sochacki 2008.2

Spis treści

Wstęp

.....................................................................................................................................................................................................

1. Policyjna izba dziecka w strukturze organizacyjnej Policji

............................................

2. Organizacja i wyposaŜenie policyjnej izby dziecka

................................................................

3. Zatrzymanie nieletniego w policyjnej izbie dziecka

............................................................

4. Pobyt nieletniego w policyjnej izbie dziecka

...............................................................................

4.1. Czynności związane z przyjęciem nieletniego do izby

.......................................

4.2. Pobyt nieletniego w izbie

.....................................................................................................................

4.3. Zwolnienie nieletniego z izby

.........................................................................................................

5. Postępowanie w razie zaistnienia wypadku nadzwyczajnego

w policyjnej izbie dziecka

.................................................................................................................................

6. Dokumentacja prowadzona w policyjnej izbie dziecka

....................................................

Bibliografia

..................................................................................................................................................................................

Załącznik 1. Protokół zatrzymania nieletniego

....................................................................................

Załącznik 2. Kwestionariusz przyjęcia nieletniego

do Policyjnej Izby Dziecka

.............................................................................................

Załącznik 3. Notatka z rozmowy przeprowadzonej

z zatrzymanym nieletnim

..................................................................................................

Załącznik 4. Zawiadomienie o pobycie nieletniego

w Policyjnej Izbie Dziecka

.............................................................................................

Załącznik 5. Arkusz przyjęcia nieletniego, obserwacji i czynności

wykonanych w sprawie nieletniego

......................................................................

Załącznik 6. Zawiadomienie o pobycie nieletniego

w Policyjnej Izbie Dziecka

............................................................................................

Załącznik 7. Potwierdzenie odbioru nieletniego

.................................................................................

Załącznik 8. Prawa i obowiązki nieletniego zatrzymanego

w Policyjnej Izbie Dziecka

.............................................................................................

Załącznik 9. Ramowy rozkład zajęć w Policyjnej Izbie Dziecka

.......................................

Wstęp

Konwencja o prawach dziecka

uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne

ONZ 20 listopada 1989 r. między szeregiem postanowień mających na celu do-
bro  dziecka  nakłada  na  wszystkie  publiczne  i  prywatne  instytucje  opieki  spo-
łecznej,  sądy,  władze  administracyjne  i  ciała  ustawodawcze  obowiązek  najlep-
szego  zabezpieczenia  interesów  dzieci.  Aktami  poprzedzającymi  Konwencję
były:  Powszechna  deklaracja  praw  człowieka  –  rezolucja  uchwalona  przez
Zgromadzenie Ogólne ONZ 217A (III) 10 grudnia 1948 r., Genewska deklara-
cja praw dziecka z 1924 r. oraz Deklaracja praw dziecka ONZ z 1959 r. W du-
chu  ww.  deklaracji  polski  parlament  uchwalił  –  bardzo  postępową  jak  na  ów-
czesne  czasy  i  moŜliwości  państwa  –  Ustawę  z  dnia  26  października  1982  r.
o postępowaniu w sprawach nieletnich  (tekst  jednolity:  Dz.U.  z  2002  r.  Nr  11,
poz. 109 z późn. zm.).

Podczas wykonywania obowiązków słuŜbowych wynikających z zadań

ustawowych policjant na co dzień spotyka się z dziećmi, które weszły w konflikt
z prawem bądź przebywają w warunkach powodujących ich demoralizację czy
teŜ pozbawione są opieki.

Dzieci te Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich (u.p.n.) określa

mianem „nieletni”

. Nierzadko bywa, Ŝe nieletniego, który dopuścił się czynu

karalnego  (przestępstwa,  przestępstwa  skarbowego  lub  wykroczenia  określone-
go w art. 51, 69, 74, 76, 85, 87, 119, 122, 124, 133 i 143 Ustawy z dnia 20 maja
1971  r.  Kodeks  wykroczeń),  policjanci  zmuszeni  są  zatrzymać  i  zapewnić  mu
wymaganą  opiekę.  Wówczas  zatrzymanego  nieletniego  doprowadzają  do  poli-
cyjnej  izby  dziecka  i  przekazują  pod  opiekę  pracujących  tam  policjantów  wy-
chowawców.

Co dalej dzieje się z zatrzymanym nieletnim? Jakie jest dalsze z nim postę-

powanie?  Jak  funkcjonuje  policyjna  izba  dziecka?  Jakich  nieletnich  i  kiedy
moŜna  zatrzymać  w  tej  placówce?  Odpowiedzi  na  te  i  inne  pytania  związane
z  zatrzymaniem  nieletniego  w  policyjnej  izbie  dziecka  zawiera  niniejsze  opra-
cowanie.

Polska ratyfikowała Konwencję 30 września 1991 r., została ona ogłoszona w Dz.U. Nr 120, poz. 526.

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich (art. 1) określa mianem nieletniego osoby:

– które nie ukończyły 18 lat, a objęte zostały postępowaniem w związku z zapobieganiem lub zwalczaniem

demoralizacji,

– które ukończyły lat 13, a nie ukończyły lat 17, i toczy się wobec nich postępowanie o dokonanie czynu ka-

ralnego,

– wobec których są wykonywane orzeczone przez sąd środki wychowawcze lub poprawczy nie dłuŜej niŜ do

ukończenia przez nich 21 roku Ŝycia.

1. Policyjna izba dziecka w strukturze organizacyjnej Policji

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r.

Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) w art. 1 ust. 2 wymienia podstawowe zadania Policji
jako umundurowanej i uzbrojonej formacji, słuŜącej społeczeństwu i przezna-
czonej do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa
i porządku publicznego. Do zadań tych naleŜy m.in.:
–

ochrona Ŝycia ludzi oraz mienia,

–

ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju
w miejscach publicznych,

–

inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnia-
niu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym,

–

wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców.

Zadania te realizowane są przez policjantów dwóch podstawowych rodza-

jów słuŜb policyjnych, jakimi są słuŜba kryminalna i słuŜba prewencyjna.

Realizując powierzone zadania, policjanci stykają się nie tylko z osobami

dorosłymi, ale teŜ w wielu przypadkach z dziećmi bądź to wchodzącymi w kon-
flikt  z  prawem,  bądź  to  pokrzywdzonymi  w  wyniku  bezprawnych  działań  in-
nych osób. Z racji swojego wieku i niedojrzałości nie mogą one być traktowane
jak dorośli. Dlatego teŜ unormowania prawne dotyczące dzieci znacznie róŜnią
się od unormowań dotyczących dorosłych. Całokształt postępowań wobec dzie-
ci, które weszły w konflikt z prawem lub zagroŜone są demoralizacją, ujęty jest
w  Ustawie  o  postępowaniu  w  sprawach  nieletnich.  Jej  postanowienia  regulują
teŜ zatrzymywanie nieletnich w przypadkach, gdy jest to konieczne ze względu
na  dobro  dziecka  lub  dla  prawidłowego  toku  postępowania  toczącego  się  w
sprawie nieletniego.

Policyjne izby dziecka tworzy i znosi minister do spraw wewnętrznych.

On teŜ w porozumieniu z ministrem sprawiedliwości określa szczegółowe zasa-
dy pobytu nieletnich w izbach. Uprawnienia te realizowane są na podstawie de-
legacji ustawowej, zawartej w art. 83 u.p.n.

Policyjne izby dziecka stanowią komórkę organizacyjną wydziału prewen-

cji komendy wojewódzkiej, miejskiej lub powiatowej Policji i bezpośrednio im
podlegają. Podległość tę reguluje Decyzja nr 346 Komendanta Głównego Policji
z dnia 9 sierpnia 2004 r. w sprawie pełnienia słuŜby przez policjantów w poli-
cyjnych izbach dziecka (Dz.Urz. KGP Nr 16, poz. 101). Merytoryczny nadzór
nad funkcjonowaniem policyjnych izb dziecka sprawują komórki ds. nieletnich
i patologii komendy wojewódzkiej/stołecznej Policji. Komórki te dokonują oce-

ny (co najmniej raz w roku) działalności izby (§ 15 pkt 6 i § 16 pkt 9 Zarządze-
nia nr 590 Komendanta Głównego Policji w dnia 24 października 2003 r.

Izby dziecka zapewniają doraźną opiekę nieletnim, którzy weszli w kon-

flikt z prawem lub samowolnie przebywają poza schroniskiem dla nieletnich lub
zakładem  poprawczym.  Ramy  funkcjonowania izb  oraz  zakres  zadań przez  nie
realizowanych  określają:  Rozporządzenie  Ministra  Spraw  Wewnętrznych  i  Ad-
ministracji  z  dnia  21  stycznia  2002  r.  w  sprawie  szczegółowych  zasad  pobytu
nieletnich  w  policyjnych  izbach  dziecka  (Dz.U.  Nr  10,  poz.  104  z  późn.  zm.),
Decyzja  nr  346  Komendanta  Głównego  Policji  z  dnia  9  sierpnia  2004  r.  w
sprawie  pełnienia  słuŜby  przez  policjantów  w  policyjnych  izbach  dziecka  oraz
regulaminy opracowane przez poszczególne ogniwa organizacyjne Policji, przy
których izby są powołane.

W Polsce funkcjonuje 30 policyjnych izb dziecka w następujących mia-

stach:

1. w Będzinie

–

podległa Komendzie Powiatowej,

2. w Białymstoku

–

podległa Komendzie Miejskiej,

3. w Bielsku-Białej

–

podległa Komendzie Miejskiej,

4. w Bydgoszczy

–

podległa Komendzie Miejskiej,

5. w Częstochowie

–

podległa Komendzie Miejskiej,

6. w Elblągu

–

podległa Komendzie Miejskiej,

7. w Gdańsku

–

podległa Komendzie Miejskiej,

8. w Gorzowie Wlkp.

–

podległa Komendzie Miejskiej,

9. w Jeleniej Górze

–

podległa Komendzie Miejskiej,

10. w Katowicach

–

podległa Komendzie Miejskiej

11. w Kielcach

–

podległa Komendzie Miejskiej,

12. w Koszalinie

–

podległa Komendzie Miejskiej,

13. w Krakowie

–

podległa Komendzie Miejskiej,

14. w Legnicy

–

podległa Komendzie Miejskiej,

15. w Lublinie

–

podległa Komendzie Wojewódzkiej,

16. w Łodzi

–

podległa Komendzie Miejskiej,

17. w Olsztynie

–

podległa Komendzie Miejskiej,

18. w Opolu

–

podległa Komendzie Miejskiej,

19. w Ostrowie Wlkp.

