznych,
−
kartki samoprzylepne,
−
przybory do pisania
,
−
literatura z rozdziału 7.
Ćwiczenie 2
Oblicz przełoŜenie przekładni pasowej, jeśli koło czynne wykonuje 200 obr/min a koło
bierne 50 obr/min.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia,
2)
narysować schemat przekładni i zaznaczyć prędkości obrotowe odpowiednich kół,
3)
napisać wzór na obliczanie przełoŜenia przekładni mechanicznych,
4)
podstawić wielkości prędkości kół do wzoru na przełoŜenie przekładni,
5)
obliczyć przełoŜenie przekładni pasowej,
6)
sprawdzić poprawność wykonanych obliczeń.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
14
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
kartki papieru,
−
przybory do pisania,
−
ołówek, gumka,
−
poradnik dla ucznia,
−
literatura z rozdziału 7.
Ćwiczenie 3
Oblicz prędkość liniową pasa klinowego przekładni pasowej maszyny szyjącej płaskiej,
jeśli silnik elektryczny na którym osadzone jest koło pasowe o średnicy d=12 mm wykonuje
n=860 obr/min.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować polecenie zawarte w treści ćwiczenia,
2)
wyrazić średnicę koła przekładni w metrach,
3)
napisać wzór na prędkość liniową punktu poruszającego się z prędkością kątową po
okręgu,
4)
podstawić wielkości z zadania do wzoru,
5)
obliczyć prędkość liniową pasa,
6)
sprawdzić poprawność wykonanych obliczeń.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
kartki papieru,
−
przybory do pisania,
−
kalkulator,
−
poradnik dla ucznia,
−
literatura z rozdziału 7.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
15
5.3. Napędy stosowane w maszynach obuwniczych
5.2.1. Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Określ siłę wprawiająca w ruch wirnik silnika elektrycznego prądu stałego.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować budowę i zasadę działania silnika prądu stałego,
2)
zamocować w statywie ramkę z nawiniętym cienkim drutem tak, aby mogła się łatwo
obracać,
3)
umieścić magnes stały tak, aby polem magnetyczne obejmowało ramkę z drutem,
4)
do dwóch końców drutu cewki podłączyć zaciski baterii 4,5V,
5)
obserwować zmianę połoŜenia ramki z drutem,
6)
wyjaśnić przyczyny obrotu ramki z drutem oraz określić siłę odpowiedzialną za ten stan,
7)
zaprezentować wyniki z przeprowadzonego ćwiczenia.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
statyw,
−
ramka z nawiniętym drutem oporowym przymocowana do cienkiego sztywnego drutu,
−
wygięte z drutu haczyki do zawieszenia na statywie ramki z drutem,
−
bateria 4,5V,
−
poradnik dla ucznia
,
−
literatura z rozdziału 7.
Ćwiczenie 2
Zaprojektuj uproszczony schemat układu hydraulicznego do prasowania obuwia
w oparciu o schemat hydrauliczny prasy do obuwia.. Nazwij poszczególne części układu
hydraulicznego.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
16
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
przeanalizować schemat prasy hydraulicznej do obuwia,
2)
wypisać niezbędne elementy układu hydraulicznego prasy,
3)
ustalić kolejność przepływu oleju przez poszczególne podzespoły,
4)
narysować schemat zaproponowanego układu hydraulicznego,
5)
sprawdzić poprawność wykonania ćwiczenia.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia praktyczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
schemat układu hydraulicznego prasy do obuwia,
−
papier A 3, przybory do rysowania,
−
poradnik mechanika (rozdziały poświęcone układom hydraulicznym),
−
poradnik dla ucznia,
−
literatura z rozdziału 7.
Ćwiczenie 3
Wyszukaj nazwij i narysuj przekładnie przekazującą napęd z silnika na wał główny
maszyny szyjącej oraz z wału głównego na wał dolny maszyny.
Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres
i technikę wykonania ćwiczenia, oraz zasady bezpiecznej pracy.
Sposób wykonania ćwiczenia
Uczeń powinien:
1)
odszukać w materiale nauczania rodzaje przekładni mechanicznych,
2)
upewnić się Ŝe maszyna szyjąca płaska odłączona jest od zasilania a następnie zdjąć z
niej
osłony i elementy maskujące,
3)
odszukać przekładnie mechaniczne wykorzystane do budowy maszyny,
4)
przerysować przekładnie do zeszytu przedmiotowego,
5)
nazwać przerysowane przekładnie,
6)
zaprezentować wyniki z przeprowadzonego ćwiczenia.
