background image

 

 

 

POLITECHNIKA POZNAŃSKA 

LABORATORIUM DIAGNOSTYKI SYSTEMÓW 

 

Instrukcja do  ćwiczenia  

05

 

Temat:

 

Diagnozowanie agregatu maszynowego 

identyfikacja częstotliwości charakterystycznych 

podzespołów  

Opracowanie: 
  

Roman Barczewski 

 
 
1. 

 

Cel ćwiczenia 

Nabycie  umiejętności  dokonywania  analizy  kinematycznej  agregatu  maszynowego. 
Wyznaczanie  na  drodze  obliczeniowej  częstotliwości  charakterystycznych  poszczególnych 
podzespołów oraz weryfikacja doświadczalna drodze eksperymentu czynnego.  
Doskonalenie  umiejętności  identyfikacji  uszkodzeń  defektów  i  zjawisk  na  podstawie 
wyników analizy widmowej drgań agregatu. 
 

2. 

 

Obiekt badań  
 
Agregat maszynowy składający się z wirnika  napędzanego silnikiem elektrycznym poprzez 
przekładnię  pasową. 

 
3. 

 

Aparatura i wyposaŜenie niezbędne do wykonania ćwiczenia: 

 

 

agregat maszynowy wraz z oczujnikowaniem, przewody łączeniowe, 

 

PC z oprogramowaniem pomiarowo analizującym 

 

komplet mas (do symulacji niewywaŜenia), 

 

taśma izolacyjna (do symulacji  uszkodzenia paska klinowego), 

 

suwmiarka, cyrkiel, przymiar  

  

 

Fot.1  Agregat maszynowy : silnik , przekładnia pasowa napędzany wirnik 

 

 

background image

 

4. 

 

Przebieg ćwiczenia 

 

a)

 

Zapoznać  się  z  budową  agregatu  maszynowego.  Naszkicować  jego  schemat  kinematyczny 
stosując  zasady  uproszczeń  stosowanych  w  rysunku  technicznym.  Przeprowadzić  analizę 
kinematyczną agregatu. 

b)

 

 Określić częstotliwość obrotową  jednostki napędowej agregatu f

s

.  

c)

 

 Pomierzyć średnice kół pasowych oraz określić wymiary  paska klinowego  

d)

 

Obliczyć częstotliwości charakterystyczne podzespołów:  
- częstotliwość obrotową napędzanego wirnika  f

w

 

 - częstotliwość defektu punktowego paska klinowego f

p

 

e)

 

Przeprowadzić eksperyment czynny polegający na symulowaniu uszkodzeń agregatu: 
 - niewywaŜenie wirnika poprzez dołoŜenie masy na tarczy wirnika ,  
.- uszkodzenie paska klinowego poprzez doklejenie taśmy izolacyjnej 

f)

 

Wykonać  analizy  widmowe  prędkości  drgań  z  wybranego  lub  wskazanego  przez 
prowadzącego  przetwornika  drgań  dla róŜnych wariantów symulowanych uszkodzeń (kaŜdy 
wykonujący ćwiczenie realizuje inny wariant). Wydrukować widma na formatce raportu 

g)

 

Dokonać  weryfikacji  (porównania)  obliczonych  i  wyznaczonych  na  drodze  eksperymentu 
częstotliwości  obrotowej  napędzanego  wirnika    f

w   

  i  częstotliwości  defektu  punktowego 

paska klinowego f

p

. (wartości rzeczywiste moŜna odczytać z widm posługując się kursorami). 

h)

 

Wyznaczyć  błąd  bezwzględny  i  względny  obliczonych  częstotliwości  w  odniesieniu  do 
wartości eksperymentalnych (rzeczywistych). 

i)

 

Zidentyfikować w widmie prędkości drgań składowe związane z defektem paska klinowego i 
oddziaływaniem  dynamicznym  napędzanego  wirnika  oraz  wirnika  jednostki  napędowej 
(silnika).  Opisać  i  oznaczyć  zidentyfikowane  składowe  innymi  kolorami  dla  kaŜdego 
podzespołu (paska, napędzanego wirnika, wirnika silnika). 

j)

 

Wpisać w tabelę częstotliwości i amplitudy zidentyfikowanych składowych 

k)

 

Na podstawie amplitud składowych związanych z paskiem i wirnikami, wyznaczyć wartości 
skuteczne  prędkości  drgań  dla  oddziaływań  paska  klinowego  i  napędzanego  wirnika  (oraz 
wirnika silnika, o ile b
ędą widoczne w widmie związane z nim składowe)  

