1.
Wyjaśnij, jakie są możliwe sposoby
definiowania rynku
•
(1) Obszar, gdzie dokonuje się
wymiana;
•
(2) Instytucja – instrumenty prawne
regulujące wymianę;
•
(3) Układ wzajemnych oddziaływań
– swoboda działania umawiających
się stron;
•
( 4 ) O g ó ł s t o s u n k ó w m i ę d z y
kupującymi i sprzedającymi;
•
(5) Grupa firm i jednostek (gdy
mówimy o bardziej konkretnym
rynku, np. rynku reklamy)
2.
Scharakteryzuj podstawowe cechy
funkcji podaży i funkcji popytu
(1) Popyt to ilość dobra, jaką
nabywcy chcą kupić w określonym czasie i przy
określonych cenach; (2) popyt potencjalny – popyt,
który może dotyczyć okresów przyszłych; (3) popyt
faktyczny – popyt w danym czasie i przy
określonych cenach; (4) prawo popytu – ceteris
paribus zapotrzebowanie na określone dobro w
danym czasie zmaleje, jeżeli jego cena wzrośnie, a
zwiększy się, jeśli cena spadnie; (5) wielkość
zapotrzebowania – ta ilość dobra, którą nabywcy są
skłonni nabyć przy danej cenie i w określonym
czasie; (6) [spadek ceny wywołuje wzrost
sprzedawanych ilości].
(1) Podaż to ilość dobra, jaką
producenci zamierzają sprzedać lub zaoferować w
danym czasie, przy danej cenie; (2) podział na dwa
rodzaje dóbr: produkcyjne (są używane dla dalszego
procesu produkcji) i konsumpcyjne (przeznaczone
do konsumpcji) – to samo dobro może być raz
dobrem konsumpcyjnym, a raz produkcyjnym; (3)
[prawo podaży???] podaż to te ilości jakiegoś dobra,
które są skłonni wytwarzać i wprowadzać na rynek
producenci, przy różnej cenie tego dobra, przy czym
im wyższa cena, tym wyższa skłonność do
oferowania rosnących ilości; (4) [cena spada więc
zmniejszają się oferowane ilości].
3.
Wyjaśnij znaczenie pojęć: równowaga
rynkowa, niedobór rynkowy, nadwyżka
rynkowa
Równowaga rynkowa – stan, gdy
cena zrównuje popyt z podażą, czyli cena
odpowiada takiej sytuacji, gdy krzywe popytu i
podaży się przecinają (cena równowagi);
Niedobór rynkowy – cena jest niższa
od ceny równowagi, wtedy pojawia się nadwyżka
POPYTU na rynku (brak towarów), a to prowadzi
do wzrostu cen (przyczyny: np. ceny maksymalne
ustalane przez rząd); [popyt > podaż]
Nadwyżka rynkowa – cena jest
wyższa od ceny równowagi, wtedy pojawia się
nadwyżka PODAŻY, co prowadzi do spadku ceny;
[podaż > popyt]
4.
Na czym polega efekt dochodowy i
efekt substytucyjny zmian cen?
Efekt dochodowy – wpływ zmiany
ceny na wielkość zapotrzebowania, wynikający z
tego, że nabywca na skutek zmiany ceny staje się
zamożniejszy lub biedniejszy – zmiana ceny ceteris
paribus powoduje, że możemy kupić mniej lub
więcej; wielkość efektu dochodowego zależy od
tego, jaka część dochodu jest wydawana na dane
dobro;
Efekt substytucyjny – wpływ zmiany
ceny na wielkość zapotrzebowania, wynikający z
tego, że nabywca przenosi swoje zakupy na dobra
alternatywne (substytucyjne); wielkość efektu
substytucyjnego zależy od ilości i „bliskości” (jak
d o b r z e z a s t ę p u j ą o n e d a n e d o b r a ) d ó b r
substytucyjnych.
5.
Jakie są podstawowe determinanty
popytu?