Zalecane metody nauczania–uczenia się:
–
pokaz z objaśnieniem,
–
ć
wiczenia prakyuczne,
–
dyskusja dydaktyczna.
Ś
rodki dydaktyczne:
−
model maszyny szyjącej płaskiej,
−
zestaw narzędzi do demontaŜu osłon maszyny,
−
zeszyt przedmiotowy,
−
długopis, ołówek, gumka,
−
poradnik dla ucznia,
−
literatura z rozdziału 7.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
17
6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA
Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego
Test dwustopniowy do jednostki modułowej
„Charakteryzowanie części,
mechanizmów, maszyn i urządzeń obuwniczych”
Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:
−
zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 są z poziomu podstawowego,
−
zadania 15, 16, 17, 18, 19, 20 są z poziomu ponadpodstawowego.
Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt
Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak
uczeń otrzymuje 0 punktów.
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:
−
dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,
−
dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,
−
dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,
−
bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 5 z poziomu
ponadpodstawowego.
Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. c, 3. b, 4. a, 5. c, 6. c, 7. a, 8. a, 9. d, 10. a, 11. b,
12. c, 13. a, 14. d, 15. d, 16. d, 17. c, 18. c, 19. a, 20. c.
Plan testu
Nr
zad.
Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)
Kategoria
celu
Poziom
wymagań
Poprawna
odpowiedź
1
Wybrać dział niewchodzący w skład
mechaniki
A
P
b
2
Określić znak, jaki moŜe posiadać
moment siły
A
P
c
3
Podać ilość równań opisujących
dowolny płaski układ sił
B
P
b
4
Podać nazwę maszyny do zrywania
próbek
A
P
a
5
Wskazać nazwę oznaczenia
schematycznego
A
P
c
6
Podać nazwę jednostki mocy
A
P
c
7
Podać zakres jaki moŜe przyjmować
sprawność
A
P
a
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
18
8
Podać do jakiego rodzaju zaliczamy
przekładnie z pasem płaskim
A
P
a
9
Określić rodzaj ruchy mechanizmu
ś
rubowego
A
P
d
10 Zdefiniować pojęcie tolerancji
B
P
a
11 Zdefiniować parametr chropowatości
B
P
b
12
Podać zaleŜność pomiędzy
wydajnością rzeczywistą a teoretyczną
B
P
c
13 Wskazać połączenie rozłączne
A
P
a
14
Podać napręŜenia przenoszone przez
wał
A
P
d
15
Określić rodzaj silnika zasilanego
energią elektryczną
C
PP
d
16
Wytypować czynnik napędzający
układy pneumatyczne
C
PP
d
17
Wskazać prawo wykorzystywane
w hydraulice
C
PP
c
18 Określić przeznaczenie spręŜarki
C
PP
c
19
Wytypować element nie wchodzący
w skład układu pneumatycznego
C
PP
a
20 Określić przeznaczenie łoŜysk
C
PP
c
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
19
Przebieg testowania
Instrukcja dla nauczyciela
1.
Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym
wyprzedzeniem.
2.
Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3.
Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4.
Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych,
jakie będą w teście.
5.
Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi).
6.
Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy.
7.
Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony
na udzielanie odpowiedzi.
8.
Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru
dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości).
9.
Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliŜającym się
czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.
10.
Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.
11.
Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.
12.
Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które
sprawiły uczniom największe trudności.
13.
Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
14.
Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń
dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu.
Instrukcja dla ucznia
1.
Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.
Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.
Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.
Test zawiera 20 zadań o róŜnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru.
5.
Za kaŜdą poprawną odpowiedź moŜesz uzyskać 1 punkt.
6.
Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla kaŜdego zadania podane
są cztery moŜliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; wybierz
ją i zaznacz kratkę z odpowiadającą jej literą znakiem X.
7.
Staraj się wyraźnie zaznaczać odpowiedzi. JeŜeli się pomylisz i błędnie zaznaczysz
odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uwaŜasz za poprawną.
8.
Test składa się z 14 zadań z poziomu podstawowego i 6 zadań z poziomu
ponadpodstawowego i które mogą przysporzyć Ci trudności, gdyŜ są one na poziomie
wyŜszym niŜ pozostałe (dotyczy to zadań o numerach od 15 do 20).
