Morfologia grzybów mikroskopowych

Cel ćwiczenia

• Obserwacje morfologii grzybów pleśniowych
• Obserwacje komórek i kolonii drożdży
• Preparaty przyżyciowe i utrwalone 

Morfologia grzybów pleśniowych 

(strzępkowych)

• Mają ścianę komórkowa zbudowaną głównie z chityny
• Ograniczone zróżnicowanie morfologiczne –podstawowa 

jednostka komórkowa to strzępka

• Strzępki tworzą  grzybnię (mycelium)
• Brak zróżnicowania funkcjonalnego
• Grzybnia powstaje z kiełkującej formy spoczynkowej
• Forma spoczynkowa to zarodniki wytwarzane na drodze 

płciowej (np. askospory u workowców) lub zarodniki 

wegetatywne (konidiospory, sporangiospory, artrospory, 

blastospory, chlamydospory – ciała przetrwalne)

• Budowa i kolor zarodników oraz sposób ich powstawania jest 

cechą diagnostyczną  

Budowa ściany komórkowej

• Chityna i beta-glukan ( + ewentualnie białka)

Budowa trzonków konidionośnych u grzybów z 

rodzaju 

Aspergillus

i 

Penicillium

trzonek
konidionośny

trzonek 
konidionośny

rozszerzenie (główka)

metula

fialida

konidium

metula

fialida

konidium

Aspergillus (pędzlak)

Penicillium (kropidlak)

Trzonek zarodnionośny z zarodnią u 

Mucor racemosus

zarodnia

trzonek zarodnikonośny

Komórka drożdży właściwych 

(klasa 

Saccharomycetes

)

Kształty komórek drożdży

kuliste

owalne

wydłużone

cytrynowate

trójkątne

sierpowate

włókniste

cylindryczne

Rozmnażanie drożdży

• Wegetatywne przez pączkowanie (np. drożdże 

właściwe z klasy 

Saccharomyces 

sp

.

) lub drogą 

fragmentacji przez rozszczepienie (np. 

Schizosaccharomyces

sp.)

• Płciowe (drożdże właściwe zaliczane do workowców)

- cykl haplobiontyczny
- cykl haplo-diplobiontyczny
- cykl diplobiontyczny 

Sposoby pączkowania komórek

monopolarne

bipolarne

multipolarne

Kształty i typy worków

owalny

romboidalny

z askosporami ułożonymi

liniowo

Kształty askospor

kuliste

owalne nerkowate półkuliste

kapeluszowate

Pseudomycelium

• W odróżnieniu od mycelium grzybów strzępkowych

drożdże z rodzaju 

Candida 

mogą tworzyć 

pseudomycelium (gałązki i łańcuszki powstałe z nie 

oddzielających się od siebie pączków) 

Pseudomycelium i mycelium

pseudomycelium z blastosporami

mycelim z przegrodami

mycelium z artrosporami

Rozmnażanie grzybów z gromady 

Basidiomycota

• Rozmnażanie głównie na drodze płciowej – owocniki 

z podstawkami

Tworzenie podstawki u 

Basidiomycota