by Ania  

Strona 1 

 

Działanie czynników środowiskowych 

 

1.Hałas: 

-bodziec dźwiękowy o znacznym natężeniu 

-szkodliwy dla zdrowia 

-wskaźnik natężenia – decybel 

-różna wrażliwośd osobnicza na dźwięki – dla jednych to już hałas, dla innych dźwięk pożądany 
(disco ;P) 

 

2.Przykłady poziomu natężenia dźwięków: 

-startujący odrzutowiec wojskowy    140dB 

-młot pneumatyczny 122dB 

-dyskoteka 120dB 

-kosiarka spalinowa 103dB 

-zegar budzik  85dB 

-rozmowa  60dB 

 

3.Wpływ hałasu na narząd słuchu: 

-zmęczenie słuchu: czasowe podniesienie progu słuchu związane ze zmniejszeniem wrażliwości 
komórek słuchowych po okresie kilku minut po zadziałaniu hałasu. Do wywołania tego zjawiska 
niezbędne jest natężenie dźwięku powyżej 75dB 

-zjawisko maskowania: z dwóch tonów o różnej częstotliwości i natężeniu słyszymy tylko ton 
silniejszy, słabszy jest zagłuszany (maskowany) 

-następstwo działania hałasu –głuchota 

>uraz akustyczny – bardzo intensywny, nagły hałas 

>głuchota zawodowa – wielokrotne oddziaływanie o poziomie przekraczającym 90dB 

>trwałe uszkodzenie słuchu – pasmo 1-6Hz 

>uszkodzenie nieodwracalne pogłębiające się z upływem lat (głuchota zawodowa + starcza) 

 

4. Wpływ hałasu na inne narządy: 

a)układ krążenia: 

- wzrost RR 

-obniżenie pojemności minutowej serca 

-nadciśnienie tętnicze (bo obniżenie Mg) 

-zwężenie naczyo obwodowych (skóra i bł śluz) 

 

by Ania  

Strona 2 

 

-pogorszenie ukrwienia części korowej nerek 

-zmniejszenie przepływu mózgowego 

 

b)gruczoły dokrewne 

-nadczynnośd gruczołu tarczowego 

-wpływ na stężenie hormonów nadnerczy, gruczołów płciowych 

 

c)płód  

-niska masa urodzeniowa 

 

d)przewód pokarmowy 

-osłabienie perystaltyki 

-choroba wrzod. Żołądka i dwunastnicy 

 

e)narząd wzroku: 

-wpływ na napięcie mm rzęskowych i mm gałki ocznej utrudniając postrzeganie obrazów 

-ograniczenie pola widzenia z powodu zaburzeo w ukrwieniu siatkówki 

 

5. Patomechanizm uszkodzenia słuchu: 

Stopieo uszkodzenia słuchu zależy od: 



 

Poziomu cieśn. Akustycznego 



 

Czasu trwania ekspozycji 



 

Widma częstotliwości hałasu 



 

Rodzaju i charakteru hałasu (przerywany/ciągły, ustalony/impulsowy) 
 

Krótkotrwała ekspozycja na hałas o wysokim poziomie dźwięku 



 

Dezorganizacja rzęsek komórek słuchowych 



 

Do całkowitego zniszczenia narządu Cortiego 



 

Przerwania ciągłości błony Reissnera i błony podstawnej 

 

Długotrwała ekspozycja na hałas ciągły o umiarkowanie wysokim poziomie dźwięku 



 

Teoria mikromechaniczna: stopniowa akumulacja mikrourazów, która po wielu latach 
powoduje uszkodzenie narządu Cortiego 



 

Teoria metaboliczna: powolne nagromadzenie się w komórkach słuchowych metabolitów 
cytochemicznych i enzymatycznych 

 

 

by Ania  

Strona 3 

 

6.Stadia uszkodzenia słuchu: 