•
(1) Efekt dochodowy,
•
(2) Efekt substytucyjny,
•
(3) Gusty,
•
(4) Ilość i ceny dóbr substytucyjnych
(konkurencyjnych),
•
(5) Ilość i ceny dóbr komplementarnych
(takich, które stanowią uzupełnienie
danego dobra, np. drukarka i toner),
•
(6) Przewidywane zmiany cen,
•
(7) Podział dochodu (wzrost rozpiętości
dochodu między różnymi grupami
społecznymi),
•
(8) Dochód (dobra zwykłe – takie,
których konsumpcja podąża wraz z
dochodem; dobra niższego rzędu – ich
konsumpcja obniża się wraz ze
wzrostem dochodu).
6.
Jakie są najważniejsze determinanty
podaży?
•
(1) Po przekroczeniu pewnego poziomu
produkcji szybko rosną koszty
wytwarzania (producent chce pokryć
koszty);
•
(2) Im wyższa cena danego dobra, tym
większej ilości producentów opłaca się
produkcja;
•
(3) Jeśli cena dobra utrzymuje się na
wysokim poziomie, to produkcję
podejmą nowe przedsiębiorstwa;
•
(4) Koszty produkcji (im wyższe, tym
niższy zysk);
•
(1) Zmiany cen czynników
produkcji – często niezależne od
p r z e d s i ę b i o r c ó w , b o
spowodowane ingerencją rządu;
•
(2) Zmiany technologii – z
reguły obniżają koszty;
•
(3) Zmiany organizacyjne – np.
restrukturyzacja;
•
(4) Polityka rządu – gł. polityka
fiskalna;
•
( 5 ) O p ł a c a l n o ś ć p r o d u k t ó w
alternatywnych;
•
(6) Opłacalność dóbr o współzależnej
podaży (np. ropa naftowa i benzyna);
•
( 7 ) W y p a d k i l o s o w e i i n n e
nieprzewidywalne zdarzenia;
•
(8) Cele producentów;
•
(9) Przewidywane zmiany cen
7.
Co to jest elastyczność cenowa popytu?
Kiedy popyt jest elastyczny, kiedy
neutralny, a kiedy nieelastyczny?
Elastyczność cenowa popytu to
reakcja popytu na zmianę ceny. Inaczej jest to
procentowa zmiana ilości do procentowej zmiany
ceny.
Popyt jest elastyczny, gdy stosunek
procentowej zmiany ilości do procentowej zmiany
ceny jest większy od 1. Wtedy spadek ceny oznacza
wzrost przychodu i odwrotnie.
Popyt jest neutralny (jednostkowy),
gdy stosunek procentowej zmiany ilości do
procentowej zmiany ceny jest równy jeden.
Popyt jest nieelastyczny, gdy
stosunek procentowej zmiany ilości do procentowej
zmiany ceny jest mniejszy niż 1. Wtedy wzrost ceny
to wzrost dochodu i odwrotnie ☺.
8.
Jakie mogą być przyczyny różnej
reakcji popytu na zmianę ceny?
•
(1) Dostępność substytutu (jeżeli jakieś
dobro możemy zastąpić tańszym,
równie dobrym, to tak robimy);
•
(2) Przyzwyczajenie konsumentów (np.
używanie karmy dla psów);
•
(3) Dobra luksusowe (takie dobra, na
które popyt rośnie szybciej niż dochody;
są oznaką prestiżu itp.);
•
(4) Dobra niezbędne (bez nich trudno
normalnie funkcjonować).
9.
Co to jest elastyczność cenowa podaży?
Jakie mogą być przyczyny różnej
elastyczności podaży?
§
Elastyczność cenowa podaży to
współczynnik siły reakcji podaży na zmianę ceny.
Inaczej jest to stosunek procentowej zmiany ilości
do procentowej zmiany ceny. Zmiana ceny a zmiana
produkcji, czyli elastyczność, nieelastyczność i
neutralność podaży, analogicznie jak przy popycie.
Przyczyny różnej elastyczności podaży:
•
(1) Nadwyżka (lub niedobór) mocy
produkcyjnych (przy nadwyżce
producenci dostarczają więcej dobra
nawet przy niewielkim impulsie
cenowym);
•
(2) Wysoki poziom zapasów (dobra
produkcyjne – zmiana ceny może
zmienić ilość dobra; dobra naturalne
(np. produkty rolne) – niewielkie
znaczenie ceny, większe natury).
10.
Co to są i czym są uwarunkowane
preferencje konsumenta?
