2
C
Nasze do
Ăwiadczenia
Czy dzisiaj mo
ĝemy uciec od pro-
jektowania grafi cznego? S
ÈdzÈc po
ogromnej ilo
Ăci otaczajÈcych nas fi rm,
produktów i us
ïug, które wymagajÈ
reklamowej oprawy, odpowied
ě na
wy
ĝej postawione pytanie moĝe byÊ
tylko negatywna. Istnieje techniczny
sposób, dzi
Úki któremu kaĝdy uczeñ,
niezale
ĝnie od stopnia uzdolnienia
mo
ĝe byÊ autorem dobrego projektu
grafi cznego.
Od strony zastosowanych technik pla-
stycznych
Êwiczenie to jest poïÈcze-
niem elementarnej wiedzy i umiej
Út-
no
Ăci grafi cznych. Do tego dochodzi
kolor, czyli mo
ĝna jednoczeĂnie temat
potraktowa
Ê jako przypomnienie nauki
o barwie.
mwiczenie jest przewidziane
na 3 jednostki lekcyjne.
Na pocz
Ètku pierwszej lekcji nauczy-
ciel, bazuj
Èc na informacjach zawar-
tych w podr
Úczniku stara siÚ wraz
z uczniami wyja
ĂniÊ problem znaku
plastycznego i sformu
ïowaÊ jego defi -
nicj
Ú. Czy ktoĂ z was dzisiaj widziaï ja-
ki
Ă znak plastyczny? JeĂli tak, to gdzie?
A mo
ĝe na czym? Jak wyglÈdaï? Po co
istnieje znak plastyczny? Do czego jest
potrzebny?
Wraz z uczniami analizujemy znaki ró
ĝ-
nych marek samochodów, producen-
tów fi rm odzie
ĝowych, obuwniczych,
znaki drogowe, znaki wydawnictw,
fi rm ubezpieczeniowych, producentów
artyku
ïów spoĝywczych itd. Zazwyczaj
w tym momencie uczniowie sypi
È jak
z r
Úkawa przykïadami znanych sobie
Moje
logo
.
Projekt znaku
plastycznego
Gabriela Adamczyk
Chc
Ú podzieliÊ siÚ z Pañstwem moim doĂwiadczeniem pracy jako
nauczyciela plastyki w szkole podstawowej i zaprezentowa
Ê poniĝej
jeden z przyk
ïadowych tematów, który moĝna przeprowadziÊ na lek-
cjach z uczniami w wieku 11-15 lat. Zaj
Úcia poniĝej opisane przepro-
wadzam z powodzeniem od kilku lat w klasie pi
Ètej.
marek reprezentuj
Ècych róĝne, znane
produkty i fi rmy.
W tym miejscu rol
È nauczyciela jest
pokazanie uczniom zasady dobrego
znaku plastycznego. Znak ma infor-
mowa
Ê, musi wiÚc byÊ:
CZYTELNY.
ATRAKCYJNY
wizualnie. Ma przecie
ĝ
ZWRACA
m UWAG}
. I jeszcze do tego
musi by
Ê
ORYGINALNY
(bo przecie
ĝ
nie wolno kra
ĂÊ cudzej wïasnoĂci, czyli
cudzych wizerunków; a wi
Úc przy oka-
zji na lekcji mamy pretekst do u
Ăwia-
domienia uczniom problemu ochro-
ny praw autorskich. Wszystkie dzieci
w tym wieku dobrze wiedz
È, czym jest
kradzie
ĝ, wiÚc nietrudno jest im wyjaĂ-
ni
Ê ten problem).
Na pocz
Ètku lekcji, moĝna napisaÊ na
tablicy du
ĝymi literami nastÚpujÈce
zdanie:
Dobry znak plastyczny to
taki, który mo
ĝna szybko zapa-
mi
ÚtaÊ i wïaĂciwie skojarzyÊ.
Tu,
pos
ïugujÈc siÚ podrÚcznikiem bÈdě
wcze
Ăniej przygotowanymi przykïada-
mi – wyci
Útymi z czasopism i przykle-
jonymi na kartce formatu A-4 znakami
(stwarzamy tym samym co
Ă w rodza-
ju w
ïasnych tablic poglÈdowych), we
w
ïaĂciwym momencie pokazujemy to,
o czym rozmawiamy.
