Elektronika Ciała Stałego
Laboratorium. Ćwiczenie M. Oddziaływania polowe w strukturze MOS.
1.
Co to jest kondensator MOS?
Kondensator MOS składa się z bramki z metalu (lub polikrystalicznego krzemu), izolatora
(tlenku krzemu) i podłoŜa z półprzewodnika.
2.
Wyjaśnić pojęcie napięcia kontaktowego.
Φ
[MS] - róŜnica prac wyjścia z metalu i półprzewodnika.
3.
Wyjaśnić pojęcie napięcia płaskich pasm.
Napięcie płaskich pasm U[FB] to napięcie, które naleŜy przyłoŜyć do bramki, aby pasma
w obszarze półprzewodnika się wyprostowały. W rzeczywistym kondensatorze MOS we
wzorze na napięcie płaskich pasm trzeba takŜe dodać poprawkę na napięcie, wynikające z
istnienia ładunku efektywnego.
4.
Wyjaśnić pojęcie napięcia progowego.
U[T] - napięcie pomiędzy bramką a podłoŜem, przy którym koncentracja nośników
mniejszościowych przy powierzchni półprzewodnika jest równa koncentracji nośników
większościowych w jego objętości.
5.
Omówić stany, w jakich moŜe znajdować się przypowierzchniowy obszar półprzewodnika
przy róŜnych napięciach przyłoŜonych do bramki.
U[G]- napięcie bramka - podłoŜe dla U[G] < U[FB] ładunek zgromadzony na bramce nie
wystarcza do wytworzenia stanu płaskich pasm. Powoduje to gromadzenie się nośników
większościowych (tu akurat dziur) w wąskiej, powierzchniowej warstwie półprzewodnika.
W związku z tym pasma energetyczne w tej części półprzewodnika zaginają się do góry
(rys. 6). Stan ten jest określany mianem akumulacji. dla U[FB] < U[G] < U[T] ładunek jest
większy, niŜ potrzebny do uzyskania stanu płaskich pasm, ale jest on za niski, Ŝeby
osiągnąć zagięcie pasm Φ[S]=2 Φ[F]. Rozpatrujemy wtedy 2 przypadki:
•
- dla 0 < Φ[S] < Φ[F] ładunek zgromadzony na bramce jest większy pęd ładunku
potrzebnego do uzyskania stanu płaskich pasm i powoduje on odpłynięcie dziur od
przypowierzchniowego obszaru półprzewodnika (rys. 7)
•
- dla Φ[F] < Φ[S] < 2Φ[F] ładunek zgromadzony na bramce jest większy od ładunku
w poprzednim przypadku i powoduje odpycha nie nośników większościowych (dziur),
ale takŜe przyciąga nośniki mniejszościowe (elektrony). Mimo to koncentracja
elektronów w obszarze przypowierzchniowym jest niewielka i mniejsza, niŜ
koncentracja dziur w głębi półprzewodnika. Stan ten jest nazywany stanem słabej
inwersji.
•
- dla U[T] < U[G] ładunek zgromadzony w bramce jest tak duŜy, Ŝe powoduje
zagięcie pasm Φ[S] > 2Φ[F] wskutek czego koncentracja nośników mniejszościowych
na powierzchni półprzewodnika jest większa niŜ koncentracja nośników
mniejszościowych w jego objętości. Jest to stan silnej inwersji.
6.
Wyjaśnić pojęcie przybliŜenia zuboŜenia. Dlaczego w obszarze zuboŜonym gęstość ładunku
jest stała, niezaleŜna od połoŜenia i potencjału powierzchniowego?
PrzybliŜenie zuboŜenia to załoŜenie, Ŝe w pewnym obszarze do xd od powierzchni
półprzewodnika wszystkie domieszki są nieskompensowane, natomiast dalej juŜ wszystkie
skompensowane przez nośniki większościowe.
7.
Dlaczego moŜna przyjąć, Ŝe w stanie silnej inwersji potencjał powierzchniowy przestaje
rosnąć wraz ze wzrostem napięcia bramki?
W stanie silnej inwersji potencjał powierzchniowy Φ[S] przyjmuje maksymalną wartość
2Φ[F], gdyŜ niewielki wzrost Φ[S] powoduje duŜy wzrost koncentracji nośników
większościowych, a co za tym idzie, w półprzewodniku i dielektryku tworzy się pole
elektryczne, zatrzymujące spadek napięcia na półprzewodniku.
8.
Jak jest zdefiniowana pojemność kondensatora MOS?
9.
Omówić zaleŜność pojemności kondensatora MOS od napięcia bramki. Jaka jest
przyczyna róŜnicy przebiegu tej zaleŜności dla małych i duŜych częstotliwości sygnału
pomiarowego?
Na rysunku 11. widać, Ŝe dla wysokich częstotliwości szybkość generacji-rekombinacji
nośników mniejszościowych (czas Ŝycia nośników mniejszościowych) robi się zbyt mała,
aby nadąŜyć za zmianami napięcia. Nie następuje generacja - nie zmienia się ładunek
nośników.
10.
W jaki sposób na podstawie zaleŜności C-U moŜna wyznaczyć podstawowe parametry
kondensatora MOS?