050

IZBA DZIECKA

Izba Dziecka w Rzeszowie powstała w latach 1948 – 50. mieści się w budynku

Komendy Miejskiej Policji.

Owa komórka organizacyjna jest w sposób odpowiedni zabezpieczona przed:

ucieczką nieletnich

kontaktowaniem się osób przebywających w Izbie z osobami z zewnątrz

WaŜniejsze pomieszczenia ssą monitorowane, zainstalowany jest równieŜ system
sygnalizacji zagroŜeń.

NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe wyposaŜona jest ona w środki audiowizualne, podręczną

biblioteczkę, kasety video z filmami np. dydaktycznymi.

Placówka ta funkcjonuje przez cały tydzień, równieŜ w święta, dni wolne od pracy.

Zadania w Izbie realizowane są przez:
-

policjantów

dyŜurnych – wychowawców

kierownika

II.

FUNKCJE POLICYJNEJ IZBY DZIECKA

Do istotnych i waŜnych funkcji POLICYJNEJ IZBY DZIECKA naleŜy zaliczyć:

FUNKCJĘ OPIEKUŃCZO – WYCHOWAWCZĄ

FUNKCJĘ SELEKCYJNĄ

FUNKCJĘ DIAGNOSTYCZNĄ

FUNKCJĘ PROFILAKTYCZNĄ

Ad. 1 FUNKCJA OPIEKUŃCZO – WYCHOWAWCZA

Po zatrzymaniu nieletniego przez policjantów istotne jest zapewnienie mu opieki.

Jednostka  po  przybyciu  do  Izby  jest  przeszukiwana,  odbiera  się  jej  przedmioty,  które  mogą
być zagroŜeniem dla Ŝycia.
Nieletni  poddawany  jest  zabiegom  higienicznym.  Wydaje  mu  się  czystą  bieliznę,  pidŜamę
oraz pełne wyŜywienie.
Zatrzymany  otrzymuje  równieŜ  strój  do  zajęć  rekreacyjnych,  a  własne  ubrania  oddaje  do
depozytu.

Nieletniemu zapewnia się takŜe moŜliwość wypoczynku i snu. W tym to teŜ czasie

Izba stara się ustalić personalia zatrzymanego i zawiadamia np. opiekunów, w zaleŜności od
potrzeby – sąd rodzinny, prokuraturę o sytuacji nieletniego.

Bardzo istotną rolę odgrywają rozmowy indywidualne z nieletnim. Zatrzymani

opisując  swą  sytuację  Ŝyciową,  problemy,  pozwalają  się  poznać.  Osoby  te  często  szukają
oparcia  i  zrozumienia  wśród  wychowawców.  Wytworzenie  więzi  emocjonalnej  między
zatrzymanym,  a  „przełoŜonym”  jest  bardzo  pomocne  w  kolejnych  działaniach
wychowawczych.  WaŜna  jest  takŜe  treść  i  sposób  prowadzenia  zajęć  i  metod
wychowawczych winny one:
-

umoŜliwić poznanie nieletniego, jego środowisko,

rozbudzić pozytywne zainteresowania, umiejętność współŜycia w zespole,

stworzyć warunki umoŜliwiające nieletniemu wykazanie się poprawną postawą.

NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe w Policyjnej Izbie Dziecka realizowany jest dzienny plan pracy z

nieletnimi. Jego celem jest:
-

zapoznanie nieletnich z konsekwencjami i szkodliwością negatywnych zachowań,

zapoznanie nieletnich z ich prawami,

wykształcenie u nieletniego umiejętności właściwej oceny swego postępowania i
rozpoznania znaczenia czynów, postaw.

Z kaŜdym nieletnim wychowawca przeprowadza rozmowę wstępną, która pozwala

poznać zatrzymanego, a takŜe jego problem. Dzięki zdobytym informacjom dyŜurny –
wychowawca, prowadzi zajęcia o odpowiednim charakterze i programie.

Schemat zajęć:

rozmowa wstępna z nieletnim,

sporządzenie kwestionariusza osobowego nieletniego,

prezentacja filmu dydaktycznego, który opatrzony jest komentarzem wychowawcy,

wypełnienie ankiety przez nieletniego, w której pytania ukierunkowane są na jego
poglądy, zainteresowania, sytuację rodzinną,

rozmowa i dyskusja dotycząca postawy i problemów nieletniego, nawiązanie do
oglądanego filmu oraz ankiety,

realizowanie zajęć świetlicowych przy pomocy środków tj:

czytanie prasy, ksiąŜek

telewizja, gry planszowe.