–

podległa Komendzie Powiatowej,

20. w Płocku

–

podległa Komendzie Miejskiej,

21. w Poznaniu

–

podległa Komendzie Wojewódzkiej,

22. w Radomiu

–

podległa Komendzie Miejskiej,

23. w Rzeszowie

–

podległa Komendzie Miejskiej,

24. w Słupsku

–

podległa Komendzie Miejskiej,

25. w Szczecinie

–

podległa Komendzie Miejskiej,

26. w Tarnowie

–

podległa Komendzie Miejskiej,

Zarządzenie nr 590 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 października 2003 r. w sprawie metod

i form wykonywania zadań przez policjantów w zakresie przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nielet-
nich (Dz.Urz. KGP Nr 20, poz. 107 z późn. zm.).

27. w Wałbrzychu

–

podległa Komendzie Miejskiej,

28. w Warszawie

–

podległa Komendzie Stołecznej,

29. we Wrocławiu

–

podległa Komendzie Miejskiej,

30. w Zielonej Górze

–

podległa Komendzie Miejskiej.

2. Organizacja i wyposaŜenie policyjnej izby dziecka

Jak juŜ wspomniano wyŜej, policyjna izba dziecka stanowi ogniwo organi-

zacyjne wydziału prewencji komendy wojewódzkiej, powiatowej czy miejskiej
Policji. Izba dziecka powinna składać się z następujących pomieszczeń:
–

pomieszczenia dyŜurnego,

–

pomieszczenia przeznaczonego do przyjęć nieletniego,

–

co najmniej dwóch pomieszczeń dla nieletnich (sypialnie),

–

pomieszczenia izolacyjnego,

–

pomieszczenia przystosowanego do udzielania pomocy lekarskiej,

–

wietlicy do prowadzenia zajęć z nieletnimi,

–

pomieszczenia z przeznaczeniem do przygotowania i podgrzewania posiłków,

–

jadalni,

–

pokoju biurowego dla wychowawców,

–

pokoju biurowego dla kierownika izby,

–

pomieszczenia dostosowanego do odwiedzin nieletnich,

–

przebieralni,

–

pomieszczenia magazynów do przechowywania rzeczy przekazanych do de-
pozytu, czystej bielizny pościelowej i odzieŜy, brudnej bielizny pościelowej
i odzieŜy oraz innego niezbędnego podręcznego magazynu w miarę potrzeb,

–

węzła sanitarnego.

Pomieszczenia izby winny uwzględniać poniŜsze wymagania:

–

posadzki wykonane z wykładzin sztucznych zgrzewanych, zmywalne, o pod-
wyŜszonej wytrzymałości na uszkodzenia mechaniczne,

–

okna z kratą stalową na zewnątrz, a wewnątrz zabezpieczone siatką stalową
w ramach z kątownika, skrzydła okienne uchylne,

–

grzejniki we wnękach zabezpieczone siatką stalową w ramach z kątownika,

–

punkty świetlne i otwory wentylacyjne zabezpieczone siatką stalową,

–

drzwi o mocnej konstrukcji, zamykane na dwie zasuwy, z zamkiem podklam-
kowym i z zainstalowanym wizjerem na wysokości 1,50 m od podłogi,

–

miejsce do spania: prycza, tapczanik lub łóŜko typu sypialnego nie posiadają-
ce ostrych krawędzi, mogą teŜ być materace wolno leŜące,

–

zainstalowane przyciski do wzywania obsługi izby,

–

wyłącznik oświetlenia na zewnątrz pokoju.

Pomieszczenie dyŜurnego zazwyczaj usytuowane jest w pobliŜu wejścia

do izby.  Jego podstawowe  wyposaŜenie winny  stanowić środki łączności prze-
wodowej  i  bezprzewodowej,  w  tym  urządzenie  zapewniające  bezpośrednie  po-
łączenie z dyŜurnym jednostki oraz faks. W pomieszczeniu tym powinny znaj-
dować  się  podręczna  kartoteka  osób  zatrzymanych,  dokumentacja,  którą  zobo-
wiązany  jest  prowadzić  dyŜurny,  a  takŜe  formularze  druków  wypełniane
w  związku  z  zatrzymaniem  nieletniego.  W  pomieszczeniu  znajdują  się  teŜ  sy-
gnalizacja  alarmowa  (świetlna  i  dźwiękowa)  oraz  urządzenia  do  prowadzenia
monitoringu.

Pomieszczenia dla nieletnich (sypialnie) – co najmniej dwa: odrębne dla

dziewcząt i dla chłopców.

Pomieszczenie izolacyjne przeznaczone jest do umieszczania w nim nie-

letniego,  którego  zachowanie  moŜe  spowodować  zagroŜenie  bezpieczeństwa
jego  Ŝycia  lub  zdrowia  albo  Ŝycia  lub  zdrowia  innych  osób.  WyposaŜone  jest
w  pryczę,  stół  i  krzesło.  Przedmioty  te  są  przytwierdzone  do  podłogi  na  stałe,
aby nie stały się niebezpiecznym narzędziem w rękach nieletniego.

Pomieszczenie do udzielania pomocy lekarskiej to pomieszczenie, gdzie

nieletni poddawany jest badaniu bądź zabiegom medycznym lub sanitarnym.
W pokoju tym winny znajdować się podstawowe leki, w które powinno być za-
opatrzone kaŜde pomieszczenie przeznaczone do zatrzymywania osób. Pokój
powinien być wyposaŜony w umywalkę z dopływem ciepłej i zimnej wody.

Świetlica do prowadzenia zajęć z nieletnimi powinna być wyposaŜona

w ławki lub stoły oraz krzesła. W świetlicy mogą znajdować się teŜ środki au-
diowizualne, tablica oraz inne dodatkowe wyposaŜenie niezbędne do prowadze-
nia zajęć z nieletnim w czasie jego pobytu w izbie. Dla bezpieczeństwa zainsta-
lowane są urządzenia alarmowe, w tym telefon zapewniający bezpośrednie po-
łączenie z dyŜurnym. Okna, urządzenia grzewcze i oświetleniowe zabezpieczo-
ne są w sposób podany wyŜej.

Pomieszczenie do przygotowywania posiłków winno być wyposaŜone

w niezbędny sprzęt słuŜący do przygotowywania posiłków, które dowoŜone są
z zewnątrz, a następnie porcjowane i wydawane nieletnim.

Jadalnia to pomieszczenie, gdzie nieletni spoŜywają posiłki. WyposaŜona

jest w stoliki i krzesła.

Pokój biurowy dla wychowawców to pomieszczenie przeznaczone dla

wychowawców, gdzie mogą oni m.in. przeprowadzać indywidualne rozmowy
z zatrzymanymi, przechowywać sprzęt i pomoce niezbędne do zajęć.

Pokój biurowy dla kierownika wyposaŜony jest według moŜliwości danej

jednostki  i  potrzeb  kierownika  izby.  Obowiązkowo  muszą  być  zainstalowane
sygnalizacja  alarmowa  i  bezpośrednie  połączenie  z  dyŜurnym  izby  i  jednostki
Policji.

Pomieszczenie dostosowane do odwiedzin nieletnich to pomieszczenie,

w którym zatrzymani w izbie nieletni mogą spotykać się z osobami uprawniony-

mi do odwiedzin (obrońca, rodzice lub opiekun za zgodą sądu lub jednostki Poli-
cji prowadzącej sprawę oraz kierownika izby).

Przebieralnia to pomieszczenie, gdzie nieletni przebierają się w odzieŜ

obowiązującą w izbie (dresy, piŜama, koszula).

Pomieszczenia magazynów do przechowywania pościeli i odzieŜy oraz in-

ne podręczne magazyny to pomieszczenia, gdzie przechowywane są takŜe rzeczy
odebrane nieletniemu przy przyjęciu do izby, tzw. depozyt (odzieŜ i obuwie nie-
letniego oraz inne przedmioty, które miał przy sobie w chwili zatrzymania). De-
pozyt wartościowy (pieniądze, biŜuteria itp.) przechowywany jest w szafie
metalowej w pomieszczeniu dyŜurki. W pomieszczeniach tych przechowywane
są oddzielnie czysta i brudna pościel, kołdry, koce i poduszki oraz bielizna (dre-
sy lub piŜamy, koszule i miękkie obuwie). Rzeczy te są wydawane nieletniemu
przy przyjęciu do izby.

Węzeł sanitarny powinien być wyposaŜony w natrysk i umywalki z do-

pływem ciepłej i zimnej wody oraz ubikacje.

Plac spacerowy przeznaczony jest do prowadzenia z nieletnimi zajęć ru-

chowych na powietrzu. Od strony izby powinien być do niego swobodny dostęp.
Ogrodzenie stanowi siatka stalowa ocynkowana o wysokości 3,5 m, rozciągnięta
na słupach stalowych. Słupy te zakończone są wysięgnikami o długości ramion
od 1 do 1,5 m, nachylonymi do wewnątrz placu pod kątem 45 stopni i z rozciąg-
niętymi pięcioma rzędami drutu kolczastego. Zabezpieczenie takie powinno za-
pobiec ucieczkom nieletnich w czasie odbywających się zajęć ruchowych.

Wszystkie wyjścia z izby dziecka zabezpieczone są kratą stalową oraz

drzwiami o wzmocnionej konstrukcji. W czasie pobytu nieletnich w pomiesz-
czeniach kraty i drzwi tych pomieszczeń muszą być zamknięte, a otwierane tyl-
ko wtedy, gdy zajdzie taka konieczność, przy zachowaniu wszelkich środków
ostroŜności.

W pomieszczeniach przebywania nieletnich, na placu spacerowym oraz na

zewnątrz izby winny być zainstalowane urządzenia do prowadzenia monitoringu
wizyjnego.

3. Zatrzymanie nieletniego w policyjnej izbie dziecka

W przypadku ujawnienia faktu popełnienia przez nieletniego czynu karal-

nego Policja wykonuje swoje ustawowe zadania określone w treści art. 37 § 1
u.p.n. Zadania te sprowadzają się do:
–

zbierania dowodów czynu karalnego,

–

utrwalania zebranych dowodów czynu karalnego,

–

ujęcia nieletniego sprawcy czynu karalnego.