Kolejnym elementem jest pokazanie
przyk
ïadów dobrze i ěle zaprojekto-
wanego znaku. Jako kryterium „
ěle
zaprojektowany znak” proponuj
Ú
przyj
ÈÊ zbyt duĝÈ komplikacjÚ znaku,
czyli: za du
ĝo form i za duĝo kolorów.
Je
Ăli znak po kilku sekundach nie moĝe
skojarzy
Ê siÚ z niczym lub mylnie siÚ
kojarzy, oznacza to b
ïÈd w projekto-
waniu.
Uczniowie przynosz
È na zajÚcia dwie
kartki papieru (jedna z nich to kartka
z bloku rysunkowego, druga – z bloku
technicznego), o
ïówek, gumkÚ, tem-
perówk
Ú, cyrkiel, linijkÚ, ewentualnie
ekierk
Ú.
Lekcja 1
Lekcj
Ú dzielimy na trzy etapy:
I etap:
na kartce z bloku rysunkowego
ucze
ñ ma zaprojektowaÊ wïasny
znak, czyli wymy
ĂliÊ prostÈ formÚ
plastyczn
È, która kojarzy mu siÚ
najbardziej z w
ïasnÈ osobÈ
uczniowie, je
Ăli chcÈ lub majÈ takÈ
potrzeb
Ú – mogÈ narysowaÊ oïów-
kiem kilka wersji
ten etap powinien by
Ê wykonany
w bardzo szybkim tempie, w ra-
mach zasady: pierwsze skojarzenie
r
r
r
Materia
ïy do kserowania
3
Biuletyn Klubu Nauczyciela. Plastyka
www.wsip.pl
jest najtrafniejsze – maj
È to byÊ
szybkie szkice – przeznaczamy na
to 5 minut.
II etap:
akceptacja przez nauczyciela zapro-
ponowanych znaków pod k
Ètem
technicznym. Nauczyciel nie powi-
nien ingerowa
Ê w treĂÊ, chyba, ĝe
jest ona ra
ĝÈca. II etap sïuĝy temu,
by nauczyciel pomóg
ï w wyborze
(w wypadku kilku wersji), skorygo-
wa
ï widoczne bïÚdy (oczywiĂcie nie
w
ïasnorÚcznie, ale poprzez sugestie:
„mo
ĝe trochÚ wyĝej, moĝe grubszÈ
lini
È” etc.) lub zwróciï uwagÚ, ĝe
znak jest zbyt podobny do ju
ĝ ist-
niej
Ècego.
Je
Ăli widzimy, ĝe mimo wczeĂniejszego
wprowadzenia dziecko jest bezradne
i wyra
ĝa to, mówiÈc: Nie wiem, nie
potrafi
Ú, moĝemy pomóc mu pytania-
mi: A mo
ĝe twój znak bÚdzie podobny
do Ciebie? A mo
ĝe bÚdzie tym, co lu-
bisz najbardziej? Albo tym, czym jeste
Ă
zainteresowany? Niech ta pasja b
Údzie
kszta
ïtem Twojego logo!
III etap:
na kartce z bloku technicznego
nanosimy powi
Úkszony do maksi-
mum projekt naszego znaku-logo
nadaj
Èc mu grubszy kontur
nanosimy tzw. mosty, czyli wzmoc-
nienia na rysunek,
mosty maj
È posïuĝyÊ temu, aby po
wyci
Úciu caïa koncepcja „utrzymaïa
si
Ú” i stanowiïa caïoĂÊ (tak napraw-
d
Ú w tym miejscu uczymy dzieci
techniki szablonu).
W tym miejscu najcz
ÚĂciej lekcja do-
biega ko
ñca. Zbieramy prace wraz
ze szkicami i kontynuujemy zaj
Úcie
na lekcji drugiej, polecaj
Èc wczeĂniej
uczniom przyniesienie (je
Ăli nie majÈ
tego np. na szkolnym zapleczu) farb
plakatowych oraz jednego g
Èbkowego
zmywaka.
r
r
r
r
Lekcja 2
Na nast
Úpnych zajÚciach rozdajemy
prace i wprowadzamy nowy element
techniczny, mianowicie: WYCINANIE
NO
¿YKIEM INTROLIGATORSKIM, zwa-
nym popularnie no
ĝykiem do tapet.
