background image

Leki wpływające na układ 

krzepnięcia

Niedokrwistość

background image

HEMOSTAZA

mechanizm obronny mający 

za

zadanie utrzymanie integralności naczyń
krwionośnych i krążenia krwi. 

W równowadze hemostatycznej biorą udział: 

ściana

naczyń krwionośnych, płytki krwi, układ 

krzepnięcia

i fibrynolizy 

background image

Krwinki płytkowe (trombocyty)
-

udział w procesie krzepnięcia

- wytwarzane  w szpiku kostnym
-

czas  życia 8-12 dni

Na błonie komórkowej trombocytów zaadsorbowane są
wszystkie czynniki krzepnięcia.

Czynniki krzepnięcia - postać aktywna (a) i nieaktywna:

np. czynnik II - protrombina 

czynnik II a - trombina

background image

kwas arachidonowy-

AA(na błonie zewnętrznej 

trombocytów)

COX

PGG

2

PGH

2

PGD

2

PGE

2

PGI

2

TXA

2

- hamowanie                     -

zwiększenie

agregacji trombocytów     agregacji 

trombocytów

- rozkurcza naczynia        -

skurcz naczyń     

background image

Proces krzepnięcia krwi polega na kaskadowej 

aktywacji

czynników krzepnięcia:

– fibrynogen

II 

– protrombina

III 

– trombokinaza

IV 

– Ca

– proakceleryna

VI 

– akceleryna

VII 

– prokonwertyna

VIII 

– czynnik przeciwhemofilowy A

IX - czynnik przeciwhemofilowy B

– czynnik Stuarta-Prowera

XI - czynnik przeciwhemofilowy C
XII 

– czynnik kontaktu

XIII 

– stabilizator włóknika

background image

Czynniki tworzące 
skrzepl

inę

Czynniki 

przeciwdziałające

powstawaniu skrzepliny

Ściana naczynia: odsłonięty 

śródłbłonek włókna 

kolagenu miofibrylle czynnik 

tkankowy inhibitor 

aktywatora plazminogenu

prostaglandyna I 2 

proteoglikany sól sodowa 

kwasu hialuronowego 

siarczan dermatanu 

trombomodulina aktywator 

plazminogenu tkankowego 

aktywator plazminogenu 

urokinazowego

background image

Czynniki tworzące skrzeplinę

Czynniki 

przeciwdziałające

powstawaniu skrzepliny

Elementy krążące: białka 

krążące czynniki krzepnięcia 

krwi 

V, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII

protrombina,  fibrynogen 

czynnik von Willebranda 

kalikreina wielkocząsteczkowa 

tromboksan A2 

alfa 2 antyplazmina

czynniki wydzielane z płytek 

krwi i leukocytów

antytrombina III

białko C i S

plazminogen,

kofaktor II heparyny,

inhibitor szlaku czynnika

tkankowego inhibitor C-l

p

rzepływ krwi: powolny i/lub 

z zawirowaniami 

pr

zepłw krwi: szybki

background image

zaburzenia krzepnięcia

- rozpoznanie:

-

czas krwawienia 

-

czas protrombinowy (PT)

-

czas trombinowy (TT)

-

międzynarodowy znormalizowany 
współczynnik (INR)

-

czas częściowo aktywowanej tromboplastyny 
(aPTT)

background image

zaburzenia krzepnięcia

:

-

dziedziczne zaburzenia krzepnięcia

-

nabyte zaburzenia krzepnięcia

-

zespół rozsianego wykrzepiania 
wewnątrznaczyniowego

(DIC)

background image

HEPARYNA

-

mieszanina poliestrów siarkowych glikozaminoglikanów

(produkty lecznicze 

– mieszaniny łańcuchów różnej długości)

-

może być rozdzielana na frakcje zawierające łańcuchy

o niskim i wysokim powinowactwie do antytrombiny III (AT III)

Leki przeciwzakrzepowe

background image

HEPARYNA

1.

Heparyna niefrakcjonowana

2.

