ul-mobbing-09nowy2

Czym jest mobbing?

ję cie mob bin gu

do ty

czy

dwóch

aspek tó

psy cho lo gicz ne go

oraz pra

w ne go

. Na

psy -

cho lo gicz ną

de fi ni cję mob bin gu

skła da ją

się

wsz

yst k

ie za cho wa nia

ra cy

, nie

za wsz

do ty

czą ce

oso b

y za trud nio nej

, kt

ó re

na ru sza -

ją do bra

oso bi ste

nie za le żnie od

kie run ku

o dza ju dzia łań

oraz osób

wnie

za an ga żo

wa nych.

Mob bing

jest spe c

y ficz n

ym r

o dza jem

prze

mo cy

, kt

ó ra za bu r

za r

e la cje

in ter per so nal -

ne w

miej scu pra c

y, jed no znacz nie

ne ga ty

w -

nie wpły wa

nafunk cjo no wa nie

za trud nio-

ch i

ca łej fir m

de fi ni cja uwzględ nia

przede w

yst

kim skut

ki mob

bin gu dla pra

w nika

ie za w

sze

od po wia da

prze

słan kom

praw

nym.

Ofia rą

tak

zu mia ne go

mob bin gu

mo że

ć t

yl ko pra c

ow nik

, cz

y li oso ba

za trud nio -

nana

pod sta wie umo w

y o

pra c

ę. W

ar to

pa -

mię tać,

że

mob be r

em, cz

y li oso bą

do pusz -

cza ją cą

się

mob bin gu,

mo że

oso ba,

któ ra

nie jest

pra co

w ni kiem

np.

za trud nio -

nana

pod sta wie umo w

y c

y wil no pra

w nej

mię taj, ż

e po z

ew są do w

y w

śl Ko dek su

pra cy

ie ru je się

za wsz

e pr

ciw ko pra c

o -

daw c

y, nie za le żnie

odt

e go

, kt

o jest

fak ty

cz -

nym spra

w cą mob

bin gu

, na w

et je śli jest nim

współ pra c

ow nik

Czy t

o t

eż mobbing?

Mob bin g

iem nie

jest dy

s cy

pli no wa nie per so -

ne lu –

kie dy

dzia ła nia pra c

o da

w cy

lub

prze

ło -

żo

ne go nie

są w

y łącz ne

y jąt ko we

sto

sun ku do

oso by

lub gru

py osób

, tyl

ko do ty

czą

za rzą dza nia

ca łą g

ru pą pra c

ow ni czą.

Je że

po le ce

nie

ko na nia

za da nia

nie

na ru sza

o jej god no ści,

jest zgod ne

wa li fi ka

cja mi

iza k

re sem

obo wiąz ków

cech

sto sun ku

pra cy

y ni k

a ko niecz ność

je go w

y ko na nia.

Dla te

go, je ż

e li

uwa żasz, ż

e pa dłeś

ofia rą dzia -

łań pr

po mi na ją cy

ch mob bing

, upew nij

się,

czy

speł niasz k

ry t

e ria

de fi ni cji mob bin gu

za -

war tej

wKo dek sie

pra cy.

Jeżeli większość zaznaczonych odpowiedzi

brzmi tak, możesz znajdować się w grupie

ryzyka. Jeżeli działania trwają od pół roku

narażenie na mobbing wzrasta. Wyniki tej

ankiety nie świadczą o tym, że jesteś jego

ofiarą. Lista ma charakter orientacyjny, abyś

mógł obiektywnie ocenić, czy znajdujesz się

w grupie ryzyka.

W razie wątpliwości

zajrzyj na stronę:

www.pip.gov.pl

Skrócona lista kontrolna

Sprawdź,

czy nie jesteś ofiarą mobbingu

■

Czy w ostat nim cza sie spo ty ka łeś się

z nie uza sad nio ną kry ty ką Two jej pra cy

lub ży cia pry wat ne go, ze stro ny ko go -

kol wiek w śro dowi sku pra cy?

TAK

NIE

■

Czy zostałeś odizolowany fizycznie lub

społecznie od reszty współpracow-

ników?

TAK

NIE

■

Czy ktokolwiek zaniża Twoje zaangażo-

wanie w pracę?

TAK

NIE

■

Czy otrzymujesz nadmierną ilość pracy,

tzn. nie do wykonania w ustalonym ter-

minie lub niedostosowaną do Twoich

możliwości?

