background image

 
Typ Arthropoda Stawonogi

 

-pochodzenie od Annelida (teoria Egdyzonu)

 

Ewolucja:

 

1  Powstają pry ityw e prastawo ogi  od jakiś pierś ie i opodo y h  

*Koncentracja systemu nerwowego (w akronie-archicerebrum->komisura oczna i inne zwoje)

 

*wytworze ie oskórka  hity owego  ożliwoś  wyjś ia  a ląd  

*uwste z ie ie  elo y, powsta ie he o elu  krew się wylewa  

*powsta ie ostiów w ser u 

.   powstają pry ityw e stawo ogi właś iwe 

 

*powstają o zy złożo e  skł. ) a itidów  

 

*oskórek kutikular y->podział  a seg e tal e skleryty 

 

* zło owa e od óża 

 

*reduk ja i za k ię ie  arządów seg e tal y h wydal i zy h 

.  powsta ie aktual ie żyją y h grup stawo ogów 

 

*powstanie metymerii heteronomicznej = proces tagmatyzacji

 

 

*utworze ie  arządów gę owy h 

 

*poj

awie ie się syste u t hawkowego i  ewki Malphigiego  harakterysty z y dla lądowy h 

stawo ogów  
-najbogatsze w gatunki ok. milion sto

 

-

seg e towa e;  eta ery z ie ułożo e od óża 

-

eta eria hetero o i z a  waru kuje ją szkielet  

-

róż a tag atyza ja  iała  efaliza ja  ajważ iejsza  

NIE MAJĄ GŁOWY  hepi elo orpha -> paję zaki 

-

li z a seg e tów w grupa h róż a 

-

od óża połą zo e z  iałe  stawa i 

-

hity owy pa erz ogra i za i h wzrost; ros ą pod zas li ie ia 

-

ie  a  a ło ka  igawkowego 

-

do rze u ięś io e! 

-

ja a  iała-> miksocel=mieszana 

-

ukł.pokar owy: paję zaki  ają wątro otrzystkę a  rak jej u owadów 

-

za k ięte  eta efrydia 

-

stawo ogi lądowe-> cewki Malphigiego 

-

ukł.krąże ia: otwarty o róż y  stop iu reduk ji  ie  ają  a zy  włosowaty h  

 

*naczynie grzbi

etowe  głów e  peł i fu k ję ser a 

 

*naczynie brzuszne

 

 

*ser a róż e li z y ostiów/i  wię ej ostiów ty   ardziej pry ityw e 

-

i   ardziej układ odde howy  ardziej rroz udowa y ty  ukł.krąże ia 

iej roz udowa y 

 
22.05.2012 
-zaplemnienie w trakcie kopulacji 

u ty h które  ają właś iwy  arząd kopula yj y   asie ie  oże  y  

przenoszone przez gonady-

zastęp ze  arządy kopula yj e  od óża, pelipalpy, helie ry  

Spermatofory-

>  iezwykle sko plikowa e zaple

ie ie  oże  y  składa e  a podłożu lu  przez ta e 

godowe naprowadzanie samicy na spermatofory)

 

)aple

ie ie z reguły wew ątrz orga iz u  Skrzypło z-limulus-> zapłod ie ie zew ętrz e  

-skomplikowane wyszukiwanie partnera seksualnego FEROMONY  (b.silne)

 

-

u  iektóry h wystepuje opieka  ad poto stwe   p.  atka kar i  łode  

-wszytskie typy partenogenezy (pedogeneza-

roz

aża ie się  łodego oso ika  

background image

-

jest i żyworod oś   iektóre owady, rozto za, skorpio y  

 

*jajożyworod oś  

 

*żyworod oś  ade otrofi z a  łode rozwijają się w droga h rod y h sa i y i są odżywia e 

przez 

róż orod e struktury  

 

*żyworod oś  he o eli z a  łode z dróg rod y h prze hodzą do he o elu i zywią się 

koszte   arządów wew ętrz y h sa i y  )AdIJAJĄ MATKE SKUdANE! 
-

pil ują  zase   łody h-> skorpiony 

-

rozwój: 

