Nadmierne i zbędne owłosienie
METODY USUWANIA
Rodzaje włosów
Włosy długie – włosy: głowy, dołów pachowych, narządów płciowych, zarostu męskiego
Włosy szczątkowe – brwi i rzęsy
Meszek włosowy
Nadmierne owłosienie
Pod pojęciem nadmiernego owłosienia (hypertrichosis) rozumiemy porost włosów
grubszych, dłuższych i występujących obficiej, niż normalnie u ludzi danej płci, rasy i
wieku
Ze względów czysto estetycznych problem znacznie częściej postrzegany jest u kobiet
Nadmierne owłosienie prawie zawsze występuje u kobiet białych, znacznie rzadziej u
kobiet czarnych, u kobiet rasy żółtej jest rzadkością
Nadmierne owłosienie - podział kliniczny
Nadmierne owłosienie (hypertrichosis) może występować jako:
Uogólnione (hypetrichosis generazizata)
Ograniczone (hypertrichosis localizata)
Nadmierne owłosienie uogólnione może być:
Wrodzone (congenita)
Nabyte (acquisita)
Nadmierne owłosienie ograniczone może być:
Wrodzone (congenita)
Nabyte (acquisita)
Nadmierne owłosienie ograniczone wrodzone
Może występować jako wada samoistna
Może być związane z innymi wadami rozwojowymi (na przykład z wadami kręgosłupa)
Najczęstsza lokalizacja:
Na plecach między łopatkami
W okolicy krzyżowo – lędźwiowej
U mężczyzn często występuje dziedzicznie w lokalizacjach:
Nasada nosa lub koniec nosa
Małżowiny uszne
Grzbiet palców
Nadmierne owłosienie ograniczone nabyte
Zwykle towarzyszy:
Zaburzeniom hormonalnym
Cukrzycy typu II
Zespołowi niedoboru pożywienia
Przewlekłym stanom zapalnym i urazom
Chorobom mózgu i przysadki mózgowej
Długotrwałemu przekrwieniu (także stanom zastoinowym)
Miejscom repigmentacji i zmianom skórnym
Działaniom niektórych leków
Nadmierne owłosienie ograniczone nabyte:
Najczęstsza lokalizacja u kobiet:
Warga górna i broda
Policzki w części bocznej
Ramiona i przedramiona
Okolica mostkowa
Okolica krzyżowo – lędźwiowa
Sutki
Okolica odbytu
Uda i podudzia
Grzbietowa powierzchnia palców
Nadmierne owłosienie - hirsutyzm
Hirsutyzmem nazywa się występowanie u kobiet i dzieci nadmiernego owłosienia typu
męskiego
postać ogólna nabyta nadmiernego owłosienia
czasami z towarzyszącymi cechami maskulinizacji
zbyt duża ilość androgenów lub nadmierna wrażliwość receptorów androgenowych na
ich normalne stężenie
czasami pseudohermafrodytyzm
Leczenie farmakologiczne
Metody fizykalne – depilacja laserowa, IPL, epilacja ultradźwiękowa, elektroepilacja
Przyczyny
często podłoże genetyczne
leki androgenowe i sterydowe
zaburzenia endokrynologiczne np.: zespół policystycznych jajników, guzy jajnika,
choroby nadnerczy, przysadki, podwzgórza
Leczenie farmakologiczne
Metody fizykalne – depilacja laserowa, IPL, epilacja ultradźwiękowa, elektroepilacja
Zbędne owłosienie
Owłosienie miejscowe
Pod pojęciem tym rozumiemy nadmiar włosów w miejscach, które kobieta wolałaby
mieć nieowłosione
Zwyczaj są to: twarz, przedramiona, nogi, brzuch, pachwiny i piersi
Najczęstsze przyczyny zbędnego owłosienia, to: wpływy hormonalne, ciąża, menopauza,
zaburzenia czynności jajników, czynniki genetyczne, starzenie się, czasami też niektóre
leki
Metody usuwania nadmiernego i zbędnego owłosienia
Podstawowe pojęcia
Depilacja –> usuwanie zbędnego owłosienia z twarzy i ciała = usuwa się łodygę włosa,
korzeń zostaje nienaruszany
Epilacja -> proces usuwanie zbędnego owłosienia podczas którego zniszczeniu ulega
mieszek włosowy np. za pomocą prądu stałego lub włos zostaje wyrwany wraz z
korzeniem; zaletą jest dłuższy okres odrastania owłosienia
- elektroepilacja (elektroliza, elektrokoagulacja, metoda blend, mikroliza), metoda
ultradźwiękowa, fotoepilacja (lasery, IPL)
Golenie
za pomocą maszynki do golenia -> elektryczna lub manualna
preparat zmiękczający włosy w przypadku maszynki manualnej -> pianka, żel
