R
ok 2005 bêdzie rokiem zwyk³ym,
a zatem liczy³ bêdzie 365 dni.
1 stycznia o pó³nocy przypadaæ
bêdzie 2453371,5 JD, czyli dzieñ ju-
liañski. Juliañska rachuba dni jest
bardzo wygodna. Zosta³a wprowa-
dzona w XVI w. przez Scaligera;
jest to przyporz¹dkowanie ka¿dej
dacie umownego kolejnego nume-
ru. Za pocz¹tek juliañskiej rachuby
dni uznaje siê po³udnie czasu uni-
wersalnego (UT) 1 stycznia 4713 ro-
ku p.n.e. W czasach staro¿ytnych
dni liczone by³y od po³udnia do po-
³udnia, st¹d te¿ w obecnej dacie
wystêpuje u³amek.
Nale¿y jeszcze opisaæ za³¹-
czony wykres pokazuj¹cy widocz-
noœæ planet w nadchodz¹cym roku.
Wykres sporz¹dzony jest z dok³ad-
noœci¹ piêciu dni, dla obserwacji
planet jest to wystarczaj¹ca do-
k³adnoœæ. Dolna bia³a wstêga z da-
tami pokazuje nam zachód S³oñca,
czarne linie s¹ momentami zapada-
nia zmierzchów lub œwitów.
Zmierzch lub œwit cywilny to mo-
ment, kiedy S³oñce znajduje siê 6°
pod horyzontem, zmierzch lub œwit
¿eglarski, zwany nautycznym, to
moment, kiedy s³oñce znajduje siê
12° pod horyzontem, zaœ zmierzch
i œwit astronomiczny to moment,
kiedy S³oñce znajduje siê 18° pod
horyzontem. Tak naprawdê, dopie-
ro po zapadniêciu zmierzchu astro-
nomicznego mo¿na przystêpowaæ
do obserwacji, jak widaæ od koñca
maja do po³owy lipca w Polsce nie
ma nocy astronomicznej. Po odnale-
zieniu po¿¹danej daty na dolnym
obrze¿u wykresu tzn. wieczoru,
przesuwamy siê na wykresie piono-
wo ku górze, a¿ do rana nastêpne-
go dnia. Przecinaj¹c kolejne linie
wykresu, Czytelnicy bêd¹ mogli od-
czytywaæ godziny wschodów, góro-
wania i zachodów planet. Przy oka-
zji nale¿y pamiêtaæ, ¿e planety Plu-
ton, Neptun i Uran nie s¹ widoczne
go³ym okiem, nale¿y wtedy zasto-
sowaæ do obserwacji teleskop.
W nadchodz¹cym roku ¿yczê
wszystkim Czytelnikom wielu po-
godnych nocy i satysfakcji z prze-
prowadzonych obserwacji. !
TEKST
Ł
ATWY
!
!
!
a s t r o n o m i a
ASTROSERWIS – STYCZEŃ
S³oñce:
dzieñ godzina
do 19
18:19
w gwiazdozbiorze Strzelca
w znaku Kozioro¿ca
17
23
w gwiazdozbiorze Kozioro¿ca
w znaku Kozioro¿ca
21
13:42
w gwiazdozbiorze Kozioro¿ca
w znaku Wodnika
Ksiê¿yc:
dzieñ godzina
3
18:46
ostatnia kwadra
10
13:03
nów
17
7:57
pierwsza kwadra
25
11:32
pe³nia
Ponadto:
2 Ziemia w peryhelium, 147,1 mln km od S³oñca,
4 maksimum aktywnoœci roju meteorów
Kwadrantydy,
10 najwiêksze w roku zbli¿enie Ksiê¿yca do Ziemi,
13 Saturn w opozycji do S³oñca, 1208 mln km od
Ziemi.
Wszystkie momenty podano w czasie urzêdowym
M
Ł
ODY
TECHNIK
1
2/2004
4
44
4
J a c e k S z c z e p a n i k
o d k o ń c a m a j a d o p o ł o w y l i p c a
w P o l s c e n i e m a n o c y a s t r o n o m i c z n e j
Przełom jednego i następnego roku to przeważnie czas tworzenia
tzw. planów pracy. Astronomowie i miłośnicy gwiazd przygoto-
wują się do programu obserwacji na cały nadchodzący rok. Wte-
dy poszukiwane są wszelkie roczniki astronomiczne, kalendarze
astronomiczne. Przez innych poszukiwane są na rynku kalendarze
księżycowe, roczniki astrologiczne, przepowiednie niejakiego No-
stradamusa. Warto więc, aby Czytelnicy MT również mieli możli-
wość zaplanowania sobie obserwacji na nadchodzący rok.
Pocz¹tki pór roku:
wiosna:
20 marca
godz. 13:33
lato:
21 czerwca
godz. 08:46
jesieñ:
23 wrzeœnia
godz. 00:23
zima:
21 grudnia
godz. 19:35
Ziemia w peryhelium 2 stycznia - 147,099 mln km
w aphelium 5 lipca - 152,102 mln km
Zaæmienia:
8/9 kwietnia
obr¹czkowo-ca³kowite zaæmienie S³oñ-
ca w godz. od 20:52 do 00:18, w Euro-
pie niewidoczne
3 paŸdziernika
obr¹czkowe zaæmienie S³oñca, w Pol-
sce widoczne jako czêœciowe do 54%
w godz. od 10:43 do 14:20
17 paŸdziernika czêœciowe zaæmienie Ksiê¿yca 7%,
w Polsce niewidoczne
Koniunkcje jasnych planet:
26 czerwca
Wenus 1,3° na pó³noc od Saturna
2 wrzeœnia
Wenus 1,2° na po³udnie od Jowisza
Zmiany czasu:
wprowadzenie czasu letniego (CWE) 27 marca
wprowadzenie czasu zimowego (CSE) 29 paŸdziernika
Wszystkie zjawiska podane s¹ w czasie urzêdowym
COŚ SIĘ KOŃCZY, COŚ SIĘ ZACZYNA
CZYLI
ROK 2005
