Oceny oddziaływania na środowisko (OOS)
Cel procedury OOS
•
Celem procedury OOS jest przekształcenie procesów decyzyjnych tak, aby względy ochrony
środowiska i zrównoważonego rozwoju były rozważane na równych prawach z innymi.
Procedura OOS zasadza się na następujących założeniach:
•
1. podmioty przedkładające projekty inwestycji lub innych przedsięwzięć do zatwierdzenia i
uzgodnienia są traktowane równoprawnie, bez względu na rodzaj podmiotu, cel i
uwarunkowania zewnętrzne (w tym finansowe),
•
2. jedynym kryterium stosowanym przy opiniowaniu i uzgadnianiu tych projektów jest
minimalizacja zagrożeń środowiskowych, zagrożeń dla zdrowia i życia ludzi, a
obecnie także wypełnienie zobowiązań związanych z wdrażaniem idei rozwoju
zrównoważonego; zawsze poszukiwane będą, a więc preferowane rozwiązania nie
naruszające stanu środowiska.
•
3. Organ administracji publicznej właściwy dla wydawania decyzji kontroluje i
koordynuje cały proces od etapu kwalifikacji do ewentualnych ocen porealizacyjnych.
•
W przypadku prognoz do projektów dokumentów strategicznych za przeprowadzenie oceny
odpowiedzialny jest organ opracowujący dokument.
OOS & SOOS
•
Ocena oddziaływania na środowisko przedsięwzięć (wynik – raport),
•
Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko (wynik – prognoza).
OOS to nie jedynie końcowy dokument oceny ...
•
OOS to proces, który rozpoczyna się wraz z rozpoczęciem prac planistycznych i trwa wraz z
ich kontynuowaniem, a nie ograniczenie się wyłącznie do sporządzenia jednego dokumentu
oceny.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko
(SOOS)
•
postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji polityki,
strategii, planu lub programu, obejmujące w szczególności:
–
a) uzgodnienie stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na
środowisko,
–
b) sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko,
–
c) uzyskanie wymaganych ustawą opinii,
–
d) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu;
Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko (SOOS)
•
Systematyczny proces oceny środowiskowych skutków wdrożenia proponowanych
polityk, planów i programów oraz innych opracowań o charakterze strategicznym,
prowadzący do zapewnienia pełnego i właściwego uwzględniania uwarunkowań
przyrodniczych (ekologicznych) w najwcześniejszej możliwej fazie procesu podejmowania
decyzji na równi z uwarunkowaniami ekonomicznymi i społecznymi.
Funkcje SOOS
•
Zapewnienie możliwości stosunkowo wczesnej identyfikacji oddziaływań skumulowanych i
skutków wielkoprzestrzennych,
1
•
Wzmocnienie skuteczności funkcjonującej wcześniej procedury ocen oddziaływania na
środowisko przeprowadzanej na poziomie projektów przedsięwzięć inwestycyjnych,
•
Włączenie wymagań warunkujących rozwój zrównoważony do procesu podejmowania
decyzji.
Dział IV. Strategiczna ocena oddziaływania na środowisko
Rozdział 1. Dokumenty wymagające przeprowadzenia strategicznej oceny
oddziaływania na środowisko
Art. 46. 1)
•
koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju,
•
studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy,
•
plany zagospodarowania przestrzennego,
•
strategia rozwoju regionalnego;
W obszarze gospodarki przestrzennej ...
•
Obok rozwoju zrównoważonego uwzględnia się także koncepcję tzw. ładu przestrzennego
Ład przestrzenny
•
Ład przestrzenny – takie kształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz
uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania
funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-
estetyczne.
Ład przestrzenny powinien obejmować:
•
Logikę przestrzenną, funkcjonalne rozmieszczenie elementów i ich relacje
•
Optymalizację przepływów towarów i przemieszczeń osób
•
Przestrzenną czytelność struktury, zrozumiałość dla użytkowników
•
Zachowanie walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego,
•
Dostosowanie struktur zagospodarowania przestrzeni do przyjętych społecznie wzorów
zachowań,
•
Optymalne relacje pomiędzy centrum i obszarami peryferyjnymi,
•
Pozytywny wyraz estetyczno-krajobrazowy.
SOOS dla planów zagospodarowania przestrzennego
•
Ustalenie programów racjonalnego wykorzystania powierzchni ziemi i racjonalnego
gospodarowania gruntami,
•
Uwzględnienie obszarów występowania i eksploatacji złóż,
•
Zapewnienie kompleksowego rozwiązywania problemów zabudowy miast i wsi,
•
Uwzględnienie konieczności ochrony wód, gleby i ziemi przed zanieczyszczeniem,
•
Zapewnienie ochrony walorów krajobrazowych środowiska i warunków klimatycznych,
•
Uwzględnienie innych potrzeb w zakresie ochrony środowiska,
•
Zachowanie lub przywrócenie równowagi przyrodniczej i prawidłowych warunków życia,
•
Określenie sposobów zagospodarowania obszarów zdegradowanych.