szybsze odrastanie włosa w porównaniu z epilacją, możliwość przerwania ciągłości
naskórka -> infekcje
metoda domowa
Depilatory chemiczne
Depilatory chemiczne -> kremy, pianki, żele
zawierają związki chemiczne siarczki nieorganiczne i organiczne (merkaptany), które
rozrywają wiązania dwusiarczkowe keratyny włosa, co powoduje oddzielenie się łodygi
od korzenia i zniszczenie martwej części włosa
rozprowadza się cienką warstwę na powierzchni depilowanej skóry i chwili usuwa się ją
wraz z oddzielonymi włoskami za pomocą szpatułki -> pod kątem 60-90 stopni
podrażnienie skóry, które dość często występuje po zabiegu, ryzyko wystąpienia reakcji
alergicznej
metoda domowa
Wymagania biotechnologiczne
brak toksyczności, działania drażniącego, alergizującego -> np. substancje zapachowe
efekty -> 4-6 min.
stabilność chemiczna
estetyka
Woskowanie
polega na usunięciu włosów przy pomocy podgrzanego wosku lub zimnego, efekt
widoczny jest przez 2-4 tygodni
woski w rolkach (aligatory) do podgrzewaczy, w puszkach do nakładania szpatułką ->
rozgrzewany w podgrzewaczu
Skład wosków
- naturalne żywice -> nawet do 70%, wyciągi roślinne ->
azulen, lawenda; oliwa z oliwek, masło karite, wosk pszczeli
rozgrzany wosk nakłada zgodnie z kierunkiem wzrostu włosa
na wosk nakłada się paski flizelinowe lub bawełniane, które zrywa się w przeciwnym
kierunku
standard co 6 tygodni lub indywidualnie
Przed zabiegiem dezynfekcja, żel oczyszczający diagnoza włosów i skóry => grubość,
długość, kierunki wzrostu włosów, uszkodzenia, znamiona włókniaki, brodawki,
zakażenia, dermatozy; wywiad z klientką
Po zabiegu olejek śmietanka oczyszczająca i łagodząca podrażnienie, ampułka
spowalniająca odrost włosów (np. z enzymami)
Zalecenia do domu
bezpośrednio po zabiegu nie drażnić skóry, nie stosować agresywnych kosmetyków, nie
opalać się na słońcu i w solarium, unikać gorących kąpieli i korzystania z sauny, basenu,
wykonać chłodny natrysk (działanie łagodzące), używać balsamów łagodzących po
depilacji
przez 3 – 7 dni stosować preparaty opóźniające odrost włosów
nie stosować preparatów na bazie alkoholu
piling np. raz lub 2 x w tygodniu, mycie szorstka gąbka
Przed następnym zabiegi można zrobić peeling dzień wcześniej
PRZECIWWSKAZANIA:
Znamiona, brodawki
Żylaki i zapalenie żył
Cienka, lub starcza skóra
Teleangiektazje
Choroby skóry
Okres przed lub po korzystaniu z solarium, ekspozycji na promienie słoneczne
Cukrzyca
Epilepsja
Złuszczanie naskórka
Siniaki
Blizny
Stany zapalne skóry
Przyjmowanie retinoidów i 6 miesięcy po zakończeniu kuracji
Stany gorączkowe
Ciąża
Obrzęki
Zmiany skórne
Bezpośrednio po kąpieli
Słaba krzepliwość krwi lub przyjmowanie leków antykoagulacyjnych,
Zbyt krótkie włosy
Stwierdzona nadwrażliwość na substancje czynne wosku
Pachy -> nie używać antyprespirantów przed zabiegiem
Metoda cukrowa
Skład -> cukier, zioła, woda, sok z cytryny
mniej bolesna metoda -> pasta przylega tylko do włosów
nakłada się ją pod włos, a usuwa się zgadnie z kierunkiem wzrostu włosa
usuwa włoski 1-2mm
włosy się nie łamią i urywają
pastę można nakładać kilka razy w jednym miejscu
nie trzeba pasty rozgrzewać, utrzymuje temperaturę ciała
nie zawiera barwników, konserwantów
można ja usuną wodą
Elektroepilacja
Elektroepilacja to zabiegi usuwania zbędnego owłosienia wykorzystujące prąd
elektryczny
Na korzeń włosa oddziałujemy prądem doprowadzając go do zniszczenia
Metody elektroepilacji
Elektroliza
polega na chemicznej destrukcji mieszka włosowego
wykonuje się ją za pomocą prądu stałego -> galwanicznego -> metalową igłą (katoda –
elektroda czynna); anoda -> elektroda bierna -> podłączona jest w okolicy barku
igłę wprowadza się równolegle do trzonu włosa -> 3mm -> wyczuwalny opór i włącza
prąd = 0,5 - 1,5 mA /3-10 sek.
