GOSPODARKA ODPADAMI
- ĆWICZENIE 3 –
BADANIA ILOŚCIOWO-JAKOŚCIOWE ODPADÓW ZE STRZĘPIENIA
POJAZDÓW WYCOFANYCH Z EKSPLOATACJI
1.
Postępowanie z pojazdami wycofanymi z eksploatacji
Sposób postępowania z pojazdami wycofanymi z eksploatacji, zapewniający ochronę zdrowia
i życia ludzi oraz ochronę środowiska, uregulowano w ustawie z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu
pojazdów wycofanych z eksploatacji. Ustawa ta wdraża do polskiego prawodawstwa Dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów
wycofanych z eksploatacji.
Pojazdami wycofanymi z eksploatacji mogą być:
- pojazdy samochodowe zaliczone do kategorii M1 (samochody osobowe),
- pojazdy samochodowe zaliczone do kategorii N1 (samochody ciężarowe, mające
maksymalną masę nieprzekraczającą 3,5 tony),
- trójkołowe pojazdy silnikowe, z wyłączeniem motocykli trójkołowych.
Zgodnie z ustawą o odpadach, wyżej wymienione pojazdy stają się odpadem, jeżeli ich posiadacz
pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany.
Pojazdy wycofane z eksploatacji są odpadem niebezpiecznym o kodzie: 16 01 04*. Zostało to
określone, w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu
odpadów (Dz. U. Nr 112. poz. 1206). W związku z tym wycofane z eksploatacji pojazdy powinny być
przetwarzane w sposób bezpieczny dla środowiska i zdrowia ludzi. Z tego powodu demontaż
pojazdów może być prowadzony wyłącznie w legalnie działających stacjach demontażu. Zbieranie
pojazdów mogą prowadzić wyłącznie przedsiębiorcy prowadzący specjalne punkty zbierania
pojazdów i przedsiębiorcy prowadzący stacje demontażu
1
Właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji może przekazać go wyłącznie do
przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt
zbierania pojazdów. Musi przy tym okazać dowód osobisty lub inny dokument
potwierdzający tożsamość, dowód rejestracyjny pojazdu oraz kartę pojazdu (jeżeli była
wydana), lub inny dokument potwierdzający dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym oraz
dokument potwierdzający własność w przypadku właściciela pojazdu innego niż wpisany
w dowodzie rejestracyjnym. Następnie, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zaświadczenia
1
http://www.wios.bialystok.pl
o demontażu pojazdu lub zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu złożyć wniosek
o wyrejestrowanie pojazdu.
2.
Charakterystyka materiałowa wyeksploatowanych pojazdów
Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej do 2006 r. na składowiska odpadów może trafić
maksymalnie 15% masy złomowanego samochodu, natomiast po 2015 r. zaledwie 5% masy.
Pozostałe materiały powinny zostać poddane recyklingowi pod kątem ich ponownego użycia.
W tabeli 1 przedstawiono rodzaje i ilości odpadów powstałych w procesie rozbiórki pojazdu.
Tabela 1. Bilans ilościowo-jakościowy pojazdu wycofanego z eksploatacji
2
Materiał
Sposoby postępowania
Recykling
materiałowy
[kg]
Recykling
energetyczny
[kg]
Składowanie
[kg]
Złom
710
Akumulator
13,3
Opony
21,3
6,0
Oleje
3,6
Płyn chłodniczy + do spryskiwaczy
3,6
0,8
Płyn hamulcowy
1,7
Szkło
23,4
Tworzywa sztuczne
6,9
0,8
Pianka PU
6,3
Guma bez zanieczyszczeń
2,8
0,5
Guma zanieczyszczona
4,0
0,7
Pozostała frakcja
99,8
38,9
Razem
887,8
20,6
38,9
2
Mikuła – Recykling wraków samochodowych w świetle Krajowego Planu Gospodarki Odpadami;
WWW.mos.gov.pl
Poniżej przedstawiono udział procentowy poszczególnych materiałów u
samochodu na przykładzie Forda Scorpio.