Heparyna frakcjonowana = 

drobnocząsteczkowa 

(enoksaparyna, fraksiparyna, dalteparyna, 
nadroparyna)

background image

HEPARYNA

mechanizm działania:
-

działa pośrednio poprzez aktywację antytrombiny III (AT III)

(AT-

III), która tworzy nieodwracalny kompleks z trombiną w 

wyniku czego obydwa białka się unieczynniają (heparyna 
przyspiesza ten proces 1000 razy)

-

przyspiesza (4000 razy) inaktywację czynnika Xa przez AT-III a

powstały kompleks hamuje działanie trombiny, Xa, IXa, XIa, XIIa, 

VIIa, kalikreiny, plazminy, urokinazy

-

heparyny niefrakcjonowane hamują Xa i IIa

-

heparyny frakcjonowane hamują przede wszystkim Xa

background image

HEPARYNA

-

aktywna przy i.v., s.c., wziewnie; podawana w pompie 
infuzyjnej (krótki T 

0.5

)  umożliwia utrzymanie działania 

przeciwzakrzepowego na stałym poziomie

-

rozkładana jest przez heparynazę wątrobową (klirens 
leku spada w niewydolności wątroby)

-

nie przechodzi przez łożysko, nie przenika do mleka 
matki    

background image

HEPARYNA

Heparyna

niefrakcjonowana

Heparyna
drobnocząsteczko
wa

średnia masa cz.

12000 - 15000

4000 - 6500

biodostępność po 
podaniu małych 
dawek

słaba

dobra (1 / dobę) 

wiązanie z 
białkami

różne białka

tylko witronektyna

wiązanie z 
komórkami 
śródbłonka

tak

nie

klirens niezależny 
od dawki

tak

nie

background image

HEPARYNA

Heparyna

niefrakcjonowana

Heparyna
drobnocząsteczko
wa

działanie 
antyagregacyjne

silne

słabe

innaktywacja  Xa 
na powierzchni 
płytek

słaba

silna 

droga wydalania

wątroba, nerki

nerki

wzrost  
przepuszczalności 
ściany komórkowej

tak

nie (mniej 
krwawień)

wpływ na aPTT

wydłużają

bez wpływu

background image

HEPARYNA

wskazania:
-

leczenie i profilaktyka zakrzepów żylnych, tętniczych,

wewnątrzsercowych

-

zawa

ł serca

-

DIC

-

powikłania zakrzepowe zatorowe w chirurgii i ginekologii

-

przeszczepy

-

krążenie pozaustrojowe 

-

przetaczanie krwi

-

zespół mocznicowo-hemolityczny

-

zakrzepica żył głębokich

-

dializy

-

mnogie urazy

-

stany nadkrzepliwości    

background image

HEPARYNA

przeciwwskazania:

-

duże krwawienie

-

s

kaza krwotoczna (za wyjątkiem DIC)

-

t

rombocytopenia wywołana podawaniem heparyny 

(HIT)

-

n

adciśnienie złośliwe (> 200 mmHg)

-

g

uz mózgu

-

świeży krwotok śródczaszkowy  

background image

HEPARYNA

środki ostrożności:
-

czynna choroba wrzodowa

-

bakteryjne zapalenie wsierdzia

-

c

horoby naczyniowe siatkówki

-

n

iekontrolowane nadciśnienie tętnicze

-

niedawno przebyta operacja   

background image

HEPARYNA

działania niepożądane (rzadziej po drobnocząsteczkowej):
-

krwawienia

-

wstrząs anafilaktyczny, pokrzywka, duszność

-

bóle głowy, gorączka, wymioty

-

2 typy trombocytopenii: posta

ć łagodna = wczesna 

lub 

opóźniona = trombocytopenia II typu HIT

-

w

zrost aktywności aminotransferaz, eozyhofilia

p

rzy przewlekłym stosowaniu:

-

ostoeporoza

(szczególnie narażone są kobiety leczone 

heparyną niefrakcjonowaną w dawce 20000 IU lub więcej 
przez ponad 2 m) 

-

hipoaldosteronizm

-

w

yłysienie

background image

HEPARYNA

interakcje:

-

działanie heparyny nasilają: NLPZ, leki 
antyagregacyjne, doustne antykoagulanty, 
fibrynolityki

-

d

ziałanie heparyny osłabiają: leki 

przeciwhistaminowe, propranolol

background image

HEPARYNA

oporność:

-

o charakterze klinicznym: choroby nowotworowe, 
nadpłytkowość, stany zapalne, martwica tkanek, 
zakrzepica