P r e f e r e n c j e k o n s u m e n t a t o
subiektywna ocena ważności oraz przydatności dóbr.
Uwarunkowania:
•
(1) Tradycja rodzinna,
•
(2) Wpływ środowiska,
•
(3) Wychowanie,
•
(4) Wykształcenie,
•
(5) Poziom dochodów,
•
(6) Styl życia.
11.
Kiedy równowaga konsumenta osiąga
optimum, albo inaczej konsument
znajduje się w równowadze?
Konsument jest w równowadze, gdy
relacje krańcowej użyteczności do ceny każdego
nabytego dobra są takie same; Uk„X”/P„X” =
Uk„Y”/P„Y”.
I n a c z e j : k o n s u m e n t j e s t w
równowadze, gdy jego linia budżetowa jest styczna
z krzywą obojętności.
12.
Wyjaśnij co to jest prawo Engla? Jak
d z i a ł a o n o w p r z y p a d k u d ó b r
podstawowych, dóbr podrzędnych, a jak
w przypadku dóbr luksusowych?
Prawo Engla – typowe, przeciętne
wydatki na konsumpcję zmieniają się wraz ze
zmianami dochodów w dość regularny sposób, przy
czym w obrębie każdej grupy społecznej występują
duże odchylenia od poziomu przeciętnego.
W przypadku dóbr podstawowych
popyt rośnie wraz ze wzrostem dochodu początkowo
powoli, potem coraz gwałtowniej.
D l a d ó b r l u k s u s o w y c h p o p y t
początkowo rośnie wraz ze wzrostem dochodu
rośnie gwałtownie, a potem coraz łagodniej.
Dla dóbr podrzędnych popyt wraz ze
wzrostem dochodu spada.
13.
Co to są dobra Giffena?
Dobra Giffena to takie dobra, których
konsumpcja rośnie wraz ze wzrostem ich ceny. Z
reguły są to artykuły podstawowe (kartofle –
Irlandia 1845r., pieczywo) – ich cena rośnie, więc
ludzie koncentrują na nich swe podstawowe budżety
i ograniczają konsumpcje innych dóbr.
14.
Scharakteryzuj podstawowe formy
własności firm?
•
(1) Prywatne (w tym rodzinne),
•
(2) Spółdzielcze,
•
(3) Państwowe,
•
( 4 ) K o m u n a l n e ( z w i ą z a n e z
administracją terytorialną),
•
(5) Pracownicze;
15.
Scharakteryzuj formę spółki jawnej
•
(1) Spółka osobowa, która prowadzi
przedsiębiorstwo pod własną firmą, a
nie jest inną spółką handlową;
•
(2) Także spółka cywilna, jeśli przez
dwa kolejne lata jej przychody wynosiły
co najmniej 400 tys. euro (tak spółka
cywilna musi zostać przekształcona w
spółkę jawną);
•
(3) Wspólnicy są znani i ponoszą pełną
(do wysokości swego majątku) i
solidarną (nie można się uchylić)
odpowiedzialność – to wymusza
bezpośrednie zaangażowanie w
działalność gospodarczą;
•
(4) Charakterystyczna jest mała liczba
w s p ó l n i k ó w – k a ż d y w s p ó l n i k
reprezentuje spółkę;
•
(5) Opiera się na zaufaniu wspólników;
•
(6) Nie posiada osobowości prawnej –
nie oddziela się spółki od wspólników.
16.
Co to jest spółka komandytowa i jak
rozkłada się odpowiedzialność
wspólników
•
( 1 ) 2 r o d z a j e u c z e s t n i k ó w :
komplementariusze (odpowiadają całym
swoim majątkiem) i komandytariusze
(odpowiadają kapitałem, który wnieśli
do spółki);
•
(2) Ta forma jest wygodna, gdy mamy
pomysł, a nie mamy kapitału – wtedy
szukamy komandytariuszy;
•
(3) Opiera się na zaufaniu partnerów;
•
(4) Zmiany kapitałowe dokonują się
tylko za zgodą pozostałych partnerów;
•
(5) Ograniczona ekspansja kapitału – z
reguły kapitał jest nieduży;
17.