  Stadium niedosłuchu audiometrycznego 
  4-8lat pracy w hałasie załamek pogłębia się i poszerza stając się płaski na poziomie 

ok. 60dB 

  9-15lat – dalsze uszkodzenie słuchu obejmujące częstotliwości średnie 
  Po 15 latach proces ulega stabilizacji, a dalsze pogorszenie przebiega łagodnie 

 

7.Ultradźwięki: 



 

Fala Akustyczna o częstotliwości powyżej 16kHz 



 

W warunkach naturalnych nie przenoszą znacznej ilości energii, ale wytwarzane w różnych 
urządzeniach emitują wartości powyżej 110dB 

 

Działanie wysokich częstotliwości: 

  Wykorzystanie terapeutyczne: wzrost temperatury w granicy ośrodków niejednorodnych 

(1,8C w nerwach, wysiękowe zapalenie skóry, rozszerzenie naczyo krwionośnych, 
limfatycznych) 

  Wzrost fosforylacji tlenowej i glikolizy (obrzęk, tworzenie wodniczek, zmiany 

pyknotyczne) 

  Zadma, zmiany w rogówce 

 

Działanie niskich częstotliwości: 

  Hipoglikemia 
  Zwiększone wydzielanie hormonów tarczycy, przysadki, nadnerczy 

 

Choroba ultradźwiękowa: 

  Zmiany w układzie nerwowym: szum, ciężkośd głowy, stałe uczucie zmęczenia, kłopoty ze 

snem, prawidłowy zapis EEG tylko u 10% osób narażonych na działanie ultradźwięków 

  Zespół podwzgórzowy: zaburzenia łaknienia, okresowe podwyższenie temperatury ciała, 

wahania ciśnienia tętniczego, zaburzenia równowagi 

8. Infradźwięki: 



 

Fale akustyczne o częstotliwości mniejszej niż 16Hz 



 

Powstają w dużym stopniu w warunkach naturalnych w następstwie ruchu powietrza (w 
czasie silnych wiatrów w wolnostojących wysokich budynkach mieszkalnych, podczas 
szybkiej jazdy samochodem z uchyloną szybą), w wodospadach, w wyładowaniach 
atmosferycznych 

 

Wpływ infradźwięków na narząd słuchu: 



 

Po 15 min narażenia na natężenie 135dB i częstotliwośd mniejszą niż 10Hz doznaje się 
uczucia drgania błony bębenkowej, ucisku i tępego bólu 



 

Próg słuchu podwyższa się o 15-20dB 

 

by Ania  

Strona 4 

 



 

Działanie na narząd równowagi 

 

Wpływ infradźwięków na inne narządy: 



 

Wibrowanie narządów wewnętrznych – w czasie wdechu wyczuwa się drgania 
górnych dróg oddechowych, podniebienia miękkiego i płuc; w czasie wydechu – 
drgania klp  



 

Oczopląs pionowy 



 

Reakcje przejściowe – obniżenie napięcia mm, przyspieszenie oddechów, 
podwyższenie ciśnienia skurczowego 

 

9.Wibracje 



 

Drgania o niskiej częstotliwości, do 50Hz przeważnie powodują zmiany kostne 



 

O większej 100Hz i powyżej – zaburzenia naczynioruchowe 



 

Podział wibracji  
 
a)ogólna 



 

Działająca na cały organizm wzdłuż długiej osi ciała 



 

Powstaje przy obsłudze wibropras ;P , wstrząsarek, sprzętu budowlanego i kierowców 
traktorów (wg slajdu wynika, że chodzi o obsługę kierowcy traktoru -> have fun :P)   



 

Powoduje: spłaszczenie i zwapnienie tarcz międzykręgowych, zwyrodnienie chrząstek, 
bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej (to po obsłudze tego kierowcy ), polineuropatia 
czuciowa w obrębie kooczyn dolnych, zaburzenia widzenia, zaburzenia gospodarki 
węglowodanowej 
 
b)miejscowa 



 

powstaje przy obsłudze maszyn ręcznych o napędzie elektrycznym lub powietrznym 



 

powoduje zaburzenia układu: krążenia, kostnego, nerwowego 
 

Zaburzenia w układzie ruchu: 



