© Jerzy Brzeziński (2008). Wykłady z metodologii ... 

Blok 2 

Definicję badania eksperymentalnego moŜna sprowadzić 
do trzech słów kluczowych: 

manipulacja

, 

kontrola

, 

pomiar

.   

 

BADANIE EKSPERYMENTALNE

, TO TAKIE BADANIE, 

KTÓRE UMOśLIWIA: 

 

MANIPULACJĘ

 zmienną niezaleŜną-główną,  

 

KONTROLOWANIE

 pozostałych zmiennych 

niezaleŜnych: ubocznych i zakłócających, istotnych dla Y  

 

POMIAR

 zmienności zmiennej zaleŜnej Y, 

spowodowanej, zamierzonym przez badacza, 

oddziaływaniem na nią zmiennej niezaleŜnej-głównej

.  

MANIPULACJA

 odwołuje się do zasady randomizacji. Z 

tego jednoznacznie wynika, Ŝe w prawdziwym 

eksperymencie zmienna niezaleŜna-główna musi być 

zmienną

 

manipulacyjną

.  

KONTROLA

 związana jest, albo z (a) wyrównywaniem osób 

pod względem wartości pozostałych zmiennych, albo z (b) 

określaniem i oddzielaniem wariacji cząstkowej zmiennej 

zaleŜnej, której źródłem są zmienne niezaleŜne-uboczne od 

wariancji cząstkowej wyjaśnionej wpływem na Y zmiennej 

niezaleŜnej-głównej (poŜądane!).  

POMIAR

 zmiennej Y polega na określeniu wartości 

zmiennej Y, które przyjmuje ona, pod wpływem 

oddziaływania na nią zmiennych istotnych, dla 

poszczególnych osób badanych.