Art. 46. 2) Dokumenty wymagające SOOS [c.d.]
•
polityki, strategie, plany lub programy w dziedzinie przemysłu, energetyki, transportu,
telekomunikacji, gospodarki wodnej, gospodarki odpadami, leśnictwa, rolnictwa,
rybołówstwa, turystyki i wykorzystywania terenu, opracowywane lub przyjmowane przez
organy administracji, wyznaczające ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
2
Art. 46. 3) Dokumenty wymagające SOOS [c.d.]
•
polityki, strategie, plany lub programy inne niż wymienione w pkt 1 i 2, których
realizacja może spowodować znaczące oddziaływanie na obszar Natura 2000 jeżeli
nie są one bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej
ochrony.
Art. 47. Przeprowadzenie SOOS jest wymagane także dla
•
projektów dokumentów, innych niż wymienione w art. 46, jeżeli w uzgodnieniu z
właściwym organem, o którym mowa w art. 57, organ opracowujący projekt dokumentu
stwierdzi, że wyznaczają one ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć
mogących znacząco oddziaływać na środowisko i że realizacja postanowień tych
dokumentów może spowodować znaczące oddziaływanie na środowisko.
Art. 48. 1. Odstąpienie od SOOS
•
Organ opracowujący projekty dokumentów, o których mowa w art. 46 pkt 2, może, po
uzgodnieniu z właściwymi organami, o których mowa w art. 57 i 58, odstąpić od
przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli uzna, że
realizacja postanowień danego dokumentu nie spowoduje znaczącego oddziaływania na
środowisko.
Art. 48. 2-4
•
2. Odstąpienie od przeprowadzenia SOOS może dotyczyć wyłącznie projektów
dokumentów stanowiących niewielkie modyfikacje w ustaleniach przyjętych już
dokumentów lub projektów dokumentów dotyczących obszarów w granicach jednej
gminy.
•
3. Odstąpienie od przeprowadzenia SOOS wymaga uzasadnienia zawierającego
informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 49.
•
4. Informację o odstąpieniu od przeprowadzenia SOOS organ opracowujący projekty
dokumentów, o których mowa w art. 46 pkt 2, podaje do publicznej wiadomości bez
zbędnej zwłoki.
Art. 49. 1
•
Przy odstąpieniu od przeprowadzenia SOOS albo stwierdzeniu konieczności jej
przeprowadzenia (art. 47), bierze się pod uwagę następujące uwarunkowania:
•
1) charakter działań przewidzianych w dokumentach, w szczególności:
–
a) stopień, w jakim dokument ustala ramy dla późniejszej realizacji przedsięwzięć, w
odniesieniu do usytuowania, rodzaju i skali tych przedsięwzięć,
–
b) powiązania z działaniami przewidzianymi w innych dokumentach,
–
c) przydatność w uwzględnieniu aspektów środowiskowych, w szczególności w celu
wspierania zrównoważonego rozwoju, oraz we wdrażaniu prawa wspólnotowego w dziedzinie
ochrony środowiska,
–
d) powiązania z problemami dotyczącymi ochrony środowiska;
Art. 49. 2
•
2) rodzaj i skalę oddziaływania na środowisko, w szczególności:
–
a) prawdopodobieństwo wystąpienia, czas trwania, zasięg, częstotliwość i odwracalność
oddziaływań,
–
b) prawdopodobieństwo wystąpienia oddziaływań skumulowanych lub transgranicznych,
–
c) prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka dla zdrowia ludzi lub zagrożenia dla
środowiska;
Art. 49. 3
•
3) cechy obszaru objętego oddziaływaniem na środowisko, w szczególności:
3
–
a) obszary o szczególnych właściwościach naturalnych lub posiadające znaczenie dla
dziedzictwa kulturowego, wrażliwe na oddziaływania, istniejące przekroczenia standardów
jakości środowiska lub intensywne wykorzystywanie terenu,
–
b) formy ochrony przyrody (
ustawa z dn. 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody) oraz
obszary podlegające ochronie zgodnie z prawem międzynarodowym.
Art. 50.
•
Przeprowadzenie SOOS jest też wymagane w przypadku wprowadzania zmian do już
przyjętego dokumentu, o którym mowa w art. 46 lub 47
.
4