-

o charakterze laboratoryjnym: błędy w podawaniu 
leku,

szybki klirens heparyny, zwiększony poziom 

czynnika VIII (ciąża, stan zapalny, nowotwór), 
trombocytopenia spowodowana stosowaniem 
heparyny (HIT)

background image

HEPARYNOIDY

z

wiązki mukopolisacharydowe stosowane 

miejscowo na skórę

d

ziałanie przeciwzakrzepowe, słabo 

przeciwzapalne i przeciw

obrzękowe

s

tosowane w zapaleniu żył 

powierzchownych, żylakach kończyn 
dolnych, oparzeniach, miażdżycy tętnic
obwodowych

np. 

hirudoid (maść, żel)

background image

HIRUDYNA

polipeptyd wydzielany przez gruczoły 

ślinowe pijawek lekarskich, obecnie 

uzyskiwany na drodze inżynierii genetycznej 

silny i

nhibitor trombiny; może całkowicie 

zablokować krzepnięcie krwi w sposób 

zależny od dawki

0.5

= 1h, kontrola 

– aPTT

stosowana w profilaktyce i leczeniu 
zakrzepicy

background image

BIWALIRUDYNA

(Angiox)

bezpośredni i swoisty inhibitor 
trombiny, znajdującej się we frakcji 
płynnej oraz związanej ze skrzepem

stosowana u pacjentów poddawanych 
przezskórnej interwencji wieńcowej  

background image

DESYRUDYNA (Revasc)

bardzo silny i wysoce selektywny inhibitor 
trombiny, znajdującej się we frakcji płynnej 
oraz związanej ze skrzepem

stosowana w profilaktyce zakrzepicy żył 
głębokich u pacjentów poddawanych 
planowemu, operacyjnemu wszczepieniu 
endoprotezy stawu biodrowego lub 
kolanowego   

background image

Rekombinowane czynniki krzepnięcia

• oktokog alfa (Advate), moroktokog alfa 

(ReFacto)

(

rekombinowany ludzki czynnik krzepnięcia VIII) 

-

leczenie i profilaktyka krwawień u pacjentów z  hemofilią A 

(wrodzony niedobór czynnika VIII – obfite krwawienie do wnętrza 
stawów, mięśni lub organów wewnętrznych występujące samoistnie 
lub w następstwie urazów, po zabiegach chirurgicznych) 

• nonacog alfa (BeneFIX)

(

rekombinowany ludzki czynnik krzepnięcia IX)

-

leczenie i profilaktyka krwawień u pacjentów z  hemofilią B

background image

Rekombinowane czynniki krzepnięcia

• eptakog alfa (NovoSeven)

(

rekombinowany ludzki czynnik krzepnięcia VIIa) 

-

leczenie krwawień i zapobieganie krwawieniom w trakcie zabiegów 

chirurgicznych lub zabiegów inwazyjnych

u pacjentów z:
*  wrodzoną hemofilią z przeciwciałami skierowanymi

przeciw VIII lub IX

*  wrodzoną hemofilią ze spodziewaną silną reakcją w

wywiadzie na VIII lub IX

*  nabytą hemofilią
*  wrodzonym niedoborem VII
*  trombostenią Glanzmanna z przeciwciałami przeciw GP IIb-IIIa 

background image

• FONDAPARYNUKS

(Arixtra) -

syntetyczny i selektywny 

inhibitor aktywnego czynnika krzepnięcia X (Xa)

-

mechanizm działania: poprzez selektywne wiązanie AT III 

fondaparynuks nasila (około 300 razy) naturalną neutralizację 
Xa przez AT III, przerywa kaskadę krzepnięcia krwi i hamuje 
zarówno powstawanie trombiny jak i tworzenie się zakrzepu

