Przemoc seksualna wobec dzieci do lat 15. Kazirodztwo 
 
Przemoc seksualna wobec dziecka to jakiekolwiek zachowania seksualne słuŜące uzyskaniu 
podniecenia lub satysfakcji seksualnej przez sprawcę, czyli : uwagi i dowcipy o charakterze 
erotycznym, namawianie do oglądania pornografii, kontakty ekshibicjonistyczne, dotykanie 
miejsc intymnych, namawianie do rozbierania się, namawianie do stosunku płciowego, 
penetracja róŜnymi przedmiotami, penetracja palcami, zmuszanie do dotykania narządów 
płciowych, zmuszanie do seksu oralnego, stosunek płciowy.    
Jeśli do takiego zachowania dopuszcza się któryś z członków rodziny nazywamy to 
kazirodztwem. 
Z amerykańskich statystyk, które-jak twierdzą polscy specjaliści-odpowiadają naszej 
rzeczywistości, wynika, Ŝe około 60 % wykorzystywanych seksualnie lub zgwałconych ma 
mniej niŜ 18lat.AŜ 78% znało napastnika wcześniej. Sprawcami są na ogół osoby bliskie. Na 
czele są ojcowie i ojczymowie, potem dziadkowie, wujkowie, bracia, siostry i na końcu 
matki. 
Sprawcy niekoniecznie muszą napastować dziecko odmiennej płci. Zdarzają się przypadki 
molestowania o charakterze homoseksualnym. Znane są przypadki, kiedy ojciec 
sterroryzował całą rodzinę i zmuszał ją do uczestniczenia w orgiach: matka musiała współŜyć 
z synem i córką, dzieci ze sobą, on ze wszystkimi. Oczywiście, jest to przypadek ekstremalny, 
ale w naszym społeczeństwie na molestowanie seksualne patrzy się w jeden sposób: 
‘’brutalny ojciec atakuje niewinną dziewczynkę, wyrządza jej krzywdę...’’itp. A przecieŜ  
sprawcami są nie tylko ojcowie, ofiarą padają nie tylko dziewczynki, a forma napastowania 
nie zawsze jest brutalna. 
W przypadku molestowania dziecka między naturalnymi (zwykłe objawy miłości 
rodzicielskiej-całowanie, głaskanie, dotykanie, przytulanie ) i patologicznymi ( miłość 
rodzicielska z podtekstem erotycznym) zachowaniami granica jest bardzo płynna . Jeśli 
patologiczne zachowania w stosunku do dziecka przebiegają w miłej, ciepłej, serdecznej 
atmosferze, dziecko w ogóle moŜe nie mieć odczucia, Ŝe dzieje się coś złego . O ile 
oczywiście miało to miejsce w wieku, do którego    dziecko sięgnąć pamięcią, a nie np. gdy 
miało 2-3 lata. 
Wykorzystywanie seksualne przez członków rodziny moŜe trwać latami. Badania 
psychologów wykazały, Ŝe molestowanie dzieci zwykle zaczyna się w wieku 6-8 lat i ciągnie 
się do 14-15 roku Ŝycia. Dzieje się tak dlatego, Ŝe małe ofiary nic nikomu nie mówią. Do 
milczenia zmusza je przeraŜenie, szantaŜ lub po prostu wstyd.  
Kiedy wchodzą w wiek dojrzewania zdają sobie sprawę, Ŝe tak nie powinno być. 
Niektórzy dowiadują się prawdy o przemocy seksualnej na zajęciach w szkole. 
Jakie związki kazirodcze występują najczęściej ? Zdecydowanie na pierwszym miejscu są 
związki ojców z córkami, następnie między rodzeństwem, a najrzadziej występują związki 
matek z córkami. 
1.

 

Związki ojców z córkami 

 
U części tych ojców lekarze rozpoznają osobowość psychopatyczną, niedojrzałą, ze 
skłonnościami do pedofilii (ukierunkowanej wobec własnych córek ), promiskuityzm (częste 
zmiany partnerów seksualnych w związkach nie opartych na uczuciu, a takŜe wielość 
kontaktów seksualnych ). Uderza stosunkowo wysoki poziom alkoholizowania się tych ojców 
(ok. 75%). Ojcowie ci często są prawdziwymi tyranami domowymi. Rodzina jest całkowicie 
mu podporządkowana i uzaleŜniona finansowo. Związki kazirodcze bywają róŜne, mogą 
ograniczać się do jednej z córek-najczęściej tej najbardziej biernej, ale spotyka się przypadki 
współŜycia z innymi, a nawet ze wszystkimi. Związki te potrafią trwać przez kilka lat, mają 
czasem stałą regularność współŜycia. Wobec partnerki-córki ojciec przyjmuje niejasną rolę, 

 

2

jest zarówno ojcem jak i partnerem seksualnym. Ojcowie z reguły nadają pozory normalności 
swemu postępowaniu. Zdarza się np. , ojciec postrzega córkę jako kopię swojej Ŝony z lat 
młodości. W przypadku gdy córka nie jest biologicznym potomkiem , traktowana bywa 
wówczas bardziej jako kobieta-partnerka niŜ córka. 
Na uwagę zasługuje sytuacja i postawa Ŝon tych męŜczyzn. Okazuje się, Ŝe wiele tych kobiet 
ujawniało zaburzenia seksualne i niechęć do współŜycia ze swymi męŜami. Zachowania 
kazirodcze męŜów tolerowały albo udawały, Ŝe nic nie wiedzą, inne były nadmiernie 
tolerancyjne. Zdarzają się teŜ przypadki akceptowania wykorzystywania córki z powodu 
strachu przed  męŜem. Wielu badaczy odkryło w osobowości tych kobiet mechanizmy 
podświadomie przekazywane córce ‘’ praw uwodzenia’’ ojca w celu przejęcia przez nią 
funkcji seksualnych, której sama nie chciała lub nie mogła spełniać.   
Na uwagę zasługuje teŜ to co myślą i czują córki w tych związkach. Jedne czują się 
przymuszone do tych związków, odczuwają lęk, zagroŜenie. Inne w róŜnym stopniu akceptują 
ten układ, zdarzają się teŜ postawy prowokujące ojców. Badania osobowości tych córek 
wykazały wysoki poziom zaburzeń osobowości.    
 
