background image

2008-12-07

1

Ćwiczenia

Zajęcia nr 3

mgr inŜ. Tomasz Szulc



Metoda ta ma zastosowanie, gdy układ jest 
przeznaczony do sterowania obiektem lub 
procesem technologicznym, w którym 
współzaleŜność działania poszczególnych 
mechanizmów wykonawczych następuje według 
ściśle określonego programu. 



W tym przypadku działanie układu zapisujemy 
graficznie w tablicy kolejności łączeń - stąd 
nazwa metody - w której poszczególne wiersze 
przyporządkowane są elementom wejściowym i 
wyjściowym, a poszczególne kolumny kolejnym 
taktom pracy układu.



Symbolem "+" oznaczono w tablicy 
zadziałanie elementu, czyli przejście do 
stanu roboczego, a symbolem "-" wyłączenie 
tego elementu, czyli powrót do stanu 
spoczynkowego. 



Rubryki z oznaczeniami liczbowymi słuŜą do 
numerycznego zapisu dziesiętnego stanu 
układu w poszczególnych taktach. Stosujemy 
skrót NSU.



Jeśli tablica kolejności łączeń nie zawiera sprzeczności, 
to w zakresie jednego cyklu pracy układu ze stanów 
wystąpi tylko raz. 



Jeśli sprzeczności nie występują, to układ moŜna 
zrealizować bez stosowania dodatkowych elementów 
pamięci, jeśli te sprzeczności występują, to 
wprowadzamy elementy pamięci w ten sposób, aby 
powtarzające się stany zniknęły. 



NaleŜy zaznaczyć, Ŝe istnieją przypadki, gdy 
niepowtarzalności tego samego stanu w cyklu nie 
obowiązują. Dotyczy to powtórzeń w taktach stabilnych 
nie powodujących Ŝadnych zmian stanów elementów 
wyjściowych lub teŜ te same zmiany. Postacie minimalne 
funkcji realizowanych przez poszczególne elementy 
wyjściowe znajdujemy innymi metodami.



Cykl pracy układu dzieli się na takty. Taktem 
nazywa się przedział czasu między dwoma 
kolejnymi zmianami stanu elementów układu. Cykl 
pracy układu obejmuje zbiór wszystkich taktów, po 
przejściu których układ  realizuje pełny program, a 
kaŜdy element układu wraca do stanu 
początkowego.



Taktem stabilnym nazywa się takt, po którym 
następuje zmiana stanu elementu wejściowego.



Taktem niestabilnym nazywa się taki takt, po 
którym następuje zmiana stanu elementu 
wyjściowego.



Zakłada się, Ŝe w jednym takcie zmienia się stan 
tylko jednego elementu. 



Warunki działania (+) i nie działania (-) 
kaŜdego elementu zapisuje się w 
odpowiednich wierszach tablicy oznaczonych 
kolejno  wagami  1, 2, 4, 8, 16,… które 
nazywa się stopniem łączenia elementu.



Numeryczny stan układu (NSU) w kaŜdym z 
taktów oznacza się sumą stopni łączenia 
elementów czynnych w danym takcie (zapis 
dziesiętny).

background image

2008-12-07

2

Tablica jest rozwiązywalna, jeśli:



powtórzenia NSU nie występują,



powtórzenia występują tylko w taktach 
stabilnych,



powtórzenia występują w taktach 
niestabilnych, po których następują zawsze 
te same takty stabilne.

Tablica jest nierozwiązywalna, jeśli:



powtórzenia występują w taktach stabilnych 
i niestabilnych,



powtórzenia występują w taktach 
niestabilnych, po których następują róŜne 
takty stabilne.