 

uszkodzenia struktury kostno-stawowej:  
rozrzedzenie/zagęszczenie struktury kostnej, zniekształcenie nasad, typowe torbiele 
kostne, ogniska osteoporozy, martwica jałowa 



 

staw łokciowy:  
rozrost tkanki tworzącej torebkę stawową, wysięk, zapalenie pochewek ścięgnistych, 
zwapnienia więzadeł, ostrogi kostne i nieregularna powierzchnia stawowa, czasem 
oddzielenie chrząstki od kości 



 

kości nadgarstka: 
kośd księżycowata – martwica jałowa Kienboecka 
kośd łódeczkowata 
nasady kości promieniowej i łokciowej  

 

Zaburzenia w układzie krążenia: 

 

by Ania  

Strona 5 

 



 

napadowy skurcz naczyo obwodowych (najczęściej dot palców rąk –objaw Raynauda) 
zblednięcie paliczków, uczucie bólu, mrowienia, drętwienia, zasinienia, obrzęki 



 

bóle nocne rąk 

 

Zaburzenia w układzie nerwowym: 



 

zaburzenie czucia bólu 



 

zaburzenie czucia wibracji (podwyższenie progu czucia wibracji powyżej 90dB) 



 

w zaawansowanych zmianach uszkodzenie neuronu obwodowego o charakterze 
polineuropatii czuciowej 



 

zespół podwzgórzowy 



 

u niektórych chorych zespół rzekomo nerwicowy 
bóle głowy, drażliwośd, bezsennośd 
drżenie rąk, dermografizm, nasilenie odruchów, 
zaburzenia przedsionkowe 

 

Zaburzenia przewodu pokarmowego: 



 

nieżyt błony śluzowej 



 

upośledzenie wchłaniania 



 

skurcz przewodów żółciowych, trzustkowych 



 

nieprawidłowa funkcja wydzielnicza trzustki 



 

osłabienie funkcji detoksykacyjnej wątroby 

 

Klasyfikacja zespołów wibracyjnych: 

  zespół wibracji wywołany ogólnym działaniem wibracji 
  postad naczyniowa i naczyniowo – nerwowa zespołu wibracji 
  postad kostna zespołu wibracji 

 

10. Porażenie prądem elektrycznym 

Wynik: 

  bezpośredniego kontaktu z dwoma przewodnikami 
  z przewodnikiem i z ziemią 
  uderzenia pioruna 

Następstwa zależą od: 

  czy to jest prąd stały czy zmienny (220, 380V, 80mA-3A) 
  natężenia i napięcia 

Wpływ na układ krążenia: 

  migotanie komór z zatrzymaniem serca w rozkurczu (gdy działanie jest dłuższe niż 0,2s) 
  jeżeli migotanie nie nastąpi to zdarza się krótkie zatrzymanie czynności serca z 

następczym przyspieszeniem i niemiarowością 

  chwilowe podwyższenie ciśn 

 

by Ania  

Strona 6 

 

Wpływ na mózg: 

  przepływ może spowodowad przegrzanie i doprowadzid do obrzęku 
  sam obrzęk ogranicza przepływ i powoduje następcze niedotlenienie 
  tworzenie skrzeplin 

 

Działanie cieplne: 

  miejscowe przegrzanie skóry, oparzenie 
  nadtopienia w kościach – tzw perły kostne 
  uszkodzenie mm powoduje uwolnienie mioglobiny i w konsekwencji uszkodzenie nerek 
  uszkodzenie płytek krwi i RBC 
  martwica kanalików (temp +martwica skrzepowa) 

 

Trwałe następstwa: 

1)  uszkodzenie nerek 
2)  parkinsonizm 
3)  rozedma płuc