Policjanci zbierają i utrwalają dowody w ramach czynności nie cierpiących

zwłoki.  W  przedmiocie  tym  kierują  się  przepisami  Ustawy  z  dnia  6  czerwca
1997 r. Kodeks postępowania karnego, mając na względzie zmiany przewidzia-
ne  w  Ustawie  o  postępowaniu  w  sprawach  nieletnich  (art.  20  u.p.n.).  Ponadto
sędzia  rodzinny,  któremu  podlega  nadzór nad  postępowaniem  w  sprawach nie-
letnich, moŜe zlecić Policji wykonanie określonych czynności, np. przesłuchanie
nieletniego sprawcy czynu karalnego.

Policja ujawniając fakt popełnienia czynu karalnego, moŜe ująć nieletniego

sprawcę tego czynu, zatrzymać go i jeŜeli zachodzi konieczność, umieścić go
w policyjnej izbie dziecka. Zakres uprawnień dotyczący zatrzymania nieletniego
sprawcy czynu karalnego określa art. 40 § 1 u.p.n., który stanowi jednocześnie
podstawę do umieszczenia go w policyjnej izbie dziecka.

Okoliczności upowaŜniające do ujęcia nieletniego, co do którego istnieje

uzasadnione podejrzenie, Ŝe popełnił czyn karalny, to:
–

uzasadniona obawa, Ŝe nieletni moŜe się ukrywać,

–

uzasadniona obawa, Ŝe nieletni będzie próbował zacierać ślady czynu, którego
się dopuścił,

–

niemoŜność ustalenia toŜsamości tegoŜ nieletniego.

Z zatrzymania nieletniego sporządza się protokół zatrzymania, w którym

naleŜy podać m.in. informacje dotyczące:
–  danych osobowych nieletniego,
–  okoliczności i powodów zatrzymania,
–  stanu zdrowia zatrzymanego nieletniego,
–  powiadomienia  o  zatrzymaniu  właściwego  sądu  rodzinnego  oraz  rodziców

bądź opiekuna nieletniego i wskazanej przez nieletniego szkoły lub zakładu
pracy.

Zatrzymanego nieletniego informuje się natychmiast o przyczynach za-

trzymania i prawie do złoŜenia do właściwego sądu rodzinnego zaŜalenia na
zatrzymanie. ZaŜalenia takie rozpatruje sąd rodzinny (art. 40 § 2 w zw. z art.
38 u.p.n.).

O zatrzymaniu nieletniego naleŜy niezwłocznie powiadomić właściwy sąd

rodzinny – nie później niŜ w ciągu 24 godzin, licząc od chwili zatrzymania (art.
40 §  5  u.p.n.).  O  zatrzymaniu nieletniego  Policja  niezwłocznie  zawiadamia  teŜ
rodziców  lub  opiekuna  nieletniego,  podając  przyczyny  zatrzymania  oraz  infor-
muje,  Ŝe  mogą  oni,  podobnie  jak  zatrzymany  nieletni,  złoŜyć  zaŜalenie  na  za-
trzymanie do właściwego sądu rodzinnego (art. 40 § 4 u.p.n.).

W policyjnej izbie dziecka moŜe być umieszczony nieletni, który zatrzy-

many został podczas samowolnego pobytu poza schroniskiem dla nieletnich lub
poza zakładem poprawczym. Zatrzymanie takiego nieletniego moŜe nastąpić na
czas niezbędny do przekazania właściwemu zakładowi, nie dłuŜej jednak niŜ do
pięciu dni (art. 40 § 7 u.p.n.).

Do izby dziecka nie przyjmuje się nieletnich, którzy:

–

zdradzają objawy choroby,

–

zdradzają objawy zaburzeń psychicznych,

–

są po spoŜyciu alkoholu, innych środków odurzających lub psychotropo-
wych,

–

znajdują się w takim stanie, Ŝe nie moŜna się z nimi porozumieć.

Dalsze postępowanie z nieletnimi zaleŜy od decyzji konsultanta, którym

moŜe być lekarz specjalista lub sędzia (§ 12 Decyzji nr 346 Komendanta Głów-
nego Policji).

W sytuacji gdy zatrzymany nieletni jest pod wpływem alkoholu, naleŜy

najpierw doprowadzić go do wytrzeźwienia, a następnie umieścić w izbie (czas
pobytu w izbie wytrzeźwień lub w pomieszczeniu przeznaczonym do zatrzyma-
nia lub wytrzeźwienia wliczony jest w czas zatrzymania nieletniego). JeŜeli za-
trzymany nieletni zdradza objawy choroby lub jest pod działaniem środków
odurzających lub psychotropowych, naleŜy poddać go badaniu lekarskiemu.
Dalsze postępowanie z nieletnim zaleŜy od wskazań lekarza (konsultanta).

4. Pobyt nieletniego w policyjnej izbie dziecka

4.1. Czynności związane z przyjęciem nieletniego do izby

Nieletniego doprowadzonego do policyjnej izby dziecka przez funkcjona-

riuszy Policji przyjmuje dyŜurny izby. Podstawę przyjęcia stanowić będzie wy-
pełniony formularz druku Protokół zatrzymania nieletniego

. Wraz z protoko-

łem dyŜurnemu przekazywane są przedmioty odebrane nieletniemu w czasie
zatrzymania, które nie stanowią dowodu w sprawie.

Obowiązki dyŜurnego izby związane z przyjęciem nieletniego sprowadzają

się do:
–

zapoznania się z Protokołem zatrzymania nieletniego;

–

przeprowadzenia  rozmowy  z  policjantem  doprowadzającym  nieletniego,  z
nieletnim lub z pracownikiem jednostki Policji, który skierował nieletniego do
izby,  jeŜeli  po  zapoznaniu się  z protokołem  ma  jakiekolwiek wątpliwości co
do  zasadności  zatrzymania;  celem  tych  rozmów  jest  zorientowanie  się,  czy
dostarczony protokół jest wypełniony prawidłowo, czy jest uzasadniona pod-
stawa do zatrzymania nieletniego w izbie oraz czy nieletni został poinformo-
wany o przyczynach zatrzymania i przysługujących mu prawach;

–

odnotowania na dostarczonym Protokole zatrzymania nieletniego daty i go-
dziny doprowadzenia;

Patrz załącznik 1.

–

w przypadku odmowy przyjęcia nieletniego – odnotowania tego faktu w
ksiąŜce przebiegu słuŜby;

–

odnotowania w ksiąŜce przebiegu słuŜby przyjęcia nieletniego do izby;

–

przeprowadzenia  szczegółowego  przeszukania  nieletniego  oraz  posiadanych
przez niego rzeczy osobistych (przeszukanie zatrzymanej dziewczyny naleŜy
w  miarę  moŜliwości  powierzyć  policjantce).  JeŜeli  zachowanie  nieletniego
oraz okoliczności jego zatrzymania wskazują na przejawy demoralizacji, prze-
szukanie  przeprowadza  dyŜurny  w  obecności  policjanta,  który  doprowadził
nieletniego;

–

odebrania  wszystkich  posiadanych  przez  nieletniego  przedmiotów,  w  tym
pieniędzy  i przedmiotów  wartościowych  oraz  przedmiotów  niebezpiecznych,
a takŜe odzieŜy, i wpisania ich do kwestionariusza depozytowego. Wpisu tego
dyŜurny izby dokonuje w obecności zatrzymanego nieletniego. Odebrany de-
pozyt  przechowywany  jest  w  magazynie  depozytowym.  Przedmioty  warto-
ś

ciowe i pieniądze, jak juŜ wspomniano wyŜej, przechowywane są oddzielnie

w szafie pancernej;

–

sprawdzenia w ewidencji zatrzymanych, czy nieletni lub jego rodzeństwo byli
uprzednio zatrzymywani w izbie; jeŜeli byli, dyŜurny izby odszukuje ich akta
z  poprzednich  zatrzymań  i  dołącza  materiały  z  bieŜącego  doprowadzenia.
W karcie ewidencyjnej (która jest jednym z dokumentów dołączanych do akt
zatrzymanego  w  izbie  nieletniego)  dopisuje  datę  i  przyczynę  aktualnego  do-
prowadzenia.  JeŜeli  nieletni  do  izby  doprowadzony  został  pierwszy  raz,  za-
kłada mu kartę ewidencyjną;

–

przeprowadzenia  z  zatrzymanym  nieletnim  rozmowy  wstępnej.  Jej  przebieg
uzaleŜniony będzie od tego, czy nieletni zatrzymany jest po raz pierwszy, czy
kolejny,  czy  doprowadzenie  do  izby  związane  jest  z  prowadzonym  postępo-
waniem w sprawie o czyn karalny, konwojem, czy teŜ samowolnym przeby-
waniem  poza  schroniskiem  lub  zakładem  poprawczym.  Rozmowa  powinna
dotyczyć  ogólnej  sytuacji  nieletniego,  a  jeŜeli  jest  to  kolejne  zatrzymanie  –
zmian, jakie zaszły  w jego sytuacji od poprzedniego pobytu w izbie. W roz-
mowie  tej  naleŜy  uwzględnić  dotychczasowe  zatrzymania,  sprawy  sądowe,
przyczyny  i  okoliczności  ostatniego  zatrzymania,  sytuację  opiekuńczą  i  wa-
runki Ŝycia nieletniego. Uzyskane informacje dyŜurny izby odnotowuje w do-
kumentacji nieletniego. Wpisuje teŜ swoje spostrzeŜenia i wnioski;

–

sprawdzenia stanu higieny i wyglądu nieletniego oraz odnotowania własnych
spostrzeŜeń w aktach nieletniego (dotyczących np. zawszenia, tatuaŜy, zadra-
pań, siniaków czy innych uszkodzeń skóry, stanu odzieŜy, posiadania duŜej
sumy pieniędzy, przedmiotów wskazujących na szczególne zainteresowania
nieletniego);

–

poddania nieletniego zabiegom higienicznym (będzie to kąpiel, a w przypadku
stwierdzenia wszawicy zabieg dezynsekcyjny);

–

wydania nieletniemu czystej bielizny, piŜamy lub dresu i miękkiego obuwia
oraz środków higieny (np. szczoteczka i pasta do zębów);

–

zapoznania nieletniego z jego prawami i obowiązkami oraz obowiązującym
w izbie regulaminem;

–

przekazania przyjętego nieletniego do grupy zatrzymanych pod opiekę dyŜu-
rującego wychowawcy.