 

=

=

N

i

fp

i

paska

rms

v

v

1

2

,

                                                                   (1)  

gdzie  

v

i fp

 – i-ta składowa ( nadharmoniczna) widma związana z defektem paska 

N – liczba składowych harmonicznych w analizowanym paśmie częstotliwości 
 

=

=

M

i

fw

i

wirnika

rms

v

v

1

2

,

                                                                   (2)  

gdzie  

v

,i fw

  – i-ta składowa (nadharmoniczna) widma związana z napędzanym wirnikiem  

M – liczba składowych harmonicznych  związanych z wirnikiem w analizowanym paśmie 

częstotliwości 

=

=

P

i

fs

i

ka

si

rms

v

v

1

2

ln

,

                                                                        (3)

 

gdzie  

v

,i fs

  – i-ta składowa (nadharmoniczna) widma związana z wirnikiem silnika 

M – liczba składowych harmonicznych  związanych z wirnikiem silnika w analizowanym 

paśmie częstotliwości 

 

background image

 

 



=

p

f

f

ENT

N

        





=

w

f

f

ENT

M

   





=

s

f

f

ENT

P

                       (3) 

gdzie  

f – pasmo analizy widmowej  w Hz 

ENT(…) operator część całkowita  
f

s

  częstotliwość obrotowa silnika  (częstotliwości  podstawowa poliharmoniki 

związanej z oddziaływaniem dynamicznym wirnika silnika ) 

f

w

  częstotliwość obrotowa wirnika  (częstotliwości  podstawowa poliharmoniki 

związanej z oddziaływaniem dynamicznym napędzanego wirnika ) 

f

p

 - częstotliwości defektu punktowego paska klinowego (częstotliwości  podstawowa 

poliharmoniki związanej z defektem punktowym paska klinowego)  

 

 

 

k)

 

Sprecyzować wnioski i spostrzeŜenia z przeprowadzonego eksperymentu. Przeprowadzić 
analize  ilościową - określić, który element jest bardziej wibroaktywny Przeprowadzić analizę 
jakościową –dotyczącą składu widmowego poliharmonik, które składowe są dominujące, a 
które mało widoczne. Określić  przyczyny rozbieŜności obliczonych i wyznaczonych na 
drodze eksperymentu częstotliwości odprawowych defektu punktowego paska oraz 
częstotliwości obrotowej napędzanego wirnika. 

 

5. Wymogi bezpieczeństwa:  
 

 

Przy wykonywaniu pomiarów naleŜy wykazywać szczególną ostroŜność w obrębie 
przekładni pasowej. Rękawy i odzieŜ powinny być zapięta, tak aby uniknąć 
niebezpieczeństwa wkręcenia  luźnych elementów garderoby.   Po Ŝadnym pozorem nie  
dokonywać Ŝadnych czynności regulacyjnych wkładać rąk , przedmiotów w obszarze 
pracującego urządzenia. 

 

Po zamocowaniu odwaŜników symulujących  niewywaŜenie sprawdzić czy są one 
właściwie zamocowane oraz czy podczas obrotu wału nie dochodzi do ocierania 
zahaczanie o elementy stanowiska. 

 

Załączenie i wyłączenie agregatu dokonuje jedynie prowadzący ćwiczenie. 

 
6. 

 

Zagadnienia kontrolne. 

 

Identyfikacja zjawisk i defektów na podstawie analizy widmowej (częstotliwości 
charakterystyczne defektów i uszkodzeń, miejsca i kierunki pomiaru) 

 

Podstawy konstrukcji maszyn – przekładnia pasowa, elementy ,  wymiary charakterystyczne, 
wyznaczanie przełoŜenia.  

 

Wyprowadzanie zaleŜności na  częstotliwości charakterystyczną defektu paska klinowego 
przy znajomości wymiarów kół długości i typu paska, prędkości obrotowej kół pasowych 

 

7. 

 

Literatura uzupełniająca  

 

[1]

 

Poradnik Mechanika  

[2]

 

Cempel C., Wibroakustyczna diagnostyka Maszyn Wydawnictwo Politechniki 
Poznańskiej 1985. 

[3]

 

Cempel C. Podstawy wibroakustycznej diagnostyki maszyn, PWN 1982 

[4]

 

Diagnostyka Maszyn Zasady ogólne Przykłady zastosowań Praca zbiorowa pod red, C. 
Cempla i  F.Tomaszewskiego, MCNEMT, Radom 1992.