-

wskazania: zapobieganie żylnym incydentom zakrzepowo

-

zatorowym u pacjentów poddawanych dużym operacjom

ortopedycznym kończyn dolnych

background image

• BIAŁKO C

(Ceprotin) 

białko C z osocza ludzkiego 

oczyszczone za pomocą mysich przeciwciał monoklonalnych

-

mechanizm działania:  białko C jest glikoproteiną o 

właściwościach antykoagulacyjnych wytwarzaną w wątrobie 
przy udziale witaminy K. Na powierzchni komórek śródbłonka 
pod wpływem działania kompleksu trombina/trombodulina ulega 
przemianie do aktywowanego białka C (APC), które wywołuje 
silne hamowanie krzepnięcia krwi, zwłaszcza w obecności 
kofaktora-

białko S. Działanie APC – unieczynnienie Va i VIIIa co 

prowadzi do zmniejszenia tworzenia trombiny, może mieć 
działanie profibrynolityczne

-

wskazania: plamica piorunująca i martwica skóry wywołana 

kumaryną u pacjentów z ciężkim wrodzonym niedoborem białka 
C

background image

Antykoagulanty

a

ntagoniści witaminy K- niezbędnej w 

syntezie czynników krzepnięcia II, VII, IX, 
X oraz białka C i S

• często stanowią kontynuację leczenia po

5-

7 dniach leczenia heparyną

background image

Antykoagulanty

• Swoista karboksylaza wykorzystując zredukowaną 

postać witaminy K, O

2

i CO

2

powoduje karboksylację 

reszt gamma glutamylowych białek zależnych od 

witaminy K. Reakcja ta powoduje zmianę 

konformacyjną w tych białkach konieczną do 

aktywności  biologicznej a witamina K ulega 

utlenieniu do postaci nieaktywnej.  Pod wpływem 

reduktazy postać nieaktywna przechodzi do postaci 

aktywnej, która ulega dalszej redukcji.

Antykoagulanty hamują redukcję witaminy K i 

indukują wytwarzanie częściowo lub całkowicie 

zdekarboksylowanych białek koagulacyjnych.  

background image

Antykoagulanty

• Po podaniu p.o. szybkość wystąpienia zmniejszonej 

aktywności koagulacyjnej zależy od T

0.5 

czynnika 

krzepnięcia dlatego leczenie przeciwzakrzepowe 
rozpoczyna się heparyną i kontynuuje 
antykoagulantami

• ocena działania: czas protrombinowy, INR (2-3)
• wiążą się z białkami krwi w 80-95%

• produkty lecznicze: acenokumarol (Sintrom) 

background image

Antykoagulanty

Zwiększają siłę działania

Zmniejszają siłę działania

allopurinol

witamina K

kwas acetylosalicylowy

leki zobojętniające 

antybiotyki o szerokim 
spektrum działania

karbamazepina

chinidyna

cholestyramina

chloramfenikol

glikokortykosteroidy

cimetydyna

haloperidol

erytromycyna

barbiturany

background image

Antykoagulanty

Zwiększają siłę działania

Zmniejszają siłę działania

klofibrat

rifampicyna

metronidazol

leki przeciwhistaminowe 

NLPZ

doustne środki 
antykoncepcyjne

sulfametoksazol-
trimetoprim

benzodiapiny

leki przeczyszczające

spironolakton

penicyliny

amiodaron

background image

wskazania:
- stany zakrzepowo-zatorowe
-

długotrwała profilaktyka zakrzepowo-zatorowa 

* z

atorowość płucna

* za

wał płuca, serca

* z

apalenie zakrzepowe żył

* m

igotanie przedsionków z towarzyszącymi

powikłaniami zatorowymi

* wady zastawki dwudzielnej
* poliglobulia
* w

rodzony niedobór AT III

* po operacjach naczyniowych, 

ginekologicznych,

wszczepieniu sztucznych zastawek serca

background image

Antykoagulanty

d

ziałania niepożądane:

- krwotoki

- wybroczyny, wykwity plamistogrudkowe lub 

pokrzywkowe z towarzyszącym świądem, zespół 
purpurowych stóp, martwica skóry

- g

orzki smak w ustach, nudności, wymioty

-

przechodzą przez łożysko, szczególnie

niebezpieczne w 6-9 tyg

odniu ciąży    

background image

Antykoagulanty

przeciwwskazania:
-

okres ciąży i laktacji

- o

stra niewydolność wątroby

- n

iekontrolowane nadciśnienie

- skaza krwotoczna, krwiomocz
- zabiegi chirurgiczne
- padaczka
- czynna choroba wrzodowa
- m

ałopłytkowość

- bakteryjne zapalenie wsierdzia
- retinopatia
-

martwica skóry

background image

Leki defibrynujące

• oczyszczone jady węży (ankrod, 

batroksobina)