Scharakteryzuj podstawowe cechy
s p ó ł k i
z
o g r a n i c z o n ą
odpowiedzialnością.
•
(1) Osoby biorące udział odpowiadają
do wysokości wniesionego kapitału;
kapitał spółki jest znany;
•
(2) Wymagana jest umowa sporządzona
u notariusza, zarejestrowana w
Krajowym Rejestrze Sądowym oraz
wniesienie kapitału;
•
(3) Minimalny kapitał: 50 tys. zł, jeden
udział nie mniej niż 500 zł;
•
(4) Ma osobowość prawną;
•
(5) Władze: zgromadzenie wspólników,
rada nadzorcza (zwłaszcza, gdy jest
wielu wspólników), komisja rewizyjna;
•
(6) Każdy wspólnik ma prawo do
osobistej kontroli spółki;
•
(7) Udziały w spółce są swobodnie
zbywalne, chyba że umowa stanowi
inaczej.
18.
Scharakteryzuj najważniejsze cechy
spółki akcyjnej.
•
(1) Minimalny kapitał 500 tys. zł;
•
(2) Zazwyczaj ma wielu akcjonariuszy,
choć wystarczy tylko 1 (ale nie może to
być spółka z o.o.)
•
(3) Ma osobowość prawną;
•
(4) Władze: zarząd, rada nadzorcza,
walne zgromadzenie akcjonariuszy
(relacje między nimi określa statut
spółki);
•
(5) Akcje – zwykłe i uprzywilejowane
(2 razy więcej głosów na walnym
zgromadzeniu, ale nie więcej niż 50%
ponad normalną dywidendę);
•
(6) Finansowanie:
•
W e w n ę t r z n e :
z y s k
niepodzielony (niewypłacany w
formie dywidendy) i fundusz
amortyzacyjny (odpisy od
majątku);
•
Zewnętrzne: sprzedaż akcji
( w i ą ż e s i ę z p r a w e m d o
dywidendy), sprzedaż obligacji
(forma pożyczki; mogą być
obligacje z opcją zamiany na
akcje) i kredyty;
19.
Wymień najważniejsze znane ci style
zarządzania firmami.
•
Autokratyczny – hierarchia, porządek,
jednostronna komunikacja;
•
Paternalistyczny – często w małych
rodzinnych firmach i w japońskich
k o r p o r a c j a c h ; o p i e k a n a d
pracownikiem;
•
Integratywny – wyłanianie zespołów do
w y k o n a n i a o k r e ś l o n y c h z a d a ń ;
koordynacja ich działań;
•
Samorządowy – współudział załogi;
duża rola związków zawodowych;
20.
Omów podstawowe tendencje rozwoju
firm w ostatnich latach.
Kolejno: (1) „małe jest piękne” (małe
firmy są bardziej efektywne i kreatywne; mniejsze
ryzyko); (2) „mergerowanie” (fuzje, łączenie małych
f i r m w w i e l k i e k o r p o r a c j e ) ; ( 3 )
„dywersyfikacja” (różnicowanie produktów i usług
w obrębie korporacji, by zmniejszyć ryzyko); (4)
„holdingi” (spółka matka + całkowicie zależne
spółki córki);
21.
Co to jest funkcja produkcji?
Funkcja produkcji określa relacje
m i ę d z y w i e l k o ś c i ą p r o d u k c j i a l i c z b ą
zaangażowanych czynników produkcji. Produkcja
jest funkcją pracy, kapitału i zasobów naturalnych.
[Produktywność – wielkość produkcji z danego
czynnika w jednostce czasu – np. ile produktów
rocznie przypada rocznie na jednego zatrudnionego.]
22.
J a k p r z e b i e g a t y p o w a f u n k c j a
produkcji? Omów podstawowe trzy
fazy.