Wychowawcy pracujący w Izbie winne odznaczać się:

spokojem,

opanowaniem,

yczliwością,

konsekwencją.

Metody wychowawcze stosowane wobec nieletnich muszą być zindywidualizowane. WaŜne
by wychowawca w sposób umiejętny i przemyślany umiał przedstawić nieletniemu
pozytywne rozwiązania, tak by zatrzymany wcielił je w swe Ŝycie.

Ad. 2 FUNKCJA DIAGNOSTYCZNA

Stanowi podstawę działania Izby i jest przydatna do celów praktycznych w zakresie

stosowania diagnozy. Jest to zwykle diagnoza sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia i trudności
pojawiających się w nauce.

Informacje te moŜna uzyskać dzięki:

rozmowie wychowawcy z nieletnim, podczas której sporządzany jest kwestionariusz, w
którym znajdują się dane o rodzinie nieletniego czy jego sytuacji szkolnej,

dokumenty urzędowe policji, sądu, prokuratury oraz pochodzące z placówek
wychowawczych i resocjalizacyjnych, w których nieletni przebywał.

Ad. 3 FUNKCJA SELEKCYJNA

Zebrany materiał słuŜy do określenia wniosków dotyczących dalszych losów

nieletniego.

W zaleŜności od tego, co stanowiło przyczynę zatrzymania, jednostkę przekazuje się:

rodzicom, opiekunom,

kierownikowi zakładu opiekuńczego lub wychowawczego,

funkcjonariuszom policji,

do instytucji opiekuńczo – wychowawczych.

Materiały i informacje o nieletnim przekazywane są w zaleŜności od potrzeb:
-

sądowi rodzinnemu i jednostce policji,

szkole,

zakładowi lub placówce do której nieletni zostaje skierowany.

Ad. 4 FUNKCJA PROFILAKTYCZNA

Do profilaktyki w Izbie zaliczyć moŜna rozmowę profilaktyczno – wychowawczą

policjanta  z  nieletnim.  Podczas  rozmowy  wychowawca  stara  się  dowiedzieć  o  problemach
nieletniego,  które  są  podłoŜem  określonych  zachowań.  Taka  rozmowa  winna  zmobilizować
wychowanka  do  modyfikacji  jego  postępowania,  jej  zadaniem  jest  pełnienie  funkcji
diagnostycznej  oraz  rozwiązanie  problemu.  Jest  to  głównie  rozmowa  bezpośrednio
kierowana,  nawiązana  jako  reakcja  na  negatywne  zachowania,  często  wyzwala  reakcje
obronne  u  wychowanka,  które  przejawiać  się  mogą  w  biernej  bądź  agresywnej  postawie
wobec policjanta. Dlatego teŜ funkcjonariusz winien dokładnie przygotować się do rozmowy,
a więc:

rozeznać się w sytuacji wychowawczej nieletniego,

przeanalizować posiadane o nim informacje,

korzystać z pomocy rodziców, pedagogów, wychowawców, kuratora.

Innym rodzajem profilaktyki prowadzonej przez pracowników Izby są kontakty i

oddziaływania na rodziny zatrzymanych nieletnich. Najczęściej są to rodziny:
-

patologiczne,

niewydolne wychowawczo,

W rozmowach wychowawcy starają się poznać sytuację rodziny i dąŜą do rozwiązania
problemu poprzez:

mediację pomiędzy nieletnimi i rodzicami,

udzielanie porad w jakiej instytucji moŜna znaleźć pomoc,

sugerowanie potrzeby terapii rodzinnej bądź indywidualnej.

Pracownicy Izby wychodzą równieŜ poza placówkę uczestnicząc w realizowaniu

programów profilaktycznych o zasięgu lokalnym, regionalnym czy krajowym.

Udział policjanta Izby Dziecka w takim programie to przede wszystkim zapoznanie

młodzieŜy z:

pracą Policji,

sposobem zachowania się w sytuacjach trudnych i unikaniem zagroŜeń,

edukacją prawną w zakresie ustawy o postępowaniu w sytuacjach nieletnich.

