plik

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment

pełnej wersji całej publikacji.

Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji

Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora

sklepu na którym można

nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji

. Zabronione są

jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej
od-sprzedaży, zgodnie z

regulaminem serwisu

Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie

internetowym

e-booksweb.pl - Audiobooki, ksiązki audio,

e-booki

Prawo jest

na naszej

stronie!

www.profinfo.pl

www.wolterskluwer.pl

codzienne aktualizacje
pełna oferta
zapowiedzi wydawnicze
rabaty na zamówienia zbiorcze
do negocjacji
uproszczony sposób zakupu e-mailem:
zamowienia.internet@wolterskluwer.pl

www.wolterskluwer.pl
Księgarnia internetowa: www.profinfo.pl

Stan prawny na 2009 rok

Redakcja:
Małgorzata Buczna

Korekta:
Faktoria Wyrazu Sp. z o.o.

Skład, łamanie:
Faktoria Wyrazu Sp. z o.o.

ISBN 978-83-7601-663-4

Wydane przez:
Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o.

Redakcja Książek

31-156 Kraków, ul. Zacisze 7
tel. (012) 630 46 00
e-mail: ksiazki@wolterskluwer.pl

01-231 Warszawa, ul. Płocka 5a
tel. (022) 535 80 00

8. wydanie

Spis treści

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 2 kwietnia 1997 r. .............................................................7

Rozdział I. Rzeczpospolita .........................................................11
Rozdział II. Wolności, prawa i obowiązki

człowieka i obywatela .........................................................20
Zasady ogólne.......................................................................20
Wolności i prawa osobiste ...................................................23
Wolności i prawa polityczne ..............................................33
Wolności i prawa ekonomiczne, socjalne

i kulturalne .....................................................................36

Środki ochrony wolności i praw ........................................42
Obowiązki .............................................................................44

Rozdział III. Źródła prawa ........................................................46
Rozdział IV. Sejm i Senat ............................................................51

Wybory i kadencja ...............................................................51
Posłowie i Senatorowie .......................................................54
Organizacja i działanie ........................................................58
Referendum ..........................................................................65

Rozdział V. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej...................67

Spis treści

Rozdział VI. Rada Ministrów i administracja

rządowa .................................................................................80

Rozdział VII. Samorząd terytorialny .......................................90
Rozdział VIII. Sądy i trybunały ................................................94

Sądy ........................................................................................94
Trybunał Konstytucyjny ....................................................100
Trybunał Stanu ...................................................................105

Rozdział IX. Organy kontroli państwowej

i ochrony prawa .................................................................108
Najwyższa Izba Kontroli ...................................................108
Rzecznik Praw Obywatelskich ........................................111
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ...............................113

Rozdział X. Finanse publiczne ................................................114
Rozdział XI. Stany nadzwyczajne ..........................................120
Rozdział XII. Zmiana Konstytucji ..........................................125
Rozdział XIII. Przepisy przejściowe i końcowe ...................127

Skorowidz .................................................................................133

W trosce o byt i przyszłość naszej Ojczyzny,

odzyskawszy w 1989 roku możliwość suwerennego

i demokratycznego stanowienia o Jej losie,

my, Naród Polski — wszyscy obywatele Rzeczypospolitej,

zarówno wierzący w Boga

będącego źródłem prawdy, sprawiedliwości,

dobra i piękna, jak i nie podzielający tej wiary,

a te uniwersalne wartości wywodzący z innych źródeł,

równi w prawach i w powinnościach

wobec dobra wspólnego — Polski,

wdzięczni naszym przodkom za ich pracę,

za walkę o niepodległość okupioną ogromnymi ofiarami,

za kulturę zakorzenioną w chrześcijańskim

dziedzictwie Narodu i ogólnoludzkich wartościach,

nawiązując do najlepszych tradycji

Pierwszej i Drugiej Rzeczypospolitej,

zobowiązani, by przekazać przyszłym pokoleniom

wszystko, co cenne z ponad tysiącletniego dorobku,

złączeni więzami wspólnoty z naszymi rodakami

rozsianymi po świecie,

świadomi potrzeby współpracy ze wszystkimi krajami

dla dobra Rodziny Ludzkiej,

pomni gorzkich doświadczeń z czasów,

gdy podstawowe wolności i prawa człowieka były

w naszej Ojczyźnie łamane,

pragnąc na zawsze zagwarantować prawa

obywatelskie, a działaniu instytucji publicznych

zapewnić rzetelność i sprawność,

w poczuciu odpowiedzialności przed Bogiem

lub przed własnym sumieniem,

ustanawiamy Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej

jako prawa podstawowe dla państwa

oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości,

współdziałaniu władz, dialogu społecznym

oraz na zasadzie pomocniczości umacniającej

uprawnienia obywateli i ich wspólnot.