2.

 

Związki kazirodcze między rodzeństwem 

 
Najczęściej dotyczy to osób młodych, średni wiek chłopców wynosi 15-16 lat dziewcząt 12-
13. Zwykle występuje w tych rodzinach brak więzi uczuciowej, synowie często ujawniają 
głębokie zaburzenia osobowości i sprawiają trudności wychowawcze. W niektórych 
przypadkach  kontakty te wykazują zaburzenia seksualne, przedwczesne dojrzewanie płciowe, 
tendencje dewiacyjne np. sadyzm. 
  
3.

 

Związki matka-syn 

 
Związki te naleŜą do niezmiernie rzadkich, budzą jednak szczególnie negatywną ocenę. W 
większości przypadków spotyka się w tych związkach występowanie zaburzeń psychicznych. 
Spotkać się moŜna z przypadkami kiedy nadopiekuńcza matka, mając nieśmiałego syna 
skarŜącego się na brak kontaktów seksualnych, przyjmowała wobec niego postawę ochronną  
i starała się go bronić przed  ‘’złymi’’ kobietami,  stąd teŜ decydowała się na kontakty 
seksualne z nim , aby go jak najdłuŜej przy sobie utrzymać.  
Inne związki kazirodcze, np. ojciec-syn, matka-córka, dziadek-wnuki są rzadko spotykane, a 
właściwie rzadko ujawniane 
 
Jakie są przyczyny zachowań kazirodczych? Wspomniałam juŜ o niektórych przyczynach np. 
zaburzenia psychiczne. Wielu badaczy podkreśla znaczenie dysfunkcji rodziny, w której 
powstaje ‘’własne prawo’’ . Więź rodzinna traktowana jest  jako wzajemne naleŜenie do 
siebie. Takie funkcjonowanie rodziny wymaga zachowania tajemnicy, dąŜy się do utrzymania 
mitu harmonii rodzinnej.  
Do czynników sprzyjających występowaniu kazirodztwa zalicza się teŜ: długą nieobecność w 
domu, patologię małŜeństwa, alkoholizm, narkomanię, izolację społeczną, zaburzenia i róŜne 
dewiacje seksualne, psychopatię. 
Jakie następstwa? 
*depresja 
*nerwice lękowe 
*zaburzenia psychosomatyczne 
*pourazowy zespół stresowy, który moŜe wiązać się nawet z zaburzeniami osobowości 
*problemy z utworzeniem bliskiego związku z inną osobą 

 

3

*ciąŜa-w wielu przypadkach dzieci zrodzone z tych związków wychowywane są w takiej 
rodzinie , zdarza się teŜ, Ŝe Ŝony sprawców odczuwają raczej wstyd z faktu urodzenia przez 
córkę nieślubnego dziecka, niŜ z faktu kazirodczego ich pochodzenia 
*choroby weneryczne, infekcje, uszkodzenia narządów płciowych 
*seksualna agresja wobec innych 
*próby samobójcze 
*uzaleŜnienie od alkoholu i narkotyków 
*problemy seksualne i małŜeńskie w wieku późniejszym 
NaleŜy teŜ dodać, Ŝe u części osób, mających doświadczenia kazirodcze, nie stwierdza się 
negatywnych następstw tego rodzaju przeŜyć. Wynika to z ich autopsychoterapii lub teŜ z 
leczniczego oddziaływania związków uczuciowych. 
W wielu ośrodkach psychoterapeutycznych prowadzi się leczenie rodzin z układami 
kazirodczymi. Lekarze podkreślają, Ŝe niezwykle waŜna jest poprawa relacji matka-córka 
oraz mąŜ-Ŝona. Psychoterapia jest długotrwała i obejmuje wszystkich członków rodziny. 
Leczenie ma na celu nie tylko poprawę aktualnych relacji pomiędzy członkami rodziny, ale i 
przeciwdziałanie negatywnym następstwom doświadczeń kazirodczych. W wielu 
przypadkach taka psychoterapia daje pozytywne rezultaty, niekiedy wymaga równieŜ leczenia 
psychiatrycznego. 
Na problem kazirodztwa patrzy się często jak przez krzywe zwierciadło, kiedy ujawniane są 
fakty z rodzin z marginesu społecznego lub słyszy się o  przestępstwach seksualnych. NaleŜy 
sobie uświadomić, Ŝe w zasadzie większość przypadków kazirodztwa nie jest ujawniana, a 
osoby biorące w tym udział nie naleŜą do ‘’marginesu’’. 
Polski kodeks karny przewiduje karę od 6 miesięcy do 10 lat za ‘’czyn lubieŜny względem 
osoby poniŜej 15 lat’’(art.176, w nowym art.200).Wystarczy zgłosić fakt na policję, a 
prokuratura ma obowiązek zająć się sprawą. Ofiara ma prawo do bezpłatnego adwokata. 
Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości w latach 1993-1996 za kazirodztwo skazano 
42 osoby.  
Niewiele ofiar decyduje się na oskarŜenie bliskiej osoby...