Szkoła jest miejscem stwarzającym warunki do prowadzenia działań profilaktycznych

i tam teŜ są one najczęściej realizowane.

W spotkaniach z młodzieŜą przekazywanie treści odbywa się metodami podającymi,

tj. pogadanka, wykład i dyskusja. Metody te stosowane są gdy młodzieŜ reprezentuje znaczny
stopień dojrzałości i samodzielności w zdobywaniu wiedzy. Są to uczniowie starszych klas
szkół podstawowych i szkół średnich.

III.

ZAŁOśONE I RZECZYWISTE FUNKCJE POLICYJNEJ IZBY DZIECKA

Policyjna Izba Dziecka stara się realizować wszystkie funkcje w jak największym,

najszerszym zakresie. JeŜeli przyjrzymy się funkcji opiekuńczo – wychowawczej oraz
diagnostyczno – selekcyjnej, dostrzeŜemy pierwsze rozbieŜności.

Jak wiadomo Izba Dziecka przyjmuje dzieci i młodzieŜ, która znajduje się na róŜnych

poziomach nauczania, a jej stopień dojrzałości w zdobywaniu wiedzy jest takŜe róŜnoraki.
Dlatego teŜ nie moŜe być mowy o konkretnej pracy dydaktycznej z zatrzymanymi nieletnimi.
Zajęcia przeprowadzane przez wychowawców mają na celu przede wszystkim:

wypełnić czas pobytu nieletniego,

przyczynić się do wszechstronnego poznania zatrzymanego.

Olbrzymich trudności Izbie Dziecka przysparza:

niemoŜność realizacji zajęć ruchowych na powietrzu z nieletnimi (brak odpowiednio
zabezpieczonego i przygotowanego do tego celu terenu),

brak

odpowiednio

przygotowanych

pomieszczeń

prowadzenia

bardziej

urozmaiconych zajęć wychowawczych.

Kolejne rozbieŜności wynikają ze sposobów pełnienia roli dyŜurnego – wychowawcy

przez personel pedagogiczny. NaleŜy zdać sobie sprawę z tego, Ŝe mogą pojawić się róŜnice
między  kwalifikacjami  rzeczywistymi  a  formalnymi.  Kwalifikacje  uzyskane  na  drodze
kształcenia  w  szkole  wyŜszej,  na  studiach  mogą  nie  współgrać  z  tymi,  które  wynikają  z
predyspozycji  osób  podejmujących  pracę  z  młodzieŜą  i  dziećmi  nieprzystosowanymi
społecznie. Osoba o doskonałym przygotowaniu, o wysokich notach, moŜe się nie sprawdzić
jako wychowawca w placówce jaką jest Policyjna Izba Dziecka.

Istnieją rozbieŜności w realizacji funkcji diagnostyczno – selekcyjnej. Personel

pedagogiczny Policyjnej Izby Dziecka winien:

poznać sytuację nieletniego i w sposób umiejętny zadecydować o przekazaniu
opiekunom,

przestrzegać czasu zatrzymania (48 godzin w przypadku czynu karalnego, 72 godziny w
przypadku braku opieki).

NaleŜy

zauwaŜyć,

opiekunowie,

rodzice,

takŜe

placówki

opiekuńczo  –  wychowawcze  często  „zgłaszają”  się  po  wychowanka  „po  czasie”,  tłumacząc
się  róŜnorakimi  trudnościami.  W  takich  przypadkach  dziecko  moŜe  pozostać  w  Policyjnej
Izbie  Dziecka  do  14  dni.  Niestety  i  tu  równieŜ  mamy  do  czynienia  z  tzw.  „naginaniem
prawa”. Często sędziowie umieszczają nieletnich w Izbie na długi czas traktując tym samym
pobyt w Izbie jako samoistny środek wychowawczy.

Policyjna Izba Dziecka stara się zrealizować załoŜone funkcje(funkcje: opiekuńczo –

wychowawczą, selekcyjną, diagnostyczną, profilaktyczną). Niestety nie zawsze jest to
moŜliwe. Walka z biurokracją, brak finansów, źle przystosowane budownictwo, uniemoŜliwia
prawidłowe funkcjonowanie Izby.