TAK

NIE

■

Czy ktokolwiek obraża Cię w pracy?

TAK

NIE

■

Od ja kie go cza su wy stę pu ją te dzia ła nia?

od kilku lat od pół roku od miesiąca

Mob bing w

tym

zu mie niu

to usy

s te ma ty zo

na f

or ma

prz

e mo c

y psy chicz nej

lub/ifi z

ycz nej

sto so wa

bec oso

lub gru py

osób

prz

ez w

spół pr

a co

w ni kó

w –

le gów

, pr

ło żo

lub pod wład n

ych.

MOB BING A

KO DEKS

PRA C

dług

dek su

pra c

mob bing

ozna cza

dzia ła nia lub

za cho wa

nia

do ty czą ce

a co

w ni ka lub

skie r

o w

a -

ne pr

ciw ko

a co

w ni ko

wi, po le ga -

ją ce

upo rcz

y w

ym i

dłu go trw

a łym

nę ka niu lub

za stra

sza niu pr

a co

w ni -

ka,

łu ją ce

nie go

za ni żo

ną

oce nę

prz

y da

t no ści za w

o do w

ej,

po -

du ją ce

lub

ma ją ce

lu po ni ż

e -

nie

lub

ośmie sze nie

pra c

ow ni ka,

izo lo w

a nie

go lub

eli mi no wa

nie

e spo łu w

spół pr

a co

w ni kó

Mo że

się zda

yć, ż

e bę

dziesz ofia rą

mob bin gu w

aspek cie psy cho lo gicz -

nym, ale nie w

sen sie pr

nym –

wznacz

nym stop

niu utrud ni Ci

stą pie nie na

dro gę

są do wą

udo wo

d nie nie spr

a wy

dsą dem.

Prz

e słan k

i de fi ni cji

dek so wej

mu -

szą by

ć speł nio

ne łącz nie

, co

ozna

cza, że

prz

są dem bę

dziesz mu siał

udo wo

d nić ist nie nie

wsz

yst k

ich ele -

men tó

sąd pra

orz

e ka, cz

mob bing za ist niał

Główny Inspektorat Pracy 2009

Jeżeli twierdzisz, że jesteś ofiarą mobbingu,

to zanim wystąpisz na drogę sądową, za-

stanów się, czy spełniasz kryteria prawne

pozwalające uznać Cię za faktyczną ofiarę

tych praktyk:

■

Czy zachowa nia lub dzia ła nia uwa ża ne

za mob bing są upo rczy we i dłu go trwa -

łe? Wa żna jest nie ty le Two ja su biek tyw -

na oce na, ile obiek tyw ny czas trwa nia

i na si le nie za cho wań. Na pew no mob -

bing nie mo że wy stą pić jed no ra zo wo;

mo że my mó wić o nim, je śli nę ka nie

i za stra sza nie trwa przez co naj mniej

6 mie się cy od pierw szych sy gna łów.

Sąd ba da ka żdy przy pa dek mob bin gu

od dziel nie. War to jed nak pa mię tać,

że w spra wach mob bin go wych funk -

cjo nu je wzo rzec tzw. ofia ry roz sąd nej.

Ozna cza to, że są oso by bar dziej i mniej

po dat ne na stres oraz ra dzą ce so bie

ze stre sem wy wo ła nym mob bin giem.

Sąd m.in. przy po mo cy bie głe go są do -

we go oce ni Two ją sy tu ację.

■

Czy dzia ła nia lub za cho wa nia mob bin -

gu ją ce bu dzą Twój jed no znacz ny sprze -

ciw? Sam mob bing ja ko zja wi sko psy -

cho lo gicz ne nie jest ka ral ny. Li czy się

sku tek mob bin gu oraz jed no znacz ny

sprze ciw prze ciw ko mob be ro wi.

■

Oceń i sprawdź dia gno stycz nie czy do -

zna łeś roz stro ju zdro wia. Je że li tak,

to mu sisz go obiek tyw nie wy ka zać. War -

to uzy skać dłu go ter mi no we zwol nie nie

cho ro bo we od le ka rza spe cja li sty, wska -

zu ją ce na tzw. ob ja wy osio we, czy li

domi nu ją ce w re ak cji or ga ni zmu, np.:

w sfe rze psy chicz nej, neu ro lo gicz nej,

kar dio lo gicz nej itp. Za roz strój zdro -

wia wy wo ła ny mob bin giem przy słu gu -

je Ci za dość uczy nie nie w nie li mi to wa -

nej kwo cie. Zna cze nie ma sto pień utra ty

zdro wia, na stęp stwa za wo do we, pry -

wat ne, spo łecz ne itp.