 

. epi ery z y~epi orfoza stadiu   łodo ia e wy hodzą  z jaja  a peł ą li z ę seg e tów 

 

 

*prosty-

stadia  łodo ia e podo e do dorosły h  p. paję zaki, skorpio y, owady 

ezskrzydłe 

 

 

*złożo y-stadia  łodo ia e  iepodo e do dorosły h  p. otyle 

 

. a a ery z y~a a orfoza  ie  ają peł ej li z y seg e tów  p. pływik 

-ekologia i rozmieszczenie

 

 

*najliczniejsza grupa

 

 

* aj ardziej zróz i owa a 

 

*są WS)ĘD)IE 

 

*pasożyty ale i wol o so ie zyją e 

 

*wszystkie  ożliwe i terak je  iędzy oso ika i 

 
 
Podtyp C

heli ero orpha sz zęko- zułko podo e 

-przydatki=chelicery

 

ie  ają: głowy,  zułków, właś iwy h  arządów gę owy h  sz zęk u żuwa zek  

 
Nadgromada Pantophoda kikutnice

 

-prosoma 3-

9 seg e tów 

-brak opistosomy

 

-ryjek

 

 
Nadgromada Chelicerata-

sz zęko zułkow e 

-

iało z udowa e z 6 seg e tów:proso y,  heli ery, pedipalpy,   pray od óży 

 

 

7-

 seg e tów opistoso a poz awio a od óży kro z y h  

-

arządy odde howe: skrzela, worki płu e, t hawki 

 
 
Gromada Ostrogony

 

-

proso a 6 seg e tów: 6 par jed ogałęzisty h klesz zowato zako zo y h przydatków;   para 

heli erów przed otwore  gę owy  

-

opistoso a: 6 par przydatków przekształ o y h 

 

 

Pierwsza para=operkula, przykrywa skrzela

 

 

 

2-6 skrzela

 

-

otwór ge owy->  iędzy  iodra i od óża 

-

ie  a sz zęk 

-w rozwoju larwa trylobitowa

 

-

żyja w  orza h 

-konserwattywna grupa

 

background image

 
Gromada Arachnida-

paję zaki 

-

proso a 6 seg e tów 

Chelicery- przydatki I

 

Pedipalpy-przydatki II

 

 pary od óż 

-opistosoma 7-

 seg e tów 

drak od óży kro z y h,  ogą  y   a  i h pozostałoś i przekształ o y h od óży 
-

otw. Gę owy  oże  y   a RO)STRUM lu   a d ie zagłę ie ia;  iędzy  oga i  ylioso a 

-

arząd odde howy->worki płu e, płu ot hawki i t hawki 

-

rozdziel opł iowe  z reguły  rozwój prosty  złożo y z larwą i stadia i  i fal y i  

-ok.100ty

s gatu ków 

-

skorpio  afryka ski-> 9

; rozto ze 9 µ  

-

proso a i opistoso a  ogą się łą zy   a  ałej swej szerokoś i 

-chelicery od 1-

  zło ów, róż ie zako zo e  u pająka  a  i h gru zoły jadowe  

-

pedipalpy  podo e al o i  ie do od óży kro z y h ;  ogą  y  go opoda i  p. sa ie  pająka 

-

 pary od óży kro z y h 

-

stadia larwal e: rozto za i kaptur e  te   a też go opody =  pary od óży 

-

ukł. erwowy:zwój  adprzełykowy zla y z podprzełykowy  

-

arządy z ysłów- wszystkie 

 

*mechanoreceptory: trichobotria

 

 

*n.chemiczny: organy Hallera

 

 

*wzrok: o zy głów e i  o z e 

-

ukł. pokar owy:  rak sz zęk i  żuwa zek 

 

Gru zoł wątro otrzustkowy  trawie ie i  agazy owa ie pokar u  

-cewki Malphigiego

 

Gru zoły  iodrowe=za k ięte  eta efrydia