background image

 

Sprawozdanie z ćwiczenia nr 11: 

Diagram fazowy Gibbsa. 

 
 

1.

 

Wstęp teoretyczny: 

W układach trzech cieczy wszystkie składniki mogą być całkowicie  mieszalne, np. woda- metanol- etanol 

lub  układ  moŜe  zawierać  jedną,  dwie  lub  trzy  pary  cieczy  częściowo  mieszalnych.  Ustalając  ciśnienie  oraz 
temperaturę  moŜna  na  płaszczyźnie  przedstawić  diagram  fazowy  takiego  układu  trójskładnikowego.  W  tym 
celu  wykorzystuje  się  trójkąt  Gibbsa,  na  którym  moŜna  przedstawić  skład  układu  trójskładnikowego.  Skład 
mieszaniny  trójskładnikowej  moŜna  przedstawić  na  płaszczyźnie,  poniewaŜ  składy  te  nie  są  zmiennymi 
niezaleŜnymi. Dla kaŜdego składu procentowego w 

a

 , w 

b

 i w 

spełniona jest zaleŜność: w 

a

 + w 

b

 + w 

c

 = 100 

%. 

Trójkąt Gibbsa jest trójkątem równobocznym.  NaroŜa trójkąta odpowiadają czystym składnikom A, B lub 

C.  Boki  trójkąta  AB,  BC  i  AC  odpowiadają  układom  dwuskładnikowym.  KaŜdy  punkt  leŜący  wewnątrz 
trójkąta  przedstawia  układ  trójskładnikowy.  Przeprowadzając  przez  dany  punkt  proste  równoległe  do  boków 
moŜna odczytać zawartości składników na bokach trójkąta. Wszystkie punkty leŜące na prostej przechodzącej 
przez jedno z naroŜy mają tę właściwość, Ŝe stosunek zawartości pozostałych dwóch składników na tej prostej 
jest stały.

 

 
2.

 

Opracowanie wyników: 

W  celu  wyznaczenia  izotermy  rozpuszczalności  w  układzie  trójskładnikowym:  czterochlorek  węgla  – 

propanol - woda przygotowałem mieszaniny czterochlorku węgla - propanolu, a następnie miareczkowałem ten 
układ  dwufazowy  wodą  do  rozdziału  faz,  co  obserwowałem  jako  zmętnienie.  Ograniczona  rozpuszczalność 
występuje w układzie czterochlorek węgla- woda. 

Objętości składników w mieszaninie po rozdzieleniu faz : 

 

Skład mieszaniny 

L.p. 

CCl

[%] 

C

3

H

7

OH 

[%] 

CCl

[ml] 

C

3

H

7

OH 

[ml] 

H

2

O [ml] 

95 

19 

34 

15 

85 

17 

25 

75 

15 

4,6 

35 

65 

13 

3,5 

45 

55 

11 

55 

45 

11 

65 

35 

13 

1,3 

75 

25 

15 

1,2 

85 

15 

17 

0,8 

10 

95 

19 

0,6 

 

L.p. 

 

CCl

4

 

C

3

H

7

OH 

H

2

Gęstość [ g/cm

3

 ] 

1,5842 

0,79025 

0,9982 

Masa molowa [ g/mol ] 

153,822 

60,1094 

18,02 

 

Molowy skład mieszaniny: 

 

L.p. 

CCl

[mol] 

C

3

H

7

OH[mol] 

H

2

O[mol] 

0,010298917  0,249790382 

1,8833962 

0,030896751  0,223496658 

0,4985461 

0,051494585  0,197202933 

0,2548124 

0,072092419  0,170909209 

0,193879 

0,092690252  0,144615484 

0,166182 

0,113288086 

0,11832176 

0,110788 

0,13388592 

0,092028036 

0,0720122 

background image

 

0,154483754  0,065734311 

0,0664728 

0,175081588  0,039440587 

0,0443152 

10 

0,195679422  0,013146862 

0,0332364 

 

Procent molowy składników w mieszaninie: 

 

L.p.  CCl

[%mol]  C

3

H

7

OH[%mol] 

H

2

O [%mol] 

0,5 

11,7 

87,9 

4,1 

29,7 

66,2 

10,2 

39,2 

50,6 

16,5 

39,1 

44,4 

23,0 

35,8 

41,2 

33,1 

34,6 

32,4 

44,9 

30,9 

24,2 

53,9 

22,9 

23,2 

67,6 

15,2 

17,1 

10 

80,8 

5,4 

13,7 

 

Obliczenia dla wyników miareczkowań czystych składników: 
Propanol miesza się z wodą bez ograniczeń w kaŜdym stosunku. Czterochlorek węgla z wodą tworzą układ 

o  ograniczonej  rozpuszczalności.  Zmętnienie  nastąpiło  po  dodaniu  0,45  ml  wody.  Objętości  składników  w 
mieszaninie po rozdzieleniu faz : 

 

L.p. 

CCl

[ml] 

H

2

O [ml] 

20 

0,45 

 

L.p. 

 

CCl

4

 

H

2

Gęstość [ g/cm

3

 ] 

1,5842 

0,9982 

Masa molowa [ g/mol ] 

153,822 

18,02 

 
Molowy skład mieszaniny i procent molowy składników w mieszaninie: 

 

L.p. 

CCl

[mol] 

H

2

O[mol] 

CCl

[%mol] 

H

2

O[%mol] 

0,205978339  0,024927303 

89,2 

10,8 

 
IZOTERMA ROZPUSZCZALNOŚCI UKŁADU TRÓJSKŁADNIKOWEGO CZTEROCHLOREK WĘGLA - 
PROPANOL – WODA /ręcznie na papierze milimetrowym/. 
 
 

background image