■

Jeżeli wystąpił u Ciebie rozstrój zdrowia

ustal jego związek z mobbingiem,

■

Czy jesteś gotowy do wypowiedzenia

umowy o pracę? Pamiętaj, że jedynie

wypowiedzenie złożone na piśmie

upoważnia Cię do odszkodowania,

jeżeli nie doznałeś rozstroju zdrowia

i nie żądasz zadośćuczynienia,

■

Zbierz od po wied nie do wo dy po twier -

dza ją ce za ist nie nie mob bin gu.

Zawsze możesz zasięgnąć

pomocy prawnej

w Państwowej Inspekcji Pracy.

Pamiętaj jednak,

że PIP nie orzeka o istnieniu mobbingu

w zakładzie pracy.

■

Za pi suj wszyst kie nie po ko ją ce za cho -

wa nia i dzia ła nia mob bin go we, no tuj

miej sce, czas oraz oko licz no ści im to wa -

rzy szą ce,

■

Roz ma wiaj na te mat Two jej sy tu acji z jak

naj więk szą licz bą osób,

■

Szukaj pomocy poza pracą,

■

Prze cho wuj za pi sy wszyst kich in cy den -

tów, na wet je śli nie ma na to świad ków,

■

Jeśli za uwa żysz pierw sze ozna ki mob -

bin gu, od ra zu roz ma wiaj o tym z ro dzi -

ną, ko le ga mi, związ ka mi za wo do wy mi,

■

Szukaj możliwości mediacji – pierwsze

problemy rozwiązuj polubownie, jeśli

się nie uda, szukaj innych możliwości,

■

Na ucz się od po wia dać na za czep ki słow -

ne, bądź aser tyw ny. Wy ra żaj wła sne emo -

cje i zda nie bez na ru sza nia god no ści

oso bi stej roz mów cy. Nie re aguj agre sją.

Dzia ła nia lub za cho wa nia mob bin go we dzie -

lą się na bez praw ne np.: po ni ża nie, lek ce wa -

że nie, szy ka no wa nie itp. oraz po zor nie

zgod ne z pra wem np.: od mo wa udzie le nia

taj, że za wsze mo żesz zło żyć prze ciw ko mob -

be ro wi po zew cy wil ny z ty tu łu na ru sze nia

dóbr oso bi stych.

Ponieważ mobbing jest często mylony

z innymi przejawami naruszania praw pra-

cowniczych, przygotowaliśmy krótką listę

kontrolną, która sumuje najbardziej charak-

terystyczne zachowania i działania o charak-

terze mobbingu.

urlo pu, po le ce nie pra cy w nad go dzi nach itp.

(kie dy dzia ła nia te speł nia ją prze słan ki de fi ni -

cji za war tej w art. 94

Kp.). War to ze brać

wszyst kie do wo dy mo gą ce świad czyć o mob -

bin gu uwzględ nia jąc przy tym, że sąd pra cy

mo że, ale nie mu

si do pu ścić wszyst kich

wska za nych do wo dów. Do naj czę ściej wska -

zy wa nych do wo dów na le żą:

■

udokumentowane przejawy mobbingu

(np. pisemne groźby),

■

nagrania zarówno indywidualnie, jak

i materiał z kamer przemysłowych,

■

tzw. dzien nik mob bin go wy, czy li pro wa -

dzo ne przez ofia rę no tat ki i za pi sy roz -

mów, sy tu acji, za cho wań mo gą cych

świad czyć o mob bin gu,

■

relacje świadków.

Po stę po wa nie do wo do we w spra wach mob -

bin go wych pro wa dzi się w dwóch eta pach.

Pierw szy obej mu je usta le nie, czy mob bing

był sto so wa ny, na to miast w dru gim ba da się,

czy do szło do wy wo ła nia roz stro ju zdro wia

lub szko dy. Nie za le że nie od te go, czy Two ja

sy tu acja kwa li fi ku je się do są du pra cy, pa mię -

Jeśli podejrzewasz, że jesteś ofiarą mobbingu, ustal fakty

Jeśli chcesz iść do sądu, pamiętaj o zgromadzeniu dowodów