background image

Elektronika Ciała Stałego 

Laboratorium. Ćwiczenie M. Oddziaływania polowe w strukturze MOS. 

 
 
1.

 

Co to jest kondensator MOS? 
Kondensator MOS składa się z bramki z metalu (lub polikrystalicznego krzemu), izolatora 
(tlenku krzemu) i podłoŜa z półprzewodnika. 
 

2.

 

Wyjaśnić pojęcie napięcia kontaktowego. 
Φ

[MS] - róŜnica prac wyjścia z metalu i półprzewodnika. 

 

3.

 

Wyjaśnić pojęcie napięcia płaskich pasm. 
Napięcie płaskich pasm  U[FB] to napięcie, które naleŜy przyłoŜyć do bramki, aby pasma 
w  obszarze  półprzewodnika  się  wyprostowały.  W  rzeczywistym  kondensatorze  MOS  we 
wzorze na napięcie płaskich pasm trzeba takŜe dodać poprawkę na napięcie, wynikające z 
istnienia ładunku efektywnego. 
 

4.

 

Wyjaśnić pojęcie napięcia progowego. 
U[T]  -  napięcie  pomiędzy  bramką  a  podłoŜem,  przy  którym  koncentracja  nośników 
mniejszościowych  przy  powierzchni  półprzewodnika  jest  równa  koncentracji  nośników 
większościowych w jego objętości. 
 

5.

 

Omówić  stany,  w  jakich  moŜe  znajdować  się  przypowierzchniowy  obszar  półprzewodnika 
przy ró
Ŝnych napięciach przyłoŜonych do bramki. 
U[G]- napięcie bramka - podłoŜe  dla U[G] < U[FB] ładunek zgromadzony na bramce nie 
wystarcza  do  wytworzenia  stanu  płaskich  pasm.  Powoduje  to  gromadzenie  się  nośników 
większościowych (tu akurat dziur) w wąskiej, powierzchniowej warstwie półprzewodnika. 
W  związku  z  tym  pasma  energetyczne  w  tej  części  półprzewodnika  zaginają  się  do  góry 
(rys. 6). Stan ten jest określany mianem akumulacji. dla U[FB] < U[G] < U[T] ładunek jest 
większy,  niŜ  potrzebny  do  uzyskania  stanu  płaskich  pasm,  ale  jest  on  za  niski,  Ŝeby 
osiągnąć zagięcie pasm Φ[S]=2 Φ[F]. Rozpatrujemy wtedy 2 przypadki:  

 

-  dla  0  <  Φ[S]  <  Φ[F]  ładunek  zgromadzony  na  bramce  jest  większy  pęd  ładunku 
potrzebnego  do  uzyskania  stanu  płaskich  pasm  i  powoduje  on  odpłynięcie  dziur  od 
przypowierzchniowego obszaru półprzewodnika (rys. 7)  

 

- dla Φ[F] < Φ[S] < 2Φ[F] ładunek zgromadzony na bramce jest większy od ładunku 
w poprzednim przypadku i powoduje odpycha nie nośników większościowych (dziur), 
ale  takŜe  przyciąga  nośniki  mniejszościowe  (elektrony).  Mimo  to  koncentracja 
elektronów  w  obszarze  przypowierzchniowym  jest  niewielka  i  mniejsza,  niŜ 
koncentracja  dziur  w  głębi  półprzewodnika.  Stan  ten  jest  nazywany  stanem  słabej 
inwersji.  

 

-  dla  U[T]  <  U[G]  ładunek  zgromadzony  w  bramce  jest  tak  duŜy,  Ŝe  powoduje 
zagięcie pasm Φ[S] > 2Φ[F] wskutek czego koncentracja nośników mniejszościowych 
na  powierzchni  półprzewodnika  jest  większa  niŜ  koncentracja  nośników 
mniejszościowych w jego objętości. Jest to stan silnej inwersji. 

 

6.

 

Wyjaśnić pojęcie przybliŜenia zuboŜenia. Dlaczego w obszarze zuboŜonym gęstość ładunku 
jest stała, niezale
Ŝna od połoŜenia i potencjału powierzchniowego? 
PrzybliŜenie  zuboŜenia  to  załoŜenie,  Ŝe  w  pewnym  obszarze  do  xd  od  powierzchni 
półprzewodnika wszystkie domieszki są nieskompensowane, natomiast dalej juŜ wszystkie 
skompensowane przez nośniki większościowe. 

background image

7.

 

Dlaczego  moŜna  przyjąć,  Ŝe  w  stanie  silnej  inwersji  potencjał  powierzchniowy  przestaje 
rosn
ąć wraz ze wzrostem napięcia bramki? 
W  stanie  silnej  inwersji  potencjał  powierzchniowy  Φ[S]  przyjmuje  maksymalną  wartość 
2Φ[F],  gdyŜ  niewielki  wzrost  Φ[S]  powoduje  duŜy  wzrost  koncentracji  nośników 
większościowych,  a  co  za  tym  idzie,  w  półprzewodniku  i  dielektryku  tworzy  się  pole 
elektryczne, zatrzymujące spadek napięcia na półprzewodniku. 
 

8.

 

Jak jest zdefiniowana pojemność kondensatora MOS? 
 

9.

 

 Omówić  zaleŜność  pojemności  kondensatora  MOS  od  napięcia  bramki.  Jaka  jest 
przyczyna  ró
Ŝnicy  przebiegu  tej  zaleŜności  dla  małych  i  duŜych  częstotliwości  sygnału 
pomiarowego? 
Na  rysunku  11.  widać,  Ŝe  dla  wysokich  częstotliwości  szybkość  generacji-rekombinacji 
nośników mniejszościowych (czas Ŝycia nośników mniejszościowych) robi się zbyt mała, 
aby  nadąŜyć  za  zmianami  napięcia.  Nie  następuje  generacja  -  nie  zmienia  się  ładunek 
nośników. 
 

10.

 

W  jaki  sposób  na  podstawie  zaleŜności  C-U  moŜna  wyznaczyć  podstawowe  parametry 
kondensatora MOS?