Kalendarz - ciekawostki.
Kalendarz to system rachuby dni, tygodni, miesięcy, a nawet lat.
We
współcześnie
uŜywanych
kalendarzach
są
zazwyczaj
umieszczone dni, tygodnie, miesiące. W szczególny sposób
oznaczone są zwykle święta i dni wolne od pracy. W tych bardziej
rozbudowanych
moŜemy
znaleźć
informacje
o
popularnych
imieninach, wschodach i zachodach Słońca i KsięŜyca czy znakach
zodiaku.
Pomysł mierzenia czasu jest prawdopodobnie tak stary jak ludzkość.
Od niepamiętnych czasów ludzie zauwaŜali naturalne cykle przyrody,
takie jak zmieniające się pory roku czy fazy KsięŜyca. Obserwacje
tych zmian pozwalały ludziom ustalać terminy siewu i zbiorów roślin
uprawnych. Pierwszy kalendarz miał więc szerokie zastosowanie
praktyczne.
W StaroŜytności wykorzystywano dwie metody pomiaru czasu:
•
kalendarz słoneczny (solarny) związany z obiegiem Ziemi
wokół Słońca i zmieniających się porach roku
•
kalendarz księŜycowy (lunarny) oparty na czterech fazach
cyklu KsięŜyca (I kwadra, pełnia, III kwadra, nów)
Niestety te dwa systemy nie były ze sobą zgodne. Kalendarz
słoneczny, uŜywany przez rolników, miał 365 dni. Kalendarz
księŜycowy, uŜywany przez kapłanów, ze względu na długość
miesiąca księŜycowego - 29,5 dnia - liczył tylko 354 dni.
Najstarsze kalendarze
•
Kalendarz babiloński
Istniał juŜ na kilka tysięcy lat przed naszą erą. Rok podzielono na 12
równych miesięcy, tydzień na 7 dni, a dodatkowo właśnie
Babilończykom zawdzięczamy podział godziny i munuty na 60
równych części.
•
Kalendarz egipski
Został wymyślony przez kapłanów egipskich. Powstał na bazie
kalendarza Babilończyków oraz obserwacji zjawisk przyrody.
Ten kalendarz równieŜ był podzielony na 12 miesięcy, a rok dzielił
się na 3 czteromiesięczne pory roku: wylew Nilu, siew i Ŝniwa. Za
początek roku uwaŜano datę 21 września, kiedy na niebie pojawia
się gwiazda Syriusz.
•
Kalendarz grecki
Opierał się w głównej mierze na kalendarzu księŜycowym. W
staroŜytnej Grecji nie istniał jeden sposób mierzenia czasu.
Poszczególne państwa-miasta miały własne nazwy miesięcy i
sposoby na dostosowanie roku księŜycowego do słonecznego.
•
Kalendarz rzymski
Przed nastaniem władzy Juliusza Cezara nie stosowano stałego
kalendarza. Stosowano róŜne długości miesięcy i roku. W
najstarszym rzymskim kalendarzu rok miał 10 nierównych miesięcy.
Początek roku obchodzono 1 marca. Dlatego nazwy miesięcy w
większości języków Europy zachowują tę staroŜytną kolejność:
o
wrzesień "september", co oznacza "siódmy",
o
październik "october", czyli "ósmy",
o
listopad "november", inaczej "dziewiąty",
o
grudzień "december", czyli "dziesiąty".
•
Kalendarz juliański
Wprowadzony przez Juliusza Cezara około 45 roku p.n.e. Ustalono
początek roku na 1 stycznia, a rok trwający 365 dni podzielono na
12 miesięcy po 30 i 31 dni. Co czwarty rok miał liczyć 366 dni.
•
Kalendarz gregoriański
UŜywany współcześnie, a wprowadzony na polecenie papieŜa
Grzegorza XIII w 1582 roku. Wyrównał on róŜnicę między
kalendarzem
juliańskim
a
obiegiem
Ziemi
wokół
Słońca.
Zmodyfikowano sposób ustalania roku przestępnego: przestępny
jest rok oznaczony liczbą podzielną przez 4, z wyjątkiem lat
podzielnych
przez
100
i
niepodzielnych
przez
400.
Przykładowo lata: 1300, 1400, 1500 są zwykłe (nie są podzielne
przez 400).