JeŜeli stan zdrowia nieletniego budzi wątpliwości, naleŜy skierować go na

badania lekarskie w celu uzyskania opinii.

Nieletni przebywający w izbie ma prawo do:

– poszanowania godności osobistej,
– ochrony przed przemocą fizyczną, psychiczną oraz wszelkimi przejawami

okrucieństwa,

– otrzymania paczki Ŝywnościowej,
– odwiedzin obrońcy, rodziców lub opiekuna za zgodą sądu, jednostki Policji

prowadzącej sprawę lub kierownika izby,

– składania próśb, wniosków i skarg do kierownika izby.

Nieletni powinien teŜ mieć dostęp do codziennej prasy, środków audowi-

zualnych, podręcznej literatury, sprzętu sportowego i świetlicowego oraz moŜ-
liwość korzystania z codziennych natrysków i z opieki lekarskiej.

4.2. Pobyt nieletniego w izbie

Zatrzymani w izbie nieletni znajdują się pod całodobowym nadzorem poli-

cjanta wychowawcy. W mniejszych izbach rolę dyŜurnego i wychowawcy moŜe
pełnić ten sam funkcjonariusz. Zasady pełnienia słuŜby przez policjantów w po-
licyjnych izbach dziecka wprowadzone Decyzją nr 346 Komendanta Głównego
Policji w § 2 nakazują, aby opiekę nad zatrzymanymi w izbie nieletnimi spra-
wowało co najmniej dwóch policjantów na kaŜdej zmianie.

Do podstawowych obowiązków policjanta wychowawcy naleŜy:

–

nieustanne czuwanie nad zachowaniem i bezpieczeństwem nieletnich oraz
stanem ich higieny,

–

dbanie, aby w naleŜytym porządku utrzymywane były pomieszczenia i sprzęt
uŜytkowane przez nieletnich,

–

przed przystąpieniem do pracy w grupie kaŜdorazowe zapoznanie się z pod-
stawowymi materiałami o nowo doprowadzonych nieletnich,

–

przejmowanie od poprzednika i przekazywanie następcy najwaŜniejszych in-
formacji o zachowaniu nieletnich,

–

prowadzenie obserwacji pedagogicznej kaŜdego nieletniego przebywającego
w grupie,

–

czuwanie nad przestrzeganiem regulaminu izby i porządku dnia,

–

prowadzenie niezbędnej dokumentacji dotyczącej słuŜby,

–

w przypadku szczególnych trudności sprawianych przez nieletnich nie-
zwłoczne informowanie o tym kierownika izby w celu uzgodnienia z nim
ś

rodków wychowawczych, jakie naleŜałoby podjąć w danej sytuacji.

Czas pobytu nieletniego w izbie powinien być wypełniony zajęciami na

wietlicy (zajęcia dydaktyczne, czytanie lektur czy innych ksiąŜek młodzieŜo-

wych lub inne zajęcia zgodnie z zainteresowaniami zatrzymanych) oraz uwzględ-
niać zajęcia ruchowe na powietrzu (placu spacerowym). Policjanci wychowawcy
w zaleŜności od wyposaŜenia izby, swoich umiejętności i zainteresowania za-
trzymanych organizują nieletnim róŜne zajęcia, które wzbogacają ich wiedzę,
pobudzają do myślenia i refleksji oraz rozwijają ruchowo.

Dzień pobytu nieletniego w izbie rozpoczyna się pobudką (między godziną

a 7

), toaletą poranną i porządkowaniem sal sypialnych. WaŜną czynnością

wychowawcy jest sprawdzenie tych pomieszczeń, po opuszczeniu ich przez nie-
letnich, pod kątem właściwego uporządkowania. Podczas sprawdzania naleŜy
teŜ zwrócić uwagę na stan zabezpieczenia okien, stan wentylacji i łóŜek.

Po wykonaniu czynności porządkowych nieletni udają się do pomieszcze-

nia jadalnego i spoŜywają śniadanie (między godziną 7

a 8

). Po śniadaniu

przechodzą do świetlicy, gdzie wychowawca przystępuje do realizacji zaplano-
wanych zajęć (np. zajęcia dydaktyczne, gry planszowe).

Przed rozpoczęciem pracy grupowej z nieletnimi wychowawca kaŜdorazo-

wo  zapoznaje  się  z  podstawowymi  materiałami  na  temat  nowo  przyjętych  nie-
letnich. Szczególnie waŜne dla niego będą informacje o powodzie ich zatrzyma-
nia,  zachowaniu  się  podczas  zatrzymania,  stopniu  demoralizacji  i  jak  często
przebywali w izbie dziecka. Informacje te są nieodzowne do zastosowania wo-
bec  zatrzymanych  odpowiednich  metod  wychowawczych,  a  takŜe do  zachowa-
nia  odpowiedniej  czujności  wobec  ewentualnych  niewłaściwych  postępowań,
które mogą spowodować zagroŜenie bezpieczeństwa w izbie.

Zajęcia na świetlicy powinny być dostosowane do moŜliwości intelektual-

nych  i  wiekowych  nieletniego.  Sprowadzać  się  one  mogą  m.in.  do pisania  wy-
pracowań  na  zadane,  interesujące  nieletniego  tematy.  Wypracowania  powinny
umoŜliwić wszechstronne poznanie nieletniego i jego środowiska oraz wskazać
na  przyczyny  demoralizacji.  Oprócz  zlecania  prac  pisemnych  nieletnim  moŜna
organizować  pogadanki,  prelekcje  czy  teŜ  seanse  filmowe.  Zajęcia  te  powinny
dotyczyć  problemów  z  ich  Ŝycia,  np.  wchodzenia  w konflikt z  prawem,  narko-
manii, prostytucji, Ŝycia seksualnego czy innych chorób społecznych. W ramach
organizowanych zajęć dydaktycznych nieletni mogą zapoznawać się z literaturą
interesującą  ich  lub  objętą  programem  nauczania  szkoły,  do  której  uczęszczali
przed  zatrzymaniem.  Wychowawca  powinien  sprawdzić,  w  jakim  stopniu  nie-
letni opracował wskazaną partię materiału, i ocenić jego zaangaŜowanie.

Obiad nieletni spoŜywają pomiędzy godziną 12

a 14

. Czas poobiedni

wypełniony jest zajęciami na świetlicy. W tych godzinach nieletni mogą oglądać

telewizję, słuchać audycji radiowych, czytać prasę lub rozwijać swoje zaintere-
sowania  i  umiejętności  manualne  (rysować,  malować,  wykonywać  modele  lub
maskotki  itp.)  przy  uŜyciu  materiałów  i  narzędzi  nie  stwarzających  zagroŜenia
ich  Ŝycia  i  zdrowia.  Wykonywane  prace  ocenia  się,  a  najlepszych  moŜna  uŜyć
do  zorganizowania  wystawy,  mogą  one stanowić  trwały  element  wystroju  izby
dziecka czy teŜ moŜna je przekazać na cele charytatywne, np. do domów dziec-
ka, Ŝłobków, przedszkoli.

W niektórych izbach w zaleŜności od inwencji kierowników i moŜliwości

finansowych  jednostki Policji nieletni  mają  do  swojej dyspozycji  stół pingpon-
gowy, siłownię lub inne urządzenia pozwalające z poŜytkiem wykorzystać czas
wolny.  WaŜne są teŜ  pomysłowość  wychowawców  w  organizowaniu nieletnim
czasu,  umiejętności  nawiązywania  kontaktu  i  pracy  z  nieletnimi,  jak  równieŜ
udzielanie pomocy w rozwiązywaniu ich Ŝyciowych problemów. Pobyt w takich
izbach  nieletni  wspominają  mile,  a  swą  wdzięczność  wyraŜają  w  listach  czy
pocztówkach, przesyłanych do kierownictwa izby nawet po kilku latach od ich
pobytu w niej.

Po całodziennych zajęciach nieletni spoŜywają kolację (między godziną

a 19

), a po wieczornej toalecie udają się na nocny spoczynek. Podobnie

jak rano, przed udaniem się nieletnich na spoczynek wychowawca powinien
sprawdzić pomieszczenia sypialne oraz kaŜdego nieletniego, aby nie wniósł do
sypialni przedmiotów mogących spowodować jakiekolwiek zagroŜenie.

W czasie spoczynku nocnego policjant pełniący słuŜbę w izbie odpowie-

dzialny jest za bezpieczeństwo zatrzymanych. Ma obowiązek przynajmniej co
30 minut sprawdzać sypialnie, w których śpią zatrzymani. Kontrole te naleŜy
kaŜdorazowo odnotowywać w ksiąŜce przebiegu słuŜby.

Za właściwą postawę i zachowanie nieletniego, aktywne uczestniczenie

w zajęciach i wzorowe przestrzeganie porządku oraz regulaminu izby moŜe on
być nagrodzony pochwałą. Zdarzają się jednak przypadki naruszania obowiązu-
jącego w izbie porządku i regulaminu oraz przyjmowania niewłaściwych postaw
i zachowań. Wówczas moŜna zastosować wobec niego upomnienie.

Jeśli zachowanie nieletniego stwarza zagroŜenie bezpieczeństwa jego Ŝycia

lub zdrowia albo Ŝycia lub zdrowia innych osób, naleŜy umieścić go w pomiesz-
czeniu izolacyjnym, nawet z uŜyciem siły. Czynność tę naleŜy wykonać spokoj-
nie, bez elementów brutalności lub okazywania osobistego rozdraŜnienia, które
mogą  negatywnie  wpłynąć  na  jego  zachowanie.  Przed  pozostawieniem  nielet-
niego w pomieszczeniu izolacyjnym odbiera mu się wszelkie przedmioty mogą-
ce słuŜyć do samouszkodzeń oraz sprawdza dokładnie stan tego pomieszczenia.
Wychowawca  pełniący  dyŜur  odpowiedzialny  jest  za  bezpieczeństwo  osobiste
izolowanego  nieletniego.  Nie  rzadziej  niŜ  co  15  minut  powinien  kontrolować
jego zachowanie, kontrole zaś odnotować w ksiąŜce przebiegu słuŜby.