Rysunek 1. Zawartość procentowa wszystkich materiałów zastosowanych w samochodzie Ford Scorpio
Rysunek 2. Zawartość procentowa niemetali zastosowanych w samochodzie Ford Scorpio
metale
niemagnetyczne
; 5,2%
szkło; 2,5%
guma; 3,8%
tworzywa
sztuczne; 8,6%
tkaniny; 0,5%
tworzywa sztuczne;
40,0%
ej przedstawiono udział procentowy poszczególnych materiałów uż
samochodu na przykładzie Forda Scorpio.
procentowa wszystkich materiałów zastosowanych w samochodzie Ford Scorpio
ść
procentowa niemetali zastosowanych w samochodzie Ford Scorpio
niemagnetyczne
tworzywa
sztuczne; 8,6%
tkaniny; 0,5%
uszczelnienia;
3,2%
powłoki; 1,7%
płyny; 1,0%
metale
magnetyczne;
73,5%
tkaniny; 2,0%
uszczelki; 15,0%
powłoki; 8,0%
płyny; 5,0%
szkło; 12,0%
opony+cz
ęś
ci
gumowe; 18,0%
ej przedstawiono udział procentowy poszczególnych materiałów użytych do budowy
procentowa wszystkich materiałów zastosowanych w samochodzie Ford Scorpio
procentowa niemetali zastosowanych w samochodzie Ford Scorpio.
metale
magnetyczne;
73,5%
powłoki; 8,0%
płyny; 5,0%
szkło; 12,0%
3.
Recykling samochodów wycofanych z eksploatacji w zakładzie wyposażonym w linie do
strzępienia złomu
Recykling pojazdów wycofanych z eksploatacji przebiega etapami.
3
Demontaż i osuszanie - przeprowadzany jest na wybetonowanym i szczelnym placu
uzbrojonym w system kanalizacji i separator oleju. Z pojazdu demontuje się akumulator,
katalizator, filtr oleju, zbiornik na gaz (w przypadku samochodów z instalacją gazową). Za
pomocą zestawu urządzeń prowadzi się osuszanie pojazdu z paliwa, olejów i płynów
eksploatacyjnych: hamulcowego, do spryskiwaczy.
Strzępienie - pojazdy po demontażu i osuszeniu poddawane są strzępieniu na linii do
strzępienia pojazdów wycofanych z eksploatacji wyposażonych w silnik i
skrzynię biegów
.
Linia poza strzępieniem wyposażona jest w bębny magnetyczne i instalację wentylacyjną, które
umożliwia separację pneumatyczno-gęstościową i magnetyczną postrzępionych pojazdów
w wyniku której następuje rozdział na :
•
złom
wsadowy,
magnetyczny
będący
najwyższej
jakości
surowcem
do
wytopu stali, pozbawiony zanieczyszczeń niemetalicznych,
•
część
niemagnetyczną
(odpady
po
strzępieniu)
zawierające
metale
kolorowe,
stale
stopowe
oraz
szerokie
spektrum
zanieczyszczeń
niemetalicznych
Odzysk - odpadów postrzępiarkowych na liniach do segregacji odpadów po strzępieniu.
4.
Przebieg ćwiczenia
Celem ćwiczenia jest wykonanie badań składu materiałowego odpadów ze strzępienia
pojazdów wycofanych z eksploatacji z rozdziałem na dwie frakcje granulometryczne: <20mm i >20
mm. Badania należy przeprowadzić zgodnie z poniższym schematem. Na postawie uzyskanych
wyników procentowy skład materiałowy poszczególnych frakcji granulometrycznych wraz z opisem
możliwości zagospodarowania odpadów ze strzępienia pojazdów.
3
www.centrozlom.com.pl
Odpady postrzępiarkowe
Rozdział frakcji (sito 20 mm)
Frakcja <20 mm
Frakcja >20 mm
Frakcja
Pozostałe
analiza składu morfologicznego
Ferromagnetyczna
określenie udziału:
- metali magnetycznych i niemagnetycznych
- gumy
- szkła
- tworzyw sztucznych
- tekstyliów
- drewna
- pozostałych