9.
Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
10.
Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie sprawiało Ci trudność, wtedy odłóŜ rozwiązanie
zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny.
11.
Po rozwiązaniu testu sprawdź czy zaznaczyłeś wszystkie odpowiedzi na KARCIE
ODPOWIEDZI.
12.
Na rozwiązanie testu masz 45 minut.
Powodzenia
Materiały dla ucznia:
–
instrukcja,
–
zestaw zadań testowych,
–
karta odpowiedzi.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
20
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH
1.
Który z wymienionych działów nie zalicza się do mechaniki
a)
statyka.
b)
wytrzymałość.
c)
kinetyka.
d)
dynamika.
2.
Moment siły posiada wartość
a)
zawsze dodatnią.
b)
zawsze ujemną.
c)
dodatnią lub ujemną.
d)
zrównowaŜoną.
3.
Aby spełnić warunki równowagi dowolnego płaskiego układu naleŜy ułoŜyć równania
w ilości
a)
2.
b)
3.
c)
4.
d)
5.
4.
Określanie wytrzymałości materiałów konstrukcyjnych odbywa się w oparciu o badanie na
a)
zrywarce.
b)
zgniatarce.
c)
prasie śrubowej.
d)
podnośniku śrubowym.
5.
Oznaczenie schematyczne przedstawia obciąŜenie części maszyn z warunku na
a)
rozciąganie.
b)
ś
ciskanie.
c)
zginanie.
d)
ś
cinanie.
6.
Jednostką mocy jest
a)
niuton [N].
b)
dŜul [J].
c)
wat [W].
d)
megapaskal [MPa].
7.
Sprawność maszyn jest zawsze
a)
mniejsza od jedności.
b)
większa od jedności.
c)
równa jeden.
d)
równa sto.
8.
Przekładnia mechaniczna z psem klinowym zaliczana jest do przekładni
a)
cięgnowych.
b)
ciernych.
c)
zębatych.
d)
ś
limakowych.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
21
9.
Mechanizm śrubowy słuŜy do zamiany ruch obrotowego na ruch
a)
wahadłowy.
b)
posuwisto-zwrotny.
c)
przerywany.
d)
postępowy.
10.
Tolerancja jest liczbą
a)
tylko dodatnią.
b)
dodatnią lub ujemną.
c)
pierwszą.
d)
ujemną.
11.
Ś
rednia wartość pięciu najwyŜej połoŜonych punktów zarysu do pięciu punktów
połoŜonych najniŜej na odcinku elementarnym mierzonym od linii odniesienia to
parametr chropowatości
a)
R
a
.
b)
R
z
.
c)
P
a
.
d)
P
z
.
12.
Wydajność rzeczywista w stosunku do wydajności teoretycznej jest
a)
większa.
b)
równa.
c)
mniejsza.
d)
równa zero.
13.
Które z wymienionych połączeń zaliczamy do połączeń rozłącznych
a)
ś
rubowe.
b)
nitowe.
c)
zgrzewane.
d)
spawane
14.
Wały podczas pracy naraŜone są na
a)
ś
cinanie.
b)
ś
ciskanie.
c)
rozciąganie.
d)
skręcanie i zginanie.
15.
Zamiana energii elektrycznej na energię mechaniczną odbywa się w silniku
a)
odrzutowym.
b)
parowym.
c)
spalinowy.
d)
elektrycznym.
16.
Czynnikiem przenoszącym energię w siłowniku pneumatycznym jest
a)
gaz spalinowy.
b)
gaz ziemny.
c)
gaz techniczny (propan-butan).
d)
gaz spręŜony.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
22
17.
Prawem wykorzystywanym w układach hydraulicznych jest prawo
a)
Ohma.
b)
Pitagorasa.
c)
Pascala.
d)
Talesa.
18.
SpręŜarki wykorzystywane są do
a)
wstępnego napinania spręŜyn.
b)
wywierania napięcia wstępnego w połączeniach śrubowych szczelnych.
c)
zwiększania ciśnienia gazów.
d)
zwiększania ciśnienia cieczy.
19.
Który z wymienionych elementów nie wchodzi w skład układu pneumatycznego
a)
pompa.
b)
spręŜarka.
c)
siłownik.
d)
rozdzielacz.