O umieszczeniu zatrzymanego nieletniego w pomieszczeniu izolacyjnym

naleŜy niezwłocznie powiadomić kierownika izby i fakt ten odnotować w ksiąŜ-
ce przebiegu słuŜby.

Wobec zatrzymanych nieletnich moŜna zastosować środki przymusu bez-

pośredniego w sytuacjach i na zasadach określonych w rozporządzeniu Rady
Ministrów

. Fakt ten dokumentuje się w ksiąŜce przebiegu słuŜby oraz w notatce

słuŜbowej.

JeŜeli w wyniku zastosowania środków przymusu bezpośredniego nieletni

doznał  obraŜenia  ciała,  obowiązkiem  wychowawcy  jest  udzielenie  pierwszej
pomocy,  a  następnie  wezwanie  lekarza.  Przypadek  ten  naleŜy  udokumentować
w  ksiąŜce  przebiegu  słuŜby  oraz  w  raporcie,  opisując  m.in.  okoliczności  oraz
skutki uŜycia środka przymusu. O powyŜszym zawiadamia się właściwego prze-
łoŜonego słuŜbowego.

Wyniki badań lekarskich zatrzymanych nieletnich lekarz dokumentuje

w ksiąŜce wizyt lekarskich. Przepisane przez lekarza lekarstwa policjant wyku-
puje z apteki na koszt jednostki Policji. Leki przechowuje się w wyznaczonym
pomieszczeniu; wydawane są one nieletniemu przez policjanta lub w jego obec-
ności według wskazań lekarza. Wydanie lekarstw nieletnim odnotowuje się
w ksiąŜce wizyt lekarskich.

W przypadku podejrzenia, Ŝe zatrzymany nieletni jest chory zakaźnie lub

jest nosicielem wirusa HIV, naleŜy niezwłocznie o tym powiadomić stację tere-
nową lub wojewódzką słuŜby sanitarno-epidemiologicznej. Dalsze postępowanie
z tym nieletnim przebiega według zaleceń słuŜby. Przedmioty, bieliznę i odzieŜ
zatrzymanego oraz miejsca, w których przebywał, naleŜy zdezynfekować.

Zatrzymanego w izbie nieletniego, jak juŜ wspomniano wyŜej, mogą od-

wiedzać  rodzice  czy  opiekun  za  pisemną  zgodą  sądu,  jednostki  prowadzącej
sprawę nieletniego lub za zgodą kierownika izby oraz obrońca. Wówczas perso-
nel  izby  powinien  udostępnić  odpowiednie  pomieszczenie,  w  którym  nieletni
będzie  mógł  się spotkać  z odwiedzającymi.  DyŜurujący  w  tym  czasie policjant
powinien  sprawdzić,  czy  odwiedzające  osoby  nie  wniosły  na  teren  izby  i  nie
przekazały nieletniemu przedmiotów niebezpiecznych lub takich, których posia-
danie w izbie jest zabronione (np. papierosów, alkoholu w róŜnej postaci, narko-
tyków lub innych środków odurzających).

Zatrzymany w izbie nieletni moŜe otrzymywać paczkę Ŝywnościową, przed

jej przekazaniem jednak dyŜurny izby powinien sprawdzić, czy nie znajdują się
w niej ww. przedmioty, a takŜe produkty, które mogłyby zaszkodzić nieletniemu

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r. w sprawie określenia przypadków oraz wa-

runków i sposobu uŜycia przez policjantów środków przymusu bezpośredniego (Dz.U. Nr 70, poz. 410 z późn. zm.).

czy teŜ innym zatrzymanym, gdyby podzielił się jej zawartością (np. zepsute lub
przeterminowane produkty Ŝywnościowe).

4.3. Zwolnienie nieletniego z izby

Zatrzymanego w policyjnej izbie dziecka nieletniego naleŜy natychmiast

zwolnić, jeŜeli:
–

ustaną przyczyny zatrzymania,

–

poleci to sąd rodzinny,

–

nie został zachowany termin zawiadomienia sądu o zatrzymaniu (do 24 go-
dzin),

–

w  ciągu  72  godzin  od  chwili  zatrzymania  nie  ogłoszono  nieletniemu  posta-
nowienia  o  umieszczeniu  w  schronisku  dla  nieletnich  lub  tymczasowym
umieszczeniu  w  młodzieŜowym  ośrodku  wychowawczym,  młodzieŜowym
ośrodku socjoterapii albo w zakładzie lub placówce, o których mowa w art. 12
u.p.n. MoŜe to być szpital psychiatryczny, inny odpowiedni zakład leczniczy
lub dom pomocy społecznej.

Zwalnianego nieletniego przekazuje się rodzicom lub opiekunom. JeŜeli

zatrzymanego w izbie nieletniego odbiera jednostka Policji, która zatrzymywała
go i wykonywała czynności w sprawie popełnionego czynu karalnego, po usta-
niu przyczyny zatrzymania przekazuje go uprawnionym do odbioru osobom
z zachowaniem nw. warunków.

Zatrzymany nieletni moŜe być odebrany przez funkcjonariuszy Policji

w celu doprowadzenia do jednostki Policji, sądu lub prokuratury albo w celu
konwojowania na polecenie sądu, prokuratora lub kierownika jednostki Policji.
JeŜeli nieletni przekazywany jest w konwój do odległej miejscowości, przed od-
jazdem otrzymuje posiłek oraz prowiant na drogę.

Przekazując nieletniego pod pieczę ww. osób, naleŜy sprawdzić ich toŜsa-

mość oraz uzyskać od nich pisemne potwierdzenie przejęcia nieletniego. Depo-
zyt nieletniego, w tym pieniądze lub kosztowne przedmioty, przekazuje się za
pokwitowaniem odbioru nieletniemu lub osobie uprawnionej do jego przejęcia.

Nie zawsze jednak wskazane będzie, lub moŜliwe, przekazanie nieletniego

osobom uprawnionym. Na przykład przekazanie nieletniego rodzicom czy opie-
kunowi jest niewskazane ze względów opiekuńczych albo gdy powiadomieni
o zatrzymaniu nie zgłaszają się po odbiór nieletniego lub wręcz odmawiają jego
odbioru – wówczas decyzję w sprawie nieprzekazania podejmuje sąd rodzinny.

Materiały i informacje o nieletnim, uzyskane w czasie jego pobytu w izbie,

przekazuje się (w zaleŜności od potrzeb):
–

właściwemu sądowi rodzinnemu,

–

właściwemu zakładowi lub placówce, do której nieletni zostaje skierowany,

–

instytucjom państwowym i organizacjom zajmującym się opieką i wychowa-
niem, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania nieletniego.

Ustalenia dotyczące okoliczności świadczących o demoralizacji nieletniego

lub o popełnionym przez niego czynie karalnym policjant (wychowawca) ma
obowiązek udokumentować w formie notatki słuŜbowej. Kopię notatki przeka-
zuje komórce ds. nieletnich i patologii w swojej macierzystej jednostce Policji

JeŜeli uzyskane od nieletniego informacje są przydatne poszczególnym

słuŜbom Policji, naleŜy sporządzić meldunek informacyjny i przekazać go do
właściwej komórki organizacyjnej Policji.

5. Postępowanie w razie zaistnienia wypadku nadzwyczajnego
w policyjnej izbie dziecka

Za wypadek nadzwyczajny zaistniały w policyjnej izbie dziecka naleŜy

uznać usiłowanie dokonania lub dokonanie przez zatrzymanych nieletnich czy-
nów polegających na:
–

targnięciu się na Ŝycie lub zdrowie własne lub innych osób (np. współzatrzy-
manych lub policjanta),

–

stworzeniu zagroŜenia porządku i bezpieczeństwa w pomieszczeniach izby,

–

ucieczce z izby,

–

organizowaniu buntu.

W przypadku zauwaŜenia zachowań nieletnich, które mogą świadczyć

o ww. zamiarach, naleŜy zastosować wzmoŜoną ich obserwację.

Policjant, który pierwszy dowiedział się o zaistnieniu powaŜnego zagroŜe-

nia Ŝycia lub zdrowia zatrzymanych oraz policjantów, zawiadamia natychmiast
o tym przełoŜonego oraz wszelkimi dostępnymi i dopuszczalnymi środkami sta-
ra się zapobiec ewentualnym konsekwencjom tego zdarzenia. Otrzymując wia-
domość o zagroŜeniu, w zaleŜności od sytuacji podejmuje odpowiednie środki
przeciwdziałania. Sprowadzać się one mogą do:
–

wezwania do zachowania się zgodnego z prawem, a jeŜeli wezwanie nie po-
skutkuje, do zagroŜenia uŜycia środka przymusu

. JeŜeli zwłoka w uŜyciu

określonego środka stwarzałaby niebezpieczeństwo dla Ŝycia lub zdrowia
ludzkiego, a takŜe mienia, naleŜy odstąpić od wezwania i uprzedzenia, o któ-
rym mowa wyŜej

;

–

zastosowania środków przymusu w taki sposób, aby powodowało to jak naj-
mniejszą dolegliwość dla nieletniego, wobec którego zostały one zastosowa-

Zarządzenie nr 590 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 października 2003 r. w sprawie metod

i form…, jw., § 5.

Patrz Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r. w sprawie określenia przypadków…,

jw., § 1 pkt 2.

TamŜe, § 1 pkt 3.

ne; uŜywając siły fizycznej w postaci chwytów obezwładniających technik
obrony lub ataku, nie wolno zadawać uderzeń, chyba Ŝe policjant działa
w obronie koniecznej albo w celu odparcia zamachu na Ŝycie, zdrowie ludzkie
lub mienie;

–

zastosowania  kaftana  bezpieczeństwa  lub  pasów  obezwładniających,  jeŜeli
zastosowanie  siły  fizycznej  okaŜe  się  bezskuteczne  (polecenie  zastosowania
kaftana i pasów wydaje komendant Policji lub osoba przez niego upowaŜnio-
na,  a  podczas  jego  nieobecności  dyŜurny  jednostki);  kaftan  bezpieczeństwa
i  pasy  obezwładniające  stosuje  się  wobec  osób,  które  swoim  zachowaniem
stwarzają niebezpieczeństwo dla Ŝycia lub zdrowia ludzkiego, a takŜe mienia,
jeŜeli zastosowanie innych środków przymusu bezpośredniego jest niemoŜli-
we albo okazało się bezskuteczne;

–

udzielenia pierwszej pomocy oraz wezwania lekarza, jeŜeli zatrzymani dozna-
li obraŜeń ciała – naleŜy wówczas sporządzić raport zawierający opis okolicz-
ności oraz skutków zdarzenia i zawiadomić o tym właściwego przełoŜonego
słuŜbowego;

–

sporządzenia notatki słuŜbowej w kaŜdej sytuacji zaistnienia wypadku nad-
zwyczajnego i zastosowania środków przymusu bezpośredniego oraz dokona-
nia zapisu w ksiąŜce przebiegu słuŜby, z uwzględnieniem równieŜ przyczyny
podjęcia decyzji o zastosowaniu tych środków.