Cały czas zwiększamy nakład
czynnika produkcji
•
Faza I – rośnie Pc, Pp; Pk rośnie dopóki
nie zacznie działać prawo malejących
przychodów, wtedy (a) Pk max., potem
spada;
•
(b) Między fazą I a fazą II osiągamy
maksymalną produktywność, tzn. Pp
max., a Pk = Pp;
•
Faza II – Pc rośnie, Pp spada, Pk spada,
ale pozostaje dodatni;
•
(L’) Między fazę II a fazę III Pc max,
Pk = 0;
•
Faza III – Pc spada, Pp spada, Pk spada
i jest mniejszy od zera
•
Pc „cały czas” więc rośnie, ale w
różnym tempie;
•
Pk rośnie szybciej niż Pp, potem spada i
przecina Pp w jej punkcie max;
•
Istnieje obszar całkiem racjonalnego
w y b o r u m i ę d z y m a k s y m a l n ą
produktywnością (Pp) a maksymalnym
produktem;
23.
W j a k i s t a n i e z n a j d u j e s i ę
przedsiębiorstwo, kiedy izokwanta i
izokoszta są styczne?
Gdy izokwanta i izokoszta są styczne,
przedsiębiorstwo jest w równowadze. Wtedy mamy
optymalną kombinację czynników wytwórczych,
d o s t ę p n y c h p r z y d a n y c h o g r a n i c z e n i a c h
finansowych i umożliwiającą wytworzenie
maksymalnej produkcji.
24.
Co to są koszty alternatywne? Podaj
przykład.
Koszty alternatywne to koszty
utraconych możliwości (straconych okazji),
wynikające z utraty możliwości wykorzystania
zasobów (pracy i kapitału) na inne cele. To nie są
koszty księgowe (konwencjonalne – wynikające z
przepisów prawa), lecz raczej koszty ekonomiczne.
W skład kosztów alternatywnych związanych z daną
decyzją wchodzi wszystko to, z czego musimy
zrezygnować podejmując tą właśnie, a nie inną,
alternatywną decyzję.
P r z y k ł a d : W ł a ś c i c i e l j a k i e j ś
jednoosobowej firmy wykazuje jakiś tam zysk.
Wydaje się więc, że dobrze prosperuje, ale po
dokładniejszej analizie wychodzi na to, że
zatrudniając się w jakimś innym przedsiębiorstwie,
zarobiłby więcej. Z ekonomicznego punktu widzenia
ponosi więc stratę.
25.
Wyjaśnij pojęcia kosztów stałych,
k o s z t ó w z m i e n n y c h i k o s z t ó w
całkowitych.
Koszty stałe to koszty, które nie
zmieniają się wraz ze zmianami rozmiarów
produkcji, np.: amortyzacja, administracja,
konserwacja, czynsze;
Koszty zmienne to koszty, które
zmieniają się wraz ze zmianami rozmiarów
produkcji – praca, materiały, energia, paliwo itp.
Tempo ich wzrostu jest zmienne – najpierw szybko,
potem łagodniej, potem znowu gwałtownie w górę;
Koszty całkowite to suma kosztów
stałych i zmiennych.
26.
Co to są przeciętne koszty całkowite a
co to są koszty krańcowe?
Przeciętne koszty całkowite to
jednostkowe nakłady poniesione na wytworzenie
jednostki produktu: Kp = Kc/Q (koszty całkowite
przez wielkość produkcji);
Koszty krańcowe (marginalne) to
koszty wyprodukowania dodatkowej jednostki
produktu: Kk = ΔKc/ΔQ (zmiana kosztu
całkowitego przez zmianę wielkości produkcji);
27.
Na czym polega ekonomia skali?
Ekonomia skali to spadek kosztów w
długim czasie wraz ze wzrostem produkcji i
wielkości firmy. [Dyzekonomia skali – wzrost
kosztów…]
[ruch po obwiedni (długookresowej
krzywej kosztu przeciętnego) – linii łączącej
minimalne koszty przeciętne; Dkp pokazuje
najniższe koszty wynikające z dopasowania
czynników produkcji i wielkości firmy.]
28.
Wymień trzy podstawowe zasady
maksymalizacji zysku z punktu
widzenia kosztów, krótkiego i długiego
czasu?
Zasady maksymalizacji zysku
- taki poziom produkcji, przy którym utarg
krańcowy = Kk
- w krótkim czasie produkcja do momentu, w
którym cena >Kpz
- w długim czasie produkcja do momentu, w którym
P>Kp
29.
Jaki jest optymalny poziom produkcji
p r z e d s i ę b i o r s t w a w w a r u n k a c h
konkurencji doskonałej?
