Nazwa rodzajowa 

pisana wielką literą; 
rzeczownik 

Epitet gatunkowy 

wraz z pierwszym członem 
tworzy nazwę gatunku; piszemy z 
małej litery; jest to przymiotnik 
lub rzeczownik w dopełniaczu. 

Podstawy klasyfikacji organizmów 

 
 

1.  Karol Linneusz, szwedzki przyrodnik i lekarz, żył w XVIII w., dokonał klasyfikacji 

roślin i zwierząt oraz wprowadził dwuczłonowe nazewnictwo (NOMENKLATURA 
BINOMINALNA) gatunków, np. 
 

Homo sapiens 

 

 

 

 

2.  Taksony stosowane we współczesnych systemach klasyfikacji organizmów: 



  system botaniczny: 

 

GROMADA (TYP) 

 
 

KLASA 

 
 

RZĄD 

 
 

RODZINA 

 
 

RODZAJ 

 
 

GATUNEK 

 



  system zoologiczny: 

 

TYP 

 
 

GROMADA 

 
 

RZĄD 

 
 

RODZINA 

 
 

RODZAJ 

 
 

GATUNEK 

3.  Systemy klasyfikacji: 



  sztuczne, czyli oparte na kryteriach morfologicznych i anatomicznych, 

np. liczba pręcików i słupków w kwiecie u roślin okrytonasiennych; 
taki był system stworzony przez Linneusza. 



  naturalne, czyli oparte na pokrewieństwie organizmów, a nie tylko na 

podobieństwie w budowie. Obecnie porównuje się kolejność nukleotydów w 
DNA. Systemy te tworzy obecnie SYSTEMATYKA FILOGENETYCZNA, która 
za pomocą odpowiednich programów komputerowych tworzy DRZEWA 
RODOWE (KLADOGRAMY). 
 

Eucariota = jądrowe (II poziom) 

4.  Gatunek to organizmy posiadające wspólną PULĘ GENOWĄ (suma genów 

wszystkich osobników), a więc mogące się swobodnie krzyżować i dawać płodne 
potomstwo. 
 

5.  Anatomia porównawcza pomaga ustalać pokrewieństwo organizmów, wyróżnia 

narządy: 



  homologiczne – mają wspólne pochodzenie, zachowały jeg ślad w postaci 

ogólnego planu budowy, ale mogą pełnić inne funkcje, np. skrzydło ptaka – płetwa 
ryby trzonopłetwej – kończyna górna człowieka. 



  analogiczne – nie mają wspólnego pochodzenia, ale upodobniły się do siebie na 

skutek pełnienia podobnej funkcji, np. kończyna przednia kreta i odnóże przednie 
furkucia podjadka. 

 

6.  Organizmy żywe dzielimy obecnie na 5 królestw i wyróżnia się 2 poziomy organizacji 

materii żywej: 
 
KRÓLESTWO:                  POZIOM ORGANIZACJI: 



  bakterie                           Procariota = bezjądrowe (I poziom)         



  protisty 



 

rośliny zielone 



 

zwierzęta 



  grzyby