• właściwości trombinopodobne, działając na 

fibrynogen powodują powstawanie 

nieprawidłowych monomerów fibryny, które 
mimo, iż polimeryzują tworząc włóknik bez 
wiązań krzyżowych; szybko są trawione przez 
plazminę

background image

Leki przeciwpłytkowe

Krwinki płytkowe po zetknięciu się z uszkodzonym
śródbłonkiem naczyń  ulegają adhezji i wytwarzają
pseudopodia. Na skutek obkurczania się kanalików 

dochodzi

do zmiany kształtu krwinek płytkowych z owalnego na
kulisty. Jednocześnie następuje przesuwanie się 

ziarnistości z

części środkowej na obwód i częściowe uwolnienie ich 
zawartości na zewnątrz krwinki. 
Kolejnym etapem jest agregacja krwinek, która polega 

na

łączeniu się płytek w większe skupiska.
W procesie agregacji wyróżnia się 2 etapy: 

pierwotny,wtórny.

Agregacja pierwotna jest procesem odwracalnym a 

background image

Leki przeciwpłytkowe

Leki hamujące agregację płytek zwalniają
proces agregacji pierwotnej i zapobiegają
agregacji wtórnej

• kwas acetylosalicylowy
• tiklopidyna, klopidogrel
• dipirydamol
• inhibitory receptorów płytkowych GP IIb / IIIa

background image

Leki przeciwpłytkowe

• KWAS ACETYLOSALICYLOWY

- hamuje COX a 

tym samym syntezę tromboksanu, który ma 
silne

działanie agregacyjne i kurczące naczynia

• TIKLOPIDYNA, EPTYFIBATYD

-

blokuje łączenie 

fibrynogenu z kompleksem glikoproteidowym

IIb-

IIIa błony trombocytów

• DIPIRYDAMOL

-

to lek rozszerzający naczynia, 

zwiększa stężenie cAMP 

background image

Leki przeciwpłytkowe

• KLOPIDOGREL

(Plavix)

-

wybiórczo hamuje wiązanie ADP z jego 

receptorem płytkowym i dalszą aktywację 
kompleksu glikoproteidowego IIb-

IIIa błony 

trombocytów, w której pośredniczy ADP tym 

samym hamując agregację  płytek. Działa 

poprzez nieodwracalną modyfikację 

płytkowego receptora ADP

- wskazania: profilaktyka przeciwzakrzepowa w 

objawowej miażdżycy 

background image

Leki trombolityczne

• mechanizm działania: 

przekształcenie plazminogenu w 

plazminę, która trawi włóknik zawarty w zakrzepie 

doprowadzając do trombolizy i udrożnienia np. tętnicy 

wieńcowej odpowiedzialnej za  zawał serca

• wskazania: 

ostry

zawał serca, zator płucny, zakrzepica żył

głębokich, zakrzepy i zatory tętnic obwodowych, skrzepliny w 

krwotoku do komory przedniej o

ka, przetoki tętniczo-żylnej, 

hemiodializy

Trombolityczne leczenie świeżego zawału serca  pozwoliło na
25-

30 % zmniejszenie śmiertelności. Efekt leczenia jest silnie

uzależniony od czasu, który upłynął od początku zawału do
podania leku (1 h 

– 50%). 

background image

Leki trombolityczne

• streptokinaza
• urokinaza
• tkankowy aktywator plazminogenu

background image

Leki trombolityczne

• STREPTOKINAZA

- aktywna

dopiero po połączeniu z plazminogenem, 

powstały kompleks przekształca nieaktywny 
plazminogen w plazminę (działanie po wysyceniu 
naturalnych inhibitorów: alfa 2-antyplazminy i alfa 2-
makroglobuliny)

-

na początku leczenia należy podać dawkę nasycającą w 
celu zneutralizowania przeciwciał 
przeciwpaciorkowcowych

background image

Leki trombolityczne

• ACYLOWANY KOMPLEKS STREPTOKINAZY

Z  PLAZMINOGENEM

(APSAC)