Przedsiębiorstwo powinno zwiększać
produkcję do poziomu, przy którym koszt krańcowy
zrówna się z utargiem krańcowym, który z kolei
równy jest cenie rynkowej produkcji. Kk = Uk = P
30.
Wyjaśnij podstawowe założenia teorii
monopolu?
•
(1) Na rynku jest wielu kupców i tylko
jeden sprzedawca;
•
(2) Na rynku brak jest substytutów
t o w a r ó w p r o d u k o w a n y c h p r z e z
monopolistę;
•
(3) Pojedynczy sprzedawca i wszyscy
nabywcy posiadają doskonałą wiedzę o
cenach towarów i ich ilości na rynku;
•
(4) Możliwość wejścia na rynek nowego
producenta jest utrudniona bądź
z a b l o k o w a n a ( b a r i e r y p r a w n e ,
technologiczne itp.);
Brak jest konkurencji producentów, bo producent w
danej gałęzi przemysłu jest tylko jeden;
monopolista, może wyznaczać cenę swojego
produktu i wytwarzać wybraną wielkość produkcji;
31.
Kiedy monopol osiąga optimum? *
Monopol osiąga optimum (jest w
równowadze), gdy wytwarza taką ilość produktu,
przy której koszt krańcowy jest równy utargowi
krańcowemu, a cena pokrywa koszt przeciętny.
Wtedy monopol maksymalizuje zyski.
32.
na czym polega komparatywna
nieefektywność monopolu w stosunku
do konkurencji doskonałej?
Decyzje:
- konkurencja doskonała: ile produkować?
- monopol: i po jakiej cenie?
- konkurencja monopolistyczna:
- ile produkować?
- po jakiej cenie sprzedawać?
- jak różnicować dany produkt wobec
produktów innych firm? (wyróżnienie towaru)
33.
Jakie są podstawowe strategie cenowe
monopoli? *
Kształtowanie cen:
- UK = KK (utarg końcowy = koszty końcowe)
- P > Kpz (dla krótkiego czasu)
- P > Dkp (dla długiego czasu)
Dyskryminacja cenowa I stopnia:
- monopolista sprzedaje różne jednostki produkcji
po różnych cenach, a ceny te są różne dla różnych
osób;
- doskonała dyskryminacja cenowa
Dyskryminacja cenowa II stopnia:
- monopolista sprzedaje różne jednostki produkcji
po róznych cenach, ale każda osoba, która kupuje tę
samą ilość, płaci tyle samo;
- np. rabat hurtowy
Dyskryminacja cenowa III stopnia:
- monopolista sprzedaje różnym ludziom po różnej
cenie, ale każda jednostka produktu sprzedawana
jest danej osobie po takiej samej cenie;
- np. obniżki dla emerytów czy studentów.
Warunki zróżnicowania:
- krzywa popytu musi być opadająca,
- towar lub usługa nie mogą być sprzedane innemu
nabywcy,
- nabywca dzieli się na grupy o różnej elastyczności
cenowej popytu,
- istnieje możliwość wyodrębnienia segmentów
rynku.
34.
Wyjaśnij podstawowe założenia
konkurencji monopolistycznej.
Założenia podstawowe:
•
(1) Firma dąży do maksymalizacji
zysku;
•
(2) Gospodarstwa domowe dążą do
maksymalizacji użyteczności;
•
(3) Nie występują korzyści, ani koszty
zewnętrzne wobec żadnego towaru.
Cechy szczególne:
•
(1) Na rynku występuje wielu kupców i
sprzedawców, z których jednak żaden
nie jest w stanie wpływać skutecznie na
innych (podmiotów jest wiele, ale mniej
niż przy konkurencji doskonałej);
•
(2) Produkty są zróżnicowane!!!;
•
(3) Różnice między produktami są
zauważalne dla nabywców;
•
(4) Ceny różnicują się w ramach grup
towarów;
•
(5) Firmy mogą wchodzić na rynek i
w y c h o d z i ć z n i e g o w z g l ę d n i e
swobodnie;
•
(6) Kupujący i sprzedający posiadają
doskonałą wiedzę o cenach i ilościach
towarów oraz ich jakości;
35.
