Fizjologia drobnoustrojów
Metabolizm bakterii
•
źródło węgla – CO
2
, węglowodany, alkohole, kw.tłuszczowe, kw.dwukarboksylowe..
•
źródło azotu – azotany, aminokwasy, zw.amonowe, azot atmosferyczny (bakt.glebowe)
•
źródło energii – światło (bakterie fotosyntetyzujące), zw.nieorganiczne, zw.organiczne
* autotrofy - samożywne, zw.nieorganiczne
* heterotrofy – cudzożywne, zw.organiczne,
- saprofity, saprobionty – żyją na martwej materii
- pasożyty – żyją na lub w żywych tkankach
enzymy bakteryjne: peptydazy, proteazy, lipazy (lecytynaza), dezoksyrybonukleazy, rybonukleazy, hemolizyny, hialuronidazy,
poliozydazy, amylazy, oksydazy (peroksydazy – b.tlenowe, dehydrogenazy – b.beztlenowe)
Warunki wzrostu - bakterie, grzyby
•
składniki odżywcze – bardzo różne wymagania !!!
•
pH 6,8-7,2 – większość 4,5 – Lactobacillus 8,6 – Vibrio cholerae
•
temperatura
•
atmosfera
•
wilgotność 70-80%, wyższa Haemophilus, Legionella
Warunki wzrostu - temperatura
•
psychrofilne 15
o
– 20
o
C woda, gleba
•
mezofilne 30
o
– 37
o
C (20
o
– 45
o
) człowiek!!, zwierzę
* termofilne 50
o
– 80
o
C - gorące źródła
Warunki wzrostu - atmosfera
* bezwzględne tlenowce – wolny tlen - Pseudomonas, Mycobacterium, grzyby
• względne beztlenowce – różna tolerancja tlenu większość bakterii !!!
* bezwzględne beztlenowce – brak tlenu < 0,5 O
2
– Bacteroides, Fusobacterium,
* mikroaerofile – 5-10% O
2
i 5-10% CO
2
Campylobacter, Helicobacter, Neisseria gonorrhoeae, N.meningitidis, Brucella
Warunki odżywcze
• woda – 50-90% podłoża
•
sole mineralne – utrzymują izotonię i izojonię komórki NA K Cu Zn Co Mo Va NH
4
CO
3
SO
4
PO
4
• aminokwasy – niektóre gatunki mogą syntetyzować z amoniaku i glukozy
• węglowodany – do wytworzenia energii glukoza, laktoza... polisacharydy, alkohole wielowęglowe
• tłuszcze – mogą rozkładać i syntetyzować kwas olejowy
• witaminy - B
1
-tiamina B
2
-ryboflawina B
3
–kw.pantotenowy B
4
-cholina
B
5
–kw.nikotynowy
B
6
-pirydoksyna B
8
-inozytol B
9
-kw.foliowy
• czynniki wzrostu – kw. paraaminobenzoesowy, hematyna
Podłoża – podziały
•
wzrostowe
* konsystencja
* skład
•
transportowe – półpłynne, tylko do przechowania bakterii w czasie transportu
• transportowo-wzrostowe – np. - do posiewu krwi (Hemomedium), płynu mózgowo-rdz. (Meningomedium),
- moczu – dip-slide
Podłoża – konsystencja
•
płynne – bulion, woda peptonowa zmętnienie, osad
•
półpłynne – 0,5% agaru zmętnienie
•
stałe – 2-3% agaru kolonie
Podłoża – skład
•
proste, zwykłe – minimalne ilości białka, węglowodanów, soli mineralnych, rosną mało wymagające bakterie i grzyby -
płynne: bulion zwykły, woda peptonowa
stałe: agar zwykły, żelatyna
• wzbogacone – rośnie większość bakterii - agar z krwią!!!, surowicą, wyciągiem drożdżowym, bulion z surowicą
• wybiórcze, selektywne, wybiórczo-różnicujące – ułatwiają wzrost jednym, hamują inne, zawierają substrat (np..laktoza,
glukoza..) i wskaźnik (czerwień fenolowa, czerwień obojętna, błękit bromotymolowey..)
Chapmana – gronkowce,
Sabourauda – grzyby,