- grupa acylowa blokuje centrum aktywne plazminogenu

i jest on nieaktywny oraz oporny na działanie inhibitorów 

osoczowych

-

po podaniu i.v. lek wiąże się z fibryną zakrzepu, 
następuje odłączenie grupy acylowej i aktywacja 
kompleksu

-

długi T 

0.5

background image

Leki trombolityczne

• UROKINAZA

-

bezpośredni aktywator plazminogenu otrzymywany z 
moczu ludzkiego lub hodowli komórek nerki płodowej

-

nie ma właściwości antygenowych

background image

Leki trombolityczne

• TKANKOWY AKTYWATOR PLAZMINOGENU

(t-PA)

- naturalny aktywator fibrynolizy; obecnie otrzymywany 

na drodze inżynierii genetycznej

-

przy dużych stężeniach może dojść do aktywacji 

plazminogenu niezwiązanego z fibryną i do 

uogólnionej fibrynolizy

-

działania niepożądane: trombocytopenia (10%)

background image

Leki trombolityczne

• TENEKTEPLAZA (Metalyse)

-

rekombinowany, swoisty dla fibryny aktywator   plazminogemu 

uzyskiwany z natywnego t-PA

-

mechanizm działania: łączy się z fibrynową składową skrzepu, 

następuje przemiana plazminogenu w plazminę 

i rozkład włóknika

-

charakteryzuje się większym swoistym powinowactwem do 

fibryny i większą odpornością na unieczynnienie

background image

Leki hamujące fibrynolizę

• wskazania:

-

stany chorobowe, w których dochodzi do nadmiernego uwalniania 

aktywatorów tkankowych plazminogenu 

i nadmiernego przekształcania plazminogenu w plazminę
Proces fibrynolizy można zahamować przez hamowanie procesu 

przekształcania plazminogenu w plazminę

lub hamowania aktywności plazminy

-

produkty lecznicze: kwas aminokapronowy

*  hamuje wytwarzanie plazminy, a w większych dawkach hamuje 

również jej aktywność     

background image

Niedokrwistość

• Definicja – stan chorobowy, w którym 

liczba krwinek czerwonych i stężenie 

hemoglobiny we krwi zmniejszają się 

poniżej wartości optymalnych dla 

organizmu, tzn. takich, które zapewniają 

właściwe utlenowanie tkanek - wg WHO: 
4,5xl0

12

/l; 9,91 mmol/ l- 16g% dla 

(

mężczyźni) 4,0 x 10

12

/l; 8,7 mmol/1 - 14g 

%  (kobiety)

background image

Niedokrwistość

• diagnoza – przyczyna i rodzaj niedokrwistości
• objawy niedoboru żelaza
• przyczyny niedoboru żelaza
• czynniki wpływające na wchłanianie żelaza
• badania laboratoryjne

Dzienne zapotrzebowanie

człowieka na żelazo

wynosi

ok

oło

l mg. W okresie

ciąży i karmienia zapotrzebowanie może

wzrosnąć nawet do 1000 mg/dobę.

background image

Niedokrwistość syderopeniczna

przyczyny:

- p

rzewlekłe krwawienia z przewodu pokarmowego, z

dróg

rodnych lub

układu moczowego

- p

asożyty (lamblie)

- alkoholizm
- n

iedoźywienie - (małe dzieci, wegetarianie)

-

u

pośledzone wchłanianie (stany po resekcji

żołądka,

zespół złego wchłaniania)

- w

zmożone zapotrzebowanie (wzrastanie, ciąża,

karmienie,

okres

leczenia

witaminą

B

12

niedokrwistości

background image

Niedokrwistość syderopeniczna

objawy

:

- porcelanowa

bladość skóry i błony śluzowej

-

łamliwość, zmatowienie, wypadanie włosów

-

rozdwajanie paznokci

- atroficzne zmiany

języka, błon śluzowych,

gardła

i

przełyku, powodujące dysfagię ( ból i

uczucie

pieczenia przy

połykaniu)

-

osłabienie, drażliwość, częste bóle głowy,

bóle

wieńcowe

background image

Niedokrwistość syderopeniczna

żelazo p.o – 100-200 mg/dobę

-

żelazo dwuwartościowe wchłania się 10 razy lepiej niż żelazo

trójwartościowe

(nie

należy

zażywać

żelaza

łącznie

z

tetracyklinami, lekami

alkalizującymi, cholestyraminą)