Na czym polega konkurencja niecenowa
w w a r u n k a c h k o n k u r e n c j i
monopolistycznej?
Konkurencja niecenowa w warunkach
konkurencji monopolistycznej polega na
wprowadzaniu na rynek szeregu podobnych
produktów (różnicowanie produktów i usług w
ramach tej samej gałęzi gospodarki). Ceny są
podobne (nie zmieniamy ich znacznie), więc
mącimy ludziom w głowach reklamami.
36.
Scharakteryzuj podstawowe założenia
teorii oligopolu.
Założenia podstawowe:
•
(1) Firma dąży do maksymalizacji
zysku;
•
(2) Gospodarstwa domowe dążą do
maksymalizacji użyteczności;
•
(3) Nie występują korzyści, ani koszty
zewnętrzne wobec żadnego towaru.
Założenia szczególne:
•
(1) Niewielu sprzedawców na rynku, a
decyzja każdego z nich ma wpływ na
pozostałych;
•
(2) Produkt może być zarówno
jednorodny (homogeniczny), jak i
zróżnicowany (heterogeniczny);
•
(3) Doskonała informacja, którą
posiadają uczestnicy rynku, dotyczy
c e n , a l e n i e d o t y c z y r e a k c j i
konkurentów na zmiany cen, bądź
zróżnicowanie produktów;
•
(4) Istnieją pewne bariery utrudniające
wejście na rynek nowym firmom, np.
techniczne
37.
Co to jest kartel i jakie są najczęściej
jego ograniczenia prawne?
Kartel to forma porozumienia się firm
na rynku, w celu ustalenia poziomu cen, poziomu
produkcji, geograficznego podziału rynków zbytu, w
celu maksymalizacji zysku.
Ograniczenia kartelu:
•
(1) Jest nielegalny;
•
(2) Członkowie kartelu są nielojalni i
mają różne interesy;
•
(3) Nadzwyczajny zysk zachęca
nowych dostawców do wejścia na
rynek;
•
(4) Większa ilość członków to wzrost
trudności w koordynacji działań.
38.
Jakie są inne formy, poza kartelem,
k o o r d y n a c j i d z i a ł a ń n a r y n k u
oligopolowym?
•
(1) Ustalanie poziomu cen poprzez
przywództwo cenowe;
•
(2) Ustalanie struktury cen dla branży
przez firmy dominujące;
•
(3) Ceny administrowane;
•
(4) Konkurencja niecenowa;
39.
Wyjaśnij na czym polega dylemat
więźnia?
M a m y d w ó c h p o d e j r z a n y c h
schwytanych na wspólnym przestępstwie. Gdy obaj
nie będą zeznawać dostaną wyroki po 1 roku
więzienia. Gdy jeden więzień nie będzie zeznawał, a
drugi nie, to zeznający dostanie 3 miesiące, a
niezeznający 10 lat. Gdy zaś obaj będą zeznawać
dostaną po pięć lat. Wynik jest taki, że postępując
egoistycznie osiągną całkiem niezły wynik (5 lat to
w sumie mniej niż 10), ale najbardziej opłaca się
postępowanie altruistyczne i współpraca (nie
zeznawać i dostać po 1 roku).
Tak samo jest w oligopolu – obniżać
ceny, czy nie obniżać.
40.
Co to jest równowaga Nasha?
Równowaga Nasha pojawia się
wówczas, gdy każdy z graczy wybiera najlepszą
strategię przy danych strategiach innych graczy.
Równowaga Nasha to taki stan, gdy z
jednej strony przedsiębiorstwo A nie może uzyskać
j u ż n i c l e p s z e g o p r z y d a n e j s t r a t e g i i
p r z e d s i ę b i o r s t w a B , a z d r u g i e j s t r o n y
przedsiębiorstwo B nie może już nic uzyskać przy
danej strategii przedsiębiorstwa A. To tak jak by
dwaj uczestnicy drogi poruszali się ta samą stroną.
Idą wtedy razem. Takie rozwiązanie może
prowadzić do zerowego zysku obu firm. Gdy jednak
jakiś uczestnik drogi (rynku) zdecyduje się na
poruszanie się przeciwną stroną drogi ryzykuje
zderzenie z innymi.
41.