Wszystkich, którzy dla dobra

Trzeciej Rzeczypospolitej

tę Konstytucję będą stosowali,

wzywamy, aby czynili to, dbając o zachowanie

przyrodzonej godności człowieka,

jego prawa do wolności i obowiązku

solidarności z innymi,

a poszanowanie tych zasad mieli za niewzruszoną

podstawę Rzeczypospolitej Polskiej.

Rozdział I

RZECZPOSPOLITA

RP jako dobro wspólne

Artykuł 1

Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym

wszystkich obywateli.

zasada demokratycznego pañstwa prawnego

i sprawiedliwości spo³ecznej

Artykuł 2

Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym pań-

stwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawied-
liwości społecznej.

zasada pañstwa unitarnego

Artykuł 3

Rzeczpospolita Polska jest państwem jednolitym.

zasada zwierzchnictwa Narodu i reprezentacji politycznej

Artykuł 4

1. Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej

należy do Narodu.

2. Naród sprawuje władzę przez swoich przedsta-

wicieli lub bezpośrednio.

zasada zrównowa¿onego rozwoju

Artykuł 5

Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nie-

naruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności
i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo oby-
wateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia
ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważone-
go rozwoju.

zasada dostêpu do narodowego dziedzictwa kulturowego

Artykuł 6

1. Rzeczpospolita Polska stwarza warunki upo-

wszechniania i równego dostępu do dóbr kultury, będącej
źródłem tożsamości narodu polskiego, jego trwania i roz-
woju.

2. Rzeczpospolita Polska udziela pomocy Polakom

zamieszkałym za granicą w zachowaniu ich związków
z narodowym dziedzictwem kulturalnym.

zasada legalizmu (praworz¹dności)

Artykuł 7

Organy władzy publicznej działają na podstawie

i w granicach prawa.

Art. 5–7

zasada nadrzêdności i bezpośredniego stosowania

przepisów Konstytucji

Artykuł 8

1. Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypo-

spolitej Polskiej.

2. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio,

chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

nakaz przestrzegania przez RP prawa miêdzynarodowego

Artykuł 9

Rzeczpospolita Polska przestrzega wiążącego ją

prawa międzynarodowego.

zasada trójpodzia³u w³adzy i zasada równowagi w³adz

Artykuł 10

1. Ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na po-

dziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wy-
konawczej i władzy sądowniczej.

2. Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat,

władzę wykonawczą Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały.

zasada pluralizmu politycznego

Artykuł 11

1. Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność two-

rzenia i działania partii politycznych. Partie polityczne
zrzeszają na zasadach dobrowolności i równości obywa-

Art. 8–11

teli polskich w celu wpływania metodami demokratycz-
nymi na kształtowanie polityki państwa.

2. Finansowanie partii politycznych jest jawne.

zasada wolności zrzeszania siê

Artykuł 12

Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia

i działania związków zawodowych, organizacji społeczno-
zawodowych rolników, stowarzyszeń, ruchów obywatel-
skich, innych dobrowolnych zrzeszeń oraz fundacji.

niedopuszczalnośæ tworzenia partii faszystowskich

i komunistycznych

Artykuł 13

Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych

organizacji odwołujących się w swoich programach do to-
talitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu
i komunizmu, a także tych, których program lub działal-
ność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i narodo-
wościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy
lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnie-
nie struktur lub członkostwa.

zasada wolności środków spo³ecznego przekazu

Artykuł 14

Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność prasy i in-

nych środków społecznego przekazu.

Art. 12–14

zasada decentralizacji w³adzy publicznej

Artykuł 15

1. Ustrój terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej za-

pewnia decentralizację władzy publicznej.

2. Zasadniczy podział terytorialny państwa uwzględ-

niający więzi społeczne, gospodarcze lub kulturowe i za-
pewniający jednostkom terytorialnym zdolność wykony-
wania zadań publicznych określa ustawa.

samorz¹d terytorialny

Artykuł 16

1. Ogół mieszkańców jednostek zasadniczego po-

działu terytorialnego stanowi z mocy prawa wspólnotę sa-
morządową.

2. Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawo-

waniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach
ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wyko-
nuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

samorz¹d zawodowy i inne samorz¹dy

Artykuł 17

1. W drodze ustawy można tworzyć samorządy za-

wodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody za-
ufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym
wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu pub-
licznego i dla jego ochrony.

Art. 15–17