ŚRODOWISKO BYTOWANIA: 

makrośrodowisko

 

A. 

klimat /mikroklimat 

zanieczyszczenie powietrza 

jakość wody 

skażenie gleby 

 

B. 

czynniki fizyczne 

czynniki chemiczne 

czynniki biologiczne 

czynniki psycho - społeczne i ekonomiczne 

 
 

ŚRODOWISKOWE UWARUNKOWANIA ZDROWIA: 

 

∗  stan zdrowotny społeczeństwa w kontekście jego sytuacji demograficznej 

∗  stan odżywiania i zaopatrzenia w żywność 

∗  warunki mieszkaniowe 

∗  zaopatrzenie w odzież 

∗  poziom wykształcenia 

∗  sytuacja na rynku pracy ( zagrożenie bezrobociem) 

∗  warunki pracy 

∗  możliwości korzystania ze środków łączności i komunikacji 

∗  czas wolny oraz możliwości rekreacji i wypoczynku 

∗  zbiorowe spożycie i możliwości oszczędzania 

∗  prawa i swobody obywatelskie 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 wg. WHO 

CHOROBY ZWIĄZANE Z ROZWOJEM CYWILIZACYJNYM: 

 

◊  zwłóknienie pozasoczewkowe 

◊  choroba popromienna 

◊  nowotwory  pojawiające się pod wpływem nowych substancji rakotwórczych 

◊  zatrucia zawodowe 

◊  zatrucia syntetycznymi środkami leczniczymi 

◊  duże opóźnienie w rozwoju wskutek ratowania w okresie okołoporodowym i 

w chorobach poprzednio nieuleczalnych ( np., gruźlicze zapalenie opon 
mózgowo - rdzeniowych i mózgu) 

 

CHOROBY ŚRODOWISKOWE

 

Choroba Przyczyny 

Objawy 

Zespół przewlekłego 

zmęczenia 

utrzymująca się infekcja 

subkliniczna 

występowanie trwałego lub zmiennego 

zmęczenia, niepełny wypoczynek nocny, 

obniżenie aktywności dziennej, 

podwyższenie ciepłoty ciała, nieżyt 

gardła, limfadeopatia

 

przewlekle nieswoiste 

choroby układu 

oddechowego 

czynniki ryzyka: cechy osobnicze, 

egzogenne ( palenie tytoniu, pyły, 

SO

2

, No

x

, O

3

, CO, formaldehyd, 

kwaśne aerozole)

 

przewlekły kaszel, zwiększona produkcja 

śluzu. świszczący oddech, napady 

duszności, duszność wysiłkowa, 

zmniejszenie sprawności wentylacyjnej 

wieloczynnikowa 

nadwrażliwość 

chemiczna 

wynik ekspozycji środowiskowej w 

odpowiedzi na określone bodźce 

chemiczne

 

niespecyficzne_ nadmierna męczliwość, 

bóle głowy, zaburzenia pamięci, 

nieoczekiwane reakcje emocjonalne, 

nagła senność, dyskoordynacje ruchów 

podrażnienie spojówek, wrażliwość na 

zapachy, objawy ze strony różnych 

narządów (układów)

 

schorzenia zależne od 
budownictwa 

( building 

- related illness i sick-

building syndrome)

 

uwalnianie się gazów z materiałów 

budowlanych i wyposażenie wnętrz, 

zanieczyszczenia biologiczne, 

czynniki fizyczne ( hałas, wibracja, 

oświetlenie, mikroklimat)

 

alergiczny nieżyt błony śluzowej nosa, 

astma, podrażnienie oczu, gardła i krtani, 

suchość skóry i błon śluzowych, bóle 

głowy,  zmęczenie, częste nieżyty dróg 

oddechowych, objawy neurotoksyczne, 

obniżenie zdolności do pracy

 

 

MODELE SKUTKÓW EKSPOZYCJI ZŁOŻONYCH 

 

Czynniki Model 

  Skutek 

A + B 

sumaryczny 

2 + 3 = 5 

A + C 

synergistyczny 

2 + 2 = 20 

E + F 

potęgujący 

2 + 0 = 10 

G + H 

antagonistyczny 

4 + 6 = 8 

 

 

ŚRODOWISKO PRACY 

 

SPECYFICZNE ZAGADNIENIA  ŚRODOWISKA PRACY -  

środowisko rolnicze 

środowisko morskie 

środowisko lotnicze 

środowisko sportowe 

środowisko tropikalne 

 
 

TOKSYCZNE SKUTKI: 
 
 NISKICH STĘŻEŃ  
SKUTKI WYSOKICH STĘŻEŃ  
ZATRUCIA OSTRE 
 
 
CZYNNIKI: 
 
RÓŻA WIATRÓW, 
STRUKTURA GEOLOGICZNA 
STRUKTURA HYDROLOGICZNA 
INNE EMITERY ZANIECZYSZCZEŃ 
 
PARAMETRY CZYNNIKÓW 
 
ICH DYSTRYBUCJA 
FORMA FIZYCZNA, 
FORMA CHEMICZNA 
 
CZYNNIKI OSOBNICZE 
 
WIEK 
PŁEĆ 
HISTORIA MEDYCZNA( CHOROBY INFEKCYJNE 
HISTORIA STRESU NEUROPSYCHOLOGICZNEGO 
POZIOM AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ 
POZIOM ODZYWIENIA 
HISTORIA ZATRUĆ 
HOBBY 

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA 

ATMOSFERYCZNEGO 

 
 
 

 A. Rodzaje zanieczyszczeń: 

 
 Pyłowe: 
 
organiczne: pochodzenia zwierzęcego, roślinnego lub 

chemicznego 

nieorganiczne: mineralne 

radioaktywne 

bioaerozole ( bakterie, wirusy, grzyby, aeroplankton) 

 

Chemiczne: 

tlenki siarki, tlenki azotu, dwutlenek węgla, metale ciężkie 

 

B. Skutki zdrowotne:

 

 

alergie, pylice, podrażnienie błon śluzowych, choroby 

infekcyjne, nowotwory, nieżyty górnych dróg 

oddechowych, nieswoiste choroby układu oddechowego, 

 

ZANIECZYSZCZENIE POWIETRZA 

ATMOSFERYCZNEGO 

 

 

 

C. Przemiany zanieczyszczeń w powietrzu 

atmosferycznym: 

 

przemiany SO

2

  w kwas siarkowy, NO w NO

2

 i wpływ na 

warstwę ozonu przyziemnego 

 

D. Ochrona powietrza wewnętrznego:

  

higiena pomieszczeń, filtry, jonizacja, nawilżanie, 

naświetlanie promieniami UV, środki chemiczne 

 

E.

 

Ochrona powietrza zewnętrznego:

  

 

przepisy o ochronie powietrza atmosferycznego