20.
ŁoŜyska współpracują z
a)
połączeniami śrubowymi.
b)
połączeniami spawanymi.
c)
osiami i wałami.
d)
połączeniami nitowymi.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
23
KARTA ODPOWIEDZI
Imię i nazwisko..........................................................................................
Charakteryzowanie części, mechanizmów, maszyn i urządzeń obuwniczych
Zakreśl poprawną odpowiedź
.
Nr
zadania
Odpowiedź
Punkty
1
a
b
c
d
2
a
b
c
d
3
a
b
c
d
4
a
b
c
d
5
a
b
c
d
6
a
b
c
d
7
a
b
c
d
8
a
b
c
d
9
a
b
c
d
10
a
b
c
d
11
a
b
c
d
12
a
b
c
d
13
a
b
c
d
14
a
b
c
d
15
a
b
c
d
16
a
b
c
d
17
a
b
c
d
18
a
b
c
d
19
a
b
c
d
20
a
b
c
d
Razem:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
24
TEST 2
Test dwustopniowy do jednostki modułowej
„Charakteryzowanie części,
mechanizmów, maszyn i urządzeń obuwniczych”
Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:
−
zadania 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14 są z poziomu podstawowego,
−
zadania 15
÷
20 są z poziomu ponadpodstawowego.
Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt
Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak
uczeń otrzymuje 0 punktów.
Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:
−
dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 8 zadań z poziomu podstawowego,
−
dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,
−
dobry – za rozwiązanie 15 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,
−
bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 5 z poziomu
ponadpodstawowego.
Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. d, 3. a, 4. b, 5. d, 6. b, 7. a, 8. b, 9. b, 10. d, 11. a,
12. a, 13. d, 14. a, 15. a, 16. b, 17. c, 18. a, 19. d, 20. a
Plan testu
Nr
zad.
Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)
Kategoria
celu
Poziom
wymagań
Poprawna
odpowiedź
1
Wskazać parametr charakteryzujący
wielkość skalarową
B
P
a
2
Zdefiniować pojęcie momentu siły
A
P
d
3
Zdefiniować pojęcie pary sił
A
P
a
4
Podać ilość równań płaskiego układu
sił zbieŜnych
B
P
b
5
Wybrać rodzaj obciąŜeń w połączeniu
nitowym pokazanym na rysunku
B
P
d
6
Podać jednostkę pracy
A
P
b
7
Zdefiniować siłę tarcia
A
P
a
8
Wybrać nazwę przekładni
mechanicznej
A
P
b
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
25
9
Wskazać nazwę mechanizmu
pokazanego na rysunku
A
P
b
10
Wskazać błędną nazwę rodzaju
pasowania
A
P
d
11 Zdefiniować parametr R
a
A
P
a
12
Podać, od czego zaleŜy wydajność
teoretyczna maszyn
A
P
a
13
Wskazać rodzaj połączenia do
mocowania kół pasowych na wale
A
P
d
14
Określić napręŜenia na jakie jest
naraŜona oś
B
P
a
15
Nazwać oddziaływania pomiędzy
polem magnetycznym a polem
elektromagnetycznym
C
PP
a
16
Określić czynnik energetyczny
w układach pneumatycznych
C
PP
b
17
Określić urządzenie do zwiększania
ciśnienia czynnika roboczego
w układach pneumatycznych
C
PP
c
18
Określić urządzenie nie stosowane
w układach hydraulicznych
C
PP
a
19
Wytypować rodzaj sił występujących
w łoŜyskach
C
PP
d
20
Na podstawie znajomości budowy
sprzęgła ciernego określić siły
występujące pomiędzy jego tarczami
C
PP
a
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
26
Przebieg testowania
Instrukcja dla nauczyciela
1.
Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z co najmniej jednotygodniowym
wyprzedzeniem.
2.
Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.
3.
Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.
4.
Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych,
jakie będą w teście.
5.
Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi).
6.
Zapewnij uczniom moŜliwość samodzielnej pracy.
7.
Rozdaj uczniom zestawy zadań testowych i karty odpowiedzi, podaj czas przeznaczony
na udzielanie odpowiedzi.
8.
Postaraj się stworzyć odpowiednią atmosferę podczas przeprowadzania pomiaru
dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich moŜliwości).
9.