-

żelazo podawane na czczo wchłania się lepiej, ale jest źle

tolerowane przez

żołądek i dlatego zawsze należy stosować je

po jedzeniu (okres doustnego

uzupełniania żelaza powinien

trwać co najmniej 3 miesiące a terapia sześciomiesięczna
pozwala

uzupełnić magazyny żelaza w organizmie)

żelazo podane pozajelitowo - wskazane tylko wtedy, gdy

stwierdzamy :

stan zapalny

żołądka i (lub) jelit, zespół złego wchłaniania, 

działań  niepożądanych przy leczeniu doustnym (np. wrzody)

background image

Niedokrwistość megaloblastyczna

Pod

wpływem działania soku żołądkowego witamina B

12

jest uwalniana z

pokarmów i wiąże się z czynnikiem

wewnętrznym

(IF)

wydzielanym

przez

komórki

okładzinowe

błony śluzowej żołądka. Kompleks przechodzi do jelita
cienkiego, w

którym na komórkach błony śluzowej

znajdują

się

specjalne

receptory

umożliwiające

przejście

witaminy B

12

do komórek a następnie do krążenia wrotnego

Niedobór witaminy B

12

lub kwasu foliowego

(czynników

warunkujących

dojrzewanie

krwinek

czerwonych)

prowadzi

background image

Niedokrwistość megaloblastyczna

Na skutek

niedobór witaminy B

12

lub kwasu foliowego zaburzenia

syntezy DNA w

komórkach układu krwiotwórczego.

- leczenie przyczynowe: np. w zespole

ślepej pętli okresowe

podawanie doksycykliny lub leczenie operacyjne; leczenie

inwazji

bruzdogłowca szerokiego

- pozajelitowo:

hydroksykobalaminę a nie cyjanokobalaminę

ze

względu na wolniejsze wydalanie (silniejsze wiązanie z

białkami surowicy) dawka początkowa -100 µg codziennie

domięśniowo przez 3 tygodnie; dawka podtrzymująca - 100 µg

domięśniowo co miesiąc.

background image

Niedokrwistość megaloblastyczna

niedobór kwasu foliowego

- leczenie przyczynowe: np. abstynencja alkoholowa,

korekta

niewłaściwego sposobu żywienia

- substytucja kwasu foliowego (5mg/d

obę doustnie)

background image

EPOETYNA

– rekombinowana ludzka erytropoetyna

epoetyna

alfa

(Eprex)

ma

identyczny

skład

aminokwasowy i

węglowodanowy jak erytropoetyna

izolowana z moczu chorych na

niedokrwistość. Jest

glikoproteiną pobudzającą tworzenie się erytrocytów
z

komórek prekursorowych, zwiększa się liczba

stężenie hemoglobiny i liczba retikulocytów, a także

zwiększa się wbudowywanie żelaza.

- wskazania: leczenie

niedokrwistości w chorobach

nerek,

leczenie

niedokrwistości u dorosłych pacjentów ze

szpiczakiem mnogim,

chłoniakami złośliwymi, przed

planowanymi zabiegami ortopedycznymi, u

których

przewiduje

się duże ryzyko wystąpienia powikłań po

przetoczeniu krwi

background image

EPOETYNA

rekombinowana ludzka erytropoetyna

epoetyna beta (NeoRecormon)

– ma identyczny skład

aminokwasowy i

węglowodanowy jak erytropoetyna

izolowana z moczu chorych na

niedokrwistość. Jest

glikoproteiną pobudzającą tworzenie się erytrocytów
z

komórek prekursorowych, zwiększa się liczba

stężenie hemoglobiny i liczba retikulocytów, a także

zwiększa się wbudowywanie żelaza.

- wskazania: leczenie

niedokrwistości w chorobach

nerek,

zapobieganie

niedokrwistości wcześniaków u dzieci

z

masą urodzeniową 750-1500 g urodzonych przed

34

tygodniem

ciąży,

zapobieganie

i

leczenie

niedokrwistości

u

dorosłych

pacjentów

ze

szpiczakiem mnogim,

chłoniakami nieziarniczymi o

niskim stopniu

złośliwości lub przewlekłą białaczką

limfatyczną