NaleŜy odstąpić od stosowania środka przymusu, jeŜeli nieletni podporząd-

kuje się wydanym poleceniom.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r. w sprawie

określenia przypadków oraz warunków i sposobu uŜycia przez policjantów środ-
ków przymusu bezpośredniego zezwala na uŜycie wobec nieletnich powyŜej 13
roku Ŝycia wszystkich środków przymusu bezpośredniego (z ograniczeniem
uŜycia kajdanek).

RozwaŜając kwestię uŜycia ww. środków, stwierdzić naleŜy, Ŝe w przy-

padku zaistnienia zagroŜenia ze strony zatrzymanych w izbie nieletnich w prak-
tyce dyŜurujący policjant poza uŜyciem siły fizycznej nie ma innych moŜliwości
przeciwdziałania zagroŜeniu. O uŜyciu w tej sytuacji innych środków przymusu,
np. kaftana bezpieczeństwa czy pasów obezwładniających, w zasadzie nie ma
mowy, gdyŜ dwóch dyŜurujących policjantów, a nierzadko tylko jeden, nie jest
w stanie załoŜyć kaftana agresywnemu nieletniemu. Jedynym koniecznym wyj-
ś

ciem z takiej sytuacji jest niezwłoczne powiadomienie dyŜurnego podległej

jednostki i zaŜądanie pomocy. Dlatego teŜ kaŜda izba wyposaŜona jest w prze-
wodowy lub bezprzewodowy system sygnalizacji zagroŜeń; przyciski alarmowe
powinny być zainstalowane w odpowiednich miejscach w izbie.

O kaŜdym wypadku nadzwyczajnym i o uŜyciu środków przymusu bezpo-

redniego oraz o zaistnieniu innego powaŜnego niebezpieczeństwa dla Ŝycia lub

zdrowia osób umieszczonych w izbie, oprócz szybkiego podjęcia działań zapo-
biegających temu zdarzeniu i powiadomienia przełoŜonego naleŜy niezwłocznie
zawiadomić telefonicznie dyŜurnego komendy wojewódzkiej/stołecznej Policji,

który za pośrednictwem DyŜurnego Operacyjnego Kraju KGP zawiadamia o
tym wydarzeniu komendanta głównego Policji.

Przyczyny i okoliczności wypadku nadzwyczajnego zaistniałego w iz-

bie dziecka badają policjanci wyznaczeni przez przełoŜonego nadzorującego
pracę izby.

Jednostka Policji, w której miał miejsce wypadek nadzwyczajny, zobowią-

zana jest przesłać wydziałowi prewencji komendy wojewódzkiej/stołecznej Po-
licji meldunek dotyczący okoliczności wypadku. Komenda wojewódzka/stołecz-
na Policji w ciągu 14 dni od zaistnienia wypadku nadzwyczajnego przesyła
(oprócz telefonogramu) do Biura Prewencji i Ruchu Drogowego KGP meldu-
nek. W meldunku tym naleŜy podać następujące dane:
–

nazwę jednostki Policji, w której zaistniał wypadek nadzwyczajny,

–

dane personalne osoby, której dotyczy to wydarzenie,

–

podstawy zatrzymania osoby, która uległa wypadkowi w izbie,

–

czas, miejsce oraz okoliczności zaistniałego wypadku,

–

rodzaj słuŜby oraz zabezpieczenie miejsca, w którym zaistniał wypadek,

–

imiona i nazwiska oraz staŜ pracy w Policji policjantów dozorujących zatrzy-
manych nieletnich w czasie zaistnienia wypadku, a takŜe znajomości przez
nich zasad sprawowania nadzoru,

–

sposób sprawowania nadzoru nad zatrzymanymi, a jeŜeli wypadek miał miej-
sce w pokoju zatrzymań – w jakich odstępach czasu kontrolowano zachowa-
nie się zatrzymanych,

–

liczbę osób przebywających w pokoju, w którym miał miejsce wypadek nad-
zwyczajny,

–

przekazanie obsłudze pomieszczenia lub innym policjantom sprawującym
nadzór nad zatrzymanymi informacji o zamiarze popełnienia samobójstwa,
dokonania ucieczki lub o depresji psychicznej zatrzymanego,

–

naruszone przepisy słuŜbowe przez sprawujących nadzór i konsekwencje wy-
ciągnięte w stosunku do winnych,

–

dane o ujęciu zbiegłych,

–

podjęte czynności, zmierzające do zapobieŜenia tego typu wypadkom w przy-
szłości.

JeŜeli do czasu wysłania meldunku nie zakończono postępowania dyscy-

plinarnego lub nie ujęto osób zbiegłych, przesyła się do Komendy Głównej Po-
licji uzupełnienie meldunku.

Ponadto, o przypadku nagłego zachorowania zatrzymanego w izbie nielet-

niego bądź wystąpienia niebezpieczeństwa utraty Ŝycia lub cięŜkiego uszczerb-
ku na zdrowiu powiadamia się właściwy sąd rodzinny.

6. Dokumentacja prowadzona w policyjnej izbie dziecka

Decyzja nr 346 Komendanta Głównego Policji w sprawie pełnienia słuŜby

przez policjantów w policyjnych izbach dziecka w § 33 wymienia rodzaje doku-
mentów, które powinny być prowadzone w policyjnej izbie dziecka

. Są to:

–

ewidencja zawierająca personalia zatrzymanych nieletnich;

–

indywidualne teczki akt nieletnich, w których ułoŜone są w porządku chrono-
logicznym materiały dotyczące zatrzymanych; w teczce umieszczane są ko-
lejno dokumenty z zatrzymań nieletnich (notatki z rozmowy wstępnej, pisma
wysyłane lub przychodzące w sprawie nieletnich, prace pisemne wykonywane
przez nich w czasie pobytu w izbie itp.);

–

dziennik korespondencyjny słuŜący do rejestrowania spraw poszczególnych
nieletnich;

–

ksiąŜka zatrzymanych, do której wpisuje się kaŜdego zatrzymanego w izbie
nieletniego, w tym jego personalia, czas zatrzymania, kto wydał decyzję o za-
trzymaniu, z jakiego powodu i do czyjej dyspozycji nieletni jest zatrzymany,
czas zwolnienia lub przekazania oraz kto odebrał nieletniego z izby;

–

kwitariusz depozytowy wypełniany przy przyjęciu nieletniego do izby, do któ-
rego wpisuje się odebrany od nieletniego depozyt (kopię kwitu depozytowego
dołącza się do teczki akt nieletniego po zwolnieniu go z izby);

–

ksiąŜka przebiegu słuŜby, do której wpisuje się wszystkie czynności wykony-
wane przez policjantów pełniących słuŜbę w izbie oraz zaistniałe wydarzenia
(omówione wyŜej)

Ewidencja podręczna stanowiąca zbiór danych osobowych o nieletnim oraz

teczki akt nieletnich winny być tak zabezpieczone, aby nie miały do nich wglą-
du osoby nieupowaŜnione. Powinny one jednak znajdować się w takim miejscu,
aby personel wychowawczy miał do nich łatwy dostęp o kaŜdej porze.

Poszczególne izby prowadzą dokumentację nie uwzględnioną w powyŜ-

szym wykazie, według własnych wzorów. Ułatwia ona gromadzenie niezbęd-
nych danych o nieletnim lub pozwala odnotować czynności wykonywane na
rzecz nieletniego.

Wzory niektórych formularzy dokumentacji zaprezentowano w załącznikach do niniejszego opracowania.

Dokumentacja dotycząca badania lekarskiego, umieszczenia nieletniego w pomieszczeniu izolacyjnym lub

nadzwyczajnego wydarzenia zaistniałego w izbie przedstawiona została we wcześniejszych rozdziałach tego opra-
cowania.

Bibliografia

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. Nr 12, poz. 114 z
późn. zm.).

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich
(tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 11, poz. 109 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz.U. z 2002 r. Nr 7,
poz. 58 z późn. zm.).

Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89,
poz. 555 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 września 1990 r. w sprawie określe-
nia przypadków oraz warunków i sposobu uŜycia przez policjantów środków
przymusu bezpośredniego (Dz.U. Nr 70, poz. 410 z późn. zm.).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 stycz-
nia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad pobytu nieletnich w policyjnych
izbach dziecka (Dz.U. Nr 10, poz. 104 z późn. zm.).

Zarządzenie  nr  25  Komendanta  Głównego  Policji  z  dnia  31  grudnia  2002  r.
w  sprawie  szczegółowych  zasad  organizacji  i  zakresu  działania  komend,  komi-
sariatów  i  innych  jednostek  organizacyjnych  Policji  (Dz.Urz.  KGP  z  2003  r.
Nr 2, poz. 4).

Zarządzenie nr 590 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 października
2003 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez policjantów w zakre-
sie przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nieletnich (Dz.Urz. KGP
Nr 20, poz. 107 z późn. zm.).

Decyzja nr 346 Komendanta Głównego Policji z dnia 9 sierpnia 2004 r. w
sprawie pełnienia słuŜby przez policjantów w policyjnych izbach dziecka
(Dz.Urz. KGP Nr 16, poz. 101).

Deklaracja praw dziecka uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne ONZ dnia
29 listopada 1959 r., www.racjonalista.pl, stan z 2 kwietnia 2008 r.

Europejska konwencja o wykonywaniu praw dzieci sporządzona dnia 25 stycz-
nia 1996 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 107, poz. 1128).