Kilka minut przed zakończeniem sprawdzianu przypomnij uczniom o zbliŜającym się
czasie zakończenia udzielania odpowiedzi.
10.
Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych.
11.
Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego.
12.
Przeprowadź analizę uzyskanych wyników sprawdzianu i wybierz te zadania, które
sprawiły uczniom największe trudności.
13.
Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
14.
Opracuj wnioski do dalszego postępowania, mającego na celu uniknięcie niepowodzeń
dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu.
Instrukcja dla ucznia
1.
Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.
Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.
Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.
Test zawiera 20 zadań o róŜnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru.
5.
Za kaŜdą poprawną odpowiedź moŜesz uzyskać 1 punkt.
6.
Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla kaŜdego zadania podane
są cztery moŜliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; wybierz
ją i zaznacz kratkę z odpowiadającą jej literą znakiem X.
7.
Staraj się wyraźnie zaznaczać odpowiedzi. JeŜeli się pomylisz i błędnie zaznaczysz
odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz ponownie odpowiedź, którą uwaŜasz za poprawną.
8.
Test składa się z 14 zadań z poziomu podstawowego i 6 zadań z poziomu
ponadpodstawowego i które mogą przysporzyć Ci trudności, gdyŜ są one na poziomie
wyŜszym niŜ pozostałe (dotyczy to zadań o numerach od 15 do 20).
9.
Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
10.
Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie sprawiało Ci trudność, wtedy odłóŜ rozwiązanie
zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny.
11.
Po rozwiązaniu testu sprawdź czy zaznaczyłeś wszystkie odpowiedzi na KARCIE
ODPOWIEDZI.
12.
Na rozwiązanie testu
masz 45 minut.
Powodzenia!
Materiały dla ucznia:
–
instrukcja,
–
zestaw zadań testowych,
–
karta odpowiedzi.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
27
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH
1.
Wielkość skalarową charakteryzuje
a)
liczba jednostek przyjętych za pomiar.
b)
kierunek działania.
c)
zwrot.
d)
punkt przyłoŜenia.
2.
Do obliczenia momentu siły, niezbędna jest znajomość
a)
wielkości siły.
b)
punktu przyłoŜenia siły.
c)
ramienia działania siły.
d)
wielkości siły oraz ramienia jej działania.
3.
Parą sił nazywamy układ dwóch sił o równych wartościach i
a)
jednakowych kierunkach lecz o przeciwnych zwrotach.
b)
jednakowych kierunkach i zwrotach.
c)
przeciwnych kierunkach lecz o jednakowych zwrotach.
d)
przeciwnych kierunkach i zwrotach.
4.
Korzystając z warunków płaskiego układu sił zbieŜnych moŜna rozwiązywać zadania,
w
których liczba niewiadomych wynosi
a)
1.
b)
2.
c)
3.
d)
4.
5.
Połączenie nitowe pokazane na rysunku poddawane jest
a)
rozciąganiu.
b)
ś
ciskaniu.
c)
zginaniu.
d)
ś
cinaniu.
6.
Jednostką pracy jest
a)
niuton [N].
b)
dŜul [J].
c)
wat [W].
d)
megapaskal [MPa].
7.
Siła tarcia definiowana jest jako iloczyn
a)
siły nacisku i współczynnika tarcia.
b)
siły nacisku i promienia działania.
c)
momentu siły i współczynnika tarcia.
d)
pary sił i współczynnika tarcia.
8.
Do przekładni mechanicznych zaliczamy przekładnię
a)
dŜdŜownicową.
b)
ś
limakową.
c)
Ŝ
abkową.
d)
Ŝ
uczkową.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
28
9.
Mechanizm pokazany na rysunku to mechanizm
a)
korbowo-wodzikowy.
b)
krzywkowy.
c)
maltański.
d)
ś
rubowy.
10.
Które z wymienionych określeń nie jest rodzajem pasowania
a)
ciasne.
b)
luźne.
c)
mieszane.
d)
pomieszane.
11.
Parametr R
a
oznacza średnie
a)
arytmetyczne odchylenie profilu chropowatości od linii średniej.
b)
geometryczne odchylenie profilu chropowatości od linii średniej.
c)
arytmetyczne odchylenie profilu chropowatości od linii zerowej.
d)
geometryczne odchylenie profilu chropowatości od linii zerowej.
12.
