Zespół stresu pourazowego, zaburzenie 
stresowe pourazowe, PTSD 

 
 (ang. posttraumatic stress disorder) 
         
 rodzaj 

zaburzenia lękowego będący efektem 

 

przeżycia traumatycznego wydarzenia. 

Przyczyny PTSD: 

1) Wydarzenia

, których było się bezpośrednim 

uczestnikiem: 



 

bycie ofiarą wypadku komunikacyjnego, 



 przemocy fizycznej lub psychicznej, 



 

katastrofy ekologicznej (np. powódź), 



 

tragedii spowodowanej przez człowieka (np. atak 

terrorystyczny),  



doświadczenie gwałtu lub molestowania seksualnego. 

2) Wydarzenia

, których było się obserwatorem: 

obserwowanie czyjejś śmierci, cierpienia, zadawania 

komuś krzywdy przez drugiego człowieka, i inne – 

wtórny zespół stresu pourazowego. 
 

 
 
Czynniki predysponujące 

 

1.

Tolerancja na stres. 

2.

Czynniki zewnętrzne. 

3.

Czynniki genetyczne? 

4.

Osobowość. 

5.

Zaburzenia nerwicowe: depresja, choroba 
afektywna dwubiegunowa, zaburzenia 
lękowe w tym agorafobia i lęk napadowy. 
 

OSOBY PODATNE 

 
- kobiety 
- o 

niższym stopniu wykształcenia 

- o 

niższym statusie społecznym, 

- z 

dużym poziomem stresu w życiu codziennym 

- osoby, 

u 

których 

wcześniej 

stwierdzono 

zaburzenia  psychiczne, 

głównie  o  typie  lękowym  i 

depresyjnym.  
-osoby o niskim stopniu 

bezpieczeństwa,  

-z poczuciem braku kontroli,  
-wyobcowane  oraz 

narażone  na  przemoc  fizyczną 

bądź psychiczną  
- molestowanie w okresie 

dzieciństwa.  

 
 
 
Rodzaje PTSD 

 

 

 



Przebieg ostry 



Przebieg chroniczny 



PTSD z odrocznym 

początkiem 

 
Objawy 



Rozpacz, przygnębienie, lęk, złość, poczucie winy 



Nawroty wspomnień i koszmarne sny – ciągłe 

odtwarzanie wydarzenia w pamięci 



Nadmierna aktywność i unikanie myśli i osób 

związanych z wydarzeniem w obawie przed utratą 

równowagi 



Ciągłe „trzymanie się na baczności”, w   pogotowiu, 

w bezustannym napięciu i podenerwowaniu, 

bezsenność 



Objawy fizyczne 

– ból, biegunka, nieregularne bicie 

serca, bóle głowy, poczucie paniki i strachu, 
depresja 



Nadużywanie alkoholu, środków przeciwbólowych, 

lub narkotyków 

• . 

 

Zaburzenia następcze

: 

 



 

niepokój,  



drażliwość,  



agresję,  



zaburzenia snu,  



koszmary senne, 



 

zwiększona męczliwość,  



depresja,  



zaburzenia koncentracji i uwagi. 

 

NAJCZĘŚCIEJ U: 

 
-

weteranów wojennych,  

-

lotników, 

-

byłych więźniów obozów koncentracyjnych i jeńców,  

-ofiar 

napadów, gwałtów, wypadków komunikacyjnych,  

- Ofiary 

ataków terrorystycznych czy klęsk żywiołowych. 

 
 
 

 
Kryteria diagnostyczne ICD-10 

1.

Narażenie na sytuację lub wydarzenie 

(oddziałująco krótko lub długotrwale) o cechach 

wyjątkowo zagrażających lub katastroficznych 

2.

Występowanie u osoby uporczywego 

przypominania sobie lub „odżywianie” stresora w 
postaci : 

-    

żywych wspomnień 

-

powracających snów  

-

gorszego samopoczucia w sytuacji zetknięcia się 

okolicznościami przypominającymi stresor lub 

związany z nimi. 

3. Unikanie przez osobę okoliczności 

przypominającej stresor lub związanych z nimi. 

 
4. Częściowa lub całkowita niezdolność do 

odtworzenia pewnych ważnych okoliczności 
zetknięcia się ze stresorem. 

 
5. Uporczywie utrzymujące się objawy zwiększonej 

psychologicznej wrażliwości i stanu wzbudzenia. 

 

Leczenie 



Psychoterapia.  



Terapia poznawczo-behawioralna 



Metoda desensytyzacji i przetwarzania 
poprzez ruch oczu 



Rozmowy  



Terapia grupowa.  



Leki.  



Terapie fizyczne.