po wyłączeniu prądu włos usuwa się pesetą
kontakt igły z mieszkiem powoduje reakcję chemiczną w tkance -> powstaje
wodorotlenek sodu (ług) -> tworzy środowisko zasadowe niszczące chemicznie komórki
mieszka
starsza metoda i dosyć bolesna (małe obszary)
Termoliza -> elektrokoagulacja
za pomocą prądu zmiennego o wysokiej częstotliwości (diatermiczny)
uszkodzenie mieszka włosowego następuje wskutek reakcji termicznej -> koagulacja
białek
Metoda blend
łączy termolizę z elektrolizą galwaniczną -> koagulacja
skuteczniejsze działanie wskutek połączenia ciepła i wytwarzania wodorotlenku sodu
(ługu)
nie należy stosować do usuwania nowo wrośniętych włosów lub meszku
Tak dla mocnych, grubych włosów
Metoda sekwencyjna
prąd podawany jest do brodawki włosa w seriach, pojedynczych zróżnicowanych
dawkach, jego dopływ następuje skokami, z przerwami -> dzięki temu metoda ta jest
prawie bezbolesna
można ja stosować w termolizie (termoliza sekwencyjna) i metodzie blend (
sekwencyjna metoda blend)
Prawidłowo przeprowadzona epilacja: a) igłę wprowadza się wzdłuż włosa prosto przez ujście
mieszka włosowego aż do brodawki włosa; b) następnie doprowadza się prąd elektryczny, igłę
powoli wyjmuje z ujścia mieszka włosowego; c) włos można delikatnie i bez oporu usunąć
pęsetą.
Mikroliza
wykorzystuje prąd stały o niskim napięciu i małym natężeniu
na elektrodę nakłada się specjalny żel
elektrodę przykłada się do powierzchni skóry i przesuwa po jej powierzchni przez ok. 10
minut.
prąd powoduje wniknięcie do mieszka włosowego żelu z olejkami i ekstraktami
roślinnymi (enzymów - chymotropsyny i papaina) -> początkuje to proces uszkadzania
mieszka
Metoda wykorzystująca ultradźwięki
za pomocą ultradźwięków wprowadza się do mieszka włosowego enzymy -> zaburzają
funkcje komórek odpowiedzialnych za odrost włosów i rozpuszczają keratyne
wcześniej depilujemy skórę woskiem
Fotoepilacja
Fototermoliza - uszkodzenie termiczne pod wpływem działania światła
Lasery
wykorzystuje się różnego rodzaju lasery o różnej długości fal:
- rubinowy (694 nm)
- diodowy (800 nm)
- aleksandrytowy (755 nm)
- neodymonowy-YAG (1064 nm)
działanie laserów opiera się na zjawisku selektywnej fototermolizie
ściśle określona długość fali jest absorbowana przez tzw. chromofory ( np. melaninę
włosa, hemoglobina) -> energia świetlna jest zamieniana wtedy w energie cieplną, a
chromofor (melanina) jest niszczona -> otaczające tkanki nie absorbują światła
laserowego (czyli działa selektywnie) -> foto - światło, termo - ciepło, liza - rozpad
zniszczenie melaniny w łodydze, zewnętrznej pochewce korzenia -> powoduje
zniszczenie mieszka
najskuteczniej usuwa się włosy czarne na skórze o fototypie I i II
włosy jasne zawierają mniej melaniny -> co powoduje mniejszą skuteczność zabiegu,
natomiast zbyt śniada cera zawierająca więcej melaniny może absorbować część energii
co też zmniejsza jego skuteczność, a skóra może ulec poparzeniu
niezależnie od wykorzystanego lasera zabieg trzeba powtórzyć -> ilość zależy od koloru
włosów, skóry, okolicy ciała -> zabieg powtarzamy po pojawieniu się odrost
trwałemu usunięciu ulega 20 - 30% włosów to reszta ulega osłabieniu
przed zabiegiem włosy należy ogolić, nie woskować, nie wyrywać