Wydajność teoretyczna maszyn zaleŜy od
a)
konstrukcji maszyny.
b)
sprawności manualnej obsługującej ją osoby.
c)
obsługującej ją osoby.
d)
.predyspozycji pracownika do obsługiwania danej maszyny.
13.
W częściach maszyn przenoszących moment obrotowy z wału na koło pasowe stosujemy
połączenia
a)
spawane.
b)
zgrzewane.
c)
nitowe.
d)
wpustowe lub wielowypustowe.
14.
Osie obliczamy z warunku na
a)
zginanie.
b)
skręcanie.
c)
zginanie i skręcanie.
d)
ś
cinanie.
15.
Maszyny elektryczne (silniki) poruszają się dzięki wytwarzanej sile
a)
elektrodynamicznej.
b)
elektromotorycznej.
c)
samoindukcji
d)
grawitacyjnej.
16
W układach pneumatycznych wykorzystuje się energię
a)
cieczy pod wysokim ciśnieniem.
b)
spręŜonego gazu.
c)
gazów spalinowych.
d)
przegrzanej pary wodnej.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
29
17
Do zwiększania ciśnienia czynnika roboczego w układach pneumatycznych słuŜy
a)
wentylator.
b)
pompa.
c)
spręŜarka.
d)
siłownik.
18
Który z wymienionych elementów nie wchodzi w skład układu hydraulicznego
a)
spręŜarka.
b)
siłownik.
c)
rozdzielacz.
d)
pompa.
19
Dzięki stosowaniu łoŜysk eliminuje się niekorzystny wpływ siły
a)
grawitacyjnej.
b)
stycznej.
c)
normalnej.
d)
tarcia.
20
Sprzęgło tarczowe cierne przenosi moment obrotowy dzięki
a)
momentowi tarcia.
b)
kołkom zamontowanym w tulejach.
c)
ś
rubom mocującym kołnierz.
d)
palcom umocowanym w tarczy sprzęgła.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
30
KARTA ODPOWIEDZI
Imię i nazwisko..........................................................................................
Charakteryzowanie części, mechanizmów, maszyn i urządzeń obuwniczych
Zakreśl poprawną odpowiedź
.
Nr
zadania
Odpowiedź
Punkty
1
a
b
c
d
2
a
b
c
d
3
a
b
c
d
4
a
b
c
d
5
a
b
c
d
6
a
b
c
d
7
a
b
c
d
8
a
b
c
d
9
a
b
c
d
10
a
b
c
d
11
a
b
c
d
12
a
b
c
d
13
a
b
c
d
14
a
b
c
d
15
a
b
c
d
16
a
b
c
d
17
a
b
c
d
18
a
b
c
d
19
a
b
c
d
20
a
b
c
d
Razem:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
31
7. LITERATURA
1.
BoŜenko L.: Maszynoznawstwo. WSiP, Warszawa 1993
2.
Charasz A., Glinka F., Maleńczak J.: Maszyny obuwnicze. WSI w Radomiu, Radom
1982
3.
Charasz A., Łuczyńska J., Matuszewski S., Suwart R., Olszewski A.: Oprzyrządowanie
do produkcji obuwia. WSI w Radomiu, Radom 1985
4.
Malik B.: Podstawy konstrukcji maszyn (zbiór zadań). Wydawnictwo Szkolne PWN,
Warszawa – Łódź 2000
5.
Pala S.: Maszyny i urządzenia obuwnicze. WSiP, Warszawa 1973
6.
Puff T., Sołtys W.: Podstawy technologii montaŜu maszyn i urządzeń. WNT, Warszawa
1980
7.
Rutkowski A., Stępień A.: Zbiór zadań z części maszyn. WSiP, Warszawa 199
8.
Siuta W.: Mechanika Techniczna. PWSZ, Warszawa 1971
9.
Ilustrowany Leksykon Techniczny. WN-T, Warszawa 1994
10.
www.wikipedia.pl
11.
www.agh.edu.pl
Czasopisma:
–
Mechanik
–
Przegląd Mechaniczny
Literatura metodyczna
1.
Badanie – dojrzewanie – rozwój (na drodze do doktoratu) 5 – lecie Ogólnopolskiego
Seminarium Badawczego pod red. Franciszka Szloska
2.
Mistrzostwo pedagogiczne pod red. Jwana Andrewicza Zjaziuna