Genewska deklaracja praw dziecka przyjęta przez Ligę Narodów dnia 26 wrze-
ś

nia 1924 r., http://biurose.sejm.gov.pl, stan z 2 kwietnia 2008 r.

Załącznik 1

ZAPOZNAŁEM SIĘ

umieścić nieletniego w Policyjnej Izbie Dziecka w*

Znak sprawy

................................................................................

RSD

................................................................................

Ds.

(data oraz godzina, imienna pieczątka i podpis osoby uprawnionej)

PROTOKÓŁ ZATRZYMANIA NIELETNIEGO

................................................................, dnia ............................. r.

(miejscowość)

(dzień, miesiąc, rok)

…............................................................................................. z ................................................ w .............................................

(stopień, imię i nazwisko policjanta)

(nazwa jednostki)

działając na podstawie art. 37 § 1*, 40 § 1 i 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich
(Dz.U. Nr 35, poz. 228 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, art. 244 § 3 i 4 k.p.k.; art. 245 § 1 i 2; art. 247 k.p.k.*, decyzji:
sędziego rodzinnego*, sądu*, prokuratora*

Stopień, imię i nazwisko prowadzącego czynności dochodzeniowo-śledcze ..............................................................................

w dniu ........................................ o godz. .................... w .............................................................................................................

dokonał zatrzymania .................................................................................... ur. ................................ w ......................................

którego(-ej) toŜsamość ustalił na podstawie ….............................................................................................................................

(nazwa i numer dokumentu, kto wydał)

miejsce zamieszkania*, pobytu* ...................................................................................................................................................

(nazwa szkoły, klasa, nazwa zakładu pracy)

w trakcie samowolnego pobytu poza* ..........................................................................................................................................

(nazwa - schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy oraz adres)

Rodzice:

Ojciec: ..........................................................................................................................................................................................

(imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, miejsce pracy, nr telefonu)

Matka: ...........................................................................................................................................................................................

(imię i nazwisko, nazwisko panieńskie, miejsce zamieszkania - jeŜeli inne niŜ ojca, miejsce pracy, nr telefonu)

Opiekun prawny:* .........................................................................................................................................................................

(imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, miejsce pracy, nr telefonu)

Faktycznie opiekę sprawuje: ........................................................................................................................................................

(imię i nazwisko, miejsce zamieszkania, miejsce pracy, nr telefonu)

Rysopis:* ......................................................................................................................................................................................

(podać w razie niemoŜności ustalenia toŜsamości nieletniego(-ej))

......................................................................................................................................................................................................

Zatrzymania dokonano z następujących przyczyn:

......................................................................................................................................................................................................

(szczegółowo opisać przyczyny zatrzymania z podaniem, o popełnienie jakiego czynu karalnego podejrzewa się nieletniego oraz określić

......................................................................................................................................................................................................

przesłanki: uzasadnionej obawy ukrycia się nieletniego lub zatarcia śladów czynu albo faktu, Ŝe nie moŜna ustalić toŜsamości

......................................................................................................................................................................................................

nieletniego, bądź opisać okoliczności zatrzymania nieletniego będącego w trakcie samowolnego pobytu poza schroniskiem dla nieletnich

......................................................................................................................................................................................................

lub zakładem poprawczym z podaniem ich nazwy i adresu, w innych przypadkach - nazwę, sygnaturę i datę decyzji oraz nazwę organu, który ją wydał)

......................................................................................................................................................................................................

Zatrzymany(-a) pouczony(-a) o przysługującym mu (jej) na mocy art. 38 § 1; 40 § 2 ustawy, art. 245 k.p.k., 612 § 2 k.p.k.
prawie wniesienia zaŜalenia na zatrzymanie do sędziego rodzinnego*, sądu rodzinnego* właściwego według miejsca za-
mieszkania lub pobytu nieletniego, prawie Ŝądania: powiadomienia o zatrzymaniu szkoły lub zakładu pracy, umoŜliwienia
nawiązania w dostępnej formie kontaktu z adwokatem i bezpośredniej z nim rozmowy, nawiązania kontaktu z urzędem kon-
sularnym lub przedstawicielstwem dyplomatycznym, oświadczył(-a), co następuje:

......................................................................................................................................................................................................

Oświadczenie zatrzymanego(-ej) o stanie zdrowia: .....................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................

Zatrzymany(-a) był(-a)/nie był(-a)* badany(-a) przez lekarza: ......................................................................................................

Na tym protokół zakończono i po odczytaniu podpisano dnia: .......................................................... o godz. .............................

.............................................................

....................................................................

(podpis policjanta)

(podpis zatrzymanego(-ej) nieletniego(-ej))

Kopię niniejszego protokołu otrzymałem(-am) dnia: ......................................................................... o godz. ..............................

....................................................................

(podpis zatrzymanego(-ej) nieletniego(-ej))

Zgodnie z art. 40 § 4 ustawy, o zatrzymaniu ................................................................................................................................

(imię i nazwisko)

przyczynie zatrzymania, przysługującym na mocy art. 38 § 1; 40 § 2 ustawy, art. 245 k.p.k., 612 § 2 k.p.k. prawie wniesienia
zaŜalenia na zatrzymanie do sędziego rodzinnego*, sądu rodzinnego* właściwego według miejsca zamieszkania lub pobytu
nieletniego, prawie Ŝądania: powiadomienia o zatrzymaniu szkoły lub zakładu pracy, kontaktu z adwokatem i bezpośredniej
z nim rozmowy, nawiązania kontaktu z urzędem konsularnym lub przedstawicielem dyplomatycznym, powiadomiono:

ojca ................................................................................................................................................ dnia ................. o godz. .......

(imię i nazwisko)

matkę ............................................................................................................................................. dnia ................. o godz. .......

(imię i nazwisko)

opiekuna prawnego*....................................................................................................................... dnia ................. o godz. .......

(imię i nazwisko)

osobę faktycznie sprawującą opiekę* ............................................................................................ dnia ................ o godz. ........

(imię i nazwisko)

w sposób: telefonicznie*/osobiście*/faksem*/pocztą elektroniczną*

potwierdzenie* ..............................................................................................................................................................................

(w przypadku osobistego stawiennictwa, po wpisaniu imienia i nazwiska osoby zawiadomionej, uzyskać podpis tej osoby lub osób)

Zgodnie z art. 40 § 5 ustawy, o zatrzymaniu ................................................................................................................................

(imię i nazwisko)

zawiadomiono Sąd Rodzinny w ............................................................................. dnia .................................... o godz. ............

w sposób: przesłanie protokołu faksem*/telefonicznie*/doręczenie protokołu*

potwierdzenie* ..............................................................................................................................................................................

(imię i nazwisko sędziego rodzinnego*/innej osoby upowaŜnionej*/podpis)

Zgodnie z art. 244 § 4 k.p.k., o zatrzymaniu* ...............................................................................................................................

(imię i nazwisko)

zawiadomiono prokuratora* ........................................................................... z Prokuratury w ....................................................

dnia ......................................... o godz. ............... w sposób: doręczenie protokołu*/telefonicznie*/przesłanie protokołu faksem

potwierdzenie* ..............................................................................................................................................................................

(imię i nazwisko prokuratora, podpis)

Zatrzymanego(-ą) nieletniego(-ą) umieszczono w: …...................................................................................................................

(policyjna izba dziecka, schronisko dla nieletnich, inne miejsce)

dnia ................... o godz. ............ przez .......................................................................................................................................

(stopień, imię i nazwisko funkcjonariusza, nr leg. słuŜbowej, jednostka)

Nieletniego(-ą) odizolować od: .....................................................................................................................................................

(dane osób, od których naleŜy go(ją) izolować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania)

......................................................................................................................................................................................................

(stopień, imię i nazwisko, podpis funkcjonariusza upowaŜnionego do przyjęcia, nr leg. słuŜbowej)

Zatrzymanego(-ą) ............................................................. zwolniono ................................ dnia ....................... o godz. ............

i przekazano rodzicom/opiekunom* .............................................................................................................................................

......................................................................................................................................................................................................

(pozycja ksiąŜki zatrzymań)

................................................................

...................................................................

(podpis policjanta)

(podpis rodziców/opiekunów)

* niepotrzebne skreślić

Załącznik 2

KZ – …………………………
dnia ………………………….
……………………………….

Do dyspozycji ……………………………

(dyŜurny)

KWESTIONARIUSZ PRZYJĘCIA NIELETNIEGO

DO POLICYJNEJ IZBY DZIECKA

Nazwisko i imi

Imiona rodziców

Data i miejsce
urodzenia

Miejsce
zamieszkania

Faktyczne miejsce
pobytu

Czas i miejsce
zatrzymania
wg nieletniego

Stan zdrowia
i higieny,
obraŜenia

Znaki szczególne

Przedmioty
wartościowe,
charakterystyczne

Uwagi
i spostrzeŜenia
przyjmującego

Załącznik 3

NOTATKA Z ROZMOWY PRZEPROWADZONEJ

Z ZATRZYMANYM NIELETNIM

SYTUACJA OPIEKUŃCZO-WYCHOWAWCZA

TYP RODZINY

PEŁNA

NIEPEŁNA

ROZBITA

bez ojca

bez matki

separacja

rozwód

KONKUBINAT

ZREKONSTRUOWANA

ZASTĘPCZA

konkubin

konkubina

ojczym

macocha

Uzupełnienie informa-
cji dot. typu rodziny

DANE O RODZICACH

Dane

Ojciec

Matka

Wiek

Karany(-a)
sądownie

TAK

NIE

Miejsce
zamieszkania

Miejsce pracy,
zawód

Pije alkohol

nałogowo

okazjonalnie

nałogowo

okazjonalnie

abstynent

abstynentka

Stan zdrowia

Prawa
rodzicielskie

pełne

ograniczone do roku

pozbawiony całkowicie

od roku

pozbawiona całkowicie

od roku

Nieletni pozostaje
pod opieką

Dodatkowe informacje dotyczące sytuacji rodzinnej nieletniego

Warunki mieszkaniowe

Dane o rodzeństwie

Lp.