po opalaniu odczekać 2-6 tygodni, po zabiegu nie wolno się opalać 3-4 tyg
nie należy zażywać żadnych leków i preparatów światłouczulających
po zabiegu mogą wystąpić -> bolesność, rumień, obrzęk, przebarwienia, odbarwienia,
stupy
Metoda IPL - intensywne światło pulsacyjne
rozproszona szerokopasmowa wiązka o dł. 515 - 1200 nm, światło wytwarzane przez
lampę błyskową i ogniskowane przez system luster
to nie jest światło laserowe
możliwość dobrania długości fali, czasu trwania impulsu i odstępów między nimi
sprawia, że można dobrać parametry dla różnych typów włosów i skór
Metoda fotodynamiczna
polega na podaniu miejscowo lub ogólnie substancji światłouczulajacej a następnie
zastosowaniu światła o dobranej długości fali -> cząsteczki substancji wybiórczo
absorbują światło -> dochodzi do zapoczątkowania reakcji chemicznej w trakcie której
powstaje tlen atomowy (singletowy), który uszkadza lipidy (utlenia), niszczy białka
metoda ta nie wymaga bezwzględnego stosowania światła laserowego -> ograniczenie
kosztów
Przeciwwskazania
Ciążą i okres karmienia piersią
Infekcje bakteryjne, grzybicze i wirusowe (np. opryszczka)
Choroby skóry takie jak: bielactwo, łuszczyca, rybia łuska
Skóra opalona naturalnie, w solarium bądź w wyniku stosowania preparatów
brązujących lub samoopalających
Stosowanie leków, ziół światłouczulających i uwrażliwiających skórę na działanie
światła -> antybiotyki, hormony, retinoidy, dziurawiec, nagietek
Eksfoliacja, kremy z wit. C, retinol – 2 tyg przed zabiegiem odstawić
wyrywanie włosów za pomocą pęsety, wosku czy depilatora (zaprzestać 4-8 tygodni
przed zabiegiem)
w przypadku zabiegu depilacji laserowej pach, nie wolno stosować preparatów typu
Etiaxil, Antidral
Depilacja laserowa jest skuteczna w przypadku włosów ciemnych
Włosów jasnych, siwych, rudych nie da się usunąć ?
Powikłania
u osób podatnych -> odbarwienia, przebarwienia (ustępujące do około roku po zabiegu),
blizny
zapalenie mieszków włosowych, powierzchowne oparzenia naskórka, zaczerwienienia –
rumień (utrzymujące się do 14 dni po zabiegu), obrzęki, pęcherze, zsinienie skóry ->
ustępujące do około 14 dni po zabiegu, strupki -> ustępujące do około miesiąca po
zabiegu
ryzyko wystąpienia efektów ubocznych zależy w największym stopniu od -> naturalnej
karnacji (im ciemniejsza tym większe ryzyko), ekspozycji epilowanych miejsc na słońce
w okresie przed i po zabiegu, zażywania leków
Należy pamiętać
trwałej epilacji ulegają włosy w fazie anagenu (wzrostu) i że długość faz jest odmienna w
różnych częściach ciała
wykonuje się zabiegi przypominające
Trójfazowość cyklu włosowego jest stała dla wszystkich mieszków włosowych i
powtarza się wielokrotnie w ciągu życia
W zależności jednak od okolicy ciała czas trwania poszczególnych faz jest różny
W obrębie owłosionej skóry głowy ok. 85% włosów znajduje się w fazie anagenu, a trwa
on w tej okolicy ok. 2 - 4 lata
Np. na skórze ud i podudzi jedynie 20-40% włosów to włosy anagenowe
Czas trwania telogenu i ilość włosów anagenowych w różnych okolicach ciała.
Okolica ciała Czas trwania telogenu % aktywnych
mieszków włosowych - anagenowych
Głowa 6 tygodni 80-90%
Broda 10 tygodni 70%
Warga górna 6 tygodni 65%
Pachy
i okolica łonowa
3 miesiące 50-30%
Ramiona
4 miesiące 20%
Uda i podudzia
6 miesięcy 20%