Dla bezpiecze
ñstwa i naszej wygody
(zbyt cz
Ústo zdarza siÚ, ĝe dzieci zapo-
minaj
È przynieĂÊ narzÚdzia) zakupuje-
my wcze
Ăniej noĝyki (np. z funduszy
klasowych lub Rady Rodziców) w ilo-
Ăci odpowiadajÈcej liczbie uczniów
w klasie i w momencie, kiedy ucze
ñ
zako
ñczy rozrysowywanie, wrÚczamy
mu no
ĝyk wraz z podkïadkÈ do ciÚcia.
Podk
ïadkÚ moĝe stanowiÊ tyï ze stare-
go bloku technicznego.
Informujemy wcze
Ăniej dzieci, jak ob-
chodzi
Ê siÚ z noĝykiem, przestrzegamy
przed niew
ïaĂciwym jego uĝyciem.
Lekcja 3
Kiedy szablon b
Údzie juĝ wyciÚty,
ucze
ñ przykleja delikatnie, jednostron-
n
È taĂmÈ, w kilku miejscach (tak, ĝeby
mo
ĝna byïo to potem odkleiÊ) swój
szablon na
Ărodku duĝej kartki forma-
tu A-3 (z bloku rysunkowego).
Za pomoc
È gÈbki oraz farb w nieduĝej
ilo
Ăci wyïoĝonych ïyĝeczkÈ na palet-
k
Ú (np. na plastikowy jednorazowy
talerzyk, który potem mo
ĝna wyrzu-
ci
Ê) nanosi delikatnie tzw. topowanie
(czyli uderzanie g
ÈbkÈ o papier) farbÚ
wewn
Ètrz szablonu, dbajÈc o to, by
farb
Ú równomiernie rozïoĝyÊ na caïej
powierzchni kartki.
Pierwsz
È odbitkÚ zawsze traktujemy
jako próbn
È. Uczeñ sam po zdjÚciu
szablonu zobaczy, gdzie jest zbyt du
ĝo
farby, a gdzie zbyt ma
ïo. Polecamy
uczniowi wykona
Ê „na czysto” dwie
do trzech odbitek i za ka
ĝdÈ stawia-
my ocen
Ú. Bardzo czÚsto mobilizuje
to do wykonania wi
Úkszej iloĂci od-
bitek (zdarzy
ïo mi siÚ kiedyĂ, iĝ uczeñ
wykona
ï osiem odbitek i kazaï sobie
postawi
Ê osiem ocen; poniewaĝ zrobiï
to bardzo dobrze, otrzyma
ï obiecane
noty). Z regu
ïy uczniowie poprzestajÈ
na trzech.
Oceniaj
Èc prace, proponujÚ 3 jed-
nostkowe oceny: za koncepcj
Ú znaku
– w
ïasnego logo, za umiejÚtnoĂÊ pre-
cyzyjnego wyci
Úcia oraz za jakoĂÊ wy-
konanych odbitek.
Zaproponowany powy
ĝej temat nie
jest trudny do realizacji, ale wyma-
ga od nauczyciela zaanga
ĝowania,
cierpliwo
Ăci i natÚĝonej uwagi. Jego
realizacja przynosi zazwyczaj uczniom
i nauczycielowi bardzo du
ĝo satysfak-
cji, rado
ĂÊ, ĝe sÈ autorami tak skom-
plikowanej formy oraz zadowolenie,
ĝe wykonali jÈ w fachowy sposób,
powtarzaj
Èc w dodatku wielokrotnie
swoje „logo”.
Nauczyciel realizuje w ten sposób
kilka tematów i zagadnie
ñ objÚtych
programem nauczania: utrwala wie-
dz
Ú uczniów na temat grafi ki, w tym
– projektowania grafi cznego, uczy
dzieci precyzji wykonawczej i, co
mo
ĝe najwaĝniejsze, umiejÚtnoĂci
przewidywania, np. je
Ăli ěle zaprojek-
tujesz most, to przetniesz element i
Twoja praca nie b
Údzie zgodna z przy-
j
Útym planem.
Autorka artyku
ïu jest czynnym arty-
st
È plastykiem i nauczycielem w jed-
nej z warszawskich szkó
ï podstawo-
wych, wyk
ïadowcÈ historii sztuki,
historii wn
Útrza i historii ogrodów
w prywatnej placówce o
Ăwiatowej
posiadaj
Ècej akredytacjÚ MEN-u.
Pytania do autorki:
gabriela790@wp.pl
Materia
ïy do kserowania