Wyjaśnij prawo Hotelinga
Prawo Hotelinga mówi, że racjonalne
jest oferowanie produkcji możliwie jak najbliżej
popytu. Przykładem mogą być dwaj sprzedawcy,
którzy lokują swoje sklepy w połowie długości
ulicy, a więc zajmują połowę rynku. Jednak wtedy
konsumenci mogą bardzo łatwo zmienić sklep.
Racjonalne jest więc oddalić się o jedną trzecią od
krańca ulicy po obu stronach – warto się różnić.
Wtedy mamy spory udział w rynku, a klienci nie
mają takiej łatwej alternatywy. Gdy jeden ze
sprzedawców znowu ulokuje się w połowie rynku,
to konkurencja zrobi to samo. Przykładem
zastosowania tego prawa mogą być rozkłady jazdy
konkurencyjnych przewoźników.
Czyli po ludzku: racjonalne jest
oferowanie produktu możliwie najbliższego
popytowi, ale warto się też różnic od konkurencji,
bo inaczej klient będzie zbyt łatwo mógł zmienić
producenta;
42.
Co to jest renta ekonomiczna. Na czym
polega czysta renta ekonomiczna a na
czym zwykła renta ekonomiczna? *
Renta ekonomiczna – korzyść z
użytkowania zasobu lub czynnika produkcji, która
przewyższa jego koszt alternatywny;
Czysta renta ekonomiczna – korzyść
z wykorzystania zasobu o zerowym koszcie
alternatywnym, np. gdy podaż jakiegoś zasobu jest
stała (Mick Jagger, TV kablowa – sytuacje
monopolowe);
Z w y k ł a r e n t a e k o n o m i c z n a
(powszechna) – różnica między ceną zasobu a jego
kosztem alternatywnym, gdy koszt ten jest różny od
zera, np. gdy w pracy dają nam więcej niż chcemy;
INSTRUMENTY INTERWENCJI PAŃSTWA
Podatek obrotowy – nakładany np. na produkty
szkodliwe dla środowiska
Subwencje państwowe – przyznawane np. na
kształcenie co umożliwia studiowanie osobom
niezamożnym
Ustawowe ograniczanie praw własności, praw
producentów
KONTROLA CEN
- ceny urzędowe np. znaki skarbowe, wymiana
dowodu
- ceny kontrolowane:
•
min. Pułap cen
•
min. Cena gwarantowana
•
max. pułap cen
OCHRONA PRAW KONSUMENTA
- normy techniczne i produkcyjne
- koncesjonowanie produkcji usług
- opodatkowania
- zasady reklamy i sponsoringu
- kontrola fuzji i przejęć
- znakowanie produktów
43.
CZY WIESZ CO TO JEST I CZYM
SIĘ ZAJMUJE MIKROEKONOMIA?
*
Gałęzie ekonomii możemy rozróżniać według
kryterium zastosowanego w nich podejścia lub
metody działań. Najszerszy podział sposobów
podejścia do problemów gospodarczych to podział
na mikro- i makroekonomie.
Mikroekonomia to teoria ekonomiczna.
Analiza mikroekonomiczna zajmuje się
szczegółowym badaniem indywidualnych decyzji
dotyczących pojedynczych towarów. (BEGG)
Mikroekonomia zajmuje się badaniem
poszczególnych elementów gospodarki, takich jak
ceny produktów lub zachowanie poszczególnych
konsumentów czy firm (Samuelson, Nordhaus)
W mikroekonomii badamy na przykład czemu
poszczególne gospodarstwa domowe preferują
samochody, a nie rowery oraz w jaki sposób
producenci decydują co produkować – samochody
czy rowery.
Mikroekonomiści oferują szczegółowe badanie
jednego aspektu życia gospodarczego, ale dla
zachowania prostoty i jasności analizy pomijają jego
związki z resztą gospodarki. Jest to tzw. analiza
cząstkowa.
Mikroekonomia:
¬ z jednostkowego punktu widzenia
¬ z punktu widzenia przedsiębiorstwa
¬ z punktu widzenia gospodarstwa domowego
Bada:
¬ zachowanie poszczególnych elementów
gospodarki
¬ skutki zmian cen na podaż i popyt
¬ strukturę rynku (konkurencja)