plik

AKADEMIA GÓRNICZO–HUTNICZA

WYDZIAŁ ELKTROTECHNIKI,

AUTOMATYKI, INFORMATYKI I ELEKTRONIKI

PROJEKT nr 6

Podstawy Sterowania Logicznego

PROGRAMOWALNY DZIELNIK

CZĘSTOTLIWOŚCI

PROWADZĄCY:                                                                                          WYKONANIE:
dr inż. Andrzej Ożadowicz                                                                 Monika Turowska
                                                                                                                     Kamil Chemicz
                                                                                                                         Marek Brdej

Kraków, styczeń 2012

1. WPROWADZENIE

1.1 Cel projektu:
Celem projektu jest opracowanie układu dzielnika częstotliwości o zadanym współczynniku
podziału.

1.2 Schemat blokowy, wejścia i wyjścia układu:
Schemat blokowy dzielnika częstotliwości jest pokazany na rysunku 1.

Rys. 1. Schemat blokowy dzielnika

1.3 Wejścia i wyjścia układu:
W tabeli 1 są zestawione wejścia i wyjścia bloku.

Sygnały (y)

We/Wy

Opis

D0-D2

Współczynnik podziału (liczba 3-bitowa)

Clk

Zegar

Wyjście sygnału

Tabela 1. Sygnały wejściowe i wyjściowe

1.4. Przerzutniki:

Przerzutnik - jest to podstawowy element pamiętający każdego układu cyfrowego,

przeznaczonego do przechowywania i ewentualnego przetwarzania informacji. Przerzutnik
współtworzy najniższe piętro struktury układu i zdolny jest do zapamiętania jednego bitu
informacji.
Przerzutniki dzielimy na:



synchroniczne



asynchroniczne

Przerzutniki synchroniczne - takie, których praca jest sterowana jednym, wspólnym

przebiegiem zegarowym. Określa on chwile, w których stany wejść oddziałują na układ.
Chwile te są wyznaczane przez zbocze dodatnie bądź ujemne przebiegu taktującego, dlatego
mówimy o synchronizacji układu zboczem narastającym lub opadającym. W chwilach tych
stan innych wejść nie powinien się zmieniać.

Przerzutniki asynchroniczne - nie pracują z podłączonym wspólnym przebiegiem

zegarowym, każdy może być taktowany innym sygnałem.

Są one mniej odporne na zakłócenia niż układy synchroniczne.

Przerzutnik typu JK:

Symbol graficzny oraz tablicę wzbudzeń przedstawia rysunek:

Przerzutnik ma dwa wejścia informacyjne oznaczone literami J i K oraz wejście
zegarowe C.
Przerzutnik reaguje w chwili narastającego (lub opadającego) zbocza zegara.
Jeśli wejście J=1, to nastąpi przełączenie wyjścia Q na stan 1. Jeśli na wejściu K=1, następuje
przełączenie wyjścia Q na stan 0.

Przerzutnik typu T:

Przerzutnik typu T to taki przerzutnik, który po
podaniu wartości logicznej 1 na wejście T i
wyzwoleniu zboczem sygnału zegarowego, zmienia
stan wyjść na przeciwny. Podanie 0 na wejście T
powoduje zachowanie bieżącego stanu
przerzutnika.

W naszym układzie został on stworzony poprzez
modyfikację przerzutnika JK tak jak na schemacie
obok.

2. REALIZACJA PROJEKTU

2.1 Idea działania układu i funkcjonalny schemat blokowy:
Dzielnik zrealizowany został na przerzutnikach typu JK. Częstotliwość wejściowa zostaje
dzielona przez wybrany współczynnik deklarowany na trzech bitach. Dzielnik umożliwia
dzielenie częstotliwości przez dowolną liczbę naturalną do ośmiu.

W celu zaprezentowania działania układu został on przedstawiony w postaci bloczków
pełniących różne funkcje, które odpowiednio połączone tworzą funkcjonalną całość.

2.2 Dzielniki przez 2, 4, 8:
Dzielnik częstotliwości przez 2 został zrealizowany w bardzo prosty sposób dzięki użyciu
jednego przerzutnika typu T (zrealizowanego na przerzutniku JK).

Przerzutnik w takim połączeniu reaguje przy wysokich stanach na wejściach J i K zmieniając
stan wyjścia Q na przeciwny tylko przy zboczu narastającym (lub opadającym), co zależy od
konstrukcji dzielnika.

Graf przejść:

Dzielniki przez kolejne potęgi 2 możemy otrzymać, w bardzo prosty sposób, łącząc
przerzutniki łańcuchowo:

Q+

2.3 Dzielniki przez 3, 6:
Tworząc dowolny dzielnik, w pierwszym kroku obliczamy potrzebną liczbę przerzutników ze
wzoru:

x ≤ 2

gdzie:
x - współczynnik dzielenia,
n - liczba przerzutników

Z powyższego wzoru wynika, iż dla dzielnika przez 3 musimy użyć dwóch przerzutników.
Następnym krokiem jest utworzenie tablicy prawdy dla układu:

Na jej podstawie tworzymy tablice Karnaugh’a dla każdego wejścia obydwu przerzutników:

Równania wejść:
J0 = 1
K0 = Q1
J1 = Q0
K1 = 1

Graf przejść:

Wejścia i wyjścia przerzutników łączymy zgodnie z równaniami:

Dzielnik przez 6 zrealizowaliśmy poprzez kombinację układu dzielącego przez 3 i przez 2.

2.4 Dzielnik przez 5:

Dzielnik tworzony sposobem analogicznym jak w punkcie 2.3.

W tym przypadku potrzebujemy 3 przerzutniki. Zwiększa nam to tablicę prawdy, a co za tym
idzie ilość tablic

Karnaugh’a oraz równań wejść.

Tablica prawdy

Tablice

Karnaugh’a:

Q1Q0

Równania wejść:

Graf przejść:

Q1Q0

2.5 Dzielnik przez 7:

Dzielnik tworzony sposobem analogicznym, w tym przypadku potrzebujemy 4 przerzutniki.

Tablica prawdy

Tablice

Karnaugh’a:

Q1Q0

Q3Q2

Q3 Q2 Q1 Q0 J3 K3 J2 K2 J1 K1 J0 K0

Q1Q0

Q3Q2

Q1Q0

Q3Q2

Q1Q0

Q3Q2

Q1Q0

Q3Q2

Równania wejść:

Graf przejść:

000

001

010

100

000

001

010

Q1Q0

Q3Q2

Q1Q0

Q3Q2

Q1Q0

Q3Q2

2.6. Przebiegi czasowe w zaprojektowanym układzie:

2.7 Układ wybierający wejście:

Tablica prawdy:

Na włączniku trzybitowym wybieramy pożądany współczynnik dzielenia zgodnie z kodem
binarnym (wyjątek – 000 odpowiada 8).

Układ bramek odpowiednio załącza wyjście wybranego dzielnika.

Sygnały z dzielników

Wyjście