Imię

Wiek

Karalność sądowa

Aktualne zajęcie

Inne

DANE O NIELETNIM

Przebyte choroby

Urazy głowy

Pobyty w szpitalach

Badania psychologiczne, psychiatryczne

Rok

Miejsce badań

Instytucja kierująca

Przyczyna skierowania

Nauka szkolna

Nazwa i adres szkoły

Klasa

Wyniki w nauce

Powtarzał klasy

Trudności w nauce

Nieletni nie uczęszcza do szkoły

Ukończył szkołę podstawową w roku

i nie podjął dalszej nauki

W roku

nieletni przerwał naukę w klasie

z powodu

aktualne zajęcie nieletniego

OBJAWY DEMORALIZACJI NIELETNIEGO

Pali papierosy

Pije alkohol

ZaŜywa środki odurzające

od roku

Wagaruje od klasy

w br. przewagarował

Ucieczki z domu

Czyny karalne (wcześniejsze zatrzymania przez policję,

sprawy w sądzie – postanowienia, orzeczenia)

Inne objawy demoralizacji (np. nieposłuszeństwo wobec rodziców – opiekunów,

wulgaryzm, zachowania aroganckie, nierząd,

przebywanie w środowiskach kryminogennych)

Warunki mieszkaniowe

INFORMACJA O PRZYCZYNACH ZATRZYMANIA NIELETNIEGO

W IZBIE DZIECKA

Załącznik 4

SN – ...................................

Słupsk, dnia .................................

......................................................

ZAWIADOMIENIE

o pobycie nieletniego w Policyjnej Izbie Dziecka

1. Imię i nazwisko: ................................................................................................

2. Imiona rodziców: ...............................................................................................

3. Data i miejsce urodzenia: ..................................................................................

4. Adres zamieszkania: ..........................................................................................

5. Zajęcie nieletniego (nazwa i adres szkoły, klasa, miejsce pracy): ....................

.................................................................................................................................

6. Umieszczony w izbie dziecka w dniach: ...........................................................

7. Powód umieszczenia: ........................................................................................

.................................................................................................................................

8. Nieletniego przekazano (data, komu): ...............................................................

.................................................................................................................................

9. Zawód i miejsce pracy ojca: ..............................................................................

.................................................................................................................................

10. Zawód i miejsce pracy matki: ...........................................................................

.................................................................................................................................

11. Imiona i wiek rodzeństwa: …............................................................................

.................................................................................................................................

12. Sytuacja opiekuńczo-wychowawcza nieletniego: ............................................

.................................................................................................................................

13. W jakich placówkach wychowawczych lub poprawczych nieletni przebywał

i przebywa?: ............................................................................................................

.................................................................................................................................

14. Kontakty nieletniego (imię i nazwisko, adres zamieszkania, wiek): ................

.................................................................................................................................

15. Krótka charakterystyka nieletniego oraz jego środowiska rodzinnego i ró-

wieśniczego. Uwagi i wnioski: ...............................................................................

.................................................................................................................................

sporządził:

...................................................

(kierownik Policyjnej I.D.)

Załącznik 5

ARKUSZ PRZYJĘCIA NIELETNIEGO,

OBSERWACJI I CZYNNOŚCI WYKONANYCH

W SPRAWIE NIELETNIEGO

nieletni: ................................................... lat: ............

1.  Czas i okoliczności zatrzymania nieletniego: ..................................................
.................................................................................................................................

2.  Stan zdrowia i higieny (obraŜenia – dokładny opis): .......................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

3.  Znaki szczególne (dokładny opis): ...................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

4.  Przedmioty wartościowe (charakterystyczne): .................................................
.................................................................................................................................

5.  Uwagi i spostrzeŜenia przyjmującego, wskazania lekarskie: ...........................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................
.................................................................................................................................

...............................................................

(data i podpis przyjmującego)

6. Interwencje i obserwacje:

Lp.

Data,

godzina

Treść interwencji, uwagi, podpis

Uwagi, ew. polecenia

Załącznik 6

Słupsk, dnia ...............................

SN – ............................

KOMENDA MIEJSKA / POWIATOWA
POLICJI
w ...............................................................

Specjalista ds. nieletnich

Policyjna Izba Dziecka w ........................................... uprzejmie zawiada-

mia, Ŝe w dniu .................................... o godz. .................... został umieszczony

nieletni ....................................................................................................................

ur. ..........................................................., zam. ......................................................

w związku z ............................................................................................................

.................................................................................................................................

Nieletni dnia ................................... został ...................................................

.................................................................................................................................

Uwagi: ....................................................................................................................

.................................................................................................................................

PowyŜsze podaję do wiadomości.

.......................................................

(kierownik Policyjnej Izby Dziecka)

Załącznik 7

..................................................., dnia ..................

godz. ..................

POTWIERDZENIE ODBIORU NIELETNIEGO

Ja, ............................................................................................................................

zam. ........................................................................................................................

potwierdzam odbiór z Policyjnej Izby Dziecka w ..................................................

nieletniego ..............................................................................................................

w celu ......................................................................................................................

…….........................................................................................................................

nr leg. słuŜbowej lub dowodu osobistego*..............................................................

Zobowiązuję się, Ŝe dostarczę do PIDz w ......................................................

pokwitowanie przekazania nieletniego rodzicom lub opiekunowi*.

.......................................................

(czytelny podpis)

* niepotrzebne skreślić

Załącznik 8

PRAWA I OBOWIĄZKI NIELETNIEGO ZATRZYMANEGO

W POLICYJNEJ IZBIE DZIECKA

I. Nieletni zobowiązany jest:

1) podporządkować się zasadom zachowania, określonym w niniejszym re-

gulaminie,

2) przekazać do depozytu odzieŜ oraz wszystkie posiadane przedmioty,
3) przestrzegać ustalonego porządku dnia, zasad obowiązujących w izbie

oraz poleceń wychowawców,

4) poddać się zabiegom higienicznym, a w razie potrzeby badaniom lekar-

skim,

5) zachować się kulturalnie, dbać o czystość osobistą i czystość pomiesz-

czeń izby,

6) szanować mienie izby, ubrania, ksiąŜki, sprzęt świetlicowy oraz inne

przedmioty i urządzenia będące w ogólnym uŜytkowaniu,

7) brać czynny udział w zajęciach organizowanych przez wychowawcę.

II. Nieletni ma prawo do:

1)  całodobowej opieki pedagogicznej,
2)  spokojnego odpoczynku nocnego,
3)  całodziennego wyŜywienia według przyjętych norm i zasad,
4)  otrzymania  odpowiednich  środków  dla  utrzymania  higieny  osobistej

(mydło, ręcznik) oraz czystej pościeli, piŜam, dresów i obuwia,

5) właściwej pomocy medycznej w uzasadnionych sytuacjach (na koszt

MSWiA),

6) korzystania ze sprzętu i urządzeń, tj.:

–  zbiorów bibliotecznych i czasopism,
–  gier świetlicowych,
–  środków audiowizualnych,
–  codziennych natrysków,
–  indywidualnych środków higieny,

7) właściwych warunków wychowawczych, w tym rozmów o charakterze

psychoterapeutycznym,

8) otrzymania paczki Ŝywnościowej, której zawartość podlega kontroli

dyŜurnego w obecności zatrzymanego,

9) widzenia z rodzicami lub opiekunami, za zgodą właściwego sądu ro-

dzinnego jednostki policyjnej prowadzącej sprawę lub kierownika izby,

10) korzystania z zajęć ruchowych na świeŜym powietrzu,

11) traktowania nienaruszającego poczucia godności osobistej,
12) zgłaszania próśb i uwag do kierownika izby.

III. Nieletniemu, umieszczonemu w izbie dziecka, nie wolno:

1) palić papierosów, spoŜywać napojów alkoholowych i zaŜywać środków

odurzających,

2) uŜywać słów wulgarnych, krzyczeć, demoralizować i krzywdzić innych

nieletnich,

3) zmieniać pobytu w pomieszczeniach izby bez zgody wychowawców,
4) niszczyć sprzętu i przedmiotów będących na wyposaŜeniu pomieszczeń

izby,

5) oddalać się poza teren izby.

IV. W izbie dziecka jako nagrodę stosuje się:

1)  udzielenie pochwały wobec innych zatrzymanych,
2)  udzielenie pochwały z wpisaniem do akt zatrzymanego,
3)  pochwałę  umieszczoną  w  pismach  opiniujących  przesłanych  do  szkół,

sądów rodzinnych lub innych placówek opiekuńczo-wychowawczych.

V. W izbie dziecka jako karę stosuje się:

1)  udzielenie upomnienia ustnego wobec pozostałych zatrzymanych,
2)  wpisanie upomnienia do akt zatrzymanego,
3)  wyszczególnienie negatywnego zachowania w pismach kierowanych do

szkół, sądów rodzinnych lub innych placówek opiekuńczo-wychowaw-
czych,

4) izolowanie nieletniego od pozostałych nieletnich.

Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administra-
cji z dnia 21 stycznia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad pobytu nieletnich
w policyjnych izbach dziecka (Dz.U. Nr 10, poz. 104 z późn. zm.).

Załącznik 9

RAMOWY ROZKŁAD ZAJĘĆ

W POLICYJNEJ IZBIE DZIECKA

godz. 6.00 – 6.30

– pobudka, gimnastyka poranna, czynności higieniczne,

przegląd pościeli, słanie łóŜek

godz. 6.30 – 7.00

– zbiórka poranna, przegląd stanu higienicznego i uŜy-

wanej w izbie odzieŜy, przypomnienie o regulaminie

i zasadach zachowania w izbie, wyznaczenie dyŜurów

godz. 7.00 – 8.00

– śniadanie

godz. 8.00 – 8.15

– prace porządkowe, sprzątanie pomieszczeń

godz. 8.15 – 11.00 – zajęcia typu lekcyjnego (np. pisanie wypracowań),

godz. 11.00 – 12.00 – zajęcia ruchowe (np. w siłowni, na placu spacerowym)

godz. 12.00 – 14.00 – obiad

godz. 14.00 – 15.00 – indywidualne czytanie prasy i ksiąŜek

godz. 15.00 – 17.00 – dalszy ciąg zajęć lekcyjnych, rozmowy, filmy eduka-

cyjne

godz. 17.00 – 18.30 – zajęcia świetlicowe (np. gry stolikowe)

godz. 18.00 – 19.00 – kolacja

godz. 19.00 – 19.15 – zbiórka wieczorna

godz. 19.15 – 20.00 – mycie, przygotowanie do snu

godz. 20.00 – 6.00

– cisza nocna

Przykładowy.